Jaarrekening 2025
Tekst van het document
Continuering parkeerbeleid Relatie met taakveld(en): 2.2 In 2024 is er door de raad een nieuwe parkeernota vastgesteld met daarin onderwerpen als de geactualiseerde parkeernormen en vergunningen/ontheffingenbeleid. De hieruit voortvloeiende beleidsstukken, verordening Mobiliteitsfonds en parkeerverordening zijn in 2025 door de raad vastgesteld. Het betaald parkeren in parkeergarage Vie wordt ingevoerd na het gereedkomen van de aanvullende werkzaamheden. Daarna zal weer een parkeerdrukmeting worden uitgevoerd om de parkeersituatie in het centrum te beoordelen. In 2025 is de venstertijd van het betaald parkeren aangepast, te weten van 9:00u tot 19:00u. De parkeertarieven zijn in 2025 met 1,5 % (indexering) verhoogd.
34
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 2
Verkeer, vervoer en waterstaat
REK 2024 BEG 2025 BEG 2025 BEG 2025 REK 2025 primair 1e form actueel bijst
LASTEN 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer TOTAAL LASTEN
7.768 649 23 8.440
7.743 631 23 8.397
8.529 824 33 9.386
8.471 853 33 9.357
8.468 852 33 9.353
411 67 0 478
234 64 0 297
380 68 0 448
760 75 0 834
760 75 0 835
Actuele raming krediet
Gevoteerd
Besteed
Niet gevoteerd 2025 naar 2026
BATEN 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer TOTAAL BATEN Investeringen 2 Verkeer, vervoer en waterstaat
V/U¹ E/M² Primaire raming krediet
I Reguliere investeringen 2 Verkeer en vervoer
U
M
270
0
0
0
0
2 Wegen, straten en pleinen
V
M
5.184
1.200
1.200
1.188
0
2 Civieltechnische kunstwerken
V
M
100
100
100
6
0
2 Openbare verlichting
V
M
300
300
300
206
0
2 Versnellingsagenda Rijk div proj.
U
M
3.980
1.550
1.550
1.612
0
2 Mobiliteitsplan
U
M
250
520
520
317
0
2 Bereikbaarheid Kerkrade-West
U
E/M
600
0
0
0
0
2 Parkeren
V
E
20
20
20
20
0
U
E
0
25
25
0
0
10.704
3.715
3.715
3.349
0
II Overige investeringen 2 Straatreiniging voertuigen 2 Totaal programma ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering
D. Overige vermeldenswaardige zaken Openbaar vervoer 2.1 Relatie met taakveld(en): 2.5 Uit de onderzoeken Mobiliteitsgeluk Kerkrade-West en -Noord komen diverse voorstellen naar voren. Een deel van deze voorstellen hebben direct betrekking op het openbaar vervoer. In 2025 is Arriva gestart met het opstellen van een Visie op Parkstad. Onze wensen die o.a. voortvloeien uit de 35
genoemde onderzoeken worden in deze visie ingebracht. Ook het DRIS (Dynamisch Reizigers Informatie Systeem) zal opnieuw worden aanbesteed door de Provincie. In 2026 zal hier meer duidelijkheid over komen. Ook is in 2025 het Dal Vrij Limburg product ingevoerd.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren N.v.t. Overige indicatoren 2. Verkeer, vervoer en waterstaat
1
2
1
1
Omschrijving
Bron
Eenheid
2021
2022
2023
2024
2024
Geregistreerde ongevallen:
Viastat online
Aantal
233
272
229
252
197
- uitsl. materiële schade Viastat online
Aantal
200
237
195
230
168
- met letsel
Viastat online
Aantal
32
35
34
22
28
- met dodelijke afloop
Viastat online
Aantal
1
0
0
0
1
Meldingen verkeersoverlast
Werkgroep Verkeer
Aantal
247
242
202
116
222
Tevredenheid met verkeersdrukte in eigen Burgeronderzoek % buurt
34
Kwaliteit wegennet voldoende asfaltverharding
2-Jaarlijkse schouw
%
78
77
78
79
79
Kwaliteit wegennet voldoende elementenverharding
2-Jaarlijkse schouw
%
83
83
82
82
82
Klachten wegenonderhoud
Afd. Burgerplein Aantal
537
304
310
364
728
Tevreden over onderhoud wegen, straten, pleinen
Burgeronderzoek %
39
42
n.n.b
Waardering beheer en onderhoud
Burgeronderzoek Score 0-10
6,0
6,0
n.n.b
34
n.n.b
1. Resultaten Burgeronderzoek 2025 bekend in Q2-2026. 2. Stijging in 2025 is enerzijds te verklaren door de invoer van de BuitenBeter-app (eenvoudigere melding), maar anderzijds ook door feitelijk meer overlast door glasvezelaanleg.
36
3. Economie
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het ontwikkelen van een voorwaardenscheppend beleid voor het goed functioneren van bedrijfsleven en het bevorderen van een voldoende gedifferentieerd werkgelegenheidsaanbod. Het ontwikkelen van een strategisch en uitvoerend toeristisch en recreatief beleid. Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de Onderhoud kapitaalgoederen (§3) en Grondbeleid (§7). Taakvelden • 3.1 Economische ontwikkeling • 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur • 3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen • 3.4 Economische promotie
B. Speerpunten van beleid 1. Stimuleren van lokale economie en werkgelegenheid Relatie met taakveld(en): 3.1, 3.2, 3.3, 3.4
37
Algemeen Er hebben diverse bedrijfsbezoeken plaatsgevonden, om zodoende 'voeling' te houden met het bedrijfsleven. Aanleiding voor deze bedrijfsbezoeken waren divers zoals 'aftersales' bedrijfsbezoeken na kavelverkoop, openingen, jubilea, het 'schatgraven in eigen tuin' bij bedrijven die nog niet op het netvlies van de gemeente lagen etc. Bedrijventerreinen Er heeft een groot aantal vooroverleggen met investeerders plaatsgevonden, die uiteindelijk hebben geresulteerd in verschillende principebesluiten en onherroepelijke omgevingsvergunningen. Vaak ging het om sloop van incourante en leegstaande bedrijfspanden en duurzame invulling van grootschalige kavels op bedrijventerreinen. Hierdoor hebben diverse bedrijventerreinen ruimtelijk een forse kwaliteitsimpuls gekregen. Hierbij valt o.a. te denken aan de sloop van het “Jindal”-complex en de bijna gerealiseerde uitbreidingsinvestering van Boston Scientific. Aan de hand van het groeimodel heeft de gemeente voorbereidingen getroffen om de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid van de bedrijventerreinen te verbeteren, en deze terreinen verder te vergroenen. Eén van de prioriteiten is de herinrichting van het parkeerterrein P5 aanpalend aan de Leisuredome op de Rodaboulevard. Hiervoor is door het bureau Goudappel een inrichtingsvoorstel gemaakt, waarbij o.a.
rekening wordt gehouden met voldoende aantal parkeerplaatsen conform parkeerbalans, vergroening, doorstroming en verkeersveiligheid. Dit voorstel is inmiddels besproken met de ondernemers van de Leisuredome als opmaat naar een definitief ontwerp, welk eind 1e kwartaal 2026 aanbesteed zal worden. De start van de werkzaamheden is voorzien begin 2e kwartaal 2026. Doorontwikkeling van de Rodaboulevard heeft o.a. plaatsgevonden via vooroverleggen over de eventuele komst van een hotel als onderdeel van de vervolmaking van de Leisuredome. De aanvraag is inmiddels ingediend en de omgevingsprocedure loopt. Als uitvloeisel van het ondernemersfonds bedrijventerreinen Kerkrade zijn in 2025 door de Samenwerkende Bedrijventerreinen Kerkrade (SBK) maatregelen voorbereid en uitgevoerd, zoals het vergroten van de herkenbaarheid van de entrees van de bedrijventerreinen en het plaatsen van AED’s. In 2026 zal een evaluatie plaatsvinden van het rendement van het ondernemersfonds en een vooruitblik naar de toekomst. In het kader van de stratenaanpak Parkstad Limburg, de Regio Deal Parkstad Limburg (3e termijn) en het Uitvoeringsprogramma Retail Parkstad (2019-2025) is in 2022 begonnen met het onttrekken/transformeren van overtollige winkelmeters in o.a. de Sint Pieterstraat en Zonstraat in Kerkrade.
Door de aangestelde transformatiecoach is dit proces in gang gezet om zodoende de aanloopstraten compacter te maken en het gebied rondom het bestaande winkelcluster aan de Hertogenlaan te versterken. In de loop van 2024 zijn de Bleijerheiderstraat en Pannesheiderstraat in Kerkrade toegevoegd aan de stratenaanpak Parkstad Limburg om ook in deze aanloopstraten overtollige winkelmeters te onttrekken/transformeren om het bestaande winkelcluster aan het Maria Gorettiplein te versterken. Inmiddels is met behulp van de inzet voor transformatiesubsidies in deze straten voor 1.818 m2 aan afstandsverklaringen retail getekend. Aan het eind van 2024 is vanuit de Parkstad gemeenten en de Bestuurscommissie E&T positief ingestemd voor het verlengen van de aanpak en is de aanpak verbreed om ook horecazaken in de genoemde straten in aanmerking te laten komen voor transformatiesubsidies. De aanpak loopt tot 31 december 2026. Daarnaast is in samenwerking met Zuid-Limburg Bereikbaar de bereikbaarheid van bedrijventerreinen en de mobiliteit van werknemers geanalyseerd. Op basis hiervan wordt een actieplan uitgerold gericht op een reductie van 25% van de verkeersdruk tijdens spitstijden. Voor het aantrekken en behouden van (internationale) werknemers is tevens een adequaat en divers woningaanbod noodzakelijk.
In navolging van initiatieven van Zuyderland wordt daarom in samenwerking met woningcorporaties en 38
projectontwikkelaars gewerkt aan het concept ‘baan met sleutel’, waarbij werk en passende huisvesting integraal worden aangeboden. Programma Medlands In 2025 is een gerichte communicatiestrategie uitgevoerd om de bekendheid en aantrekkelijkheid van de Medtechsector en het samenwerkingsverband Medlands Parkstad Limburg te vergroten, onder meer via videocontent en testimonials van studenten en jonge professionals. Het Medlands community platform fungeert daarbij als structurele schakel tussen werkenden, werkzoekenden, bedrijven, kennisinstellingen en de regio. In het kader van Leven Lang Ontwikkelen zijn in samenwerking met Zuyd Hogeschool de eerste medewerkers bijgeschoold via microcredentials, waarmee een flexibele en vraaggerichte scholingsstructuur wordt ontwikkeld. Het behoud en de doorontwikkeling van Engelstalig onderwijs bij Zuyd Hogeschool en de Universiteit Maastricht is bestuurlijk onderschreven als randvoorwaarde voor internationale instroom en het regionale vestigingsklimaat. Centrum Eind 2024 is de aanvraag van gemeente Kerkrade Impulsaanpak Winkelgebieden door het Ministerie van Economische Zaken gehonoreerd. Hierdoor komen extra financiële middelen beschikbaar en kunnen we de komende jaren verder aan de slag om het centrum verder vorm te geven richting een familiecentrum.
We transformeren de komende 7 jaar naar “A place to be” en werken verder aan leefbaarheid, aantrekkelijkheid en vergroening van het stadshart. Kerkrade verdient een centrum waar iedereen zich welkom en thuis voelt. Met de uitgangspunten vermeld in het Aanvalsplan en visie Kerkrade Centrum 2024 zetten we in op de 3 C’s - Comfort Compact & Compleet. Hiermee creëren we een aangenaam, groen, levendig stadscentrum dat klaar is voor de toekomst. De communicatie rondom het aanvalsplan heeft in 2025 vorm gekregen. Er zijn gedurende het jaar diverse publicaties geweest zowel via de eigen kanalen van de gemeente als ook via het landelijke nieuwsplatform Stadszaken en het online magazine Impuls van de rijksoverheid. Tevens is de infographic centrum in ontwikkeling vervaardigd. Aanvalsplan centrum en uitvoeringsprogramma In 2025 is de projectorganisatie vormgegeven t.b.v. het aanvalsplan centrum en zijn o.a. de projectgroep en klankbordgroep Aanvalsplan Centrum van start gegaan. Vanuit de 7 uitvoeringslijnen zijn de eerste plannen opgesteld en ten uitvoer gebracht. Denk onder andere het verminderen van winkelleegstand, wonen boven winkels, minderen, restauratie van langdurig leegstand vastgoed en het vergroenen het centrum met o.a.
de realisatie van het groenplein aan de Einderstraat, inrichting gedeelte Vieboulevard en de plaatsing van groenbakken met geïntegreerde zitelementen in de Hoofdstraat. Uitvoeringslijnen aanvalsplan centrum Met de in het visiedocument geformuleerde uitvoeringslijnen is in 2025 een start gemaakt. Diverse subonderdelen zijn uitvoering en/of wordt onderzoek naar verricht. In 2026 gaan we door met de verdere inhoudelijke uitwerking. Ook is in 2025 per uitvoeringslijn inzichtelijk worden gemaakt welke toekomstige financiële middelen noodzakelijk zijn om tot het gewenste resultaat zoals in de visie staat te geraken. Klankbordgroep In het kader van uitvoeringslijn 6 – versterken samenwerking gebiedspartners – heeft in 2025 de organisatie en totstandkoming van de klankbordgroep aanvalsplan centrum plaatsgevonden. Met de start van de klankbordgroep en de voorbereidingen voor de centrum community middels City Connect, versterken we de betrokkenheid van centrumpartijen. De klankbordgroep is een representatieve brede afvaardiging van sport, cultuur, wonen, ondernemers, horeca, winkeliers, dienstverlening,
39
onderwijs, cultuur, zorg en welzijn. De groep geeft feedback op de voorgenomen plannen en ontwikkelingen in het centrum. In 2025 hebben een tweetal meetings plaatsgevonden. Data & centrummonitor Meten is weten. Daarom is in 2025 de eerste versie van de centrummonitor gemaakt. De monitor omvat o.a. data over wonen, economie, demografie, gebruik van centrumvoorzieningen, parkeren, OV etc. vanaf 2026 zal de monitor jaarlijks worden geüpdatet om meerjarig inzicht en trends in de ontwikkelingen in het centrumgebied te krijgen. Daarnaast heeft in 2025 een uitgebreide Marktverkenning (DPO) inclusief Benchmarkonderzoek plaatsgevonden. Hiermee verkrijgen we inzicht in de kansen voor winkelinvulling en mogelijkheden voor verbreding van de dienstenpallet in het centrumgebied. Toegankelijkheid In 2025 is het onderzoek ongehinderd uitgevoerd. Het onderzoek is erop gericht inzicht te verkrijgen en centrumpartijen te stimuleren, hun winkel etc. in het centrum aantrekkelijker te maken voor mensen met een beperking. Hierbij is de toegankelijkheid van openbare ruimte (voorzieningen) en winkels in kaart gebracht. D.m.v. website en app vinden mindervalide personen sneller hun weg in het centrum van Kerkrade. Daarnaast kregen winkeliers tips om hun winkel “toegangsvriendelijker” te maken.
Investeringen centrum Impulsaanpak Winkelgebieden In december 2025 is door het Ministerie van Economische Zaken een subsidie Impuls Winkelgebieden toegekend. Het betreft financiële middelen welke een bijdrage leveren aan de realisatie van drie deelprojecten: woningbouw Einderstraat – Vie Boulevard Het Martin Buber – Klimaatadaptief vergroenen van het centrum. De totale verkregen subsidie behelst ca. € 4,3 mln. In 2025 is € 250.000 t.b.v. investeringen in relatie tot het aanvalsplan centrum beschikbaar gekomen. In oktober 2025 is een regionale aanvraag ingediend voor de 7e tranche Rijksregeling Woningbouw Impulse. In december 2025 is bekend geworden dat de aanvraag door het Ministerie van VRO gehonoreerd is. Voor het centrumgebied betekent dit, dat er een Rijksbijdrage in het publieke tekort voor het plan Einderstraat komt. 2. Afstemmen van behoefte aan arbeidskracht op het aanbod vanuit het onderwijs Relatie met taakveld(en): 4.2 De afstemming tussen de behoefte aan arbeidskrachten en het aanbod vanuit het onderwijs is van groot belang. De gemeente faciliteert hiertoe sinds enkele jaren de Leerwerklijn Openbare Ruimte op de gemeentewerf aan de Hammolenweg, welke inmiddels onderdeel uitmaakt van het Ontwikkelcentrum Flexiforum. De belangrijkste speerpunten van de leerwerklijn zijn: educatie, reintegratie, ontwikkeling en arbeidsparticipatie.
In 2025 zijn in dit kader stageplekken, mogelijkheden voor BBL-contracten en werkervaringsplekken beschikbaar gesteld. De uitvoering vond plaats in samenwerking met meerdere onderwijsinstellingen uit de stad en regio. De vakinhoudelijke begeleiding en dagelijkse aansturing van de deelnemers wordt verzorgd door medewerkers van de afdeling Stedelijk Beheer en is structureel en meerjarig binnen de organisatie geborgd. Met deze inzet draagt de gemeente bij aan het versterken van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. 3. Onder aandacht brengen bij bedrijfsleven van werkzoekenden uit alle leeftijdscategorieën Relatie met taakveld(en): De afdeling Werk en Inkomen heeft in 2025 een breed palet aan diensten ingezet op het gebied van arbeidsbemiddeling, met als doel cliënten te ondersteunen bij het verkrijgen van duurzaam werk en het versterken van hun positie op de arbeidsmarkt. Deze dienstverlening is uitgevoerd door het team Direct aan de Slag, in nauwe samenwerking met het beleidsveld Economische Zaken. 40
Speeddates In 2025 zijn meerdere speeddates georganiseerd waarbij werkzoekenden en werkgevers op laagdrempelige wijze met elkaar in contact zijn gebracht. Tijdens deze bijeenkomsten krijgen cliënten de mogelijkheid om zich in korte gesprekken te presenteren aan diverse werkgevers, waar nodig met intensieve ondersteuning van consulenten. Deze evenementen dragen bij aan een versneld kennismakingsproces en een grotere kans op een succesvolle match. Bedrijfsbezoeken Daarnaast zijn in 2025 bedrijfsbezoeken georganiseerd om cliënten inzicht te geven in de werkomgeving en bedrijfscultuur van potentiële werkgevers. Deze bezoeken faciliteren direct contact met werkgevers en bieden cliënten een realistisch beeld van de werkzaamheden en verwachtingen. Ontwikkeltrajecten In 2025 zijn diverse ontwikkeltrajecten structureel aangeboden aan onze cliënten, gericht op het verbeteren van vaardigheden en competenties die noodzakelijk zijn voor deelname aan de arbeidsmarkt. De trajecten bestaan uit het verrichten van werkzaamheden die bijdragen aan de ontwikkeling van werknemersvaardigheden. Binnen het ontwikkelcentrum Flexiforum is hiervoor samengewerkt met de Ruilwinkel Kerkrade, Woon Elisabeth Stift en de afdeling Stedelijk Beheer. De werkzaamheden zijn afgestemd op de individuele ontwikkelbehoeften van de deelnemers.
Het doel van deze trajecten is het beter voorbereiden van cliënten op de arbeidsmarkt en het vergroten van hun kansen op een baan. Hierbij maken we tevens gebruik van reguliere instrumenten als loonkostensubsidie. Bemiddeling bij lokale bedrijven De arbeidsbemiddeling heeft zich in 2025 nadrukkelijk gericht op samenwerking met lokale bedrijven. Door deze aanpak kunnen wij onze cliënten matchen op lokaal openstaande vacatures. Dit bevordert niet alleen de lokale werkgelegenheid, maar zorgt er ook voor dat bedrijven snel de juiste kandidaten vinden. 4. Toevoegen van Sancta Maria gebouw aan Flexiforum Relatie met taakveld(en): 4.2 De herontwikkeling van het voormalige schoolgebouw Sancta Maria is in 2025 succesvol afgerond. In het laatste weekend van mei 2025 heeft de officiële opening plaatsgevonden. Met deze uitbreiding is de capaciteit van het Flexiforum vergroot en kan worden voorzien in de aanhoudende ruimtevraag vanuit bestaande en nieuwe huurders. Op één ruimte na zijn alle ruimten inmiddels verhuurd, waarmee de behoefte aan aanvullende huisvestingsmogelijkheden wordt bevestigd. Flexiforum 2 (het voormalige Sancta Maria gebouw) is volledig van het gas af, waarmee een belangrijke stap is gezet in de verdere verduurzaming van het vastgoed.
Hiermee draagt de uitbreiding concreet bij aan de gemeentelijke ambities op het gebied van duurzaamheid en toekomstbestendige maatschappelijke voorzieningen. 5. Stimuleren van toeristische en recreatieve ontwikkelingen en stevige positionering van bestaande voorzieningen met behulp van de voorhanden zijnde communicatiemix Relatie met taakveld(en): 3.3, 3.4 Het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” is volop in werking en werpt zijn vruchten af. Beleef Kerkrade heeft zich echter inmiddels doorontwikkeld en richt zich nu met name op de eigen inwoners. Veel content op deze kanalen is dan ook niet geschikt voor toeristen. Samen met de afdeling Communicatie en Marketing zijn in 2025 manieren gezocht om ook specifiek de doelgroep toeristen te bereiken. Dit deden we o.a. via VisitKerkrade.nl en in samenwerking met Visit Zuid-Limburg. Daarnaast zijn er regelmatig advertenties geplaatst in toeristische krantjes, o.a. i.s.m. GaiaZOO en 41
Discovery Museum. Via attracties, hotels en het VVV-informatiepunt verspreiden wij de “Eropuit Folder”, met daarin onze attracties en bezienswaardigheden. Beleef Kerkrade In 2025 heeft de gemeente Kerkrade voortgebouwd op de succesvolle aanpak van citymarketing via Beleef Kerkrade. Deze werkwijze blijft zichtbaar effect hebben: zowel regionaal als landelijk is de aanpak opnieuw positief opgevallen. Er is ingezet op de verdere positionering van Kerkrade als een stad waar het prettig wonen, werken, ondernemen en recreëren is. De goede resultaten en het toenemend bereik van de Beleef Kerkrade-kanalen hebben geleid tot een groeiende interesse vanuit de samenleving om hierbij aan te sluiten. Daarmee is Beleef Kerkrade in 2025 verder gegroeid als een breed gedragen aanpak, van en voor de Kerkraadse gemeenschap. Evenementen In 2025 bleef de evenementensector onder druk staan door aanhoudende prijsstijgingen, strengere veiligheids- en milieueisen en veranderingen in consumentengedrag. Deze omstandigheden vormden een uitdaging, maar onderstreepten tegelijkertijd het blijvende belang van evenementen voor de stad. Evenementen zijn van grote waarde voor de branding van Kerkrade en voor het creëren van een aantrekkelijk woon- en bezoekersklimaat met ruimte voor ontmoeting. Daarnaast is de economische spin-off voor horeca en retail een significante factor.
Het theaterspektakel Het Geluk van Limburg speelde maar liefst 116 keer voor een uitverkochte Rodahal en zorgde voor een enorme boost voor de lokale economie en het imago van Kerkrade. Uit onderzoek is gebleken dat de bezoekers voor ongeveer € 12 mln besteed hebben in de regionale/lokale economie. Verder is er sprake van een aanwijsbare maatschappelijke meerwaarde doordat generaties in gesprek zijn gegaan over thema’s uit het verleden. 6. Onderzoeken of verbindingen tussen toeristische attracties en centrum geoptimaliseerd kunnen worden Relatie met taakveld(en):3.2, 3.4 Het Zuid-Limburgse wandelnetwerk “Knopen Lopen” is in 2025 opgeleverd en wordt in het voorjaar van 2026 officieel in gebruik genomen. Hiertoe zijn ook alle bestaande wandelrouteproducten omgezet en worden nieuwe online wandelingen, brochures en flyers ontwikkeld. Waar mogelijk is hierbij telkens de verbinding met het centrum gezocht. Tijdens het kerstevent is nadrukkelijk de verbinding gelegd tussen de Schacht Nulland (huis van de Kerstman) en het centrum middels een gratis treintje en een kleurwedstrijd waarbij kinderen hun kersthanger in het centrum in de boom moesten hangen. Verder wordt aangehaakt bij de nog in ontwikkeling zijnde uitvoeringslijnen van het Aanvalsplan Kerkrade Centrum, o.a. om centrumondernemers actiever te betrekken. 7.
Realisatie Knopen lopen en Parkstadroute Relatie met taakveld(en): 3.4 In 2025 zijn zowel de Parkstadroute als het Knopen Lopen wandelnetwerk opgeleverd. Op 6 september jongstleden vond de officiële opening plaats van de Parkstadroute, middels een rijdende voorstelling van Cultura Nova, waarbij Kerkrade één van de halteplaatsen was. De Parkstadroute is via de Stadsregio Parkstad aangehaakt bij het Europese Interreg Project “Connect 2 Cycle”. De subsidie die de Stadsregio hiervoor ontvangt, zal voornamelijk worden ingezet om de Parkstadroute verder in te bedden in de internationale fietsroutestructuren en voor extra marketing. De officiële opening van het Knopen Lopen wandelnetwerk zal plaatsvinden in het voorjaar van 2026. In 2026 zullen ook de nieuwe routeproducten van het Knopen Lopen worden uitgebracht.
42
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 3
Economie
REK 2024 BEG 2025 BEG 2025 BEG 2025 REK 2025 primair 1e form actueel bijst
LASTEN 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen 3.4 Economische promotie TOTAAL LASTEN
1 2.603 284 470 3.358
1 2.174 271 430 2.875
1 3.049 326 594 3.970
1 2.690 332 494 3.517
1 2.691 331 489 3.512
0 934 102 404 1.440
0 734 109 404 1.247
0 931 109 2.190 3.231
0 901 107 2.199 3.207
0 895 105 2.216 3.215
BATEN 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen 3.4 Economische promotie TOTAAL BATEN Investeringen 3 Economie
V/U¹ E/M²
Primaire raming krediet
Actuele raming krediet
Gevoteerd
Besteed
Niet gevoteerd 2025 naar 2026
I Reguliere investeringen 3 Bereikbaarheid bedrijventerreinen
V
E
1.250
0
0
0
0
3 Impuls winkelgebieden
U
E
250
250
250
203
0
3 Markt Eygelshoven
U
E
170
0
0
0
0
1.670
250
250
203
0
3 totaal programma ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering
D. Overige vermeldenswaardige zaken Uitvoeringsprogramma Toerisme In 2025 zijn ook weer projecten opgepakt die voortvloeien uit het Uitvoeringsprogramma Toerisme. Deels zijn deze projecten opgepakt en uitgevoerd in samenwerking met de andere gemeenten en stakeholders in de regio Parkstad Limburg, Zuid-Limburg en de Euregio. Waar mogelijk wordt hierbij de samenwerking gezocht met onze Duitse buren. Er is onder meer ingezet op (ook grensoverschrijdende) toeristisch-recreatieve infrastructuur en routes. Naast de realisatie van het Knopen Lopen Wandelnetwerk en de bijbehorende, vaak grensoverstijgende, wandelroutes en de Parkstadroute, is in 2025 ook een Archeofietsroute gerealiseerd. Deze route, die gekoppeld is aan een app met augmented reality, leidt de fietsers langs alle archeologische speerpunten in de gemeente Kerkrade en daarnaast langs een aantal interessante POI’s. De route loopt ook door het centrum. In 2025 is de Datahub Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg van start gegaan. Dit is een samenwerking tussen 32 Limburgse gemeentes en de provincie. In eerste instantie zal er een dashboard komen met 43
daarin de aanbod gegevens (nachtverblijven, attracties) en inzicht in bezoekersstromen. Op basis van deze data kan beter gestuurd worden op toeristische ontwikkelingen. De eerste versie van het dashboard komt in de loop van 2026 beschikbaar. Project Wijnstraat: Interreg Nederland-Vlaanderen project met 7 deelnemende partners in Zuid-Limburg en Vlaanderen. Ruim een jaar na de aftrap van de wijnstraat, het grensoverstijgende wijnproject dat Nederland en Vlaanderen verbindt, staan we midden in de projectperiode. Met inmiddels tien partners en een stevige basis aan wijnroutes, wijnhubs en wijnstops in ontwikkeling groeit het project langzaam uit tot een beleving die het hele gebied op de kaart zal zetten. Gemeente Kerkrade ondersteunt dit project actief en draagt bij aan het vormgeven van het wijninfo punt bij Abdij Rolduc. Verbonden partij GaiaZOO In 2025 heeft de Gemeente Kerkrade alle aandelen van GaiaZOO verkocht, en is 100% van de aandelen in handen gekomen van Burgers’ Zoo. Daarnaast heeft GaiaZOO in 2025 haar gronden in blooteigendom gekregen en daarmee is een einde gekomen aan de erfpachtovereenkomst. Aan deze erfpachtovereenkomst was ook een samenwerkingsovereenkomst gekoppeld, waarin vastgelegd was dat GaiaZOO jaarlijks retributiegelden aan de Gemeente Kerkrade betaalde. Met het vervallen van deze overeenkomst, vervielen ook de retributiegelden.
Gemeente Kerkrade heeft de afgelopen jaren promotiewerkzaamheden verricht voor GaiaZOO, middels haar website en campagnes om Kerkrade te promoten als familiestad en GaiaZOO daarin nadrukkelijk naar voren gebracht als grote publiekstrekker. GaiaZOO wenst deze promotiewerkzaamheden graag te behouden. Daarom is per 1 januari 2025 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst gesloten, waarin vastgelegd is dat GaiaZOO jaarlijks aan de gemeente Kerkrade € 50.000 betaalt voor het verlenen van Reclame- en Communicatiediensten, zoals deze de afgelopen jaren verricht werden in het kader van de samenwerkingsovereenkomst; hieronder valt in elk geval tweemaal per jaar een campagne via de online kanalen van de Gemeente rondom de abonnementen acties. Deze overeenkomst heeft een looptijd van 10 jaar, met de intentie om deze daarna voor 10 jaar te verlengen.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 3. Economie Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Functiemenging
CBS/BAG/LISA
%
2024
41,7
54,5
51,4
Vestigingen
LISA
Aantal inwoners 15-64 jr x 1.000
2024
136,1
191,4
167,9
44
Overige indicatoren 3. Economie Omschrijving Bedrijfsvestigingen (1 jan.)
Bron Vestigingenreg. Limb. Vestigingenreg. Werkzame pers. (1 jan.) Limb. 1 Werkgelegenheidsindex Vestigingenreg. (arbeidsplaatsen vs. Limb./ Etil research beroepsbevolking group 2 Vestigingen Vestigingenreg. detailhandel (1 jan.) Limb. Werkzame personen Vestigingenreg. detailhandel (1 jan.) Limb. Bezoekers GaiaZOO GaiaZOO Kerkrade Kerkrade Discovery Museum Discovery Museum Bezoekers Roda JC (wedstrijden Ere-/1e Roda JC Kerkrade divisie) Bezoekers Rodahal Rodahal Bezoekers ZLSM ZLSM Opbrengst toeristenbelasting (op BsGW rekeningbasis)
Eenheid
2021
2022
2023
2024
2025
Aantal
3.218
3.428
3.578
3.741
3.816
Aantal
15.837
16.175
16.023
17.173
17.096
%
72
74
70
75
74
Aantal
323
335
336
346
533
Aantal
2.000
2.104
1.986
2.078
2.284
Aantal x 1.000
300
465
470
470
502
Aantal x 1.000
31
57
100
102
100
Aantal x 1.000
36
124
178
179
151
Aantal x 1.000 Aantal x 1.000
4 19
41 32
36 36
22 35
149 31
Bedrag x € 1.000
142
233
187
242
247
1. Beroepsbevolking omvat alle personen van 15 tot 75 jaar excl. institutionele bevolking met betaald werk van minstens één uur. 2. Na invoering van de nieuwe SBI-indeling 2025 zijn markthandel en internetwinkels niet meer te onderscheiden binnen de categorie detailhandel. Voorheen werden deze niet meegenomen in deze indicator. De aantallen van 2025 kunnen daarom niet meer goed vergeleken worden met 2024 en eerder.
45
4. Onderwijs
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het uitvoeren van gemeentelijke taken op het gebied van primair en voortgezet (speciaal)onderwijs. Naast de huisvesting van het onderwijs behoren daartoe ook het tegengaan van onderwijsachterstanden, het stimuleren van onderwijsdeelname om maatschappelijke uitval te voorkomen en het zo optimaal en breed mogelijk benutten en ontwikkelen van talenten van jongeren. Relatie met paragrafen N.v.t. Taakvelden • 4.2 Onderwijshuisvesting • 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
B. Speerpunten van beleid 1. Verlenen van alle mogelijke steun aan volwaardig middelbaar onderwijs (Het Martin Buber) Relatie met taakveld(en): 4.2 In 2025 is er voortgang geboekt op het dossier huisvesting. In verband met de verwachte groei van het leerlingaantal en de realisatie van leerjaar 3 is vastgesteld dat de capaciteit van de bestaande tijdelijke huisvesting aan de Marktstraat 4-6 ontoereikend is.
46
Ter overbrugging van de periode tot oplevering van de nieuwbouw is onderzocht welke tijdelijke onderwijshuisvesting kan worden ingezet. Op basis van dit onderzoek is besloten om tijdelijk gebruik te maken van de derde verdieping en een deel van de tweede verdieping van het stadskantoor. Deze locatie voorziet, gelet op het verwachte leerlingaantal, in voldoende capaciteit om het onderwijs gedurende de overbruggingsperiode voort te zetten. De gemeente heeft hierbij een faciliterende rol vervuld binnen de vastgestelde beleids- en financiële kaders. 2. Stimuleren van bewegen en cultuur in het onderwijs Relatie met taakveld(en): 4.2 In 2025 hebben de combinatiefunctionarissen sport en cultuur, in nauwe samenwerking met het primair en voortgezet onderwijs, verder ingezet op de structurele verankering van cultuureducatie binnen de onderwijsprogramma’s. Daarbij zijn met alle scholen maatwerkafspraken gemaakt, afgestemd op de doelgroep en het onderwijscurriculum. Op het VMBO de Holz zijn sport en cultuur geïntegreerd binnen de zogenoemde ‘Topweken’, waarin leerlingen deelnemen aan een samenhangend aanbod van sportieve en culturele activiteiten. Het Martin Buber College heeft de cultuurcarrousel als vast onderdeel van het curriculum opgenomen, waardoor alle leerjaren wekelijks deelnemen aan diverse cultuuractiviteiten.
Het sportonderwijs geeft Het Martin Buber College met ingang van schooljaar 2025-2026 zelf vorm. Binnen het primair onderwijs is de sport- en cultuurprogrammering eveneens breed en gevarieerd vormgegeven, volledig afgestemd op de specifieke behoeften van de afzonderlijke scholen. Het aanbod omvat zowel binnen- als buitenschoolse activiteiten en draagt bij aan een duurzaam en toegankelijk sport- cultuuronderwijsaanbod binnen de gemeente.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 4
Onderwijs
REK 2024 BEG 2025 BEG 2025 BEG 2025 REK 2025 primair 1e form actueel bijst
LASTEN 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
5.003 3.369
3.850 1.679
2.912 5.827
2.755 4.279
2.295 4.456
TOTAAL LASTEN
8.372
5.528
8.739
7.034
6.751
4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.434 2.186
137 366
164 2.485
342 2.629
342 2.806
TOTAAL BATEN
3.619
502
2.649
2.971
3.148
BATEN
47
Investeringen 4 Onderwijs
V/U¹ E/M²
Primaire raming krediet
Actuele raming krediet
Gevoteerd
Besteed
Niet gevoteerd 2025 naar 2026
I Reguliere investeringen 4 Het Martin Buber
U
E
1.300
1.300
1.300
490
0
V
E
200
1.114
1.114
963
0
4 Het Martin Buber
-
-
0
800
800
800
0
4 Stichting Euriade
-
-
0
15
15
15
0
1.500
3.229
3.229
2.268
0
II Overige investeringen 4 Onderwijsvoorzieningen III Leningen
4 Totaal programma
D. Overige vermeldenswaardige zaken Voortijdig Schoolverlaten – Bureau Leren & Doorstromen (BLD) Relatie met taakveld(en): 4.2 De in de begroting voorziene uitbreiding van de formatie binnen BLD is in 2025 niet gedurende het gehele jaar volledig gerealiseerd. Hierdoor is sprake geweest van een lagere uitputting van de beschikbare middelen dan begroot. Het hieruit voortvloeiende financiële voordeel is conform de geldende afspraken verwerkt binnen het onderwijsdomein. Daarnaast zijn in 2025 voorbereidingen getroffen in verband met toekomstige ontwikkelingen en wijzigingen in wet- en regelgeving met betrekking tot de overgang van school naar duurzaam werk. Deze voorbereidingen vormen de basis voor de verdere doorontwikkeling van BLD in de komende jaren.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 4. Onderwijs Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Absoluut verzuim
DUO/Ingrado
Aantal leerlingen x 1.000
2024
22,9
6,7
9,4
Relatief verzuim
DUO/Ingrado
Aantal leerlingen x 1.000
2024
39
28
25
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
DUO/Ingrado
%
2024
3,9
2,3
2,6
48
Overige indicatoren 4. Onderwijs Omschrijving
1
1
2
Bron
Eenheid
2021
2022
2023
2024
2025
RMC-ers: schoolverlaters zonder startkwalific. (school- Bureau VSV jaar eindigend in)
Aantal
327
464
538
514
487
- oude
Bureau VSV
Aantal
192
208
266
290
321
- nieuwe
Bureau VSV
Aantal
77
89
99
97
98
vrijstellingen (school-jaar eindigend in)
Bureau VSV
154
155
163
165
165
wv. schoolbezoek buitenland
Bureau VSV
132
133
142
132
134
schoolverzuim (schooljaar eindigend in): meldingen
Bureau VSV
664
665
819
868
1087
schoolverzuim (schooljaar eindigend in): leerlingen
Bureau VSV
126
178
185
183
205
Onderzoek absoluut schoolverzuim (schooljaar eindigend in)
Bureau VSV
Aantal
6
7
10
112
105
Maatregelen (school-jaar eindigend in)
Bureau VSV
Aantal
-
1
4
10
17
Thuiszitters (per 1 augustus) Bureau VSV
Aantal
10
4
13
12
34
Deelname peuterspeelzaal
Kinderopvang % 2 tot 3Parkstad (KOP) jarigen
53,1
51,4
46,7
45,1
48,4
indicatie doelgroep-peuter t.b.v.VVE door JGZ (bij 14 mnd. consult)
Meander JGZ
110
96
103
159
134
Aantal
1. Het aantal meldingen en betrokken leerlingen met verzuim van minimaal 16 uren binnen 4 weken onder leerlingen tot 18 jaar. 2. Het aantal leerplichtige jongeren dat bij geen enkele school staat ingeschreven. Stijging in 2024 door overstap op andere en frequentere registratie.
49
5. Sport, cultuur en recreatie
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het programma is gericht op het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Daartoe behoort onder meer het ondersteunen en het stimuleren van vrijwilligersinitiatieven. De voorzieningenstructuur dient vraaggestuurd en toegankelijk te zijn voor alle burgers. Daarnaast gaat het programma in op het bieden van gelegenheid aan, en stimuleren van, de bevolking om de vrije tijd op een zinvolle manier te besteden door middel van bewegen, ontmoeten en culturele/ educatieve activiteiten. Als laatste ziet dit programma op het beheer en onderhoud van openbaar groen en recreatie. Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3). Taakvelden • 5.1 Sportbeleid en activering • 5.2 Sportaccommodaties • 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. • 5.5 Cultureel erfgoed • 5.6 Media • 5.7 Openbaar groen en recreatie
50
B. Speerpunten van beleid 1. Waar mogelijk stimuleren van onze verenigingen Relatie met taakveld(en): 5.2, 5.3 Ondersteuning van de verenigingen heeft op verschillende manieren plaats gevonden. Verenigingen kunnen aanspraak maken op verschillende soorten subsidies. De beleidsmedewerkers sport en cultuur bieden vraaggerichte ondersteuning op uiteenlopende vraagstukken. Binnen het taakveld van de combinatiefunctionarissen sport- en cultuur is ook de rol van verenigingsondersteuner ingericht. Deze functionaris helpt verenigingen met bestuurlijke, technische en maatschappelijke vraagstukken. De sportfunctionarissen hebben ook in 2025 verschillende themagerichte bijeenkomsten georganiseerd, in samenwerking met de kerngroep van het Sportakkoord en de gemeente. De belangrijkste thema's waren ‘inclusief sporten en bewegen’ en ‘veilig sportklimaat'. Daarnaast vervullen de combinatiefunctionarissen een brugfunctie tussen verenigingen, maatschappelijke partners en professionele instellingen, zoals het onderwijs en het welzijnswerk. In het najaar van 2024 is een huisvestingsonderzoek gestart. In de eerste fase zijn de buitensport-, vechtsport- en culturele verenigingen meegenomen. Doel van dit onderzoek is het komen tot toekomstbestendig gebruik van accommodaties door de vele verenigingen die Kerkrade rijk is. 2.
Stimuleren van sporten door kinderen ('Ieder kind in beweging') Relatie met taakveld(en): 5.1 In 2025 is door de combinatiefunctionarissen sport en cultuur verder gebouwd aan een breed uitvoeringsprogramma voor de kinderen uit Kerkrade. De werkgroep ‘Sjpas’ zorgt tijdens alle schoolvakantieweken voor een divers programma met sport- en culturele activiteiten. Verder werken de combinatiefunctionarissen samen met het onderwijs aan een afgestemd programma op het gebied van sport, bewegen en cultuur. Dit gaat zowel om activiteiten tijdens schooltijd en binnen de lesprogramma's als om naschools aanbod. De verschillende beweegaanbieders zijn door de combinatiefunctionarissen gestimuleerd en ondersteund bij het aanbieden van activiteiten voor kinderen. Gezinnen met lage inkomens hebben gebruikt gemaakt van financiële ondersteuning. In samenwerking met het Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld konden kinderen uit deze gezinnen deelnemen aan sportactiviteiten. 3. Verankeren van het gedachtegoed van VIE in de wijken Relatie met taakveld(en): 5.1 Met Vie wordt ingezet op een gezonde jeugd, vitaal ouder worden én vitale wijken. Met de huidige en toekomstige opgaven op het gebied van zorg wordt de rol van de wijk nóg belangrijker.
Het is dan ook niet voor niets dat het thema (integrale) wijkaanpak als focuspunt is opgenomen in het door de raad in 2025 geactualiseerde Lokale Uitvoeringsprogramma Vie. Momenteel wordt er hard gewerkt aan de beweging van zorg naar gezondheid in de wijk. We doen dit o.a. via de Pluswijkenaanpak (zie ook onder “Onderhouden van de zorginfrastructuur”). Bovendien hebben de gemeente, Meander, Impuls, HEEMwonen, Wonen-Zuid en de Provincie Limburg eind 2025 hun samenwerking van de gebiedsgerichte aanpak in Kerkrade Oost vastgelegd in een overeenkomst: Boost Kerkrade. De ervaringen die daar worden opgedaan worden uiteraard vertaald naar de andere wijken. Een voorbeeld daarvan zijn de buurtschakels. Inwoners worden door hen ondersteund om zo lang en gelukkig mogelijk de eigen regie over het leven te voeren.
51
4. Intensiveren van de stimulerende en aanjagende rol van de gezamenlijke huisvesting en programmering HuB Relatie met taakveld(en): 5.3 In 2024 is voor HuB.Kerkrade een combinatiefunctionaris aangesteld als coördinator van de totale HuB.-programmering, met als doel het verder ontwikkelen van een bruisende culturele huiskamer voor jong en oud. Als bruggenbouwer heeft de coördinator voortvarend gewerkt aan de doorontwikkeling van de programmering en het versterken van de samenwerking tussen HuB.-partners, inwoners en maatschappelijke organisaties. De programmering kreeg een duidelijke kwaliteitsimpuls met een inclusief aanbod dat in co-creatie met inwoners en partners tot stand is gekomen. In 2025 heeft HuB.Kerkrade zich verder ontwikkeld tot een maatschappelijk ontmoetingspunt waar cultuur, welzijn en participatie elkaar versterken. Vanuit de rol van combinatiefunctionaris is actief bijgedragen aan gemeentelijke beleidsdoelen op het gebied van cultuurparticipatie, sociale cohesie en leefbaarheid in het stadscentrum. De programmering van 2025 richtte zich op vier pijlers: toegankelijkheid, verbinding, bewustwording en talentontwikkeling, waarmee zichtbaar is gemaakt hoe cultuur bijdraagt aan persoonlijke ontwikkeling, gemeenschapsvorming en maatschappelijke betrokkenheid. 5.
Oog voor het materiële en immateriële erfgoed Relatie met taakveld(en): 5.5 Archeologie Ter afronding van de opwaardering van de informatie bij de Romeinse Villa Kaalheide werd begin 2025 een Archeoroute Limburg tegel bij de villa geplaatst. Door middel van augmented reality wordt ter plekke aan de bezoeker het verhaal van deze romeinse villa, haar bewoners en het dagelijks leven verteld. Zondag 15 mei 2025 stond in het teken van de Nationale Archeologiedagen. Die dag vonden in, bij en rondom de Abdij Rolduc een klein romeins evenement plaat met tal van activiteiten. Zoals: een romeinse kookworkshop, een workshop mozaïek, een rondleiding in de Abdij Rolduc; een kleine romeinse markt en de wandeling ‘In de voetsporen van het verleden. Archeologische ontdekkingen rond abdij Rolduc’ onder begeleiding van de regioarcheologe. Tijdens deze rondleiding nam zij de wandelaars onder meer mee naar de vondstplekken van urnen uit de Ijzertijd en van een romeinse villa. Vondsten die recent bij de aanleg van het levensbomenbos te Rolduc werden ontdekt. Immaterieel erfgoed In 2025 werd voor de 9de keer het dialectfestival Kirchroa jeet Plat georganiseerd. Er was een gevarieerd aanbod en de belangstelling was wederom groot. Tijdens het festival werd de website Dieksiejoneer-Kirchroa.nl gelanceerd.
De poëzieroute in het Stadspark werd uitgebreid met een zuil met het gedicht Dreume van John Vandeberg. Via een prijsvraag en een oproep op social media werden inwoners van Kerkrade opgeroepen om een passende dialectnaam voor de werkgroep te bedenken. Uit de vele inzendingen werd een keuze gemaakt en vanaf 2025 draagt de werkgroep de naam Kommissiejoeën Hats vuur Kirchröadsj Plat. Naast de dialectlessen bij de basisscholen werd in 2025 ook gestart met een dialectcursus voor volwassenen in de HuB. De interesse voor een dergelijke cursus was groot en de cursus was dan ook snel volgeboekt. Het verzoek van de raad in haar ‘motie inzake het behoud en promotie dialect’ om een ambitieus taalbeleid vorm te geven werd voortvarend opgepakt. Richting de provincie Limburg (die in 2030 voor het Limburgs een beroep op erkenning van status 3 wil doen) werd begin 2025 schriftelijk het signaal afgegeven dat Kerkrade serieus werk maakt van het behoud van het dialect. In de brief aan de gedeputeerde Cultuur werd in onvervalst Kirchröadsj plat aangegeven graag met de provincie te willen samenwerken en als pilotgemeente te willen fungeren om de doelstelling te realiseren. Op 4 november 2025 stelde de raad in haar vergadering de nota taalbeleid gemeente Kerkrade ‘KIRCHROA Hei weëd plat jekald’ vast. 52
6. Zorgen voor levendigheid in de stad mede door voorzieningen gericht op het vertier van jeugd en jongeren Relatie met taakveld(en): Urban Sports De gemeente Kerkrade werkt samen met het urban onderzoeks- en ontwerpbureau LINES by CityLegends, de Vie Innovatie Hub Parkstad en de Parkstadgemeenten aan het versterken van Urban Sports & Culture. Deze ontwikkeling draagt bij aan het vergroten van de levendigheid in de stad en sluit aan bij eigentijdse jeugdculturen. Begin 2025 is de Urban Parkstad Scan opgeleverd. Uit deze scan blijkt dat er in Parkstad sprake is van een omvangrijke en groeiende urban community en dat er een duidelijke behoefte bestaat aan kwalitatieve en toegankelijke voorzieningen in de openbare ruimte. In de zoektocht naar een geschikte locatie voor toekomstige urban ontwikkelingen is vastgesteld dat de buitenruimte van het Flexiforum hiervoor bij uitstek geschikt is. LINES heeft, mede op basis van participatiesessies, een Urban visieschets opgesteld voor deze buitenruimte, die in september 2025 is gepresenteerd. Naar aanleiding van deze visie is opdracht gegeven voor een vervolgonderzoek met als doel de locatie te ontwikkelen tot een Urban Sports en Culture park. De uitvoering van dit traject ligt bij LINES en Atelier OUI. Jongerencentrum Eind 2024 is de jongerenvoorziening aan de Einderstraat in gebruik genomen.
Het jongerencentrum was in 2025 vijf per dagen per week geopend en wordt sinds de opening dagelijks bezocht door circa 30 jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. Dit wijst op een duidelijk aanwezige behoefte binnen de doelgroep. Op de openingsdagen van het jongerencentrum constateren politie en handhaving een afname van de jeugdoverlast in het centrum. Gezien de ligging van het jongerencentrum blijft het college eventuele overlast voor omwonenden en ondernemers structureel monitoren. Een ander aandachtspunt aan het begin van 2025 was de gedeelde entree van het jongerencentrum met de fietsenstalling van Het Martin Buber. Dit aandachtspunt is opgepakt in nauwe afstemming tussen de onderwijsinstelling, welzijnsorganisatie Impuls en de gemeente Kerkrade.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 5
Sport, cultuur en recreatie
LASTEN 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en recreatie TOTAAL LASTEN
REK 2024 BEG 2025 BEG 2025 BEG 2025 REK 2025 primair 1e form actueel bijst 928 3.395 6.049 279 1.565 4.395 16.611
816 3.312 6.016 361 1.155 4.643 16.303
1.462 3.268 6.267 384 1.425 5.726 18.531
1.026 3.085 6.083 289 1.424 5.518 17.424
977 3.084 6.064 277 1.424 5.515 17.342
446 1.045 363
393 894 356
467 940 415
566 959 378
514 957 380
BATEN 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
53
5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en recreatie TOTAAL BATEN
3
1
1
1
0
399 159 2.415
99 233 1.976
146 342 2.311
148 343 2.394
148 343 2.343
Investeringen 5 Sport, cultuur en recreatie
V/U¹ E/M²
Primaire raming krediet
Actuele raming krediet
Gevoteerd
Besteed
Niet gevoteerd 2025 naar 2026
I Reguliere investeringen 5 Sportaccommodaties
V
E
875
150
0
0
150
5 Rolduc "kanjermonument"
U
M
1.000
0
0
0
0
5 Openbaar groen
V
M
750
750
750
101
0
Leefbomenbos/ park klooster 5 Pannesheide
U
M
450
500
500
251
0
5 Speeltuinen en -toestellen
V
M
0
20
0
0
20
-
-
0
37
37
37
0
3.075
1.457
1.287
389
170
III Leningen 5 TCK'54 5 Totaal programma ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.
D. Overige vermeldenswaardige zaken N.v.t.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving
Bron
Eenheid
Niet-sporters
GGD/CBS/RIVM
%
54
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
2024
53,7
42,5
46,8
Overige indicatoren 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving Bron Eenheid Deelname sport/actieve sporters Burgeronderzoek % - waarvan 1 of meer keren per Burgeronderzoek % week Sportverenigingen 1 jan. Afd. Welzijn % jeugdleden (<18jr) Sportverenigingen 1 jan. Afd. Welzijn % volwassenen 1 Verenigingen niet-prof. kunstbeoefening (1 jan.)* Afd. Welzijn % jeugdleden 1 Verenigingen niet-prof. kunstbeoefening (1 jan.)* Afd. Welzijn % volwassenen Bibliotheek Kerkrade volw. leners Bibliotheek % (1 jan.) Kerkrade Bibliotheek Aantal x Bibliotheek Kerkrade bezoekers Kerkrade 1.000 Cursisten Muziekschool / Vrije SMK, VAP % Akademie Parkstad: - langlopende cursus SMK, VAP Aantal - kortlopende cursus SMK, VAP Aantal Tevreden over onderhoud groen Burgeronderzoek % Afd. Stedelijk Oppervlakte groen (dec.) m2 per inw. Beheer Oppervlakte stedelijk groen Afd. Stedelijk m2 per inw. (dec.) Beheer
2021 53
2022
92
2023 53
2024
92
n.n.b. 30,5 10,8 1,4
2,9 3,7
3,4
3,3
3,7
4,1
73
158
231
214
231
4,1
4,4
5,4
5,3
5,5
1.591 253 38
1.618 370
1.999 428 42
2.090 333
2.031 460 n.n.b.
115,6
114,4
121,7
122,4
124,4
29,3
28,9
28,2
28,2
28,5
1. Op basis van de huidige subsidieverordening wordt het aantal leden van een vereniging één keer in de 4 jaar geteld.
55
2025 n.n.b.
6. Sociaal domein
A. Algemeen Omschrijving van het programma De gemeente is ten aanzien van verschillende bevolkingsgroepen verantwoordelijk voor een aantal vormen van zorg binnen het brede sociale domein zoals inkomen, ondersteuning, maatschappelijke participatie, hulp en maatschappelijke voorzieningen. Kenmerken van de samenwerking in de sociale wijkteams zijn: vraaggericht en -gestuurd, integraal en proactief. Het motto is “doen”. In de beoordeling van de situaties wordt ten eerste uitgegaan van de eigen kracht van de cliënt, de leefeenheid, de straat, de buurt en de wijk, de zogenaamde zelfredzaamheid. Burgers die vanwege hun inkomenssituatie tot de doelgroep behoren, ondersteunen in hun sociale, mentale en financiële weerbaarheid en activeren om (hernieuwd) deel te nemen aan de samenleving. Relatie met paragrafen N.v.t. Taakvelden • 6.1 Samenkracht en burgerparticip. • 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorz. • 6.22 Toegang/eerstelijnsvoorz Jeugd • 6.23 Toegang/eerstelijnsvz Integraal • 6.3 Inkomensregelingen • 6.4 Begeleide participatie • 6.5 Arbeidsparticipatie
56
• 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) • 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ • 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) • 6.712 Begeleiding (WMO) • 6.713 Dagbesteding (WMO) • 6.714 Overige maatwerkarrang.(WMO) • 6.72 Maatwerkdienstverlening 18• 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal • 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal • 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk • 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal • 6.762 Jeugdhulp verblijf regionaal • 6.763 Jeugdhulp verblijf landelijk • 6.792 PGB Jeugd • 6.812 Maatschap.vrouwenopv (WMO) • 6.821 Jeugdbescherming • 6.822 Jeugdreclassering • 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd
B. Speerpunten van beleid 1. Voortzetten van armoede-en schuldenbeleid met focus op kinderarmoede Relatie met taakveld(en): 6.1 Eind 2024 is het nieuwe beleidskader ‘Koersvast’ officieel vastgesteld voor 2025–2027. Onder het vernieuwde plan zijn we de succesvolle initiatieven uit het verleden verder gaan uitbreiden en versterken in nauwe samenwerking met lokale partners. Kerkrade blijft zich inzetten voor een integrale aanpak: • Kinderarmoede Er is extra aandacht voor de bestrijding van kinderarmoede, mede door de samenwerking met organisaties als Stichting Leergeld, het Jeugd (Sport & Cultuur)fonds en het Jeugdeducatiefonds. De eerder ontwikkelde aanpakken zijn voortgezet in samenwerking met de in Kerkrade actieve organisaties op dit vlak. • Preventieve Vroegsignalering Om nog meer mensen met betalingsproblemen te bereiken, is de preventieve Vroegsignalering geïntensiveerd in samenwerking met de stichting Impuls en de Kredietbank Limburg. • Gerichte Voorlichting en Ondersteuning Samen met de bibliotheek, onderwijsinstellingen, Schuldhulpmaatje, en de Senioren- en Cliëntenraad is er voortdurend gewerkt aan preventie en minimaregelingen. Dit gebeurt door het bieden van gerichte informatie aan kwetsbare doelgroepen zoals kinderen, ouderen en minima.
Hiermee zijn we verder gaan gegaan met bouwen op de stevige basis die gelegd is voor een verdere professionalisering en intensivering van het armoede- en schuldenbeleid. De gemeente Kerkrade
57
bevestigt hiermee haar betrokkenheid en daadkracht in het sociaal domein, zodat iedereen in onze samenleving de ondersteuning krijgt die nodig is voor een financieel gezonde toekomst. 2. Onderhouden van de zorginfrastructuur Relatie met taakveld(en): 6.72 en 6.82 Gezond en Actief Leven Akkoord & Integraal Zorg Akkoord: naar een gezond en actief leven in Kerkrade In 2024 zijn we gestart met de uitvoering van het Plan van Aanpak GALA Kerkrade 2024-2026. Dit doen we in nauwe samenhang en afstemming met de gezondheidsprogramma’s van Vie, de Zuid-Limburgse gemeenten en maatschappelijke partners in de regio. Ook in 2025 hebben we stevig ingezet op het realiseren van de lokale prioriteiten zoals vastgelegd in het plan van aanpak (zoals sport, bewegen en cultuur, gezondheid en veerkracht, de sociale basis en de fysieke leefomgeving). Hiermee versterken en verbreden we nadrukkelijk ook de VIE-beweging. Concrete resultaten zijn onder meer de uitbreiding van de inzet op sport- en cultuurparticipatie, de borging en uitvoering van preventieve programma's zoals JOGG, Keigezond, Healthy Life en valpreventie, mantelzorgondersteuning, de interventie Welzijn op Recept en verbeteringen in de fysieke leefomgeving.
In samenwerking met de regio hebben er onder andere inspiratiesessie Eén tegen Eenzaamheid plaatsgevonden en is er gewerkt aan de versteviging van Kansrijke Start en een versterking van de regionale inzet op jeugd en middelengebruik. Vanuit het IZA zijn we in 2025 actief geweest in twee regionale transformatieplannen: Mentale Gezondheid en PlusWIJken. Deze plannen zijn onderdeel van het Regioplan Zuid-Limburg. Het Transformatieplan Mentale Gezondheid zet in op preventie, het verkorten van wachtlijsten, een uniforme en snellere triage en de betrokkenheid van ervaringsdeskundigen. Lokale implementatie zal plaatsvinden in 2026. Binnen PlusWIJken bouwen we samen met zorgprofessionals, professionals uit het sociaal domein en inwoners aan een sterk netwerk in de wijk, onder andere door de inzet van een PlusWIJkteam en de 4 kernaanpakken Doorbraakmethode, Welzijn op Recept, Kernteam Ouderen en PlusPraktijken. Mede dankzij deze ontwikkelingen hebben we de samenwerking tussen zorg, welzijn en preventie in 2025 verder versterkt. Mantelzorg Aandacht voor het belangrijke werk van mantelzorgers en zorgvrijwilligers is essentieel. Het mantelzorgcompliment is een wezenlijk middel om waardering uit te drukken. Na jaren van groei zien we een stabilisatie in het aantal mensen dat een aanvraag doet.
Voorwaarde voor toekenning is dat de mantelzorger ingeschreven staat bij het Steunpunt voor Mantelzorgers Parkstad waardoor tijdig kan worden ingespeeld op situaties waar een zeer zware belasting speelt. In de landelijke week van de Jonge Mantelzorger (1-7 juni) heeft Kerkrade ingezet op bewustwording door gebruik te maken van de landelijke campagne en deze op social media te verspreiden. Er zijn dit jaar geen activiteiten georganiseerd. De groep van jonge mantelzorgers bij Impuls is kleiner geworden, doordat de jongeren andere sociale bezigheden hebben gekregen en het moeilijk is gebleken om nieuwe jonge mantelzorgers in het vizier te krijgen, hetgeen voor de toekomst een aandachtspunt is. Op 1 november was de Dag van de mantelzorg. Tijdens deze dag zijn er twee theatervoorstellingen geweest. Dit is een moment voor de mantelzorger om even niet te zorgen en te genieten van de voorstelling. In het theater is op dat moment ook informatie te verkrijgen van de partners over mantelzorg en gerelateerde onderwerpen. 3. Blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbaren in onze lokale samenleving Relatie met taakveld(en): 6.1 Vitale wijken dragen eraan bij om inwoners in staat te stellen regie te voeren over hun eigen leven en actief deel te nemen aan de samenleving. Een goede start is daarbij essentieel; een gezonde jeugd vormt de basis voor een vitaal leven.
Niet iedereen kan dit zelfstandig realiseren. We blijven ons daarom richten op de ondersteuning van de 58
meest kwetsbare inwoners. Bij deze doelgroep is vaak sprake van meervoudige problematiek op verschillende leefgebieden, zoals armoede en schulden, werk en opleiding, gezondheid, huisvesting en maatschappelijke participatie. Samen met partners blijven we daarom investeren in een passend vangnet en in zelfredzaamheid, vaardigheden en ontwikkelingsmogelijkheden. Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen in 2025 In 2022 hebben de Parkstadgemeenten de visie ‘Samen Thuis 2023–2026’ vastgesteld voor maatschappelijke opvang en Beschermd Wonen. Deze visie geeft richting aan beleid en uitvoering, met belangrijke speerpunten als de vernieuwing van het aanbod, de inrichting van één toegangspunt via het Loket Opvang en Beschermd Wonen Parkstad (LOBW) en afspraken over de toekomstige decentralisatie van Beschermd Wonen. Ook afgelopen jaar zijn hierin duidelijke stappen gezet. Opvanglocaties zijn verbeterd, het aanbod is diverser geworden en de toegang tot Beschermd Wonen is geprofessionaliseerd via het LOBW. Ook Loket Housing heeft zich ontwikkeld tot een stabiele partner voor duurzame huisvesting van kwetsbare inwoners. Hiermee is meer samenhang en duidelijkheid in het stelsel ontstaan. Tegelijkertijd verandert de maatschappelijke context. De druk op opvangvoorzieningen neemt toe, de doelgroep wordt complexer en de zorgvraag intensiever.
Jongeren kampen vaker met mentale problemen, terwijl binnen de opvang ook sprake is van een toenemende zorgvraag bij ouderen. Daarnaast spelen ontwikkelingen als woningnood, afnemende sociale steun en een tekort aan zorgpersoneel een grote rol. Dit vraagt om een verdere doorontwikkeling van het huidige aanbod en een intensieve samenwerking tussen partners. De decentralisatie van Beschermd Wonen is nog niet afgerond. Het Rijk heeft deze uitgesteld tot, op zijn vroegst 2027, waardoor ook de financiële afwikkeling voorlopig ongewijzigd blijft. Woonzorgvisie De raad heeft op 12 februari 2025 de Toekomstvisie Wonen, Welzijn en Zorg vastgesteld. Regionaal hebben de Parkstadgemeenten die inmiddels ook vastgesteld. Op basis van deze visie wordt nu regionaal een uitvoeringsagenda uitgewerkt. De focus ligt op het ontwikkelen van instrumenten om vitale en inclusieve buurten te versterken. Werkgroepen werken aan ingrepen zoals een urgentieregeling, een afwegingskader, doorstroommogelijkheden en inzet van het voorliggend veld. Het tijdspad loopt tot 2035, waarbij de uitvoeringsagenda medio 2026 zal worden voorgelegd. Met een MicroData-Analyse willen de 16 ZuidLimburgse gemeenten beter inzicht krijgen in zorgbehoeften, veerkracht en woningaanbod op buurtniveau. Parkstad stemt de uitvoeringsagenda af met andere regionale programma’s zoals het Nationaal Programma Heerlen-Noord en het IZA.
Daarnaast wordt met andere Zuid-Limburgse regio’s onderzocht waar verdere samenwerking mogelijk is. Hierbij komt vooral de Fair Share-verdeling van kwetsbare bewoners nadrukkelijk in beeld. 4. Samen met sociaal maatschappelijke organisaties digitalisering/ICT beter toegankelijk maken voor ouderen Relatie met taakveld(en): 6.3, 6.5, 6.71, 7.1 De gemeente is steeds meer digitaal in contact met burgers, bedrijven en organisaties. In de afgelopen jaren is hiervoor een stevige basis gelegd en zijn een groot aantal werkprocessen gedigitaliseerd. De dienstverlening is open, transparant en klantgericht. Door een adequaat ingerichte digitale informatievoorziening vindt de communicatie op een snelle en betrouwbare manier plaats. De gemeentelijke website is toegankelijk gemaakt voor verschillende doelgroepen, waardoor meer mensen hier gebruik van kunnen maken. De digitale toegankelijkheid van de gemeente voor kwetsbare inwoners maakt onderdeel uit van de Kerkraadse Lokale Inclusie Agenda (2022 t/m 2025). Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat inwoners, bedrijven en organisaties ook via andere kanalen (telefonisch, balie, per post) contact kunnen zoeken met de gemeente. 59
5. Bijdragen aan het voorkomen van eenzaamheid bij jongeren en ouderen Relatie met taakveld(en): 6.1 De aanpak van eenzaamheid loopt vanuit ‘VIE- leven in beweging’. De andere basis is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) met de daarbij horende specifieke middelen (SPUK). Het betreft de SPUK Eén tegen Eenzaamheid. De Kerkraadse coalitie tegen eenzaamheid, bestaat uit meer dan 30 diverse partijen. De coalitie beschikt sinds 2024 over een werkbudget waarmee zowel door het jaar als tijdens de Week tegen Eenzaamheid onafhankelijk en zelfstandig invulling kan worden gegeven aan aanbod passend voor jong en oud. Een coördinator, in dienst van Impuls, begeleidt, stimuleert en adviseert de coalitie op alle vlakken. De week tegen eenzaamheid heeft plaatsgevonden van 24 september tot en met 30 september. Tijdens deze week hebben coalitiepartners activiteiten georganiseerd. Deze activiteiten stonden vermeld in een programmaboekje. Tevens sluit de gemeente Kerkrade aan bij de landelijke campagne Eén tegen eenzaamheid. Het stimuleren van ontmoeting is onder andere door gerichte ondersteuning aan buurt- en huiskamers (straten/ wooncomplexen) gebeurd, maar ook door de inzet van buurtschakels. Na de succesvolle uitrol van het project ‘Gelukkig Ouder Worden in Kerkrade’ in het Rolduckerveld (en aangrenzend gebied) zijn duo’s van buurtschakels in de hele stad aan de slag gegaan.
Buurtschakels helpen inwoners om weer (meer) op pad te gaan en meer in contact te komen met anderen waardoor ze beter in hun vel komen. Om de wensen maar ook kracht en ervaringen van buurtbewoners optimaal te gebruiken, zijn we samen met Zuyd Hogeschool in het Rolduckerveld en de omringende straten gestart met het Activeringskompas. Het doel daarvan is om vitale buurten en gemeenschappen te ontwikkelen, waarin bewoners zelfredzamer en veerkrachtiger worden. Ook de inzet van de Ontmoetingsbus van het Leger des Heils en de Boodschappen(plus)bus van Impuls zijn essentieel. De Ontmoetingsbus heeft op verschillende plekken in Kerkrade gestaan, zodat ze dichter bij de mensen thuis zijn. Het Leger des Heils biedt een luisterend oor en kan mensen doorverwijzen naar andere partners. 6. Inzetten op integraal ouderenbeleid/ stimuleren van zo lang mogelijk zelfstandig functioneren en blijven meedoen Relatie met taakveld(en): 6.1 Kerkrade kent een sterk vergrijzende bevolking. Het aandeel 65-plussers bedraagt 27,1% (landelijk 20,5%) en de gemiddelde leeftijd is met 47,2 jaar hoog. Vanuit Zorg en Wmo worden daarom diverse samenhangende maatregelen voor ouderen ingezet. De VIE-programmalijn Vitale ouderen sluit hierop aan en stimuleert een gezond, betekenisvol leven en zo lang mogelijk zelfstandig wonen. De inzet van duo’s Buurtschakels speelt hierin een belangrijke rol.