transcript 2025-01-07

Sorry, als ik het dan goed begrijp, bij VNG staat da: de griffie ondersteunt dan in principe die commissie. Maar dan kunnen wij toch ook de griffie een beetje voeden met dingen? Seat 1

Of zie ik dat dan fout? -Toelichting voordat ik de kaas van het brood hier eet. Maar ik denk inderdaad dat het ook een afweging is voor partijen. Als dat partijen zijn die lokale betrokkenheid belangrijk vinden en dat misschien als eis stellen, in de commissie zou dat meegenomen kunnen worden in de discussie of het debat voor de commissie gevoerd wordt, tenzij je alleen externe onafhankelijkheid wil waarborgen. Seat 6

Als toevoeging daarop geef ik de heer Fransen nog het woord. -De griffie is natuurlijk neutraal, dus dat wil ik wel benadrukken. Ik denk dat je het kunt vergelijken met een opzet zoals bij de Rekenkamer. We hebben de Rekenkamer, die acteert ook onafhankelijk en heeft daar een bepaalde positie. Die wordt wel ondersteund door ons, maar er is een procesmatige ondersteuning. Als u bij mij dan zou aankloppen van: leg dat eens voor, dan zou ik het zeker vriendelijk door geleiden, maar het nog altijd de commissie die dan zelfstandig kan bepalen Seat 1

en een eigen bevoegdheid heeft. -Dank u wel. Dan kijk ik heel even verder of daar nog vragen zijn. Mevrouw Laumann. Seat 18

Dank u wel, voorzitter. Ten eerste een mooi stuk met dank aan Hart voor Vrijheid. Inhoudelijk hebben we nog wat op en aanmerkingen. Zo wordt er gesteld: het referendum is niet bindend, maar raadgevend. Dat komt ergens in het stuk even voor, maar ik vind het wel belangrijk of wij, de SP vindt het belangrijk dat dit ook echt heel goed gecommuniceerd wordt naar buiten. Want het is waar wat meneer Otten zegt. Als je het hebt over een herindeling bijvoorbeeld en je houdt een referendum, en mensen denken dan dat ze een bindende stem hebben, dat is toch nogal wat. Dus we pleiten wel ervoor om dat veel duidelijker te benadrukken dat het niet bindend is, maar raadgevend. Want Den Haag kan het gewoon naast zich neerleggen als het puntje bij paaltje komt. Dat vinden we echt heel belangrijk. Niet dat mensen een valse hoop krijgen en dan nog meer teleurgesteld zijn. Dat geldt overigens voor alle referenda die nog gehouden zouden kunnen worden. Verder met het aantal. Daar zitten we toch een beetje mee. Want het is waar wat de heer Otten zegt:

er hebben maar 40% gestemd en dan zegt hij: de geïnteresseerde in de politiek. Maar het wil niet zeggen dat je niet geïnteresseerd bent in de politiek als je niet gaat stemmen. Dus wij pleiten toch wel voor meer stemmen. We hebben 45.000 inwoners en niet maar 16.000, ook al gaan maar 16.000 stemmen. Maar dat wil niet zeggen dat we daar niet die mensen ook mee zouden moeten betrekken. Ik weet dat u dat niet zo bedoelt, maar zo komt het over. Dat bedoel ik. Seat 12

De heer Otten. -5% van de stemgerechtigden en daarom hebben wij 10% van de stemmers gepakt, dat is hetzelfde als 5% van de stemgerechtigden, Seat 18

dus daar komt evenveel uit. -Dus 2% van die 38.000 is evenveel, dan die 10% van die 16.000. -Komt ongeveer op hetzelfde uit. Prima,, dan heb ik niks gezegd. Ik moet heel even op mijn lijstje kijken wat ik nog had. Wat het college betreft, die voorstellen. Waarom wil het college hierop aanpassingen doen? Dat is een vraag. Dat kan college ook zelf schriftelijk beantwoorden, maar ik vraag me af wat dan de toevoegingen nog zijn, want dat is niet veel anders. En als je het hebt over vereenvoudiging, daar zit ook een gevaar in wat hier al gezegd wordt. Dus mijn vraag is: waarom dit zo veranderd moet worden? Dat hoeft niet nu beantwoord te worden natuurlijk. Hier zit geen college, maar die vraag wil ik wel graag doorgeleid zien dan. Een collectief Seat 12

referendum is nog niet mogelijk. We hadden dat inderdaad nagekeken, maar dat gaat niet. Maar waar het ons vooral om gaat, is dat we vooral duidelijk maken dat het raadgevend is op meerdere vlakken Seat 1

en niet gewoon één zin in dat hele stuk. Dank u wel. Seat 12

Voorzitter, mag ik nog even? -Ja. Het initiatiefvoorstel is 18 oktober verstuurd en we hebben een dag voor het winterreces, voor het kerstreces hebben we de zienswijze gekregen, dus we hebben in die tussentijd nog niet kort kunnen sluiten met het college waarom deze aanmerkingen en opmerkingen zijn gemaakt. Er is maar een dag tussen dat wij de zienswijzen hebben kunnen zien Seat 1

en nu behandelen. -Wij zullen deze vraag ook doorlezen. Op verzoek inderdaad van mevrouw Laumann na het college en de raad en dat daar nog een beantwoording op komt of een verdere motivatie. Ja, want het is ook niet de bedoeling, die vraag was niet aan u, maar aan het college. Dus dat willen we graag horen van hen. Dank u wel. Wij zullen die doorleiden en zorgen dat die beantwoording komt. En dan zou ik nog even naar de linkerkant willen kijken Seat 5

op basis van dat het een raadgevend referendum betreft. Ik denk dat deze hele avond al gesproken wordt over hoe belangrijk die communicatie is. Wij kunnen dat alleen maar onderschrijven daarin. Maar we zouden bijvoorbeeld, dat kunnen we ook wel toezeggen, als de referendumverordening vastgesteld wordt, een pagina maken die gewijd is aan de regelgeving hierover, die in duidelijke taal uitlegt wat het inhoudt, wat er verwacht mag worden, dat het inderdaad een raadgevend referendum is en niet bindend. Dat is gewoon super belangrijk in dergelijke trajecten, dus die suggestie nemen we zeker mee. -Dank u wel. Seat 17

De heer Van Beek. -Dank u wel, voorzitter. Ik heb een hypothetische vraag over een hypothetische situatie. Stel zijn 300 mensen die vinden dat er een referendum moet komen of die vragen dat referendum bij de raad te leggen. De raad beslist: ja, we gaan het doen. Dan zijn er 1500 of 2500 nodig om groen licht te geven. Het gaat door. Stel, er zijn dan 3000 stemmen, mensen, burgers die stemmen voor een referendum. Dan komt het referendum en dan zijn er 4053 mensen die deelnemen aan het referendum. U begrijpt mijn vraag, wanneer heeft dat? Want het is toch een referendum? Het is de raadgevend, maar het geeft een duidelijk signaal af. Maar vanaf hoeveel burgers gaan we dat serieus nemen? Het over belangwekkende zaken en dan ga je dat serieus nemen. Dan wil je natuurlijk wel dat zoveel mogelijk burgers deelnemen. Vanaf wanneer is er een soort drempel Seat 1

waar je zegt: oké, minimaal zoveel mensen. Dank u wel. U heeft het inderdaad over de opkomstdrempel? Daar wordt in de modelverordening van de VNG in de toelichting of ook wel over gesproken. Zij adviseren

in ieder geval om die drempel niet te hanteren, omdat het in de praktijk bij burgers toch vaak ook een beetje tot verwarring leidt. Ze hebben hun stem uitgebracht, maar het geldt dan niet. En uiteindelijk neemt de raad toch een besluit. Het is geen bindend referendum, dus de input wordt meegenomen en het is dan ook aan uw raad om die input te wegen. Wellicht zijn we er maar 4500 mensen, maar is het een lokale aangelegenheid en is die input toch wel heel erg waardevol om mee te nemen in de besluitvorming. Omdat een opkomstdrempel dan ook toch wee, ja, dat strookt niet echt met participatie, die gedachtegang, dan adviseert de VNG ervoor om die niet te hanteren. Seat 16

Dank u wel. Ik kijk even door, de heer Hoofs. Dank u wel, voorzitter. Misschien dan nog even op doorgaan. Want als we inderdaad, stel dat zijn dan 5.000 mensen die dan iets willen. Wat doe je dan met die 30.000 anderen? Die hebben niets van zich laten horen en die willen het misschien ook niet. Dus ik denk dat we dat wel goed over moeten nadenken, hoe we daar met je mee om willen gaan. Maar dat geef ik even mee. Ik vroeg me af of inderdaad bij, dan kijk ik even in de nota van toelichting, bij de toelichting van artikel drie over die commissie met die vijf leden. Is het nu het idee dat zo'n commissie wel nu al in het leven wordt geroepen, zodat op het moment dat het aan de orde is je dan direct aan de slag kunt? Of moet je dan eerst nog mensen gaan werven waarmee dus tijd verloren gaat? Misschien is het goed eerst even die vraag te beantwoorden en dan naar een ander onderwerp te gaan. Seat 1

Dank je wel. Kijk even naar de linkerzijde. Seat 5

De reden om de referendumcommissie ook later te bemensen is: aan een referendumcommissie wordt ook een vergoeding beschikbaar gesteld. Een referendum is een instrument wat niet heel vaak wordt ingezet. Het zou jaren kunnen duren voor het mogelijk tot een referendum komt, maar als je een commissie benoemt dan moet je die ook gaan vergoeden. Dus vandaar dat in dit voorstel de afweging is gemaakt om die nu nog niet te bemensen, maar op een periode dat het aan de orde is. Seat 12

In de praktijk zal het hoogstwaarschijnlijk ook zo zijn dat mensen zich zullen melden. Een raadsvoorstel, dat komt niet uit de lucht vallen, maar het zit in voorbereiding. Dus waarschijnlijk zit er al een participatietraject aan de voorkant. Dan krijg je uiteindelijk de besluitvorming van het college. Dan krijg je daarna de commissie behandeling en dan de raadsbehandeling. In die voorfase is het waarschijnlijk dat mensen zich zullen gaan manifesteren en dat je dus ook weet: daar komt iets aan. En zeker de voorbeelden in het land laten zien dat het over uitzonderlijke zwaarwegende thema's gaan. Op moment dat het hier speelt, kun je natuurlijk ook meteen in actie komen en zeggen: we gaan nu een verkorte wervingsprocedure doen, want dan is er ook een actueel thema en dan krijg je natuurlijk ook een bepaalde interesse in die vacatures. Ik heb dat wel in mijn eigen netwerk is nagevraagd en ik heb mijn eigen ervaring van destijds, de herindeling, de discussie rondom Brunssum, Landgraaf, Heerlen en die situatie, de werving destijds voor leden van de referendumcommissie was heel snel gepiept met heel veel reacties. En dat kwam natuurlijk door de hele herindeling discussie die ook heel veel aandacht kreeg in de aanloop daarnaartoe. Dus de bemensing van de commissies, daar maak ik me niet zo'n zorgen over.

Het is eerder aan de andere kant dat je een commissie gaat bemensen die mogelijk jarenlang inactief is, maar die wel af en toe bij elkaar zal moeten komen, wel die binding en de actualiteit houden en dat je dan toch vergoedingen voor gaat betalen. Dus dat is een afweging, Seat 1

maar die afweging is uiteindelijk aan de raad. Seat 12

De heer Otten. -We hadden het net over de tijdspanne, maar die tijd gaat pas gelden op het moment dat de raad beslist heeft dat het referendum gehouden wordt. Dan gaat de tijd pas in en dan is de commissie ook al benoemd. Seat 16

De heer Hoofs, had u nog een vraag? -Over dit is mij in ieder geval helder. En ik denk inderdaad dat het dan ook logisch is op deze manier. Even kijken, bij artikel 8. We hadden het daar ook al even over, over die termijnen. Is dat dan inderdaad vanaf het moment van definitief verzoek dat die termijnen beginnen te lopen? Want we willen natuurlijk ook niet onnodige vertraging oplopen in trajecten.

Seat 1

Ik begrijp dat het antwoord daarop 'ja' is, Seat 16

als ik naar de heer Otten kijk. Dank u wel. Dan misschien een laatste over de financiën. Daar staat een zin, moet ik even goed lezen, het is dan van belang dat ieder ontwerpbesluit inderdaad over een te houden referendum vergezeld wordt met een dekkingsvoorstel. En normaliter vind ik, als ik met een voorstel naar de raad kom om iets te veranderen, dan moet ik ook zorgen dat er een dekkingsvoorstel komt of ik ga daar samen mee naar op zoek. Maar wie gaat dan in dit geval een dekkingsvoorstel geven? Moet dat het college dan doen of hoe moet ik dat zien? Seat 6

Ik kijk even naar de linkerkant. -Op dit moment ligt er een ontwerpbesluit voor een initiatiefvoorstel op aangeven van Hart van Vrijheid, maar er zitten geen directe financiële consequenties aan op dit moment. Behalve als de raad beslist om wel de commissie direct te bemensen en dan zullen we moeten afwegen of dat binnen het bestaande budget van de raad gedekt kan worden of dat er extra middelen nodig zijn. De paragraaf die u nu aan refereert, die is vooral bedoeld voor als ze daadwerkelijk een referendum gehouden wordt. Dan heb je een, als je het niet kunt combineren met de verkiezingen, behoorlijke opgave, want je moet stembureaus bemensen, opzetten, een hele campagne en dat gaat dus heel veel geld kosten. Dus op moment dat het referendum aan de orde is moet er een apart dekkingsvoorstel komen om wel al die kosten te kunnen dragen, want je gaat een soort verkiezingen houden. Maar dat betekent al je stembureaus, mensen kunnen subsidie krijgen voor een voor of tegen of andere standpunten n de etalage te zetten. Daar is natuurlijk een financieel middel voor nodig en die moet je op dat moment dus wel zoeken in de begroting en daar ruimte voor vrij maken. De raad gaat daar dan over op dat moment Seat 16

dat het aan de orde is. -Laatste vraag nog. Dat begrijp ik, voorzitter. Maar mijn vraag was concreet: wie doet dan dat dekkingsvoorstel? Moet de raad dat dan doen of moet het college dat dan doen? Wie komt daar dan mee om dat allemaal te kunnen organiseren? Seat 6

Nee, op dat moment, het verzoek ligt bij de raad, dus de raad is aan zet. Jullie vooruitgeschoven post daarin, is de griffie en de griffie klopt dan natuurlijk aan bij het college en de ambtelijke organisatie en vooral bij die team verkiezing. Want daar zit alle kennis en ook inzicht in de kosten vàn. Dat betekent dat je daar je input ophaalt voor dat voorstel aan de raad te doen. Maar de raad is uiteindelijk dan wel aan zet om daarover te besluiten. Het college heeft veel meer inzicht in de potjes waar de ruimte in zit. Seat 1

Maar de raad gaat er dan uiteindelijk over. Helder. Dank u wel voor het antwoord. Misschien is het goed om dat in de tekst dan nog iets verder te verduidelijken. -Dank u wel. Inderdaad ingewikkelde materie hoe die dekking wordt gedaan, dus dat daar nog wat extra informatie over gegeven zou kunnen worden. Dan kijk ik heel even naar de laatste twee. Mevrouw Fischer. Seat 11

Ik wil gewoon even kwijt dat ik heel blij ben dat Hart van Vrijheid dit voorstel doet. Referendum lijkt me een ultieme manier om op te halen wat in de gemeente leeft. Het kost inderdaad handenvol geld. Een referendum moet je doen, het moet wel actueel zijn. Het kan dus niet zo zijn dat je deze maand iets wil en dat het financieel niet mogelijk is om dat te doen. Maar het is wel een belangrijk punt. Dus wachten we dan mee tot de verkiezingen. Maar dan is het niet meer actueel en waarschijnlijk ook niet meer nodig. Klopt het als ik denk dat je dan het risico loopt dat toch minder gebruik gemaakt wordt van het referendum? Nu zeg ik het misschien niet zo, maar het wordt tegengewerkt om op eigen voordeel, het wordt heel moeilijk gemaakt om dit te doen. Seat 5

Dat is dus mijn vraag: hoe tackel je dat? Het combineren van de twee, er wordt natuurlijk altijd gekeken of dat past binnen de termijnen. Als er geen verkiezing aankomt is er ook de mogelijkheid niet om het te combineren. Dus dan zal er een aparte verkiezing gehouden of georganiseerd moeten worden om een referendum toch mogelijk te maken. Wel zie je vaak dat het over besluiten gaat waar de raad in de termijnen toch ook zelf invloed op heeft. En als het dan wel te combineren is scheelt het gewoon een hele kostenpost. Het hoeven niet alleen gemeentelijke verkiezingen te zijn, kunnen ook andere, Tweede Kamer of provinciale

verkiezingen zijn. Dus dat biedt alweer iets meer perspectief om het te combineren in ieder geval. -Ik heb gelijk als ik denk Seat 11

dat de financiën geen echt echte barrière is om deze vraag van dit referendum te houden. Seat 1

Het is een besluit aan de raad of het referendum georganiseerd gaat worden of niet, maar de dekking zal op dat moment uiteraard wel gevonden en ook, het geld moet beschikbaar zijn uiteraard. -Dank u wel. -Hartelijk dank in ieder geval voor de goede inhoudelijke vragen en de beantwoording die hier op zijn gegeven. Ik zou vriendelijk willen verzoeken, zeker omwille van de tijd, mochten dan nog vragen resten en ook als jullie met jullie eigen fractie hebben gezeten om die schriftelijk te stellen en dan zullen die worden doorgevoerd naar de desbetreffende personen die deze kunnen beantwoorden. Kan dat op goedkeuring rekenen en dat we dan naar het volgende agendapunt en tevens het laatste agendapunt van deze vergadering kunnen gaan? Dank u wel. Dat is agendapunt 3 over de evaluatie en monitoring voor de burgerparticipatie.

3 Evaluatie & Monitoring Burgerparticipatie Seat 1

Dan zou ik de heer Habets willen vragen om deze kant op te komen. De heer Habets zal een presentatie voor zijn rekening nemen en goed om hierbij te vermelden is dat deze presentatie niet ter besluitvorming naar de raad gaat of ter discussie naar de commissie cycli gaat. Dus dit is puur informatief dat dit nu gedeeld gaat worden. Dat even ter toelichting. Als de heer Habets dadelijk klaar is en wethouder Roland, Seat 8

dan geef ik graag het woord aan jullie. -Dank u wel, voorzitter. Wat ik vanavond zeker geleerd hebt is het feit dat communicatie zeer belangrijk is. Maar wat ik ook geleerd heb, is dat communicatie wederkerig is. Het is namelijk zo dat als de één niet duidelijk is in hetgeen wat hij stelt, wat hij verwacht, wat de ander gaat communiceren, dan heb je een miscommunicatie en daar hebben we het vandaag al eens eerder over gehad. Wij hebben in ieder geval met jullie gecommuniceerd dat we één keer per jaar terugkomen met een evaluatie over burgerparticipatie en daar willen we vandaag mee beginnen. Roy zal dadelijk een presentatie geven waarin het een en ander komt. Of dit de juiste vorm is, dat weten we nog niet, maar dat horen we straks graag van jullie als er nog op- of aanmerkingen zijn of aanbevelingen. Dus dat horen we aan het eind van de avond of aan het eind van deze presentatie. Dat was het eigenlijk een beetje, mijn inleiding. Seat 1

Dank je wel, meneer Roland. Dan geef ik het woord Seat 7

aan de heer Habets. -Dank u wel, voorzitter. Beste iedereen, als eerste de beste wensen voor 2025. Het is een jaar natuurlijk waarin we allemaal mooie stappen willen gaan zetten, maar we hebben ook zeker mooie stappen gezet in het vorige jaar. Eigenlijk de afgelopen twee jaar sinds het aannemen van het visiedocument, maar het is pas echt in de praktijk gekomen met het aannemen van de participatie verordening. Ik heb heel even kort nog een korte terugblik en ook nog wat tussentijdse communicatie genoemd. We hebben afgesproken elk jaar te evalueren met jullie. Dat heeft iets langer geduurd, ook omdat, zoals zij net ook al aangeven door het onderzoeksbureau B&A, dat in korte termijn nog niet zo heel veel te melden was en het eerste half jaar en daarna we nu anderhalf jaar later zijn. Maar we hopen over een jaar weer terug te komen met nieuwe resultaten. Tijdens deze presentatie wil ik het over een paar dingen hebben. Er zal wat overlap zijn ook met de eerste presentatie die we hebben gehad. Ik probeer het zoveel mogelijk te vermijden, maar het blijven de thema's burgerparticipatie en zal er overeen gaan. Ik probeer wel op strategisch niveau uit te houden en dan kom ik dadelijk ook op terug wat dat precies inhoudt. Als we het even hebben over de algemene ervaring en opmerkingen, de doelstelling en verwachtingen, kwaliteit en betrokkenheid die we hebben gemeten.

Stukje beleidsuitvoering en organisatie die inzichtelijk maakt hoe het precies te werk gaat. Communicatie en inclusie en de lessen en aanbevelingen die wij zelf ook hebben. En ook zeker de aanbevelingen die we hebben overgenomen van het onderzoek van de Rekenkamer. Algemene opmerkingen. Als ik het heb over burgerparticipatie, dan gebruik ik dat eigenlijk als een parapluterm. Dat betekent, dan heb ik het ook over jongerenparticipatie, ook een stukje overheidsparticipatie, dus een stukje participatie waar het initiatief bij de bewoners liggen en waar we als overheid faciliteren. Dus eigenlijk het

burgerinitiatievenverhaal. Dat vangen we allemaal als ik het heb over burgerparticipatie, tenzij ik specifiek aangeeft dat het over een deel daarvan gaat. De enige uitzondering daarop is dan het arbeidsparticipatie, wat natuurlijk een heel ander thema is. Burgerparticipatie hebben we intern breed uitgezet. Dat wil eigenlijk zeggen dat er een gedeelde verantwoordelijkheid ook is. Burgerparticipatie is van iedereen. Dus ook als je over specifieke trajecten bijvoorbeeld vragen zijn, dan hoor ik de raad vooral uit om binnen die trajecten en met desbetreffende portefeuillehouder daarover te evalueren, over de inhoud van het participatietraject daarin, over het beleid natuurlijk. Daar kunnen we via deze manier over evalueren. Dat geeft ook aan bijvoorbeeld een stukje jongerenparticipatie dat het ook bij het domein burger ligt, bij beleid en medewerkers van jeugd. Zij zullen zich daar voornamelijk mee bezighouden. Maar zo zien we toch heel veel mensen en posten bezig met burgerparticipatie. En ik als beleidsmedewerker op burgerparticipatie, probeer dan ook het overzicht in te houden. Maar het is een heel breed iets natuurlijk en ook daarom zijn er heel veel mensen een wolk voor. Binnen de organisatie, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Algemene ervaringen.

Het is net al genoemd, er wordt ingezet op heel hoog op de tredes en ook heel vaak willen we burgerparticipatie overal toepassen, maar we moeten wel ons realiseren dat er ook een afbreukrisico is als participatie niet gaat zoals het gewenst is. Dus eigenlijk is daar ook de ervaring mee dat als de kwaliteit van het participatieproces niet kan worden gewaarborgd, als er bijvoorbeeld weinig middelen zijn of er is te korte tijd, of er zit een bepaalde druk achter. Dat er soms ook moet gekeken worden naar of een lager niveau of een andere manier van participatie of geen participatie als er een uitzonderingsnorm is. Die zijn wel benoemd. Dat is niet iets wat wij natuurlijk heel licht willen nemen, die uitzonderingsnormen. Maar vooral kijken naar een andere manier of een lager niveau van participatie. Dat is ook de participatie paradox. Dat wil eigenlijk zeggen dat het beroep op een mondigheid vanuit de bewoners, het meedenken, ook kan leiden tot een grotere kloof tussen gemeenschap en gemeente. Hoe meer mensen zich uitspreken en uiteindelijk toch andere dingen gebeuren dan waarin zij zich hebben uitgesproken, ongeacht het participatieproces. Dat kan een uitzondering zijn natuurlijk, of niet, maar dat was natuurlijk eigenlijk het doel van burgerparticipatie, zoals we dat ook hebben geformuleerd in het visiedocument. Dat we er voorbijgaan doordat we een grotere kloof creëren.

En dan is er nog het welbekende balansspel tussen de participatieve en de representatieve democratie. De gemeenteraad is natuurlijk gekozen door de burgerij of door een gedeelte van de burgerij, moet ik zeggen, naar aanleiding van het vorige agendapunt en de participatieve democratie gaat daar eigenlijk een aanspraak op doen, op diezelfde zeggenschap. Dat is ook weer een balans kwestie die we ook als raad of jullie als raad ook goed moeten in acht moeten nemen met het besluit nemen over bepaalde burgerparticipatie trajecten, noemen we dat meewegen in uiteindelijke besluitvorming. Dan over de doelstelling en verwachtingen. Ik heb even kort nog een stukje uit het visiedocument opgenomen, zoals dat ook in het rapport stond. Dus de doelstelling. Die waren dat burgerparticipatie onlosmakelijk was verbonden met alle plannen, en projecten en het beleid in alle domeinen, ook eigenlijk zoals we die kennen binnen de gemeente Kerkrade. Hier zijn een aantal beloftes en randvoorwaarden aan verbonden. Die ga ik dadelijk ook nog even bespreken met een aantal zaken die goed gaan, een aantal dingen die zeker beter kunnen en ook dan vraag ik terug waar deze doelstellingen realistisch en haalbaar? Zelf kom ik hier in de les ook nog even kort op terug. Als we het hebben over de beloftes en randvoorwaarden dan heb ik dan tops en tips geformuleerd zoals het dan altijd wordt genoemd.

Wat is ingezet ook, iedereen kan en mag meedoen. Dat is een stukje toegankelijkheid. We hebben ook als werkgroep burgerparticipatie ons bezighouden met de digitale toegankelijkheid, bijvoorbeeld. Misschien maken we in eerste instantie niet direct de connectie met burgerparticipatie. Het is een heel ander thema natuurlijk, maar het zorgt er wel voor dat ook op een stukje elektronische participatie mensen de mogelijkheid wordt geboden om mee te doen. Dat alles toegankelijk is, de informatievoorziening duidelijk is en daar hebben we zeker stappen in gezet. Ook krijgen steeds meer eigen ideeën de ruimte. We hebben hiervoor een communicatiecampagne gestart, maar ook buiten de campagne om, of voor de campagne al zijn er steeds meer ideeën die vanuit de burgerij zijn gekomen die zijn uitgevoerd. Dat kan hele leuke dingetjes zijn en soms ook hele grote dingen en soms heel kleine dingen. Dan is er nog datagedreven werken. Dat is in meerdere onderzoeken, ook in eerdere raadsinformatiebrief al benoemd, waar is gemeten dat burgerparticipatie ook de burger is betrokken, is uitgevraagd. En deze data hebben we ook leidend gemaakt in het vormgeven van de manier waarop wij kijken naar het beleid en hoe we dit willen aanpassen.

Dus eigenlijk is de onderlegger, net zoals het rekenkameronderzoek, ook daar één van is, de data die we hebben opgehaald als handleiding voor het verbeteren en het doorontwikkelen van het beleid en de randvoorwaarden. Andere randvoorwaarden. De inwoners meedoen. En dat komt eigenlijk terug op die datagedreven werken. Dat we ook zien dat de percentages van mensen die meedenken dat die zijn gestegen in de afgelopen paar jaren. Dus eigenlijk is dat ook de top, we willen steeds meer mensen betrekken, niet alleen the usual suspects, zoals dat dan vaak heet in het vakjargon van burgerparticipatie, maar dat we een veel bredere selectie van de gemeenschap willen betrekken. Als we het hebben over tips. Daar hebben we kort ook al over gehad natuurlijk in de vragenronde vooraf. Maar burgerparticipatie is altijd maatwerk, is iets wat we hebben gezegd

als belofte. Maar we zien wel natuurlijk dat het niet altijd zo is. En dat gaat ook met het anders werken dat we als gemeente hebben beloofd. We zien vaak nog steeds dat dezelfde participatie methodes worden ingezet. Dan heb ik het over enquêtes, peilingen, bijeenkomsten. Dat dat hele populaire manieren zijn om te participeren en dat er niet altijd die creatieve slag die we ook willen geven aan burgerparticipatie, die niet altijd gemaakt wordt en niet altijd ten koste van de kwaliteit van burgerparticipatie, laat ik dat wel vooropstellen. Het zijn favoriete manieren, ook omdat het in sommige gevallen daadwerkelijk werkt natuurlijk. Je hoeft niet altijd het wiel opnieuw uit te vinden, maar we zien wel dat het aantal creatieve trajecten of manieren waarop we het echt anders hebben gedaan, dat die toch minimaal zijn. Dan is ook een stukje meer middelen nodig. Net als op de vraag van: kan het ambtelijk apparaat al die burgerparticipatie aan met de huidige ambitie? En dat zien we ook wel, het is natuurlijk een hele tijdsinvestering om een goed kwalitatief burgerparticipatie traject op te starten en het kost veel energie, tijd, mankracht en geld ook. We zien ook dat daar vaak mensen toch tegen aanlopen. Dat het niet de prioriteit heeft in het hele traject, maar dat het toch als een bijzaak wordt gezien.

Dus ook vaak als de middelen al beperkt zijn binnen het project of het wordt een beetje kort dat ze op burgerparticipatie toch de hoekjes ervanaf proberen te snijden. Het stukje monitoring en evaluatie, het leren van ervaringen, de trajecten die we allemaal hebben doorlopen gezamenlijk, dat we daar ook de kennis van uitdelen onderling. We zien ook dat dat niet goed werkt. Er is al gesproken over het participatie canvas. Dat is ook ingesteld om met elkaar te delen. Wat zijn van tevoren verwachtingen die bij een burgerparticipatie wijk liggen en wat is er daarvan uitgekomen? Dat we dat ook kunnen delen onderling met mensen die een nieuw burgerparticipatie traject moeten opstarten. Alleen zien we dat dat toch nog minimaal gebeurt en daar ook zeker een verbeterslag in moeten maken. Dan een stukje kwaliteit en betrokkenheid. We hadden dan al over representativiteit en ook het aantal mensen dat deel heeft genomen in het onderzoek van de Rekenkamer, dat het niet heel veel mensen waren. Als we kijken over het algemeen, een blik van burgerparticipatie op, dan is diversiteit belangrijker dan representativiteit. Geen onzin rapportages, maar wel zoveel mogelijk verschillende zienswijzen uit de gemeenschap horen andere geluiden. En dat we daar een heel mooi mozaïek hebben van meningen en dat we daar iets mee kunnen.

Het hoeft niet altijd de meerderheid te zijn natuurlijk, de stemmen, maar vooral het andere geluid ook te kunnen horen. Dan hebben we toch ingezet op andere participatieve vormen, ook om de kwaliteit te waarborgen. We hebben buurtwandelingen gemaakt, onder andere. Een digitaal participatie platform is ingericht, de jonge adviesraad heeft een nieuw convenant getekend. Informatiestands, ansichtkaarten, noem het maar op. Zo zijn er wel zeker nieuwe manieren van participatie vormen ontwikkeld of gebruikt, ingezet, laat ik het zo zeggen en daar willen we zeker ook mee doorgaan. Ook omdat het aangepast is op de situatie waardoor de kwaliteit ten goede hoort te komen. Het stukje maatwerk wat we heel belangrijk vinden. Als we het hebben over kwaliteit van burgerparticipatie en dat is ook een vraag die ik graag bij jullie terugleg: wanneer spreken we over goede burgerparticipatie? Is dat een goed doorlopend proces met veel impact voor burgerij? Of gaat het hier over een resultaat? We zien natuurlijk wel dat ook bij goede trajecten soms negatieve geluiden zijn. Burgerparticipatie is nooit kritiekloos, omdat sommige mensen hun mening natuurlijk niet terug kunnen vinden in een eindresultaat. Maar ja, wanneer doe je het voor iedereen goed met een stukje burgerparticipatie? Het bekende not in my backyard probleem en wellicht bij jullie allemaal bekend.

Iedereen wil wellicht een drempel in de straat voor verkeersoverlast tegen te gaan, maar niemand wil hem voor de deur. Dan een stukje betrokkenheid. Ik heb hier dan de data die al eerder met jullie is gedeeld bij gepakt en volgen de mogelijkheid en de bereidheid tot participeren onder de Kerkraads gemeenschap vrij goed. Ik heb hier de data staan. In Kerkrade geeft 43% van de respondenten aan dat zij de mogelijkheid hebben gehad om mee te praten en te denken over de toekomst. Dat klinkt niet als heel veel, maar het aandeel respondenten dat aangeeft de mogelijkheid te hebben is op het hoogste punt in Kerkrade sinds 2017, dus dat is zeker een stijgende lijn. Een ander onderzoek is ook 39% van de respondenten die aangeeft dat ze bereid zijn om mee te denken. Dus daar ook natuurlijk, het is niet een heel hoog getal 39%. Daarom is die wederkerigheid bij burgerparticipatie ook zeker van belang. We kunnen heel veel vragen van bewoners om mee te denken, maar bewoners moeten ook willen meedenken. En dat is natuurlijk hoe concreter, hoe beter. Het is al een paar keer gezegd, maar dat merken we ook echt wel in de praktijk. Ook in de barometer Burgerparticipatie heeft Kerkrade een 5,8 gekregen, gemiddeld klinkt het ook: de zesjescultuur haal je net, maar ligt ver boven het Nederlandse gemiddelde en het hoogste van Parkstad alsnog.

Het zijn geen cijfers waar je direct meteen een trots gevoel bij krijgt wellicht, maar relatief gezien mogen we daar toch blij mee zijn en zien we ook dat er wel een stijgende lijn in zit. Dan een stukje over de beleidsuitvoering en organisatie. Een aantal zaken hiervan zijn natuurlijk al eerder benoemd. We hebben een participatie leidraad. Dit is een stappenplan met ook een beslisboom. En met die beslisboom geven we aan op wat voor manier, door aantal juiste vragen te stellen, een beleidsambtenaar bij de juiste trede kan komen op de participatieladder. Dus ook als we aangeven van: we willen zo hoog mogelijk inzetten, zo hoog mogelijk gezien de uitkomst van de beslisboom. Als je het dan hebt over, het zo hoog mogelijk, is dat je niet daaronder gaat zitten. Dus ook het meest passende niveau

zoals andere gemeentes dat hebben geformuleerd, zo doen wij dat ook. Alleen willen we niet dat als er een trede is gevonden en je komt op plek drie dat je niet op trede twee gaat inzetten en je participatieprocessen, maar dat je het dan zo hoog mogelijk ook doet. Dat betekent natuurlijk altijd dat er ruimte is voor produceren of meebeslissen. Het participatie canvas is een stukje monitoring dan die we hebben ingebouwd. Tenminste, in theorie. Het is instrumentarium wat al ligt. De lege dingen worden ingevuld door degenen die het traject doorlopen, denk hierbij aan verwachtingen, de doelgroepen, de manieren van communiceren die ze willen gaan toepassen en ook een stukje achteraf, een terugblik van hoe is hierop gereageerd, terugkoppeling, wat is hierbij komen kijken? Hier moeten we meer op in gaan zetten en ook controleren dat het daadwerkelijk wordt gebruikt. Dat we het hebben is natuurlijk geen garantie dat het ook wordt ingezet, maar het is er wel degelijk. We hebben een stukje samenwerking en kennisuitwisseling en dat is ook een cruciaal belang. Ik gaf al aan dat het delen van ervaringen wellicht achterloopt, maar van het kennisuitwisseling buiten het gemeentehuis wel degelijk gebruikt gemaakt. Zo zijn er afspraken met afdelingen buiten onze organisatie en ook partijen en stakeholders.

We werken veel samen met woningcorporaties, met welzijnsorganisaties en ook is er vanuit Parkstad elke drie maanden overleg met beleidsambtenaren, burgerparticipatie om ervaringen te delen met elkaar en te spreken over de dingen waar we tegenaan lopen en de dingen die goed gaan. Dan vond ik het ook heel belangrijk om te horen hoe de rest van de ambtenarij kijkt naar het nieuwe beleid. Het is een ambtelijke peiling en ook een aantal gesprekken uitgezet. Je kunt het al zien, er zijn maar 24 mensen die erop hebben gereageerd en dit zijn de belangrijkste terugkoppelingen. Het is wel dat er een kennissessie en workshop over de beschikbare tools en participatie vorm wordt gegeven. Hier hebben we in het begin van het visiedocument wel de tijd aan gegeven om het te doen, zijn we ook overal langs geweest, maar dat is inmiddels ook al weer bijna anderhalf jaar geleden, dus wordt wel tijd dat hier ook een nieuwe impuls aan wordt gegeven. Merendeels van de ambtenarij ziet er wel een positieve verandering en de meerwaarde van burgerparticipatie en ook een positieve cultuur op de werkvloer richting burgerparticipatie. Maar meer mensen delen ook dat het niet altijd nodig is om burgerparticipatie in te zetten. Het ligt echt aan het traject en het proces.

En dat is de druk om het altijd te willen doen, vaak leidt tot een soort van schijn participatie en participatie voor de bühne, maar niet tot daadwerkelijk goede kwalitatieve processen. En dat we daarom ook graag liever kwaliteit willen over kwantiteit. Dan het kernwoord van de avond wellicht, het stukje communicatie en terugkoppeling. Ik heb het hier ook al gezet, is een essentieel onderdeel van elk burgerparticipatie traject. Ook om te weten wat deelnemers kunnen verwachten. Een stukje verwachtingsmanagement, proces, communicatie. In de leidraad kom je er ook nadrukkelijk op terug en verwijs ik naar het Clear model. Het gaat over vijf factoren die invloed hebben op burgerparticipatie. Elke letter staat voor een van de belangrijkste onderdelen hier van, dus clear [onhoorbaar 02:24:15] 'can do', dus verwijzen naar mogelijkheden van burgers om effectief deel te kunnen nemen. Dus zijn ze in staat gesteld een stukje 'like to', willen ze meedenken over een onderwerp? En 'able to', het gaat dan over de omstandigheden, dus ook digitaal toegankelijkheid bijvoorbeeld, een stukje informatievoorziening, weten ze genoeg over om erover mee te kunnen denken? Een stukje 'ask to', dus wordt er daadwerkelijk ook aan de mensen gevraagd om concreet mee te denken en wordt duidelijk gecommuniceerd, hebben ze de oproep ook ontvangen. En 'secure responder to'.

Dat is een stukje terugkoppeling, al wordt aan al die vier eerdere dingen voldaan. Er wordt dus ook een stukje input gegeven en wordt hier op gereageerd door de gemeente? Reageren kan op veel manieren. Je kunt zeggen wat je ermee doet of dat je mee terugneemt of dat je er nog niet mee bezig bent of afhankelijk is van andere zaken. Maar altijd een reactie geven is wel de norm volgens het Clear model, zoals het ook in de leidraad is opgenomen. Dan de lessen die we hebben geleerd en ik kan stellen dat we met burgerparticipatie aan het begin van het proces zitten. Het lijkt misschien lang, anderhalf jaar, twee jaar, maar om een hele cultuuromslag te kunnen creëren, dan heb je veel langer nodig. Een succesvol burgerparticipatie is echt afhankelijk, ook van zoveel zaken en één negatieve ervaring weegt veel vaker zwaarder mee dan tien positieve ervaringen. Eigenlijk moeten we ervoor zorgen dat ook die ene negatieve ervaring weggaat. Maar daarom zien we wel dat het dichten van een kloof een hele opgave is en we zijn bewapend met kiezeltjes eigenlijk. Dat levert dan ook gemengde resultaten op en een evaluatie van burgerparticipatie kan op vele manieren vorm worden gegeven. Ik kan over talloze goede projecten vertellen en zoals jullie wellicht ook weten kan ik ook over projecten hebben, waar er toch steken zijn laten vallen met burgerparticipatie.

Maar daarom is het niet handig om over individuele projecten te praten, want dat geeft niet weer hoe we als beleid hebben ingericht. Dan als laatste ook het stukje kwaliteit boven kwantiteit, zoals ik eerder al heb genoemd. Er gebeurt heel veel op burger en overheidsparticipatie, maar het kan ook soms worden ervaren als te veel, waardoor er participatie vermoeidheid ontstaat. Dat er weer een enquête komt of allemaal net in dezelfde periode. Dus we kunnen beter inzetten op goede trajecten die langdurig impact kunnen hebben waar geen ruimte voor is om te participeren. Dan het overal maar forceren om te participeren. Dan een aantal acties voor 2025, de aanbevelingen ook vanuit de onderzoeksgroep B&A zoals rekenkamercommissie eerder over heeft gesproken, die nemen we zeker over en we willen daar een aantal zaken aan toevoegen. Ook echt kijken naar

die procescommunicatie, een stukje monitoring, zowel intern onderling delen van ervaringen, maar ook zeker met terugkoppeling naar de raad en de interne organisatie. Dat is een ding wat eerder niet genoemd is in de vorige presentatie, maar daar ook op blijven inzetten om ook de interne organisatie echt mee te krijgen, te blijven informeren welke mogelijkheden ze hebben. Want in de leidraad zit heel veel informatie, ook die ze hebben, maar dat is ook op de hoogte zijn hiervan en vooral te blijven ondersteunen, zodat ze ook deze uniforme werkwijze die op papier voldoet aan alle eisen, dat we die ook kunnen gaan uitvoeren en dat dit nieuwe norm wordt voor Kerkrade. Tot zover. Bedankt voor de aandacht. Dank u wel voor deze uitgebreide presentatie en toelichting. Dan zou ik de vragenronde graag willen starten en begin ik voor mij aan de linkerzijde bij mevrouw Fischer. Seat 11

Ik vind dat jullie al veel gedaan hebben in anderhalf jaar tijd. Seat 7

Het is een hell of a job om dat voor elkaar te krijgen. Als ik dan nu hier hoor, wat er allemaal uitgelegd wordt, dan zijn er dingen bij dat ik denk: ja, dat had ik verwacht. Andere dingen misschien van: dat had ik toch iets anders gezien. Maar het allerbelangrijkste vind ik dat jullie nog leren van alles wat er om jullie heen gebeurt en op andere plekken. Dan geldt het toch weer zolang je ringvinger korter is dan je middelvinger, leer je altijd bij. Dat was de wijsheid van mijn opa en ik moet zeggen: die snijdt hout. Het klopt, kijk maar. Dus we blijven leren en ik zou zeggen succes! Over een jaar ben ik benieuwd, dan hoop ik te horen hier wat er dan klaar is en af is. Tot zover. Seat 12

Dank u wel. De heer Otten. -Dank je wel, voorzitter. Seat 1

Ik heb op het moment geen vragen. -De heer Hoofs. Seat 16

Dank u wel, voorzitter. Dank, de heer Habets voor de presentatie. Een prima verhaal, vind ik. De vraag werd gesteld: wanneer is participatie goed? Volgens mij is dat als inwoners zich serieus genomen voelen en dan de inwoners die deelnemen. Dat staat wat mij betreft los van of mensen de ideeën die ze hebben, werkelijkheid zien worden als ze uitgelegd krijgen waarom iets niet kan, dan kunnen mensen ook heel tevreden zijn over participatie. Daar gaat het, denk ik, om. Terecht dat wordt aangegeven dat participatie niet altijd kan. Dat vind ik logisch. Het uitgangspunt zou natuurlijk moeten zijn dat je wel altijd doet en alleen bij uitzondering, onderbouwt, niet. Dat helpt ons ook, denk ik, als we hier ontwerpbesluit op tafel hebben liggen om bij de paragraaf burgerparticipatie niet meer in te vullen 'niet van toepassing', maar het omschrijven waarom het niet heeft plaatsgevonden, wat daar de criteria voor waren, zodat we dat ook als raad en als commissie tot ons kunnen nemen en er misschien iets van kunnen vinden. Op het moment dat burgerparticipatie natuurlijk wel heeft plaatsgevonden, dan dat zien we bij die paragraaf natuurlijk graag staan hoe dat dan verloopt en in welke fase en of er nog iets achteraan komt. Persoonlijk zou ik zeggen: dat niet van toepassing dat ze ook niet meer willen zien in die stukken.

Natuurlijk hebben we ook vanavond hier gehoord dat er minder goede voorbeelden zijn. Dat weet ik zelf ook, dat hoor ik ook. Maar laten we niet vergeten dat er ook goede voorbeelden zijn in Kerkrade, ook al misschien van wat langer geleden. Waar het heel goed is opgepakt en waar mensen ook na afloop echt tevreden waren, zonder dat alles wat ze op hun wensenlijstje hadden staan, waarheid is geworden. Dank u wel. -Dank u wel. Seat 1

Ik kijk heel even naar de linkerkant, die toelichting Seat 8

wat nu niet van toepassing is, of daar iets over gezegd kan worden? Ik vind dit een hele waardevolle aanvulling, want ook ik vraag regelmatig: waarom is er niet sprake van burgerparticipatie? Dit is een goede aanvulling, dus dat neem ik zeker mee. Dank u wel. -Ten aanzien van het serieus genomen, uiteraard nemen we iedereen in Kerkrade serieus. Seat 1

Voorzitter, daar wil ik nog wel even op reageren, want ik snap natuurlijk wat de wethouder hier zegt en daar mag ik ook van uitgaan dat de gemeente dat doet. Maar ik zie het ook als een grapje, want ik denk dat wethouder

Seat 8

er toch wel heel goed begrijpt wat ik bedoel. Laat ik het zo zeggen. Kijk, om daar even op in te gaan. Heel vaak denken mensen dat ze niet serieus genomen worden, omdat ze niet het resultaat krijgen wat ze zelf verwacht hebben. Dan wordt al heel snel gezegd.: Ja, burgerparticipatie, dat is, zie ik, want ik word niet serieus genomen. Maar het niet krijgen van het antwoord wat je zelf verwacht, geeft ook een desillusie.Dat wil ik daar maar mee zeggen. Maar in de regel nemen wij iedereen serieus, maar het zou zomaar kunnen zijn dat je een antwoord krijgt Seat 16

wat niet aan jouw verwachtingen voldoet. -Ja, en volgens mij voorzitter, als je daar dan goed aan toevoegen waarom dat zo is Seat 1

en daar nog het gesprek over voert, dan zijn we er. Daar heeft de wethouder van gezegd dat hij dat een uitstekend idee vindt. Seat 18

Ik ga hem doorpakken. Mevrouw Laumann. -Dank u wel, voorzitter. Ik kan me alleen maar aansluiten bij wat mijn vorige collega zei. Dat serieus nemen, dan wil ik toch ook echt even benadrukken: als je goed burgerparticipatie doet, dan voelen mensen zich altijd serieus genomen. Het is niet zo dat wanneer ze niet de zin krijgen, dat ze dan zeggen: ja, nee, dat is niks. Als je het goed kunt verwoorden en het de mensen goed en concreet uitlegt, dan vind ik dat een hele goede aanvulling. Maar dat heeft mijn voorganger ook al gezegd. Met dat puntje van burgerparticipatie, ik heb het ook op mijn lijstje staan, dat we altijd iets invullen. Die toezegging wil ik echt van het college, want anders gaan we een motie indienen dat het erop komt bij elk ontwerpbesluit. Een reden waarom niet en wat ermee gebeurd is. Ik vind dat echt heel belangrijk. We zijn nu al zo lang bezig met burgerparticipatie, los van wat ik nu doet, het is prima, maar het is eeuwenoud. Het zou overbodig moeten zijn. We zitten helemaal vooraan in het proces. We zijn onderzoek het doen hoe we met burgers moeten communiceren. In godsnaam. Eigenlijk is het belachelijk, maar het is zo. Dus laten we dan ook goed verantwoording afleggen en goed benoemen waarom wel of waarom niet. Seat 1

Tot zover, voorzitter. -Dank u wel. Ik wil even nogmaals attenderen dat dit een informatieve sessie is, dus in die hoedanigheid is de wethouder dan ook niet aanwezig, althans, alleen om informatie te verstrekken en niet om toezeggingen te kunnen doen. Maar we geven in ieder geval het advies vanuit deze informatieve sessie mee en dan hopen we dat dat van harte wordt genomen. Ik ga even kijken Seat 20

naar de heer Charlier. -Voorzitter, ik hoor meneer Habets zeggen dat het aantal burgers dat aan burgerparticipatie doet, toeneemt. Over hoeveel burgers hebben we het dan? En dat bedoel ik echt concreet harde en absolute cijfers en niet percentages, maar hoeveel mensen zijn dat dan? En verder sluit ik me helemaal aan bij de heer Hoofs, dat het genoemde afbreukrisico wat je schetst vooral in duidelijke communicatie en het juiste verwachtingsmanagement zit. Dat is het allerbelangrijkste. Seat 7

De cijfers zijn de mensen die mee participeren, dat is echt afhankelijk van een traject. Algemeen, als er geen traject speelt of geen vraag is voor burgerparticipatie, zijn er natuurlijk ook geen cijfers over hoeveel mensen participeren. Maar de mensen die bevraagd zijn in het standaard burger onderzoek die om de zoveel jaren gedaan wordt, daar zijn de cijfers opgenomen. Ik kan ze niet concreet zo, ik heb het onderzoek niet bij me, maar daar zit een stijgende lijn in. Daar is ook die conclusie uit getrokken uit het onderzoek die door alle inwoners van Kerkrade zijn ingevuld, Seat 1

of in ieder geval gevraagd wordt. -Oké voorzitter, Seat 8

dan neem ik dat mee naar de commissie. -Ik hoor hier inderdaad Seat 1

dat de cijfers nagestuurd kunnen worden, daarvoor dank. Dat heeft u me niet horen zeggen. Ik kijk heel even verder. De heer Haas.

Seat 22

Dank u wel. Nogmaals dank voor de presentatie, meneer Habets. Vrij duidelijk. Maar we sluiten ons aan bij meneer Hoofs, wat daar gezegd is. We zouden dat ook ondersteunen als het zo gebeurt. Dank u wel. Seat 24

Dan kijk ik even verder. De heer Struver. -Dank u, voorzitter. Ja, een hele duidelijke presentatie. Ik denk dat we kunnen stellen dat er grote stappen gezet zijn de afgelopen jaren en dat we toch een streepje voor hebben op andere Parkstad gemeentes, zoals we staan in de presentatie. Eén opmerking die ik wel had na het zien van de presentatie. Als we het hebben over communiceren en makkelijk communiceren in Jip-en-janneketaal, dat hele kleurmodel, dat vond ik dan toch wel een beetje, misschien iets te moeilijk. Misschien kunnen we daar een Nederlandse versie, of misschien nog beter een keer een plat versie van vinden. Dus dat is misschien nog een tip Seat 8

voor de wethouder, maar dat was hem. Voorzitter, dank u wel. Seat 1

Mag ik daar even op inhaken? -Dat mag u. Dat is nu precies wat ik bedoel. Wat is het verwachtingspatroon? Wij dachten het goed te doen, maar uw verwachtingspatroon is geheel anders. En als we daar van tevoren niet over communiceren, dan krijg je dit soort dingen. Seat 24

Ja, keep it simple, zeggen ze altijd. -Is er wel echt dualisme trouwens, hè? Seat 1

Ik kijk heel even. Seat 34

Mevrouw Snijders. -Ik wil dan toch nog even iets zeggen. Bedankt voor de toelichting. Ik vond het op zich heel goed. Op zich moest ik zeggen dat ik het leermodel wel begrijp, want het is meestal zo en kort gezegd, dat dat wat toegezegd wordt door de mensen wat ze zouden kunnen doen, dat wordt vaak in de regel niet gehaald. Dat is wat het clear model zegt, alleen in stappen. Wel had ik nog zelf een opmerking of vraag. Ik heb wat dingen opgeschreven. Dan hebben we het ook gehad, jullie hebben gezegd: een andere wijze van participatie. Jullie hadden op een gegeven moment ook over ansichtkaarten. Ik kan me nog herinneren, een keer zijn er kaarten verstuurd naar mensen, ik weet niet meer waar het over ging. Heel veel mensen vroegen aan mij: wanneer horen we daar nu wat van? En dat was bijna onmogelijk, want iedereen had dat wel in de bus, maar ze konden dat opsturen. Maar de vraag was: waar kunnen we die informatie ophalen? En dat was volgens mij voor heel veel mensen niet duidelijk. Zeker niet voor mensen die dan inderdaad lees en digitale problemen hebben. Dus daar zou inderdaad wat meer opgelet moeten worden. Dus niet zozeer hoe gaan we communiceren, hoe gaan we die mensen met dat participeren betrekken? Maar ook hoe zorgen we dat die mensen dat teruggekoppeld krijgen en dat al op voorhand en niet achteraf? Ik denk dat ik het heel erg eens ben met de kwestie van less is more.

Je kunt beter kwalitatief een goed onderzoek doen en goed participeren dan dat je voor alles wil participeren en uiteindelijk maar half werk levert. Dus inderdaad geen terugkoppeling, dus dat is eigenlijk mijn [onhoorbaar 02:38:42]. Dank u wel. Seat 7

Dank u wel. Ik kijk even naar de linkerzijde. Ik heb nog een terugkoppeling over het stukje van de ansichtkaarten. Dat was in het kader van de omgevingsvisie. Daar stond ook onder andere QR-code op en een telefoonnummer. Ook voor mensen die zijn geholpen met eventueel mondeling de enquêtes in te vullen, die daarbij betrokken waren. Mensen die die enquête hadden ingevuld, die hebben altijd een terugkoppeling gekregen en konden ook in die enquête een e-mailadres achterlaten als ze meer wilden weten in het proces Communicatie. Ook vanuit daaruit is nog een werkgroep ontstaan in het laatste traject. Tot zover. Seat 1

Dank u wel. Dan constateer ik dat wij de ronde hier hebben gemaakt en ook hier zouden nog optionele schriftelijke vragen ingediend kunnen worden. Maar nogmaals, de toelichting dat dit niet ter besluitvorming voorliggen in de commissie cycli of de raad. Dan dank ik nogmaals de heer Habets voor de uitvoerige presentatie en wethouder Roland voor de toelichting en de beantwoording. Dan constateer ik dat dat ook de drie agendapunten voor deze avond waren waar burgerparticipatie centraal stond. Ik zou graag iedereen

willen bedanken voor hun inbreng en betrokkenheid hierin. Bij deze zou ik de informatiebijeenkomst willen sluiten en iedereen een fijne avond wensen. Dank u wel!