Transcript 21 december 2021.pdf

Er wordt ook aangegeven dat er een correlatie bestaat tussen dienstverlening en participatie. Dat betekent dat als de basisinteractie niet op orde is - ik bel u als gemeente maar krijg je niet te pakken - er frustratie kan ontstaan bij de burger en daardoor minder zin heeft om te participeren. Er moet wel een wederkerigheid zijn. Ik heb iets van u nodig, jij van mij en laten we elkaar verder helpen. Tot slot en eerder genoemd: negatieve ervaringen werken cumulatief en zorgen voor een toenemend verlies van vertrouwen. Als je hem ombuigt, zou je kunnen zeggen dat positieve ervaringen cumulatief werken en voor een toenemend vertrouwen zorgen. Het is de kunst om daarop in te zetten. Vertrouwen neemt naast communicatie een ontzettend prominente positie. Het panel geeft aan om heel graag mee te denken over de vervolgstappen die er nu gaan komen naar aanleiding van dit onderzoek. Het zou een gemiste kans zijn door die mensen niet te betrekken waardoor je die negatieve ervaringen kracht geeft. De handreiking vanuit het panel is gedaan. Heeft er nog iemand vragen over deze laatste vijf sheets? Ik zie mevrouw Ubachs Nettie. Fractie Burgerbelangen

Even in het algemeen over de stukken die zijn teruggegeven. Dankjewel voor die uitvoerige terugkoppeling. Wat ik voornamelijk heb gehoord zijn kansen en punten die wij in gezamenlijkheid moeten gaan oppakken ter verbetering of waar we veel aandacht voor moeten hebben. Wat ik mij afvroeg en ik weet zeker dat ze in de rapportage stonden: waar zijn die mensen die jullie gesproken hebben in die rondetafelgesprekken echt tevreden over? Wat vinden ze dat er goed gaat? Hebben jullie daar ook een terugkoppeling over? Ja en neen. Spreker Extern

Ja, omdat we wel positieve geluiden hebben gehoord. Wij voeren altijd het gesprek met panelleden en zij geven zelf aan waarover ze het willen hebben. Ik moet eerlijk zeggen dat het grootste gedeelte van de gesprekken constructief kritisch zijn. Dat betekent dat er wat minder de nadruk komt te liggen op datgene wat goed gaat en wat meer op wat nog beter kan. Alle twee vanuit een positieve intentie. Wat gaat er goed? Ambtenaren die ontzettend betrokken zijn, afspraken nakomen, een project of een initiatief tot succes brengen. Die worden wel benoemd, maar als snel gaat het panel terug naar wat er beter kan. Dank u wel. J. Roland voorzitter

Tevreden met het antwoord? Goed, heren bedankt voor deze zeer uitgebreide toelichting. Blijf de vergadering zeker verder bijwonen want ik ben ervan overtuigd dat hier nog een vervolg op komt. Ik ga dit stuk afsluiten en we gaan over naar agendapunt zeven.

7 Verkennen participatie aan de hand van stellingen J. Roland voorzitter

Ik geef dadelijk het woord aan de griffier die een aantal stellingen zal brengen. De eerste vier stellingen gaan we via hand opsteken meten wie er voor en tegen is. Bij de laatste twee stellingen geef ik het woord aan de griffier en dan gaat hij enkele van u bevragen over bepaalde stellingen. Ik geef het woord aan Didier. Dank u wel, Voorzitter. D.G.M.G. Franssen griffier

Als eerste misschien even een verklaring waarom we hier werken met stellingen. Dit is op initiatief vanuit de raad. De raadswerkgroep is gestart met dit concept en dit ligt nu bij de commissie. Het is goed dat er dadelijk duidelijkheid komt over wat de commissie en de partijen hierover denken. We geven ingrediënten mee richting de ambtelijke organisaties om dit verder uit te werken, want zoals we vanavond hebben gehoord, zijn er heel veel verschillende invalshoeken en benaderingen. We proberen er een beetje structuur aan te geven door enerzijds onderzoek aan te bieden aan de ambtelijke organisatie, deze stellingen door te geven, en anderzijds hebben we in het volgende agendapunt nog een vrije ronde waarin de partijen hun standpunten kunnen geven, die we dan vervolgens mee kunnen nemen. Dat is even de verklaring waarom we hier werken met stellingen. Daar wordt u niet aan gehouden in het vervolg, wees vrij om te reageren. Maar het leek ons een goede invulling voor deze avond om een iets andere werkmethode in de commissie te introduceren voor dit vrije punt. We starten even met vier stellingen. Als u voor bent, steekt u uw handje op. Bent u tegen, houdt u uw hand omlaag. Bij de eerste vier stellingen krijgt u een gevoel wat u hierover denkt en gaan we er niet verder op in.

Bij de twee laatste stellingen gaan we vragen hoe mensen erover denken in opmaak voor het volgende agendapunt. Mocht u over de eerste vier stellingen toch iets kwijt willen, heeft u bij het volgende agendapunt de kans om daar nog op terug te komen. De eerste stelling: naast mijn raads- en commissiewerk heb ik de afgelopen vijf jaar zelf geparticipeerd in Kerkrade. Heeft u ergens aan meegedaan, kan u uw hand opsteken. Ik zie veel handjes voor. U heeft nog heel even de kans. We zitten met 45 mensen in deze vergadering en 28 mensen geven aan dat ze de afgelopen vijf jaar hebben deelgenomen aan een participatietraject. Voor uzelf kan u zich daar ook en beeld bij vormen als u dat koppelt aan de enquêteresultaten. Hier hebben we dan een groep en een groep die in de enquête zat. Ik vraag u nu om uw hand te laten zakken. Volgende stelling: Right to Challenge is een participatie instrument wat alleen past in een actief participerende gemeenschap. Als u dat vindt, kunt u het handje opsteken. Dit is wel interessant. Ik zie nog geen handjes op dit moment. Ik geef u nog heel even de kans. U bent hier blijkbaar eensgezind over. Dan gaan we door naar de volgende stelling: het doel van participatie is om aan het eind van een beleidstraject zo weinig mogelijk bezwaren of klachten te krijgen. Bent u het daarmee eens, kan u uw hand opsteken. Ik zag één twijfelaar maar die trekt zich snel terug.

Het stelt mij als griffier gerust dat er hier geen handjes op zijn. De vierde stelling: met participatie bereik je alleen de usual suspects, dus de mensen die al

vaker betrokken zijn bij participatietrajecten. Als u het daarmee eens bent, zien wij graag een handje. Ik zie op dit moment drie handjes. Wilt u daar op terugkomen, kan u tijdens de volgende ronde daar nader duiding aan geven. Dan gaan we nu door naar de stellingen waarop we wel om een reactie vragen. "De gemeenteraad moet zich altijd conformeren aan de uitkomst van de burgerparticipatie." Bent u het daarmee eens of niet? Ik zie een paar handjes komen. De heer Struver, u was als eerste en ik geef u graag het woord om uw standpunt toe te lichten. Fractie Ons Kerkrade

Dank u wel. Ik vind dit een hele moeilijke stelling om met ja of nee te beantwoorden omdat het voor mij persoonlijk afhangt van welk participatiemiddel er gebruikt wordt. Heb je het over een burgerinitiatief of over een referendum? Als we het hebben over een referendum moet dit bindend zijn, want anders moet je het niet doen. Als het gaat over een burgerinitiatief of een andere vorm van participatie is het de vraag of de wens is van de meerderheid of de groep waar het betrekking op heeft? Dat is de reden waarom het voor mij moeilijk is om met ja of nee te antwoorden. Maar vanuit het principe dat een meerderheid zegt een bepaalde kant uit te gaan, moeten we ons daar ook aan houden. D.G.M.G. Franssen griffier

Dankjewel. Een tegengeluid? Ik ga even naar de heer Geers. Meneer Geers, wilt u uw standpunt toelichten? Fractie Burgerbelangen

Natuurlijk. Er wordt gezegd dat je je altijd moet conformeren. Ik denk op het moment dat je 'altijd' zegt, dat niet het geval is. Je moet luisteren naar mensen die de moeite nemen om mee te participeren maar uiteindelijk kan het ook zijn dat als je een integrale belangenafweging maakt, er dan een andere uitkomst is waarbij het dan wel van belang is dat je uitlegt waarom je bepaalde keuzes maakt, en waarom je iets anders uitlegt dan... het komt bijvoorbeeld uit een meer participerende burger, omdat er ook meer belangen meespelen en je als gemeenteraad ook het maatschappelijk belang moet laten meewegen dan alleen het belang wat er in een bepaalde straat leeft. D.G.M.G. Franssen griffier

Dank u wel. We gaan naar de laatste stelling: "De gemeente Kerkrade moet de ambitie hebben om.... ." Laat even alle handjes zakken. We gaan nu naar de tweede stelling. Er werd maar aan enkelen gevraagd om te reageren. Het gaat in eerste instantie om het handje opsteken. J. Roland voorzitter

Er hebben twee mensen gereageerd en dat was ook de bedoeling. Bij het volgende agendapunt krijgt u de gelegenheid om te reageren. D.G.M.G. Franssen griffier

Je kan dadelijk nog reageren, Carin. J. Roland voorzitter

Je komt vandaag zeker niets te kort. We gaan naar de tweede stelling. Laat even de handjes zakken. D.G.M.G. Franssen griffier

Dank u wel. De volgende stelling: "De gemeente Kerkrade moet de ambitie hebben om over twee jaar koploper van Zuid-Limburg te zijn op het gebied van burgerparticipatie." Ik zie twee handjes die voor zijn. Interessant. Daar komt nummer drie. Ik geef graag het woord aan Mark Charlier. Hij drukte als eerste. Fractie Lokaal Alternatief

Ik ben van mening dat als je burgerparticipatie inzet, je de lat ook best hoog mag leggen om ervoor te zorgen dat de burgers kunnen participeren en zo hun invloed kunnen uitoefenen op de besluitvorming in de gemeenschap. Ik denk als je deze doelstelling nastreeft, je daardoor een heel andere mindset krijgt dan als je zegt: "We gaan het eens proberen." Dank u wel. Ik zie nog andere voorstanders. De heer Gorissen. Ja, maar ik bedoel het niet in de zin van kwantiteit maar kwaliteit. Als je het doet, moet je het goed doen en daarin moeten we koploper zijn. Zo steek ik hem in. Dank u wel. D.G.M.G. Franssen griffier

Dan kijk ik even naar een tegengeluid, de heer Boumans. Meneer Boumans, wilt u reageren? Fractie CDA Kerkrade

Ik wil zeker reageren. Ik ben het volledig eens met de heer Gorissen dat je vooral naar de kwaliteit moet kijken en niet naar of je ergens op een lijstje op één, twee of tien staat. Als je op de derde plaats staat en je doet de zaakjes heel goed, heb je denk ik ook een dikke gouden medaille verdient. Het gaat niet om op een lijstje te staan, maar je moet de participatie kwalitatief goed doen. Daar gaat het om. D.G.M.G. Franssen griffier

Dank u wel. Dan wil ik graag dit stukje afronden. De bedoeling was om u alvast wat thema's mee te geven die u zo meteen in uw vrije gedeelte kunt meenemen. Als u nog de behoefte heeft om daarop terug te gekomen, staat u dat helemaal vrij. Dan geef ik graag het woord terug aan de Voorzitter. J. Roland voorzitter

Dank u wel, griffier. We komen aan punt acht: het duiden van de participatie.

8 Duiden participatie J. Roland voorzitter

k vier, we kwamen we al een punt achter. Ik stel voor dat we hier gebruik maken van een eerste en tweede termijn, waar in eerste termijn alle partijen de gelegenheid kreeg om via hun woordvoerder het woord te voeren over dit onderwerp. Hoe ziet uw partij participatie? Welke kansen ziet u? Welke zorgen heeft u? Wat is uw interpretatie van de onderzoeksresultaten? Wat is uw toekomstbeeld? Uw visie? Enzovoort. In de tweede ronde geven we iedereen de gelegenheid om vragen c.q. op andere te reflecteren. Ik zie een handje van meneer Gorissen is wel. Is dat een oud handje of wilt u reageren? Heel oud. We hebben in het begin een lootje getrokken. Ik wil deze ronde starten met het woord te geven aan Lokaal Alternatief voor hun eerste termijn. We duiden geen interrupties in de eerste termijn. We laten iedereen uitspreken. Nadat iedereen aan het woord is geweest, kan u vragen stellen. Meneer Charlier. Fractie Lokaal Alternatief

Voorzitter, dank. We zien als Lokaal Alternatief zeker kansen in het invoeren van burgerparticipatie. Een kans om meer betrokkenheid van de burger bij politiek en de besluitvorming rondom de politiek te krijgen. Ik heb wel eens iemand heel negatief horen roepen: "Waarom hebben we nog een raad en commissies als de burgers het toch zelf gaan beslissen?" Maar ik denk dat de wereld tegenwoordig zo in beweging is dat je niet alles vanuit die 29 mensen zou kunnen beslissen. Via burgerparticipatie heb je de mogelijkheid om die mensen mee te laten denken en ook gebruik te maken van de kennis en kunde die bij de burgers leeft. We hebben als Lokaal alternatief de afgelopen weken een onderhoud gehad met een aantal mensen uit de gemeente West-Friesland, waar er een groot burgerparticipatietraject is geweest rondom de Regionale Energie Strategie. Daar is niet alleen een grotere tevredenheid bij de burgers ontstaan omdat zij hun inbreng konden geven over wat er besloten is, maar daar zijn heel veel creatieve ideeën naar voren gebracht die vanuit noch de ambtenarij noch de gemeenteraad in eerste instantie gezien werden. We maken ons wel zorgen dat de mensen die het hardste schreeuwen ook de meeste invloed zouden kunnen krijgen. Dit is iets wat in het onderzoek daarnet ook al een beetje naar voren kwam: als je maar een groot netwerk hebt en genoeg lobbyt, krijg je het wel voor elkaar.

Ik denk dat we daar zeker voor moeten waken: als we aan burgerparticipatie gaan doen, moeten we dat ook op een goede gewogen manier doen. En dan sluit ik me helemaal aan bij wat meneer Gorissen zei dat het kwalitatief goede burgerparticipatie moet zijn. Interpretatie van het onderzoek: ik kan zeggen dat ik een hele goede basis zie om burgerparticipatie op te starten. De uitkomsten van het onderzoek zoals die nu er liggen, voldoende mensen die gereageerd hebben, mensen die ook echt in rondetafelgesprekken hun mening uiten. De belangrijkste zorg daarbij is of we ook iedereen die daarmee bezig gaat straks, goed tussen de oren krijgen hoe belangrijk dat de communicatie is in het hele participatietraject, zodat mensen niet teleurgesteld afhaken, want dat zou heel erg jammer zijn. Dank u, Voorzitter. Dan gaan we luisteren naar de bijdrage van Ons Kerkrade. J. Roland voorzitter

De heer Struver. Fractie Ons Kerkrade

Dank u wel, Voorzitter. Dit is een onderwerp waar onze fractie al langere tijd aandacht voor vraagt. Tot tweemaal toe hebben wij dit ook bij onze algemene beschouwingen onder de aandacht gebracht. Gekeken naar de reacties van de burgers in het onderzoek, was dit ook wel best terecht. Maar liefst zeven op de tien burgers beantwoorden de vraag of zij zich voldoende geïnformeerd voelen, niet met een duidelijke 'ja'. Daar

is nog heel veel winst te behalen op dat punt. Wij vinden het toch jammer dat er in de stellingen en ook in de stukken niet gesproken wordt over de interne cultuur als het over participatie gaat. Want voordat we grootse innovatieve ideeën kunnen implementeren, moet eerst het fundament goed staan. Een voorbeeld daarvan - en dat is ook al eerder genoemd - een contactpersoon voor de burgers binnen de wijken. Zoals aangegeven in het onderzoek maar ook binnen onze fractie horen we dit heel vaak van burgers - helaas - is dat de wijkmanagers bijna onzichtbaar zijn. Veel mensen kunnen niet vertellen wie de wijkmanager is in hun wijk. Deze gebrekkige relatie met de burger maakt het gebruik van een veel genoemd burgerparticipatiemiddel wat vaak in de stukken genoemd wordt - namelijk het burgerinitiatief, heel erg lastig om in de praktijk te kunnen toepassen. Dit alles roept bij onze fractie enkele vragen op. Wordt erin dit huidige traject ook gekeken naar wat er intern verbeterd kan worden? Dus niet alleen naar die relatie met die burger, maar het hele fundament hoe reacties van burgers in het hele proces terechtkomen. Het Right to Challenge - wat ook in de stukken besproken wordt - is geïnspireerd op de Britse look a like act en wellicht kunnen we nog andere inspiratie uit het Verenigd Koninkrijk halen.

De mogelijkheid waarbij burgers gebruik kunnen maken van maandelijkse spreekuren bij wijkmanagers, zou hier één van kun kunnen zijn. In theorie zou dit in Kerkrade het geval moeten zijn, maar we zien in de praktijk dat het vaak een hele ander verhaal is. Met nieuwe mogelijkheden, zoals Zoom en Teams, wordt deze communicatiekloof onverdedigbaar. Het zou makkelijker als ooit moeten zijn om die communicatie met de burger juist te hebben. Blijkbaar is deze situatie bij de burger herkenbaar, en dan moeten we gaan kijken hoe we die wijkmanagers en het hele wijkteam kunnen verbeteren. Dat zijn dingen die we meteen concreet kunnen verbeteren zonder met grootse nieuwe ideeën te komen. Kijkend naar de mogelijkheden die de Omgevingswet ook in de toekomst gaat bieden, hebben we daar enkele opmerkingen bij: participatie gaat nu moeten worden vastgelegd in instrumenten van de Omgevingswet zoals een omgevingsvisie en -plan. We willen er even op wijzen dat we altijd duidelijke kaders voor participatie moeten uitstippelen. Als we kijken naar de voorbeeld verordening van de VNG over participatie, viel het onze fractie op dat er vaak wel wat warrige taal wordt gebruikt over wanneer participatie wenselijk is. En als je bepaalde kaders heel wazig laat en open voor eigen interpretatie, kan dit problemen opleveren in de toekomst.

Onze tip is: houd het kort en maak duidelijke kaders zodat zoveel mogelijk participatie mogelijk is. Laatste vraag: hoe worden in de toekomst wegingsfactoren opgezet bij participatie? Wanneer zijn 20 burgers veel of weinig bij een bepaald besluit? Wanneer hebben veel mensen gereageerd zodat we ons er echt een beeld van kunnen vormen over een probleem en wanneer niet? We zijn ook voorstander van initiatieven - zoals in de stukken besproken - zoals een Right to Challenge, omdat die meer macht bij de burger leggen. Wij vragen ons echter af hoe succesvol een Right to Challenge kan zijn, [onhoorbaar 01:53:08] voldoet aan de Europese aanbestedingsnormen. Misschien dat de wethouder daarop ook zou kunnen reageren. Is het nog nuttig dat de Right to Challenge nu nog toekomt, want je hebt met bepaalde Europese aanbestedingsnormen te doen? Als laatste denk ik dat we niet bang moeten zijn voor burgerparticipatie, want ik denk hoe makkelijker je de wegen maakt en burgers laat meedenken, er een grotere diversere groep burgers zal meedenken en gaat niet altijd de hardste schreeuwer het winnen. Je merkt ook in andere landen: zodra je burgers het vertrouwen geeft om te kunnen participeren, ze dit op een juiste manier gaan doen en dit de samenleving alleen maar kan verbeteren. Dat is wat onze fractie ervan denkt. Dank u wel. J. Roland voorzitter

Dank u wel voor uw bijdrage, meneer Struver. U krijgt de antwoorden later, want u vraagt of de wethouder kan reageren, maar dat is niet aan de orde vandaag. We discussiëren met elkaar en de griffier neemt alles mee en er wordt later op teruggekomen. Ik geef het woord aan de SP. Wie van de SP mag ik het woord geven? Fractie SP

Dank u wel, Voorzitter. Mevrouw Laumann. Voorzitter, de SP is heel blij met dit onderzoek en laat zien wat wij al jaren zeggen: je moet die wijken in en bij de mensen langsgaan. Dit is niet zo vernieuwend, maar we zijn heel blij dat dit ook doordringt in de gemeente. Ik denk ook dat het heel belangrijk is en heel veel mee moeten in de toekomst. Ik wil toch refereren aan een voorbeeld uit het verleden van hoe het niet moet. Ik kan me herinneren dat enkele jaren geleden twee mensen kwamen inspreken die aan de [onhoorbaar 01:54:52] wat wilde aanleggen [onhoorbaar 01:54:52] en toen vroegen alle fracties, behalve de SP: wat kost dit dan? Heeft u dit ook berekend? Toen hebben we aangegeven: "Er komt een burgerinitiatief en u moeten burgers ook nog het financiële plaatje klaar hebben. Wat is dit?" Burgerinitiatieven duw je op die manier meteen de kop in. Ik denk dat we in de toekomst niet enkel moeten uitgaan van burgervoorstellen die door de raad worden meegenomen, maar dat burgers zelf met initiatieven komen en deze ook serieus nemen, uitrekenen en daarop terugkomen. Tot nu toe mis ik dat nog en ik hoop dat dat nu gaat veranderen. Right to Challenge is een heel mooi initiatief, en ik hoop dat dit heel breed getrokken wordt. De Omgevingswet is ook heel breed

en ook daar kunnen we nog heel veel in leren. Proactieve burgers dienen een stem te krijgen. We zijn het helemaal eens met het delen van de successen. Ook de niet zo proactieve burgers moeten we kunnen bereiken. Dat is nog veel belangrijker want ik denk dat dat hier de grote meerderheid is. Als je kijkt naar hoe burgers in het politieke klimaat participeren, kan ik me voorstellen dat het niveau vaak te hoog ligt voor burgers om deel te nemen. Het taalgebruik moet begrijpbaar en laagdrempelig zijn zodat burgers kunnen participeren, want anders haken ze af. Bij het invullen van de enquête heb ik me afgevraagd of mensen wel weten wat er staat. Het jargon vinden we heel belangrijk en daar moeten we heel goed naar kijken in Kerkrade. De complexiteit ontmoedigt afhandeling, daar wil ik nog even naar refereren. We mogen het niet te complex maken en te veel van burgers vragen als ze met een initiatief komen. we moeten meedenken als raad maar zeker ook als ambtenaar. Dit onderzoek is een begin en laat ons het heel uitgebreid maken zodat er van onderop geparticipeerd kan worden. Het gaat niet over wat wij van participatie vinden. Dank u wel, Voorzitter. Tot zover. J. Roland voorzitter

Dank u wel voor uw bijdrage. We gaan luisteren naar het CDA. Fractie CDA Kerkrade

Meneer Boumans. Dank u wel, Voorzitter. Ik heb me tot nu toe vrij rustig gehouden maar daar komt nu verandering in. Ik wil ook even gebruik maken van het feit dat bij dit agendapunt de twee rapportages van het onderzoek worden opgesomd. Daar wil ik een paar kanttekeningen bij maken. Wat betreft de betrokkenheid, konden we zien dat twee van de drie burgers in Kerkrade zich zeer betrokken voelen. Daar zag je dat 50 procent van de jongeren en 80 procent van de ouderen waar een verschuiving in zat. Wat ons betreft een vrij logische: als je jonger bent heb je een ruimer wereldbeeld dan wanneer je ouder wordt en een soort van sociale mobiliteit ziet afnemen. Dan wat betreft het geïnformeerd willen zijn, daar zagen we een percentage van 95 procent, waarbij het zich geïnformeerd voelen was maar bij één op de drie burger. Ik denk dat daar nog een grote slag te winnen is om dit meer naar elkaar toe te brengen. Vooral naar boven toe uiteraard. Tenslotte wat betreft het meedenken: we zien dat 80 à 90 procent graag wil meedenken. En aan de andere kant heeft één op de vijf burgers de afgelopen vijf jaar werkelijk meegedacht in projecten. Dus daar ligt een heel belangrijke rol voor de gemeente om het initiatief daarin te nemen en om ervoor te zorgen dat die burger daarin meegenomen wordt. Blijkbaar wil de burger wel maar hij doet het niet.

Er zal dan toch een bepaalde kloof overbrugd moeten worden. Ik denk dat het initiatief daar vooral bij de gemeente zal liggen. Wat betreft het burgerpanelonderzoek: een compliment aan de 20 mensen die deel hebben genomen aan het rondetafelgesprek. Ik denk dat er heel veel waardevolle input geleverd is. Ik vond dit een mooi voorbeeld van burgerparticipatie en hoe burgers kunnen meepraten. Enkele interessante punten die daarbij ons naar voren kwamen, waren dat burgers die heel enthousiast zijn ook andere burgers heel enthousiast kunnen maken in de straten en wijken, om daar echt gebruik van te maken. Een ander punt - en dat is al vaker gezegd - is: houd het simpel, toegankelijk en vooral ook overzichtelijk. Werk in kleine stapjes en geniet van de kleine successen die je boekt. Zorg dat de participatie ook altijd op een eerlijke en oprechte manier verloopt. Zorg voor een wederzijds vertrouwen, want dan alleen is er een kans dat de participatie ook werkelijk slaagt. Wat het CDA betreft zal daarvoor een cultuurslag nodig zijn zowel bij de gemeente als bij de Kerkradenaars zelf die ook stapjes naar elkaar toe moeten maken. Dan kom ik bij de discussienota: hoe gaan we dit op poten zetten? Daar hebben we gekeken naar de verschillende modellen die daarbij ter sprake kwamen. Daarin stond de participatieladder, bij de meeste wel bekend.

Wat bij ons niet zo bekend was, was de participatietrechter en het [ ABCD ? onhoorbaar 02:01:20] model. Wij vonden vooral de participatietrechter interessant. Ik zal ook even uitleggen in welke fases die zich afspeelt: men werkt van een idee naar een ambitie, dan naar een plan en een concreet voorstel en vervolgens naar het eindresultaat. Wij vonden dit een heel leuk model om in te zetten voor korte termijn doelen waarbij het om incidentele karakters van projecten gaat. Het ABCD model gaat van een heel andere situatie uit: inventariseer in een buurt/wijk welke capaciteiten er aanwezig zijn, leg daar relaties tussen, activeer thema's en zet daar mensen op die daarmee aan de slag gaan. Wij denken dat dit een heel mooi model is om uit te proberen wat betreft de lange termijn doelen bijvoorbeeld in het sociale domein en dus meer een structureel karakter hebben. Dan kom ik bij de oplossingen die wij voor ogen hadden, maar nogmaals, even vanuit een brainstorm. Bouw participatie op twee pijlers, langs twee lijnen. In de eerste lijn staat de burger centraal en in de tweede pijler staat het thema centraal. Gebruik het ABCD model als de burger centraal staat. Werk met buurt- en wijkgroepen, zoek mensen bij elkaar die een gemeenschappelijk doel nastreven en ga daarmee aan de slag. Probeer die groepen voor een langere termijn in leven te houden.

Aan de andere kant is de VIE misschien wel een heel mooi voorbeeld waarin je een thema centraal kan stellen. Incidenteel karakter, zoek binnen de hele gemeente naar mensen die dat project via de participatietrechter uitwerken. Je hebt een ambitie, een plan, een voorstel en

dan werk je naar een eindpunt. Vervolgens is de klus geklaard en ben je klaar. Dat zijn de grote lijnen hoe wij als CDA burgerparticipatie ons zouden kunnen voorstellen. Tot zover, Voorzitter. J. Roland voorzitter

Dank u wel, meneer Boumans. We gaan luisteren naar de VVD. Wie? Voorzitter, ik mag daar wat van zeggen. VVD Kirchroa

Ik heb ook deelgenomen aan die werkgroepen. Je ziet het nu vertaald en uitgebreid met enquêtes en et cetera, waar het naartoe zou kunnen gaan. Het is een lang proces en daar worden wat jaren voor uitgetrokken. Maar de basis is 'keep it simple'. Wie het hardst schreeuwt mag niet winnen, laten we het zo zeggen. Vaak wordt dit ondersteund door actiegroepen of politieke partijen die dit aansturen. Dit is wel begrijpelijk, maar het komt dan vanuit een bepaalde richting. Dat moet je niet wille, het moet vanuit de mensen zelf komen. Er moet een structuur zijn om de mensen te laten merken dat hun mening telt als het onderbouwd kan. De gemeente kan helpen dit te onderbouwen om tot een mogelijk resultaat te komen. Dan zeggen de mensen ook dat het loont om het aan te kaarten en worden ze niet tegen een muur gebonjourd. We moeten dit faciliteren op basis van het kan, mits je voldoet aan. En laten we dan eens kijken hoe we kunnen bijdragen. Als dit gevoel bij de burger gaat ontstaan, zul je zien dat er veel dingen gaan ontstaan waar zij met ideeën komen, waar je van bovenaf sturing aan zou willen geven. Je ziet het nog niet, maar als er vanuit de wijk geroepen wordt dat ze graag dingen willen, is dat hetgeen waar wij naartoe moeten. De gemeente is de gemeenschap en dat zijn we uiteindelijk allemaal.

Het helpt als de mensen merken dat het prettig wonen is in een wijk en zich daar ook blijft thuis voelen. Probeer het simpel en begrijpelijk te houden, anders haakt men af. Dat is het hetgeen wij naar streven. Faciliteer dit en dan gaat het vanzelf. J. Roland voorzitter

Dank u wel voor uw bijdrage, meneer Driessen. We gaan luisteren naar de Ouderenpartij, de heer Paas. Fractie Ouderenpartij

Dank u wel, Voorzitter. Onze fractie denkt dat burgerparticipatie een proces van de lange adem is. In het onderzoek wordt naar onze rol als politiek gekeken, maar wij denken dat er ook eens een keer gekeken moet worden naar de rol van de ambtenaars. Zoals ik al eerder aangaf, hebben wij - zeker als het gaat om burgerparticipatie - proactieve ambtenaren nodig. De zorgen die wij uitspreken als Ouderenpartij is dat wij moeten voorkomen dat de burgers niet het vertrouwen in de politiek verliezen. En zeker als we kijken naar de landelijke politiek, zijn er allerlei redenen waardoor wij ons kunnen voorstellen dat burgers het niet meer zo zien zitten met de politiek in ons land. Gelukkig is in Kerkrade de afstand tussen burgers en politiek relatief klein. Luister naar die burger en neem die burger serieus. Dan schiet je er iets mee op, denk ik. Verder nog vind ik het jammer - als je kijkt naar het onderzoek - dat de ambtenaren hier niet bij betrokken waren. Dat had toch wel gemoeten, zeker als er gezegd wordt dat er een mismatch is tussen het perspectief van de ambtenaren en de burgers. Wat is het perspectief van die ambtenaar? Hoe kijkt die er tegenaan? Als je dat niet onderzoekt, is het heel lastig om de stelling te poneren dat er een mismatch is, enkel omdat burgers dat vinden. Die andere partijen heb je niet gehoord.

Je moet ze beiden aanhoren en dan kan je de conclusie trekken of er daadwerkelijk van een mismatch sprake is. Dat was het, Voorzitter in a nutshell. Dank u wel. Dank u wel voor uw bijdrage. J. Roland voorzitter

We gaan luisteren naar Burgerbelangen. Ik neem aan de heer Geers. Fractie Burgerbelangen

Dank u wel, Voorzitter. Laat ik vooropstellen dat burgerparticipatie de komende jaren nog verder in relevantie gaat toenemen, waarbij wij het belang en meerwaarde ervan al jaren onderschrijven. Zoals u weet, Voorzitter, houden wij als partij al meer dan 30 jaar in alle wijken een spreekuur om zo onze burgers optimaal erbij te betrekken en nemen wij de input uit te wijken mee de raadszaal in. Ook zien we dat we als gemeente de laatste jaren niet hebben stilgezeten en betrekken we onze burgers op een aantal momenten bij het nemen van besluiten, zoals bijvoorbeeld bij de reconstructie van wegen of woningbouwprojecten. Belangrijke voorbeelden van burgerparticipatie zijn de verschillende wijkplatforms en ook zeer recent de kinderen. Maar Voorzitter, we zijn er natuurlijk nog niet. Ik heb vandaag een aantal keren gehoord dat communicatie en vertrouwen van essentieel belang is om de betrokkenheid en participatie te blijven vergroten. Hier moeten we dan ook zeker aandacht voor hebben en ook aan het begin van een proces is dit uitermate belangrijk. Eenvoudig communiceren en afspraken nakomen is een basisgegeven en dit moet ook

het basisgegeven zijn voor ons ambtelijk apparaat. Ook moeten we kijken dat mensen op een laagdrempelige manier kunnen participeren. Op een manier die niet veel tijd kost, ook buiten kantooruren want alleen zo, Voorzitter, bereik je ook jongerengroepen en groepen die niet de hele dag tijd hebben om aan te sluiten voor een participatietraject. Daarnaast Voorzitter, vinden wij dat burgerparticipatie niet statisch en flexibel moet zijn en zich moet kunnen aanpassen aan het vraagstuk en de wijk waar het plaatsvindt. De samenstelling van de wijk en de omvang van het vraagstuk kunnen namelijk een heel andere aanpak van ons als overheid vragen. Wat we kiezen moet dan ook de flexibiliteit en de ruimte bieden om op het juiste moment de juiste stappen te kunnen kiezen. Het model moet ons dienen en wij niet het model. Tot slot, Voorzitter, denk ik ook dat burgers hoofdzakelijk een toegevoegde waarde zien en de meerwaarde van participatie het grootst is, als iets zich afspeelt rondom hun eigen woning, want daar zullen we dan ook stevig op moeten inzetten. Tot zover, Voorzitter. Dank u wel, meneer Geers, voor uw bedrag. J. Roland voorzitter

We gaan tot slot luisteren in eerste termijn naar de Partij van de Arbeid. Fractie PvdA Kerkrade

Voorzitter, als laatste in het rijtje ga ik niet herhalen wat er allemaal al gezegd is. Dat wat er nog niet helemaal tot uiting gekomen is, zijn wat ons betreft die verschillende modellen die in de stukken staan en hoe we dat moeten gaan implementeren. Ons inziens is niet op voorhand te zeggen wat een geschikt model is. Die modellen zien wij meer als een leidraad die je per geval zou moeten gaan bekijken wat de juiste aanpak zou zijn. Dat is ook wat ik zojuist bedoelde met dat je kwaliteit moet delen en je moet kijken naar hoe vaak hebben wij de burgerparticipatie ingezet. In het begin zal je ervoor moeten zorgen dat je dat verhaal kwalitatief goed op orde hebt. Dat betekent dat je niet te hard van stapel kunt lopen. Daar hebben we betrokkenheid van ambtenaren en de politiek voor nodig. Maar ook - en dat is vaker gezegd - van burgers en het heeft tijd nodig. We moeten aan elkaar wennen en dat is ook al een keer gezegd. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, dus we zullen er hard aan moeten werken. Wat ons betreft dus niet in beton gegoten. We zullen de kleine stapjes heel zorgvuldig moeten zetten. Er is niet op voorhand te zeggen welk model er zou werken. Wel of geen trechter. Ik denk dat dat uiteindelijk per dossier anders zal zijn. Tot zover in eerste termijn. Dank u wel, meneer Gorissen. J. Roland voorzitter

Dames en heren, ik sluit hiermee de eerste termijn af en ik wil u in de tweede termijn de gelegenheid geven om via hand opsteken op elkaar te reageren. Dus mocht iemand de behoefte hebben om iemand te bevragen c.q. nog een slotopmerking te maken, kan dat bij deze en zie ik de handjes graag tegemoet. Als dat niet zo is - en ik zie op dit moment geen handjes - ga ik over tot de sluiting. We hoeven geen besluit te nemen. We gaan nu geen gezamenlijke conclusie trekken.

9 Rondvraag J. Roland voorzitter

U heeft allemaal uw input kunnen leveren. We hebben vandaag als het ware de participatie temperatuurmeter gemeten. Hoe denken de partijen in deze raad over de participatie? Dat hebben we ook gedaan met de gemeenschap via het onderzoek van Toponderzoek. Nu ligt er een opdracht voor de ambtelijke organisatie om aan de hand van alle temperatuurmetingen het verder uit te werken. Hierover wordt u en de gemeenschap van Kerkrade verder geïnformeerd. Als commissie en raad zullen we uiteindelijk een besluit moeten nemen en participatiebeleid moeten vaststellen. Dames en heren, dan wil ik u allen bedanken

10 Sluiting J. Roland voorzitter

voor uw aanwezigheid deze avond. Ik wil de onderzoekers bedank en voor de goede rapporten. Ik wil de griffier bedanken voor het vele werk. Ik wil de werkgroep, mevrouw Paul, bedanken voor het voorzitten van de commissie. Er rest mij u allen een prettig kerstfeest te wensen. Ik zie u graag volgend jaar bij gezondheid weer terug in één van onze bijeenkomsten die we dan hebben. Dank u wel. Prettige avond nog.