trancript B&S 11 april 2023.pdf
Tekst van het document
1 Opening door de voorzitter A. Gramsma voorzitter
Dames en heren, we gaan beginnen. Een hernieuwde start. Van harte welkom op deze B&S vergadering van dinsdag 11 april 2023. We hebben vandaag afmeldingen van mevrouw Lisa Bacher en Nicole Heijltjes. Jullie zien dat ik een andere griffie naast me heb zitten. Bertie is helaas ziek en van hieruit wil ik haar van harte wetenschap wensen namens de hele commissie. Vanavond zijn uitgenodigd wethouders van Drunen, de heer Roland, de heer Schlangen en mevrouw Dassen. We gaan verder met agendapunt 2: het vragenuurtje. Er zijn voor vandaag geen vragen ingediend.
2 Vragenuurtje A. Gramsma voorzitter
Ook voor de spreektijd publiek heeft zich niemand aangemeld. Ik ben bij agendapunt 4: vaststelling van de agenda.
4 Vaststelling van de agenda A. Gramsma voorzitter
Heeft iemand op- of aanmerkingen over de agenda zoals die nu staat? Er is al een lootje getrokken en dat is nummer 24, BurgerBelangen. Zij hebben als eerste het woord vandaag.
5 Vaststelling van de besluitenlijst van de commissie B&S van 16 maart 2023 A. Gramsma voorzitter
Agendapunt 5: vaststelling besluitenlijst van de commissievergadering van 16 maart 2023. Wij hebben geen opmerkingen gekregen. Ik weet niet of iemand hier... mevrouw Laumann. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we hebben twee vragen gesteld en volgens Fractie SP
ons zijn die nog niet beantwoord. Ik kan me vergissen, want we hadden veel belangrijke dingen. Het gaat om de volgende vragen: wat is de procedure met betrekking tot de uitkering als iemand voor langere tijd verplicht wordt opgenomen? De kosten zoals huur lopen immers door. Is er iets geregeld voor mensen die voor langere tijd worden opgenomen en die vervolgens terugkomen en een hele hoop kosten hebben? Worden die mensen opgevangen? Dat ging over de evaluatie van de Wet Verplichte GGZ. Ik krijg net door van de griffie dat deze vragen beantwoord zijn. A. Gramsma voorzitter
Het wordt nagekeken. Verder nog iemand? Niemand meer, dan gaan wij door naar agendapunt 6: ontwerpbesluit
6 Ontwerpbesluit aangaan Gemeenschappelijke Regeling voor het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad A. Gramsma voorzitter
aangaande de Gemeenschappelijke Regeling voor het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad. Voor dit agendapunt zijn de burgemeester en wethouder Roland uitgenodigd. Ze worden ambtelijk bijgestaan door mevrouw Plitscher, de heer Koekoek en de heer Nijsten. Aangeboden aan de commissie is het ontwerpbesluit aangaande Gemeenschappelijke Regeling voor Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad. Het betreft een tweetrapsraket. Nu kan de raad een zienswijze afgeven aan het college en burgemeester. Later komt er nog een ontwerpbesluit dat zich alleen richt op het al dan niet toestemming verlenen aan het college voor het aangaan van de Gemeenschappelijke Regeling. Het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad is de plek waar gemeenten, justitiële partners en zorgpartners samenwerken om complexe zorg- en veiligheidsproblemen op het gebied van overlast, criminaliteit, verward gedrag, huiselijk geweld, kindermishandeling en radicalisering aan te pakken. De voorloper hiervan is het Veiligheidshuis Parkstad. Samen met de griffier heb ik als voorzitter geconstateerd dat beslispunt twee van het ontwerpbesluit wat eenvoudiger geformuleerd kan worden. Daarvoor stel ik vanaf deze plek alvast voor aan de commissie om beslispunt twee te herformuleren. De gedachte bij alle Gemeenschappelijke Regelingen is om een zienswijze aan de raad steeds zo uniform mogelijk aan te bieden. Dat zorgt voor herkenning en eenvoud.
Voorstel is om beslispunt twee als volgt te formuleren: de raad besluit een positieve zienswijze af te geven aan het college en burgemeester, inhoudende dat de raad kan instemmen met het voornemen en de conceptregeling en verder geen inhoudelijke opmerkingen heeft. De griffier zet dit nu in iBabs. Het is uiteraard aan de commissie om een gewijzigd voorstel aan de raad aan te bieden. Dus neem dit voorstel alvast straks mee in uw termijnen. Ik geef het woord aan de burgemeester voor een korte inleiding en daarna volgt er een presentatie van tien minuten. dr. T.P. Dassen-Housen burgemeester
Ik doe de presentatie dit keer, voorzitter, met uw goed vinden. Wij starten met een kort geluidsfragment - als de techniek ons niet in de steek laat - om u nog even wat beeld en geluid te geven bij de casuïstiek die allemaal bij zo'n Zorg- en Veiligheidshuis voorbijkomt ger kleuring. Hans komt uit een gezin met twee kinderen. Vader was alcoholverslaafd en moeder is jong overleden. Hierna gaan Hans en zijn broertje bij opa wonen. Opa had meer tijd voor zijn softdrugshandeltje dan voor de kinderen. Hans heeft ADD. Als hij ouder wordt, blowt hij regelmatig als zelfmedicatie. Zijn broer gaat het verkeerde pad op. Hij schiet tijdens een drugstransactie twee mensen neer en krijgt levenslang. In de gevangenis berooft hij zich van het leven. Hans belandt in de criminaliteit. Ook heeft hij ernstige psychische klachten. Delicten en gevangenisstraf wisselen zich af met depressies, zelfmoordpogingen en opnames. Hij pleegt een gewapende overval en krijgt een gevangenisstraf. Na vrijlating van Hans komt het Zorg- en Veiligheidshuis in beeld. Onder regie van de nazorgcoördinator heeft het team netwerkpartners uit zorg en justitie al voor vrijlating van Hans nagedacht over mogelijkheden en oplossingen die terugval voorkomen. Woontraining is georganiseerd en het jongerenloket wordt ingeschakeld. Mondriaan zorgt voor ambulante behandeling. Er wordt een maatje voor Hans geregeld.
Hans reageert tot nu toe goed op alle ondersteuning. Hij rookt wel nog af en toe een jointje. Het maatje, een vrijwilliger van zijn eigen leeftijd, heeft Hans naar eigen zeggen er doorheen gesleept en daar was hij blij mee. Ook zijn ze nu en dan een kop koffie gaan drinken. Dat vond Hans best gezellig. Enkel om u een beeld te geven van het Zorg- en Veiligheidshuis is dit één van de casuïstieken die dus mogelijk fictief - voorbijkomt, en wat Mats Nijsten, als aanvoerder van het Zorg en Veiligheidshuis - hier aanwezig met zijn team elke dag weer behandeld, en waar wij - John Roland als wethouder en ik als burgemeester dagdagelijks mee bezig zijn. Het Zorg- en Veiligheidshuis - heel kort, u kan dat zien in uw presentatie - is een regionaal samenwerkingsverband - zoals de voorzitter al zo mooi voor aangaf - van ketenpartners in het strafrecht, de zorg en het openbaar bestuur. We proberen door samenwerking van al die partijen mensen op de juiste wijze de juiste steun in de rug te geven. Dat is dus echt maatwerk per situatie. Daar is geen blauwdruk voor, want je hebt met mensen te maken die allemaal een eigen achtergrond en context hebben. We proberen met elkaar overlast en ernstige criminaliteit te voorkomen, door escalatie, terug- en uitval te voorkomen.
We proberen met ketenpartners tot een integrale aanpak te komen zodat je niet met z'n twintigen in één situatie werkt, maar dat je dat gecoördineerd hebt. Daarvoor ligt de casusregie - zoals dat met een moeilijk woord heet - bij het Zorg- en Veiligheidshuis. Dat is wat we al langer hebben met elkaar. En zoals de voorzitter al aangaf is in 2017 is het Veiligheidshuis ontstaan en is in 2021 de component 'zorg' daaraan toegevoegd. Nu hebben we het dus over het Zorg- en Veiligheidshuis. We zijn gaandeweg de tijd groeit en zitten in een jasje dat niet erg past. Dat is de reden waarom dit voorstel voorlegt. Zoals het nu geregeld is, vormen de zeven Parkstad burgemeesters sinds 2017 het zogenaamd bestuurlijk overleg. Zij bepalen de inhoudelijke koers van dat Zorg- en Veiligheidshuis en hebben het budgetrecht. De zeven Parkstad burgemeesters zijn dus het bestuurlijk overleg en drie burgemeesters daarvan zijn het Dagelijks Bestuur. Dat is een privaatrechtelijke samenwerking. De gemeente Kerkrade is beheergemeente en draagt dus de verantwoordelijkheid voor organisatie en personeel. Zo hebben we dat in 2017 met elkaar geregeld, en gaandeweg de jaren hebben we gezien dat door de toevoeging van de component zorg, de wethouders Zorg
in dit hele construct de verantwoordelijkheid hier niet voor dragen en geen onderdeel ervan zijn. Het Zorgen Veiligheidshuis is organisatorisch ondergebracht in de gemeente Kerkrade, valt hier binnen de regelingen, maar drie van de zeven burgemeesters sturen het aan. Hierdoor kreeg je hele rare verhoudingen waarbij Mats Nijsten hieronder de directeur lag, maar de zeven burgemeesters vonden daar ook wat van. Dit om u een beeld te geven dat het jasje, wat we toen heel erg goed vonden, nu niet meer zo goed zit en we dus voorstellen om er een Gemeenschappelijke Regeling van te maken. Ik snap dat dat een woord is waarvan iedereen denkt: moet dat nu ook weer? Dat is zeker een emotie die wij ook hebben gehad. Maar als je een Gemeenschappelijke Regeling maakt, kan je in het Dagelijks Bestuur de burgemeester zetten en in het Algemeen Bestuur de wethouders Zorg, zodat zij aangehaakt zijn. Je kunt via een nette en goede procedure richting raden, de raden aangehaakt houden via zienswijzen en het voorleggen van diverse stukken. Je krijgt een zuivere governance, want nu doet de gemeente Kerkrade organisatorisch veel voor het Zorg- en veiligheidshuis maar die zes andere gemeentes hebben daar ook een mening over. Dus we hebben nu niet zo'n hele zuivere governance, maar toen was dat prima. We hebben jullie een begroting meegestuurd en je ziet dat er een kostenstijging is.
Ik snap heel goed dat je zegt: "Er komt een GR, maar nu gaan de kosten weer omhoog." Ik wil dat graag nog even toelichten met de financiële context en in mijn eigen woorden: Kerkrade was jarenlang de beheergemeente en heeft voor een relatief laag bedrag - achteraf gezien niet kostendekkend - veel diensten voor het Zorg- en Veiligheidshuis verricht, voor om en nabij 96.000 euro. Als je dat nu *bench* maakt met andere Gemeenschappelijke Regelingen, zit je ruim over de 2 ton. Wij waren sowieso van plan om dat tarief als gemeente Kerkrade kostendekkend te maken, want daar wij het gebouw niet meer hebben moesten we op zoek naar nieuwe huisvesting. Wij daar de hele persoonlijke organisatie HRM vraagstukken - voor, de accountant en technische zaken. Dus een heel pakket aan maatregelen die niet meer kostendekkend waren en dus omhoog moest. Doordat dat jasje niet meer paste en we naar een Gemeenschappelijke Regeling willen, komen die twee sporen bij elkaar en daardoor lijkt het dat door de GR de kosten stijgen. Dat is gedeeltelijk waar omdat de GR een eigenstandig lichaam wordt en de gemeente Kerkrade niet meer alles regelt. Dus je moet een externe accountant, de IT en et cetera zelf regelen. Gedeeltelijk gaat het ook niet op omdat de gemeente Kerkrade al had aangegeven om de kosten die wij in rekening brengen - en niet kostendekkend zijn - sowieso te verhogen.
Daarnaast zullen door de Caoonderhandelingen de kosten van het personeel erg hoog worden. Dat is een generieke opdracht die we in alle Gemeenschappelijke Regelingen hebben waarvoor gemeenten uiteindelijk wel gecompenseerd zullen worden via het Gemeentefonds. Maar de stijging in de kosten wordt gedeeltelijk veroorzaakt door de GR omdat we het loskoppelen van Kerkrade en er een aantal diensten zelfstandig door de Gemeenschappelijke Regeling georganiseerd moeten worden. Ik wil daarbij nog opmerken dat wij dat in Kerkrade voor een heel aantrekkelijk prijsje deden. Voorzitter, ik heb me helemaal niet gehouden aan de tekst van de presentatie, maar wilde ik jullie vooraf nog meegeven. We hebben veel vragen gekregen. Dank daarvoor. We hebben ons stinkende best gedaan om deze voor het paasweekend nog te beantwoorden, zodat jullie je goed konden voorbereiden. Voorzitter, wij horen graag met het hele team welke verdere vragen er leven. Dank u wel voor de heldere uitleg. A. Gramsma voorzitter
Dan geef ik het stuk ter bespreking en binnen we bij mevrouw Paul van BurgerBelangen. Fractie Burgerbelangen
Dank u, voorzitter. Voorzitter, we hebben kennis genomen van het voornemen tot het aangaan van de Gemeenschappelijke Regeling Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad. Dank, burgemeester, voor de duidelijke uitleg en de presentatie. Vooraf zijn er vragen gesteld door ons en andere partijen, en deze zijn uitvoerig toegelicht. Onze dank voor de snelle beantwoording hiervan. We hebben deze nog kunnen beoordelen en zijn van mening dat deze samenwerking van genoemde geledingen aan alle diensten en producten die in de regio Parkstad volledige aandacht vragen, een goed besluit is om te komen tot een Gemeenschappelijke Regeling Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad. Met de GR kunnen alle domeinen in zorg en veiligheid beter en duurzamer met elkaar verbonden worden. We geven in deze dus een positieve zienswijze op dit besluit en zijn ook akkoord met de aanpassingen van beslispunt twee. Dank u wel. Dank u wel, dan geef ik het woord aan de VVD. Fractie VVD
Bedankt, voorzitter. Vooraf bedankt aan de collega's van de andere fracties voor de ingediende vragen. Wij hebben geen aanvullende vragen. Dank u wel. Dank u wel. Dank gaan wij naar de heer Otten, HvV. Fractie Hart voor Vrijheid
Dank u wel, voorzitter. Wij hebben het stuk gelezen. We hebben dit nagevraagd bij de professionals van het Veiligheidshuis en zij zeiden dat ze reeds twee jaar bezig waren om samen te werken, maar dat het nog schortte aan eenzelfde aanpak en criteria met de andere Veiligheidshuizen. Daar zou meer op gelet moeten worden in de toekomst. Dat was het enige. Dank u. Dank u wel. De heer Gorissen, PvdA. Fractie PvdA
Dank u wel, voorzitter. We kunnen kort zijn. Ondanks dat de Gemeenschappelijke Regelingen zich opstapelen, is deze zeker noodzakelijk. Op bais van alle ingediende vragen en antwoorden, heben bij geen opmerkingen meer en gaan wij akkoord met zowel de geagendeerde stukken als de geformuleerde aanpassing. Dank u wel. Lokaal Alternatief, mevrouw Szalata. Fractie Lokaal Alternatief
Dank u wel, voorzitter. Ook voor Lokaal Alternatief is dit een duidelijk verhaal. Het is heel begrijpelijk dat de governance anders geregeld moet worden en dat de wethouders Zorg in stelling worden gebracht, gezien de problematiek die er ligt. Wij gaan akkoord met de voorgesteld zienswijze en de wijziging daarin aangebracht. Dank u wel. De heer Krasovec. Fractie Ons Kerkrade
Dank u wel, voorzitter. Dank voor de heldere presentatie. Dank voor de beantwoording op de vrijdag ingeleverde vragen. Wij hadden het prima gevonden als deze vandaag tijdens de presentatie waren meegenomen. Vanmorgen waren ze echter al bij de post, dus helemaal perfect. Dat ambtenaren niet werken, is bij deze ontkracht. We kunnen het verhaal ondersteunen. We zijn wel sceptisch over de GR, want we willen kijken of het niet boven onze pet groeit. Dus laat ons daar even op letten. Verder geven wij een positieve zienswijze en gaan akkoord met de wijziging van annex punt 2. Dank u wel. Dank u wel. Mevrouw Wevers, SP. Fractie SP
Voorzitter, dank u wel. Ik wil even zeggen dat we zeven vragen, twee opmerkingen en misschien nog een toevoeging in petto hebben. De burgemeester heeft net uitgelegd dat het jasje van de oude regeling in het Veiligheidshuis te klein is, maar dat is mij toch niet helemaal helder. Kan ze dat toelichten aan de hand van een concreet voorbeeld? In de nota van toelichting staat dat de privaatrechtelijke rol onvoldoende kan voorzien in de aanpak van complexe casuïstiek. Het Veiligheidshuis bestaat al heel lang en er is al heel lang complexe casuïsitiek, dus dit suggereert een beetje dat het daarvoor niet kon. Ik wil graag horen waarom dat nu zo veranderd is. Ik dacht dat BurgerBelangen een vraag had gesteld over wat het verschil is tussen het mandaat en het delegeren van bevoegdheden. Ik vond het antwoord daarop onduidelijk. Graag concreet aan de hand van een voorbeeld. Er staat dat de huidige regeling komt vervallen en dat het BMC - het is mij onduidelijk wie of wat dat zijn, een onderzoeksbureau - nog gaat onderzoeken welke gevolgen het overgaan tot een Gemeenschappelijke Regeling heeft op een aantal specifieke aspecten. Ik vind het lastig om nu akkoord te gaan met die Gemeenschappelijke Regeling als we de gevolgen nog niet kennen. Graag wat meer duidelijkheid daarover. Ik begrijp ook niet goed wat er verhuist. Er wordt in de nota van toelichting gesproken over een harde breuk.
Ik denk dat je dan met je hele kantoor van de ene plek naar de andere gaat. Over hoeveel mensen gaat het en waarom moet dit maximaal een ton kosten? Ik kan me dit niet voorstellen omdat het Veiligheidshuis volgens mij een samenwerkingsconstructie is waar mensen af en toe met elkaar om de tafel zitten, aan casuïstiekbespreking doen en met elkaar afspreken wie wat in die casus gaat doen. Ik wil graag een overzicht van hoeveel mensen in dienst komen van de Gemeenschappelijke Regeling. Komen zij op de loonlijst van de GR of blijven zij in loondienst van de instelling of de gemeente? Een paar jaar gelden zat het Veiligheidshuis in een toren in Heerlen. Ik ben bang dat we hier weer een zwaar bureaucratisch instituut optuigen waarover allerlei regels en juridische toestanden afgesproken moeten worden, terwijl we alleen maar zorg op maat willen leveren en regievoerder willen zijn: wat is er met deze cliënt aan de hand en welke zorg kunnen we het beste leveren? Ik maak me ook een beetje zorgen over het feit dat alle zorginstellingen zullen aanhaken. Op zich is het goed dat de zorg meegenomen wordt, maar dit kan ook ten koste gaat van de privacy van mensen. Als jij bijvoorbeeld een psychiatrische aandoening hebt, je doet een winkeldiefstal waardoor je meteen in die molen van het Veiligheidshuis komt.
Er wordt dan van alles over je uitgestort en de woningcorporaties, de zorginstellingen en de gemeentelijke uitkeringsinstanties weten alles van je. Ik vind dat een hele enge ontwikkeling. Op één of andere manier moet er een garantie in de regeling komen dat niet iedereen zomaar informatie over je kan opvragen. Ik zou dat een ernstige inbreuk vinden. Maar aan de andere kant begrijp ik wel dat de mensen die over iemand een overleg hebben, dat inzicht wel moeten hebben. Het is lastig, maar ik wil graag van u horen of daar rekening mee gehouden is of aan gedacht werd? Ik wil dus een overzicht van het personeel, en dan ook qua functie. Hoeveel managers,
directeuren, onderdirecteuren en uitvoerende mensen? In de bijlage wordt de doelgroep van het Zorg- en Veiligheidshuis omschreven. Die beschrijving is wat ons betreft op iedereen die hier zit van toepassing. Ik denk dat - gezien wat ik voorgaand zei - dat wat specifieker moet zijn, bijvoorbeeld dat er altijd sprake moet zijn van een strafrechtelijke kant als iemand onder de hoede van het Veiligheidshuis genomen wordt. Over de casuïstiekbespreking staat er dat er een doorbraak geforceerd moet worden als het hulpverleningsproces stagneert. Wat wordt daar precies mee bedoeld? In hoeverre wordt er rekening gehouden met de rechten die mensen hebben, zelf als je een strafrechtelijk feit hebt gepleegd? Je hebt nog steeds het recht dat niet iedereen alles van jou weet en je kan niet verplicht worden om hulp te aanvaarden die je niet wil. Dat waren mijn vragen en opmerking. Ik ben heel blij dat de griffier het ontwerpbesluit heeft aangpast. Want waar stemmen we mee in? We geven hiermee aan dat het goed is om deel te nemen aan een GR en zijn akkoord met het concept wat hier ligt, maar toch weten we niet alles. Ik vind dat we dat als raad niet kunnen doen en we moeten zeggen: "Ga maar even zo door en we zien het wel tegemoet." Hier hoeft geen ontwerpbesluit te liggen dat de suggestie lijkt te wekken dat wij al instemmen met het aangaan van een GR.
Ik vind dat we daar wat steviger over in debat mogen gaan. Kan er ook duidelijkheid komen over wat het betekent als wij als raad instemmen met een concept regeling? Ik begrijp dat niet zo goed, en misschien kan daar wat helderheid over komen. Dat was het voor de eerste termijn, voorzitter. Dank u wel. We gaan door naar de Ouderenpartij. De heer Schlenter. Fractie Ouderenpartij Kerkrade
Dank u wel, voorzitter. De Ouderenpartij heeft kennisgenomen van de stukken. Naar aanleiding van die stukken hebben we schriftelijke vragen gesteld en die zijn naar ons oordeel zeer duidelijk en helder beantwoord. We hebben nog wel een kanttekening: als dit samenwerkingsverband niet leidt tot besparingen, wat is de noodzaak ervan dan? Maar goed, die vragen zijn uitgebreid aan bod geweest en zijn duidelijk nu. We hebben geen aanvullende vragen meer. We hebben wel een beetje hetzelfde ambivalent gevoel als Ons Kerkrade, namelijk de zoveelste Gemeenschappelijke Regeling. Maar ook de Ouderenpartij begrijpt dat er geen alternatief is. Gelet op de bemensing van het Algemeen en Dagelijks Bestuur hebben wij er alle vertrouwen in. Dat was het voor de eerste termij, voorzitter. Dank u wel. Mag ik een verhelderende vraag stellen? Mevrouw Wevers, een verhelderende vraag. U zegt liever geen Gemeenschappelijke Regeling Fractie SP
maar dat u geen alternatief zit. De alternatieven liggen er nog steeds. Al jaren functioneert het Veiligheidshuis goed en hoorden we niet eerder dat het jasje privaatrecht - wat dat dan ook moge betekenen niet goed paste. Het gaat erom dat we met z'n allen ervoor zorgen dat er goede hulp en zorg verleend wordt en dat we voorkomen dat mensen verder afglijden in de criminaliteit. Dat is het doel. Voor mij is de Gemeenschappelijke Regeling niet de enige manier om dat te organiseren. Of denkt u dat er geen andere manieren zijn? Meneer Schlenter, wilt u daarop reageren? Fractie Ouderenpartij Kerkrade
Jazeker, voorzitter. Wij kunnen deze niet bedenken en dat heb ik volgens mij in mijn eerste termijn ook aangegeven. Ik denk dat de noodzaak besproken is waarom het huidige jasje niet meer past, en waarom men meent te moeten opschalen naar een Gemeenschappelijke Regeling. En gelet op de problematiek die zich hier in Zuid-Limburg afspeelt, heeft de Ouderenpartij daar wel een gevoel bij. Dank u wel. We gaan naar het CDA. Fractie CDA
Dank u wel, voorzitter. Het is misschien een herhaalde zet, maar we kunnen ons vinden in de vragen die gesteld zijn door andere partijen. Onze dank ook voor de snelle beantwoording. We willen wel aangeven dat we soms als raad ver afstaan van Gemeenschappelijke Regelingen. We hopen dat we hierop grip kunnen blijven houden. Verder hebben wij geen aanvullende vragen meer en kunnen instemmen met een positieve zienswijze. A. Gramsma voorzitter
Dank u wel. Burgemeester, u mag van daaruit delegeren wie er antwoordt. dr. T.P. Dassen-Housen burgemeester
We hebben een rare situatie. Als ik u vraag wanneer u als raad voor de laatste keer hebt gesproken over het Zorg- en Veiligheidshuis, ben ik ervan overtuigd dat u diep moet graven omdat het een regeling is die bij het college, de zeven Parkstad burgemeesters en drie burgemeesters in het Dagelijks Bestuur zit. Nu willen we daar een Gemeenschappelijke Regeling van maken, omdat ik heb aangegeven dat de wethouders Zorg en de
raden op geen enkele wijze hierbij betrokken zijn. Hoewel wij bij gemeenschappelijke regelingen altijd het gevoel hebben dat het op afstand gaat, is het in dit geval wel iets dat het Zorg- en Veiligheidshuis meer in uw blikveld richt. Het is niet zo dat er opeens een nieuw construct is. Er wordt een andere regeling gemaakt, een andere rechtspersoon en daarom ligt het concept voor en stemt een gemeenteraad - net als de zes andere Parkstadgemeentes - in met een concept regeling en dan wordt het een definitieve gemeenschappelijke regeling. Dus ook met uw aanpassing blijft het nog altijd een normale gang van zaken dat wij u een conceptregeling Gemeenschappelijke Regeling voorleggen. Dus dit is een jasje wat zowel de wethouders Zorg beter gaat passen, omdat zij onderdeel uitmaken van het Algemeen Bestuur. Ik heb uitgelegd dat deze meneer onder de hiërarchische verantwoordelijkheid valt van de directeur in de gemeente Kerkrade, maar aangestuurd wordt door zeven burgemeesters. Dat wringt en is raar. De OR van de gemeente Kerkrade heeft iets te zeggen over deze meneer en de andere personeelsleden, terwijl de zeven burgemeesters van Parkstad erover gaan. Dus ik kan het niet duidelijker maken dat dat het jasje is wat vreem is en niet erg past. Er werken 31 mensen bij het Veiligheidshuis. Het is niet een organisatie waar van alles bij elkaar geraapt wordt en allerlei partners zitten.
Ik nodig u van harte uit om daar eens een kijkje te gaan nemen, want ik heb het gevoel dat het niet helemaal scherp op uw netvlies staat. Daar zorgen 31 mensen voor mensen die om wat voor reden dan ook in een moeilijke situatie terecht zijn gekomen. Zij behandelen die casuïstiek altijd op basis van wet- en regelgeving. De component toevoeging van zorg is enkel alleen om mensen beter een steun in de rug te zijn. Alle wet- en regelgeving en privacyprotocollen waarborgen altijd dat we daar niet buiten ons boekje gaan. Dus u hoeft daar echt niet bang voor te zijn. Wat verhuist er? Deze 31 mensen verhuizen. We hebben dat met elkaar in de regio besproken, omdat wij een doorontwikkeling zien van dat Zorg- en Veiligheidshuis. U weet allemaal dat Heerlen-Noord een belangrijke rol gaat vervullen in de aanpak van preventie, gezag en allerlei andere dingen. Het is de bedoeling dat in Heerlen-Noord alle partners die in die keten actief zijn, in diezelfde huisvestving komen. Wij hopen daarmee op een - met een moeilijk woord synergievoordeel omdat mensen elkaar zien en dan sneller een linkje kunnen leggen. Je gaat nooit over het privacyprotocol heen, want dat zijn waarborgen die deze mensen tot in hun haarvaten voelen.
Maar elkaar kennen maakt wel dat je sneller kunt afstemmen en we hebben als burgemeesters gezegd dat we het een goede ontwikkeling vinden dat het Zorg- en Veiligheidshuis deel gaat uitmaken van die aanpak. Vandaar dat we ook gezegd hebben dat we graag willen dat alle partners zich huisvesten in Heerlen-Noord. Nu is er een tussenstop in het PIT gebouw omdat dat gebouw nog niet gereed is. En dat kwam mooi uit omdat het huurcontract van het Activerium afliep. Dus wat verhuisd er, mevrouw Wevers? Eénendertig mensen die keihard werken en in dienst zijn van het Zorg- en Veiligheidshuis, nu in een privaatrechtelijke constructie bij de gemeente Kerkrade of bij de gemeente waar ze gedetacheerd zijn, en dadelijk onder de verantwoordelijkheid van de GR aangestuurd worden door een Dagelijks en Algemeen bestuur. Dat komt terug naar jullie bij de jaarrekening en de begroting. U heeft naar mijn idee meer een vinger aan de pols dan in de huidige situatie. Het mandaat en delegeren is iets heel anders, en is duidelijk aangegeven in de beantwoording op de vragen van BurgerBelangen. Ik denk dat het erg helder is waarom wij niet willen delegeren? Omdat wij het mandaat zelf willen houden. Zoals ik al aangaf zijn het soms ingrijpende beslissingen en daar ben je als burgemeester of wethouder altijd verantwoordelijk voor. Du daar wil je in meegenomen worden en wil je dat niet weg delegeren.
Vandaar dat we die keuze maken en dat is naar mijn idee goed uitgelegd. Ten aanzien van het BMC is er volgens mij een beetje een Babylonische spraakverwarring, want dat is een bureau wat ingehuurd is om de ontvlechting van het Zorg- en Veiligheidshuis uit de organisatie van Kerkrade goed te regelen. Het zat nu op allerlei manieren in de organisatie van Kerkrade met de HRM en financiële stukken. Dat moet ontvlochten worden en daar is BMC voor ingehuurd. Niet meer en niet minder. Het Zorg- en Veiligheidshuis zorgt niet alleen voor mensen met een strafrechtelijke component want mensen die verward gedrag vertonen, zijn geen mensen die in het strafrecht thuis horen. Dat zijn mensen die onze zorg nodig hebben. Als u eens even gaat kijken wat de casuïstiek van het Zorg- en Veiligheidshuis is en haar het brede palet wat daaraan zorg wordt verleend, gaat dat meer dan alleen over het strafrecht. Op basis van uw vragen vind ik het heel mooi dat we het dashbord nog eens hebben kunnen aanleveren. Het Zorg- en Veiligheids heeft real-time een dashboard waarop iedere gemeente kan zien hoeveel casuïstiek er is. Achter elke casuïstiek zit er één persoon of een hele familie. En waar ze mee bezig zijn. Het is een misvatting dat het alleen maar gaat over mensen die met het strafrecht te maken hebben.
Er zijn veel mensen die met het strafrecht te maken hebben, bijvoorbeeld ex-gedetineerden die terugkomen in de samenleving en door het Zorg- en Veiligheidshuis begeleid worden, maar er zijn ook veel mensen die in de zorgcomponent zitten en begeleiding krijgen vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis. Het is altijd heel fijn om te zeggen: wat voor kerstboom tuig je dan op? Hier zit geen kerstboom, maar één directeur met twee teammanagers en voor de rest zitten er mensen die zitten op de casuïstiek. Dus deze organisatie is lean en mean, simpel en doeltreffend georganiseerd, met het oog op de zorg voor mensen die dat nodig hebben. Waarom de kosten stijgen, heb ik al uitgelegd. Ik wil aan Mats Nijsten vragen om nog eens
toe te lichten waarom het privaatrechtelijk jasje niet meer past, want kennelijk heb ik dat niet goed uitgelegd. Misschien heb ik her en der een vraag gemist. dhr. Nijsten Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad
Dank u wel, burgemeester. In 2017 is er gekozen voor een privaatrechtelijke samenwerkingsovereenkomst. In de toenmalige constellatie was de meest optimale vorm om tot het Veiligheidshuis Parkstad te komen. Als je kijkt naar het nu, zie je dat de publiekrechtelijke weg toch de aangewezen weg is om op een adequate wijze te kunnen samenwerken. Waarom zeg ik dat? Er zijn op dit moment veel bewegingen in wetgevingsland en daar word je alleen maar geaccepteerd als je een publiekrechtelijke organisatie bent. Op dit moment ligt bij de Eerste Kamer de wet Samenwerking Gemeentelijke Samenwerkingsverbanden en dat gaat over privacy. Je moet een publiekrechtelijke organisatie zijn om informatie te kunnen delen. Als je een privaatrechtelijke samenwerkingsovereenkomst hebt, kun je niet delen met het Openbaar Ministerie, de politie en noem maar allemaal op. Dus zo kom je wel in positie wat betreft het privacy) en het samenwerkingslandschap, waarbij iedereen de kleppen op de juiste wijze weet af te stellen om te zorgen dat die samenwerking van de grond komt ten dienste van het cliënteel dat wij hebben. Een ander voorbeeld is dat het Openbaar Ministerie niets met gemeentes deelt. Als iemand van het Sociaal Domein Kerkrade een vraag heeft met betrekking tot een strafrechtelijk verleden van een cliënt, loopt dat via het Zorg- en Veiligheidshuis en niet rechtstreeks via de gemeente.
Dus wij zijn een soort trechter waar al die informatiestromen langs gekanaliseerd worden. Dat is een voordeel voor ons als Zorg- en Veiligheidshuis, maar er is daardoor ook het vertrouwen vanuit het justitiehuis dat wij de juiste mensen en waarborgen kunnen bieden zodat de hulp in alle privacy en oplossingsgericht kan plaats vinden. Vandaar de move richting een publiekrechtelijke organisatie. Dat is het antwoord op de vraag van de SP. Het is toen zo ontstaan en nu pakken we door op het zwaarste middel van een GR zijnde een openbaar lichaam omdat je daar dan alle bevoegdheden te pakken hebt. En net zoals de burgemeester al zei, is met een Algemeen en Dagelijks Bestuur die borging in Parkstad een feit. Het BMC werd al door de burgemeester uitgelegd. Ik denk dat ik de privacy voldoende heb toegelicht. Het strafrecht heeft de burgemeester ook toegelicht. Ik ben graag bereid om nog eventuele vragen te beantwoorden. A. Gramsma voorzitter
Dank u wel. We vernemen dat in een tweede termijn. Ik begin bij BurgerBelangen. U heeft niets voor de tweede termijn. De VVD ook niet. Hart voor Vrijheid niet. PvdA ook niet. Lokaal Alternatief niet. Ons Kerkrade niet. De SP, mevrouw Wevers. Fractie SP
Voorzitter, dank voor de antwoorden. Ik begrijp nu het publiekrechtelijke beter. Maar begrijpt u dat ik lastig en gevoelige materie vind om mee om te gaan als je zo'n verleden hebt. Er zitten zeven burgemeesters in. Laat ik even een voorbeeld geven: kan een burgemeester of iemand anders bepalen dat een sexoffender hier niet meer in komt, waardoor die mensen straks nergens meer terecht kunnen? We kennen dit soort ingrijpen uit het verleden van een burgemeester in Brabant. Ik wil daar graag nog iets over horen. Begrijpt u mijn zorg daarin? Ik had nog de vraag gesteld waarom de doelgroep in de nota zo breed omschreven is? Want ja, iedereen kan daaronder vallen. Kunt u daar nog eens naar kijken? Ik weet dat het ook over verwarde mensen gaat en niet alleen over mensen die met het strafrecht in aanraking komen. Het gaat ook over overlast en het schaden van publiek belang. Zijn er mensen die niet onder het Veiligheidshuis vallen? Nog over die 31 mensen, ik heb altijd begrepen - maar dat was dus een misvatting - dat daar een regievoerder zat en dat de mensen die in dienst zijn van het Veiligheidshuis niet zelf de behandelingen doen. Dat klopt, oké. Komen die nu in dienst van de Gemeenschappelijke Regeling en worden ze betaald door alle gemeenten verbonden aan het Veiligheidshuis? Ja, dan heb ik het goed begrepen. Dank u wel.
Het klinkt goed in de oren dat er 31 mensen zitten waarvan maar twee in de top en de rest uitvoerend. We kunnen nu nog geen akkoord geven. Ik wil de antwoorden goed tot me door laten dringen en we komen er later op terug. We komen er sowieso op terug. De Ouderenpartij. Voorzitter, ik wil even in de tweede termijn zeggen Fractie Ouderenpartij Kerkrade
wat ik in de eerste termijn niet heb gezegd, namelijk dat wij kunnen instemmen met het voorstel inclusief de wijziging bij het tweede punt. Dank u wel. Dank u wel. Het CDA. Ook niet. Dan is er misschien nog een antwoord richting de SP. dr. T.P. Dassen-Housen burgemeester
Wie valt er nu onder het Zorg- en Veiligheidshuis? Ik probeerde dat uit te leggen aan de hand van de presentatie. We noemen dat de mulitproblem problematiek. Dat zijn mensen waar er verschillende dingen bij
elkaar komen en die we vanuit verschillende disciplines willen bekijken en beoordelen. Die mensen komen terecht bij het Zorg- en Veiligheidshuis. Mensen - en ik probeer het goed uit te drukken - die wat overzichtelijkere issues hebbben worden vaak binnen het Sociaal Domein van de gemeente oppakt door onze 3D-consulenten. Is het iets waar verschillende disciplines naar moeten kijken, wat ingewikkelder is - zoals de fictieve casus van Hans - en waar een stukje historie, misbruik en overlast - dus van alles bij elkaar - dan wordt het belegd bij het Zorg- en Veiligheidshuis. De 31 mensen voeren de regie op die casussen en zorgen ervoor dat de hulpverlening op elkaar afgestemd is en daarin voortgang wordt gemaakt. Dat doet het Zorgen Veiligheidshuis. Ik herhaal de oproep: als u daar nog een beter beeld bij wil krijgen, weet ik zeker dat Mats en zijn team u graag ontvangen om dat - in alle privacy - nog een keer uit de doeken te doen. Ik kan me voorstellen dat u daar wat verder van afstaat. De zeven burgemeesters en de wethouders zullen in dat gremium nooit over casuïstiek praten. Die doen de governance en kijken hoe het gaat met de sturing van de organisatie. Iedere burgemeester - en daarom heeft die het mandaat en wordt het niet gedelegeerd - krijgt altijd de casuïsitiek over zijn/haar gemeente voorgelegd en neemt daar zelf een beslissing over.
Het kan zijn en dat hoort niet, voorzitter, bij de behandeling van dit voorstel maar heeft met het werk van het Zorg- en Veiligheidshuis te maken - dat je een veroordeelde zedendeliquent niet meer in je gemeente terug wil omdat de slachtoffers hier wonen. Het kan zijn dat je een ex-gedetineerde niet hier wil hebben, omdat de familie van degene die hij of zij heeft omgebracht nog hier woont. Dan kijk je altijd met het Zorg- en Veiligheidshuis en met alle privacy eromheen waar deze persoon het beste wel kan landen. Want je hebt als burgemeester nog een verantwoordelijkheid voor de openbare orde in de rest van de gemeente en die beslissing ligt altijd bij mij. Daarmee hebben we echt alles beantwoord. Dank u wel. En ik denk dat ervan de uitnodiging die u heeft geplaatst, A. Gramsma voorzitter
gebruik van gemaakt gaat worden. Goed, dan is mijn vraag: gaat dit als akkoord- of bespreekstuk naar de raad, inclusief de wijziging? Ik had gezegd dat ik het wilde laten bezinken. Maar als wij de enigen zijn, Fractie SP
onthoud ik mij van stem. Ik weet het gewoon niet en moet daarover nadenken. A. Gramsma voorzitter
Dat recht heeft u en op zich is dat geen probleem. Dan gaat het als aangepast akkoordstuk naar de raad. Hartelijk dank aan de mensen achter de tafel voor de zeer heldere uitleg. Wij gaan verder met agendapunt zeven: Participatieverordening
7 Ontwerpbesluit Participatieverordening gemeente Kerkrade 2023 A. Gramsma voorzitter
gemeente Kerkrade. Voor dit agendapunt is wethouder Roland uitgenodigd. De ambtelijke ondersteuning wordt gegeven door mevrouw Geraerds en mevrouw Kuijpers en de heer Habets. Deze verordening is de volgende stap binnen het thema burgerparticipatie. Op dertien maart bent u via een informatieavond geïnformeerd over de stand van zaken burgerparticipatie. Toen is er ook stilgestaan bij de verordening. De Participatieverordening is de juridische vertaling van het visiedocument dat de raad in 2022 heeft vastgesteld. Ik geef het woord aan de wethouder, indien de wethouder nog een inleiding heeft. Heel kort, voorzitter, want u heeft dat - zoals altijd - weer perfect gedaan. J. Roland wethouder
U refereerde eraan dat wij dertien maart hier geweest zijn. Er zijn heel wat vragen gesteld, zoals over het oprichten van een vereniging. Ik heb toen als het voorbeeld het gebeuren aan de visvijver gegeven. Daar is iemand dood gebleven bij het snoeien van bomen. Je krijgt daar de juridische kwestie: wie is verantwoordelijk? Om mensen te beschermen tegen dat soort zaken heb ik toen gezegd dat dit wellicht een dingetje is om te laten uitzoeken door de Rekenkamer. De griffier heeft mij erop gewezen dat de Rekenkamer hiervoor wellicht niet in aanmerking zou komen. Een paar partijen hebben dit toch voorgelegd aan de Rekenkamer, dus laten we eerst afwachten wat daaruit komt. Joëlle Geraerds zal een korte inleiding van een tiental minuten geven. Als er daarna vragen zijn, zullen we die met veel plezier beantwoorden. Dank u wel, voorzitter. Dank u wel. Mevrouw Geraerds.
J. Geraerds gemeente Kerkrade
Goedeavond, ik geef graag nog even een toelichting op de Participatieverordening die nu ter bespreking voorligt. Als basis voor de Participatieverordening is het VNG-model gebruikt. Aan de hand van het VNGmodel is gekeken naar hoe kunnen we deze het beste laten aansluiten op onze gemeente. Dus er zijn hier en daar best wat aanpassingen gedaan, zoals: meer definities en heldere formulering van sommige zinsnedes. En dit om het zo burgervriendelijk mogelijk te maken. Het blijft een juridisch document, maar we willen wel dat het - zover dat kan - zo begrijpelijk mogelijk is geformuleerd voor onze inwoners, omdat dat wel de basis vomt voor de toepassing van burgerparticipatie binnen onze gemeente. Bij het opstellen van de verordening zijn alle juristen en beleidsmedewerkers vanuit onze gemeente betrokken geweest. We hebben een werkgroep Burgerparticipatie opgericht en ook die werkgroep is betrokken geweest bij het totstandkomen van de verordening. Er is met vele ogen gekeken aan de voorkant. De conceptverordening is vervolgens ter inzage gelegd, zodat alle inwoners de mogelijkheid hadden om daar iets van te vinden. We hebben vanuit twee adviesraden - de cliëntenraad en de AMO - hieop reacties gekregen. Die reacties zijn bij de stukken gevoegd en wil ik graag met jullie even kort doorlopen. De reacties zijn namelijk mondeling uitgebreid met de adviesraden besproken.
Maar om jullie een duidelijk beeld te geven met wat er is gebeurd met de input die we hebben gekregen, loop ik die punten even kort langs. Vanuit de AMO hebben we een aantal opmerkingen gekregen en dat waren om te beginnen een aantal textuele zaken. Zij hebben gevraagd wie de lokale ondernemer is? Om dat meteen op te helderen hebben we een definitie in de verordening opgenomen, zodat het voor iedereen duidelijk is wat we daarmee bedoelen, namelijk: het gaat erom dat een ondernemer die hierin Kerkrade gevestigd is - het kan zijn dat die meerdere vestigingen heeft - ergens iets van moeten kunnen vinden. Als tweede opmerking vragen ze waarom we aansluiting zoeken bij de algemene wet Bestuursrecht. Omdat het voor inwoners niet meteen duidelijk is wat we bedoelen met bestuursorganen, hebben we in de definitie toegevoegd welke bestuursorganen we bedoelen. Vervolgens is er een textueel voorstel gedaan, namelijk: ze hebben gevraagd om nog een uitbreiding toe te passen 'in samenwerking en afstemming met'. Dat is aangepast. We hadden er al in opgenomen om de kwaliteit van lokale democratische processen te vergroten. Zij hebben gevraagd om dat aan te passen naar 'burgers meer invloed geven' zodat dat textueel wat meer aanspreekt en begrijpelijk is. Ook dat hebben wij overgenomen.
Er wordt vervolgens een opmerking gemaakt en vraag gesteld over de zinsnede 'dat participatie niet wordt toegepast als het belang ervan niet opweegt tegen het belang van de verantwoordelijkheid van de gemeente voor kwetsbare groepen in de samenleving'. De reden waarom dat daarin staat - en dat is overgenomen vanuit de VNGmodelverordening - is om te voorkomen dat er ongelijkheid ontstaat door toepassing van de verordening. De vrees bij de adviesraden was: wordt dan iedereen wel gelijk behandeld, want alle inwoners zijn gelijk? Dit artikel is bedoeld om te voorkomen dat er onevenredigheid ontstaat door toepassing. Dus dat er gewoon gelijkheid is. Er wordt vervolgens een opmerking gemaakt over de aanbestedingsregels. Heel kort gezegd: we kunnen niet om de aanbestedingsregels heen, die zullen we moeten toepassen. Daar zijn wel drempelbedragen voor. En als we daaronder blijven is dat niet van toepassing, maar is het wel van toepassing, moeten we dat toepassen. Dat kunnen we er niet uitlaten. De laatste opmerking gaat over het uitdaagrecht. En die behandel ik zo meteen samen met die van de cliëntenraad want zij hadden een bijna vergelijkbare opmerking daarover gemaakt. De opmerkingen van de cliëntenraad. Zij geven allereerst aan dat zij verwachten dat de Participatieverordening verwarring kan scheppen met de Participatiewet. Ik begrijp die opmerking.
Wij kunnen alleen het woord Participatieverordening als citeertitel niet aanpassen in de verordening, omdat dat het juiste juridische begrip is. Wat wij wel doen, is in al onze communicatie vanuit de gemeente praten over burgerparticipatie zodat iedereen wel weet wat we daarmee bedoelen, en dat het echt gaat om burgerparticipatie en niet over de Participatiewet wat een heel ander juridisch kader uiteraard is. De cliëntenraad stelt vragen over wat het coproduceren, meebeslissen en et cetera inhoudt, en is dat soms niet dubbel? We hebben in de definitielijst van de verordening iedere vorm van participatie opgenomen met daarbij de uitleg over wat het inhoudt en soms zit daar inderdaad enige overlap in. Om een voorbeeld te noemen: het coproduceren en meebeslissen. Bij het coproduceren wordt er meebeslist maar ook mee gemaakt. En dat is bij meebeslissen weer niet het geval. We hebben dit allemaal in de definities opgenomen om zo duidelijk mogelijk te maken wat er bedoeld wordt met welke vorm. Dan komen we bij het punt over het uitdaagrecht. Beide adviesraden waren hierover redelijk kritisch en dat had ermee te maken dat zij vrezen dat het een hoge drempel kan opwerpen voor onze inwoners.
Ik zal eerst uitleggen waarom we die voorwaarden opgenomen hebben in de verordening? We vinden het belangrijk dat er continuïteit, kwaliteit, veiligheid, aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid is gewaarborgd als er sprake is van het overdragen van een gemeentelijke taak. Belangrijk daarbij is te realiseren dat er ook kleinere initiatieven en projecten mogelijk zijn, en dat is niet het uitdaagrecht. Het uitdaagrecht is het overnemen van een gemeentelijke taak met alles wat daarbij komt kijken. Daar zitten nogal wat haken en ogen aan en er komt heel wat verantwoordelijkheid bij kijken. Als gemeente dragen wij een verantwoordelijkheid over, die wij normaal
gesproken als hele gemeente dragen. Dat betekent dat wij die zorgvuldig moeten overdragen aan een collectief van inwoners en hen moeten beschermen tegen het feit dat er iets mis kan gaan. En zoals wethouder John Roland zonet al aangaf, zien we dat zulke zaken in de praktijk wel eens kunnen gebeuren. Vandaar de wens om toch een rechtspersoon op te richten, zodat er verzekeringen kunnen worden afgesloten en mensen beschermd kunnen worden. Om de drempel weg te nemen waar de adviesraden toch enige vrees voor hebben, faciliteren wij als gemeente hier volledig in. Dat betekent dat een collectief van inwoners contact met de gemeente kan opnemen en dat wij mee kijken: hoe groot is het initiatief? Willen zij het uitdaagrecht toepassen? Of gaat het om iets kleinschaligers? Kleinschaliger zou eenvoudiger geregeld kunnen worden. Gaat het om een grootschalig initiatief, dan is het uitdaagrecht van toepassing en zou er bijvoorbeeld een stichting opgericht moeten worden. Daar kunnen wij als gemeente volledig in helpen: hoe richt je een stichting op? Wat komt daarbij kijken? Het contact met de Kamer van Koophandel en et cetera. Daar kunnen wij volledig in faciliteren om dit te borgen. Dit is zo vastgelegd en opgenomen in de verordening in artikel 7 lid 6: iemand krijgt een vast contactpersoon toegewezen om hierin te helpen en ondersteunen.
Verder voor de praktijk, zodra de verordening in werking is getreden zal in alle collegenota's en aan de raadstukken een kopje worden toegepast met burgerparticipatie zodat meteen te zien is of er en wat eraan burgerparticipatie is gedaan? Hoe is de participatie vorm gegeven? Want dit is het uitgangspunt van het visiedocument. De evaluatie van de verordening hebben we in de verordening zelf opgenomen. Die zal in de algehele monitoring van burgerparticipatie in Q4 van dit jaar worden meegenomen. Hierin wordt ook het uitdaagrecht opgenomen, waarbij we zullen kijken hoe dat werkt in de praktijk. Stuiten wij en inwoners tegen zaken aan? Er zou dan eventueel ook iets aangepast kunnen worden als dat echt noodzakelijk is. Tot zover de toelichting. Als er vragen zijn, stel ze gerust. Helder. Dank u wel. Dan gaan wij een rondje maken en beginnen we A. Gramsma voorzitter
bij BurgerBelangen, mevrouw Paul. Fractie Burgerbelangen
Dank u wel, voorzitter. Dank u wel aan mevrouw Geraerds. Ik had nog de vraag wat u gedaan had met de opmerkingen en vragen van de AMO en cliëntenraad. Deze is nu heel uitvoerig beantwoord. Dank u wel daarvoor. De uitvoering van burgerparticipatie is vallen en opstaan. In alle plannen en projecten zal het niet altijd goed gaan. Het leerproces vergt veel evalueren en kijken waar het mis ging, als dat zo is, en beter kan. We hebben het visie document vastgesteld waarin duidelijk is aangegeven dat wij ons verder willen ontwikkelen als participatiesamenleving. De uitleg waarom keuzes wel of niet worden gemaakt, is van cruciaal belang in deze en ook de keuze in het taalgebruik. Inwoners moeten helder hebben welke mogelijkheden er zijn. Alle toelichting is voor ons voldoende geweest om akkoord te gaan met de vaststelling van de Participatieverordening en zien beloofde evaluatie over een jaar graag tegemoet. Dank je wel. Dank u wel. Ik ga door naar de VVD, de heer Creusen. Fractie VVD
Dank u wel. Het is een helder document dat een juridisch kader vormt om de volgende stap te zetten. We zijn heel erg benieuwd naar de verdere uitvoering, de realisatie en straks de evaluatie, die we met veel belangstelling tegemoet zien. Dus dit wat de eerste termijn betreft. Dank u wel. De heer Otten. Fractie Hart voor Vrijheid
Dank u wel, voorzitter. We hebben geen verdere vragen. We gaan akkoord met het concept. De heer Gorissen. Fractie PvdA
Voorzitter, ook wij hebben geen vragen maar één opmerking/suggestie. Ik denk dat, met name gelet op capaciteit en mogelijkheden, is ervoor gekozen om de grote projecten te evalueren, terwijl de Participatieverordening en burgerparticipatie in het algemeen - en dat hopen we - in het alledaagse zal plaatsvinden. Dus wellicht kan daar in de loop van de tijd toch meer aandacht voor komen en dat we over een jaar - als we evalueren - ook de wat kleinere projecten - misschien steekproefsgewijs - mee kunnen nemen. Als daar wat meer aandacht voor kan komen, zou een goede zaak zijn. Voor de rest geen vragen. Dank u wel. Ik ga door naar mevrouw Szalata. Fractie Lokaal Alternatief
Dank u wel, voorzitter. Na de visie nu een duidelijk juridisch kader. Fijn dat het nog eens is toegelicht en wat zaken zijn verhelderd. Dus wat ons betreft akkoord. Dank u wel. De heer Struver.
Fractie Ons Kerkrade
Dank u wel, voorzitter. Wij konden ons voorheen al vinden in de participatievisie die is voorgelegd. Het is positief te horen hoeveel van het advies - zoals het duidelijker taalgebruik - is overgenomen. Het punt over de vereiste van een rechtspersoon bij het uitdaagrecht, snappen wij - na deze extra informatie - heel goed. Leuker kunnen we het niet maken, maar hopelijk wel makkelijker. Ik weet niet of een overkoepelende rechtsvorm ook mogelijk is als gemeente, waarbij de verschillende mensen kunnen aansluiten? Dat zou het een stukje makkelijker maken, maar ik weet niet of dat mogelijk is. We wachten de evaluatie af en zien wel hoe goed het gaat. Dank u wel. Dank u wel. De SP, mevrouw Wevers. Fractie SP
Voorzitter, dank u wel. Drie opmerkingen en een vraag. Dank voor het toezenden van de adviezen van de AMO en de cliëntenraad. Wel hierbij het verzoek aan de wethouders of de griffie - dat weet ik niet - om altijd deze adviezen te krijgen. Nu hebben wij daar zelf om moeten vragen. Ik vond het heel verhelderend wat de cliëntenraad en de AMO hebben gevraagd. Heel terechte opmerkingen en fijn dat er zo uitgebreid op in is gegaan. We willen het nog even over het uitdaagrecht hebben. Hierover werd er net gezegd dat een contact van de gemeente de verzoekers begeleid tijdens het gehele proces. Is dat ook bij het opstellen van het verzoek? Want bij lid drie staat: voldoet het verzoek niet aan lid één, kan het bestuursorgaan het verzoek buiten behandeling stellen. Wat me triggert is dat we als gemeente zelf bepalen of iets al dan niet voldoet aan het uitdaagrecht. Dat gaat dan toch een beetje stinken want als een uitdager iets van de gemeente wil overnemen, zou dit kunnen gezien worden als een concurrent van de gemeentelijke taak, ook al beweert die dat het goedkoper kan. Misschien zijn we als gemeente niet blij met alle uitdagers.
Is het dan niet verstandiger om dat niet zelf te doen, maar om de opbouwwerkers van de sociale wijkteams of Impuls mensen daarin te begeleiden en verder te scholen zodat zij geholpen worden om het uitdaagrecht zo goed mogelijk onder het voetlicht te brengen? De verordening wordt pas na een jaar geëvalueerd, betekent dit dat we dit stuk volgend jaar opnieuw vaststellen? Dus dat we nu met deze verordening instemmen zoals die er ligt, we dit evalueren en dat dan dit stuk opnieuw ter stemming komt in de raad? Als dat zo is, ga ik nu niet heel moeilijk doen en kan ik ermee leven. Ik heb nog één opmerking over artikel zes, lid één, waarin staat dat het bestuursorgaan zelf bepaalt of het uitdaagrecht van toepassing is of niet. Staat er ergens uitvoerig beschreven aan welke criteria er moet voldaan worden? Ik vind dat toch lastig. Als we dit heel burgervriendelijk willen doen, zou ik met de burger praten en kijken hoe dit beter geformuleerd kan worden. Dus de burger die dat verzoek indient hierin van wieg tot graf begeleiden en kijken hoe we hem/haar daarin tegemoet kunnen komen. Met dit zinnetje lijkt het alsof we het kunnen afwijzen. Kunt u hier iets mee? Dat was het voor de eerste termijn. Ik had nog een opmerking over artikel 7 punt 3 maar ik begrijp het zelf niet meer. Ik geef u even tijd om daarover na te denken. We gaan door naar de Ouderenpartij, de heer Schlenter.
Fractie Ouderenpartij Kerkrade
Voorzitter, we hebben de stukken gezien. We hebben vragen gesteld en deze zijn zeer duidelijk beantwoord. Dank voor de snelle beantwoording. In de inleiding is er zonet aangegeven dat er contact is geweest met de adviesraden over de gemaakte opmerkingen. Dat vinden we heel belangrijk. We hadden vragen gesteld over de communicatie, en er zal op gepaste wijze aandacht besteed worden aan het contact met de burgers. Dat is allemaal neergelegd in deze verordening. We heben geen vragen meer en gaan akkoord met het ontwerpbesluit. Dank u wel. Dank u wel. Het CDA, de heer Meijer. Fractie CDA
Dank u wel, voorzitter. Onze complimenten voor het stuk. Wij zijn uiteraard voorstander van de Participatieverordening. Ik kan me nog goed herinneren dat we in de bestuursperiode 2014-2018 het right to challenge initiatief hebben geopperd. Het is goed dat we hier voortvarend mee aan het werk gaan. Hartelijk dank voor de presentatie. Dank voor de verheldering van de wethouder op het gebied van de risico's die we kunnen lopen. We stellen de rechtspositie in om de burgers of groep mensen die een rol willen opnemen in de gemeente, te beschermen. Wij zagen hierin ook een drempel en wij zijn benieuwd of er al ervaringen van andere gemeentes zijn die dit principe hanteren. Wij snappen dat je mensen, die zich vrijwillig willen inzetten, niet willen laten opdraaien voor de risico's, hoe klein dat percentage ook is. In het verlengde van de PvdA: de evalutie vindt alleen plaats bij grote projecten, wat is de defintie van groot in deze? Qua capaciteit is dit misschien een uitdaging, maar het zou fijn om ook die kleine projecten te analyseren. Tot zover in eerste termijn. Dank u wel. Dank u wel. De heer Schlenter had een verhelderende vraag. Fractie Ouderenpartij Kerkrade
Nee, ik heb een opmerking en die staat helemaal los van het agendapunt. Ik kreeg een berichtje dat het geluid op de stream een minuut geleden zou zijn uitgevallen. Dank u wel. Dat wordt nu nagecheckt. Ik schors even.
SCHORSING
Wij heropenen de vergadering. A. Gramsma voorzitter
Alvorens wij verder gaan met de beantwoording van de collegetafel, nog even een mededeling richting SP. De antwoorden op uw twee openstaande vragen - heel in het begin - zijn terug te zien in de commissievergadering B&S van zestien maart onder punt 9. Als apart documentje in iBabs. Dan gaan we naar de collegetafel voor de beantwoording. Ik geef de heer Roland het woord. J. Roland wethouder
Dank u wel, voorzitter. De PvdA en het CDA vroegen of in de toekomst ook kleinere zaken geëvalueerd kunnen worden. Dat gaan we zeker doen. We hebben nu alleen de wat grotere zaken benoemd, maar het is ook belangrijk om lering te trekken uit de kleinere zaken: wat gebeurt er daar? Dus dat kan ik u zonder meer toezeggen. Mijn eigen partij had gevraagd of er een overkoepelende regeling kon worden afgesloten om mensen te beschermen. Dat kan jammer genoeg niet. Met iedereen die iets gaat doen, zal er een aparte regeling getroffen worden. Het is niet onze insteek om het uitdaagrecht te dwarsbomen. We willen dit juist promoten, want we willen de kloof tussen burgers en overheid verkleinen. Mevrouw Wevers, ik wil met u het volgende afspreken. We hebben nog niet veel ervaring met het uitdaagrecht. Wij hebben in de gemeentes om ons heen gevraagd of ze daar ervaringen mee hebben. In de gemeente Heerlen heeft een straat boomspiegels geadopteerd, en is er een vereniging opgericht. Maar daar hielden ook mensen mee op of wilden er geen deel meer van uitmaken. Ik wil met u afspreken om even af te wachten. We hebben de zaken nu geregeld met deze verordening, die we overigens niet ieder jaar opnieuw vaststellen. Maar ik zeg u wel toe dat als uit de evaluatie blijkt dat er dingen aangepast moeten worden, die aangepast zullen worden.
Maar het is niet de bedoeling om deze verordening ieder opnieuw vast te stellen. Laten ons nu eerst ervaring opdoen, en als er zaken niet goed geregeld zijn, zullen we die opnieuw bekijken en aftimmeren zodat het wel goed functioneert. Dat wil ik met u afspreken. We hebben zo goed als mogelijk nu regels vastgesteld, dus laat ons beginnen met burgerparticipatie. Het is niet zo dat burgerparticipatie iets vreemds is. We hebben dat in het verleden ook altijd gedaan, maar nu hebben we spelregels en beslisbomen uitgedokterd. In kwartaal vier komen we bij u terug en zullen we de zaken opnieuw in ogenschouw nemen. Dat was het, voorzitter. Dank u wel. Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? A. Gramsma voorzitter
Mevrouw Wevers, Ons Kerkrade, het CDA. BurgerBelangen en VVD niet, dus ik begin bij Ons Kerkrade. Dank u wel, voorzitter. Fractie Ons Kerkrade
Zijn er kosten verbonden aan het creëren van die rechtspersoon? En zo ja, wie betaalt deze kosten, de gemeente of de aanvrager? Mevrouw Wevers. Fractie SP
Dank u wel. Eén vraag werd er nog niet beantwoord. In artikel zes lid één staat dat het bestuursorgaan zelf bepaalt of het uitdaagrecht van toepassing is. Kan daar nog iets meer over gezegd worden? Ik hebben inmiddels gevonden waarom ik artikel zeven punt drie wilde schrappen. Er staat: als blijkt dat het niet aan de eisen voldoet, wordt de aanvraag niet in behandeling genomen. Dat klinkt zo onvriendelijk. Ik zou liever willen dat we alle aanvragen in behandeling nemen en beargumenteren waarom een bepaalde aanvraag wordt afgewezen. Wethouder, ik ben blij met uw antwoord, maar ik wil u toch vragen om eens te overwegen/kijken of het opbouwwerk een betere inhoudelijke functie kan verrichten in deze, want zij zitten dichter in die wijken. Je kan hen daardoor meer body geven en krachtiger maken als ze dit soort middelen kunnen inzetten om burgers te stimuleren om dit soort middelen in te zetten en gebruik te maken van dat uitdaagrecht. Misschien kan u eens met de betrokken partijen hierover. Dat was het voor de tweede termijn. Voorzitter, mag ik over die laatste opmerking over lid drie een opmerking mogen plaatsen richting de SP? Natuurlijk. Er staat een kan-bepaling, en dat wil niet zeggen dat het college die altijd naast zich neerlegt. Ze kunnen het wel doen. Fractie PvdA
Ik neem aan dat er onderling overleg plaatsvindt over hoe je die aanvraag kan completeren, maar als dat tot in den treure niet compleet is, dan kan je... het is dus een kan-bepaling. Het is niet zo dat het altijd gebeurt. Het CDA. Fractie CDA
Dank aan de wethouder voor de toezegging dat erin de toekomst ook naar kleinere projecten wordt gekeken. Rest nog even de vraag: wat is de definitie van een groot en een klein project? Ik weet niet of dat in een voorbeeld geduid kan worden. Een ander punt wat wellicht meegenomen kan worden - richting onze burgers en de raad - en om het enthousiasme aan te wakkeren, is een openbare lijst met daarop alle iniatieven of particpatieprojecten die binnenkomen. Ik weet niet of dat kan en mag, maar dat zou wel fijn zijn om te weten. Dank u wel. Dank u wel. A. Gramsma voorzitter
Ik geef het woord aan de wethouder. Ik antwoord even op dit laatste. J. Roland wethouder
Uw collega's van de PvdA hebben tijdens de algemene beschouwingen een motie ingediend. Dit zou daarin meegenomen kunnen worden, en in de loop van de tijd komen we daar nog op terug. De Duitser zegt het mooi met artikelen: "Sie hören from mein Anwalt" en ik heb er hier twee naast mij zitten. Zij geven daarop antwoord. Ik houd niet zo van artikelen. Ik heb daar niet zoveel verstand van. J. Geraerds gemeente Kerkrade
Om te beginnen met artikel zes lid één, waarin geduid is dat het bestuursorgaan besluit over de toepassing van het uitdaagrecht. Of dit wordt toegepast hangt af van artikel acht. In artikel acht wordt het beoordeeld en als er wordt voldaan aan die beoordeling, wordt het toegewezen. Voor artikel zeven lid drie geldt de kanbepaling. De reden waarom we dit lid opgenomen hebben is omdat een aanvraag aan een aantal criteria moet voldoen zodat we deze deugdelijk en fatsoenlijk kunnen beoordelen. Als er informatie ontbreekt, vragen we aanvullende informatie zodat we de aanvraag in behandeling kunnen nemen. Dat is het uitgangspunt. Maar als het voor ons niet mogelijk is om hem in behandeling te nemen omdat we te veel informatie missen, kan die buiten behandeling worden gesteld. Vandaar die kan-bepaling omdat het uitgangspunt niet is om het buiten behandeling te stellen. Voorzitter, mag ik nog een laatste opmerking maken? Natuurlijk. J. Roland wethouder