Preventief jeugdbeleid Kerkrade versie 01052023.docx

1.

2.

3.

4.

Gezinskenmerken: a. Werkloosheid /arbeidsongeschiktheid b. Eenoudergezin of groot gezin c. Armoede/ schulden/ generatiearmoede d. Echtscheidingen Ouderkenmerken a. Tienermoederschap b. Psychische problemen c. Verslaving d. Laag opleidingsniveau e. Zelf slachtoffer f. Verharding van jeugd Kindkenmerken a. Vroeggeboorte b. Beperking c. Gedragsproblemen d. Ziekte

Buurtkenmerken onveiligheid thuisomgeving a. Criminaliteit b. Drugsproblematiek c. Sociale achterstanden d. Leefbaarheid fysiek e. Leefbaarheid sociaal f. Huisvestingsproblematiek *interventies (i); werkwijze (w)

Welke interventies* Waarmee kan je het effect van de risicofactoren verminderen? Met welke interventies? - Klantreizen (w) - Mantelzorg steunpunt (i) - Steunouders (i) - Support at home (i)

Prioriteit Waar zitten de meeste gemiste kansen? -

Sonestra (in ontwikkeling) (w)

-

Kansrijke start (i) Stichting baby spullen (i) WIJ.K Punt begeleiding (w)

-

Samen getraind worden (w) Opbouwwerk (i) Integrale samenwerking versterken (w)

-

Straatcoaches (i) Jeugdboa’s (i) Ambulant Jongerenwerk (i) Weerbaarheid trainingen (MBO) (i) Jeugd preventie platform (w) HUB (w) Positieve gezondheid (w) WIJ Kerkrade (i) Jeugdoverleg (w) Klassenstorm/ ringaanpak (i) HALT-maatregelen (i) Buurtbemiddeling (i) HALT Spreekuur op VMBO (i) Kamerverhuur vergunning (w) ABCD-methode (w)

-

-

Aanpak eigenaren (i)

Pagina 26 van 31

Gezond opgroeien: Mentaal welbevinden Risicofactoren

1.

Kindkenmerken Te weinig sociale relaties/ eenzaamheid Gebrek aan sociale en emotionele vaardigheden c. Laag zelfvertrouwen /zelfinschatting d. (Sociale)Mediawijsheid e. Ontwikkelingsachterstanden f. Lange termijneffect van Covid-19 op ontwikkeling van jongeren g. Negatief toekomstperspectief h. 2. Gezinskenmerken a. Ouders hebben weinig tijd voor kind b. Ontbreken hechting c. Onveilige thuissituatie d. Armoede e. Ouders met psychiatrische/ verslavingsproblematiek f. Bourgondische levensstijl en gebrek aan gezondheidsvaardigheden g. Ouders of jeugdige met LVBproblematiek h. Beperkte opvoedvaardigheden

3.

4.

a. b.

a. b. c. d.

Verklaringen schoolomgeving Slechte schoolresultaten Relatie kind-leerkracht Pesten en uitsluiten Passend niveau van onderwijs bij niveau van kind

Andere factoren Prestatiedruk Groepsdruk Wanttrouwen naar overheid/hulpverlening d. Onwetendheid van aanbod/ de route kennen *interventies (i); werkwijze (w) a. b. c.

Welke interventies* Waarmee kan je het effect van de risicofactoren verminderen? Met welke interventies? Bewegingsonderwijs (i) Motorische ontwikkeling (i) Succesbeleving (w) Jongerenwerk (i) Superwoman (i) Gratis bewegen en sporten na school (i) Plezier op school (o.a. brugklassen) (i) Zomerschool (i) Vrienden/Headup (i) CJG (w) JGZ-consulenten (w) Triple P (w) Oudercursussen opvoedvaardigheden (i) Gesprekstool positieve gezondheid (w) Veiligheidshuis (i) Steunouders (i) Kei-gezond incl. mentaal welbevinden (i) KOPP KOV (i) Piep zei de Muis (i) Knooppunt overleggen op scholen (w) Schulden en armoede beleid & subsidies (w) YMHFA (young mental health first aid) (i) FollowUp schooluitval/ verzuim op school (i) Superklas VMBO (i) Gezonde school mentaal welbevinden en themacertificaat (i) WIJ.K (w) Open & Alert LVB (i) Superklas basisschool (i) Doelgroep-arrangement (i) Burgerparticipatie (w) Moti-4 (i)

Prioriteit Waar zitten de meeste gemiste kansen? -

-

-

Normalisering, bespreekbaar maken bewustwording (w) @Ease (i) In2yourplace (i)

Gezinnen in armoede (w) Opvoed-vaardigheden versterken (w)

Burgerparticipatie versterken (w) Communicatie in B1niveau (w)

Pagina 27 van 31

Kansrijk opgroeien: succesvolle schoolloopbaan Risicofactoren

•

•

•

Kenmerken kind a. Jongens vaker voortijdig schoolverlaten zonder diploma b. Schoolverzuim in basisonderwijs -> voortijdig schoolverlaten c. Laag opleidingsniveau (VMBO) meer risico op verzuim d. Slechte schoolprestaties = voorspeller verzuim en uitval e. Schoolgaande tienermoeder f. Verzuim in vriendenkring Gezinskenmerken a. Eenoudergezinnen b. Grote gezinnen (4 kinderen of meer) c. Stressfactoren in gezin zoals echtscheiding en schulden Ouderkenmerken a. Kennis onderwijssysteem b. Lage SES c. Beperkt thuis Nederlands gesproken

•

Verklaringen schoolomgeving a. Verzuimaanpak en registratie b. Relatie docent-leerling c. Afwezigheid van meerdere schoolniveaus in één school Andere factor namelijk a. Ontbreken van sociale omgeving buiten gezin en school

Welke interventies* Waarmee kan je het effect van de risicofactoren verminderen? Met welke interventies? - Voorschoolse educatie (VVE en VVEthuis) (i) - Beroepenoriëntatie: kennis laten maken met andere dan ‘geijkte’ en bekende beroepen (weekendschool) (i)

Prioriteit Waar zitten de meeste gemiste kansen?

- Knooppunten Kansrijke Start (w) - Start klas (i)

- Basis opvoedvaardigheden, stevig ouderschap (i) - Voorzorg, prenatale onderzoeken (i) - Rekening houden met laaggeletterdheid ouders (w) - Digitale vaardigheden ouders verbeteren (i)

- Rekening houden met laaggeletterdheid ouders (w) - Digitale vaardigheden ouders verbeteren (w)

- Naschoolse activiteiten in PO en VO (i) - Handelingsverlegenheid in schoolomgeving, inbrengen expertise op scholen (w)

- Naschoolse activiteiten in PO en VO (i)

- Interventies gericht op positieve ervaringen buiten gezin en school (sport, vereniging etc.) (i)

Interventies gericht op positieve ervaringen buiten gezin en school (sport, vereniging etc.) (i)

*interventies (i); werkwijze (w)

Samenvattende opbrengsten: Gemiste factoren die van invloed zijn: - Niet alleen focus op factoren in het gezin (kind, gezin en ouder) en school, maar ook kijken naar de positieve effecten vanuit de sociale omgeving. Bijvoorbeeld sport, vrienden, rolmodellen. Positieve ervaringen die daar opgedaan worden door kinderen, jongeren en ouders versterken de weerbaarheid. - Maatschappij brede factoren, waaronder het wantrouwen in de overheid en instanties. Juist gezinnen met meer kwetsbaarheid hebben vaker minder vertrouwen in de overheid en instanties. Vaak gebaseerd op negatieve ervaringen in het verleden. Daar dient in interventies rekening mee te worden gehouden. - Huisvestingsproblematiek levert veel stress op in gezinnen, bijvoorbeeld na scheiding of bij inkomensval. - Intergenerationele problematiek. Het is lastig om een patroon waar al meerdere generaties sprake is te doorbreken. Pagina 28 van 31

Focus voor de komende jaren: - Gezins- en ouderkenmerken zijn niet direct te aan te passen, wel kunnen interventies de negatieve gevolgen daarvan verminderen. Interventies kunnen zich daarom soms ook op de sociale omgeving buiten het gezin of school richten. De positieve ervaringen die daarmee worden opgedaan, vergroten de weerbaarheid en vaardigheden van de kinderen en jongeren. Opbouwwerk, jongerenwerk, weekendschool, rolmodellen kunnen daarbij ondersteunend zijn. - Gemist wordt een focus in het preventieve jeugdbeleid. Er is nog weinig samenhang tussen de interventies. Focus kan liggen op de gezinnen en kinderen waar sprake is van de meeste risicofactoren. - Minder incident-gedreven werken en meer structureel preventief inzetten vanuit verschillende organisaties en disciplines.

Pagina 29 van 31

Bijlage 6: Bronnen indicatoren voor Staat van de Jeugd Kerkrade Beschikbare kengetallen gezond, veilig en kansrijk opgroeien Staat van de Jeugd Kerkrade Indicator Bron % jongeren dat elke dag groente eet* % jongeren dat elke dag fruit eet* Gezond gewicht

% kinderen dat 5 dagen of meer per week ontbijt* % 13-16-jarigen met overgewicht* % jongeren dat voldoet aan de beweegnorm* % jongeren dat elke dag lopend/fietsend naar school gaat* % jongeren dat rookt* % jongeren dat laatste 4 weken softdrugs heeft gebruikt*

Gezonde leefstijl

Mentaal welbevinden

% jongeren dat de laatste 4 weken alcohol heeft gedronken*

GGD Zuid Limburg https://www.gezondheidsatlaszl.nl/

% jongeren dat verhoogd risico heeft op problematisch gebruik sociale media* % jongeren dat verhoogd risico heeft op problematisch gamen* % jongeren dat zich (zeer) vaak gestrest voelt door 1 of meer factoren* % jongeren dat zich soms tot (heel) vaak eenzaam heeft gevoeld in de afgelopen 4 weken* % jongeren dat onvoldoende weerbaar is* % 10-19-jarige meisjes met kinderen (tienermoeder) 2018

CBS Statline Jeugdmonitor, https://jmopendata.cbs.nl/#/JM/nl/

Aantal jongeren 12-23 jaar met jeugdreclassering in 2021

Aantal totale gevallen van jeugdbescherming (2022) Veilige thuisomgeving

Aantal Veilig Thuis meldingen (ex)partnergeweld per 100.000 inwoners (eerste half jaar 2021)

CBS Statline, https://opendata.cbs.nl/statline/

Aantal Veilig Thuis meldingen kindermishandeling per 100.000 inwoners (eerste halfjaar 2021) % jongeren dat aangeeft zich wel eens onveilig te voelen (naar locatie, zie hiervoor GGD gezondheidsmonitor) *

GGD Zuid Limburg https://www.gezondheidsatlaszl.nl/

Aantal verwijzingen Halt 12-18 jaar per 1000 inwoners in 2021

Halt, https://www.halt.nl/overhalt/organisatie/cijfers

Veilige school omgeving

% kinderen dat laatste 3 maanden op school gepest is*

Veilige digitale omgeving

% jongeren dat laatste 3 maanden online gepest is*

Succesvolle schoolloopbaan

% kinderen meer dan 3 dagen ziek thuis in de afgelopen 4 weken* % kinderen heeft laatste 4 schoolweken gespijbeld* % voortijdig schoolverlaters 12 tot 23 jaar**(2019) % risico op onderwijsachterstand (2020) **

GGD Zuid Limburg https://www.gezondheidsatlaszl.nl/

CBS Statline, https://opendata.cbs.nl/statline/

Pagina 30 van 31

Beschikbare kengetallen gezond, veilig en kansrijk opgroeien Staat van de Jeugd Kerkrade Indicator Bron % achterstandsleerlingen 4-12 jaar (2018) ** % leerlingen speciaal onderwijs** Percentage jongeren 16-23 jaar zonder werk en onderwijs (NEET's)** % jongeren dat opgroeit in eenoudergezin naar onderwijstype** % jongeren dat binnen het gezin moeite met rondkomen ervaart*

GGD Zuid Limburg https://www.gezondheidsatlaszl.nl/

% kinderen in bijstandshuishoudens t.o.v. totaal aantal kinderen 0 t/m 17 jaar (2020) Voldoende materiële middelen

Aandeel kinderen in armoede (langdurig, 4+ jaar, onder het sociaal minimum) (2020) **

CBS Statline, https://opendata.cbs.nl/statline/

SES t.o.v. landelijk gemiddelde

% werkloze jongeren (16 tot 23 jaar) in 2020

Pagina 31 van 31