Jaarrekening 2025
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
1
Aanbieding ..................................................................................................................... 5 Jaarverslag ...................................................................................................................... 7 Financiële samenvatting ........................................................................................................... 9 Rekening in één oogopslag.......................................................................................................13 Programma's ...........................................................................................................................15 Overzicht opbouw jaarverslag......................................................................................................... 15 Portefeuilleverdeling ....................................................................................................................... 16 0. Bestuur en ondersteuning ........................................................................................................... 17 1. Veiligheid ..................................................................................................................................... 24 2. Verkeer, vervoer en waterstaat .................................................................................................. 31 3.
Economie ..................................................................................................................................... 37 4. Onderwijs .................................................................................................................................... 46 5. Sport, cultuur en recreatie .......................................................................................................... 50 6. Sociaal domein ............................................................................................................................ 56 7. Volksgezondheid en milieu ......................................................................................................... 72 8. Wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ............................................................ 80 Paragrafen ..............................................................................................................................93 §1. Lokale heffingen ........................................................................................................................ 95 §2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 101 §3. Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................. 111 §4.
Financiering (treasury) ............................................................................................................ 121 §5. Bedrijfsvoering ........................................................................................................................ 127 §6. Verbonden partijen ................................................................................................................. 139 §7. Grondbeleid............................................................................................................................. 165 §8. Wet open overheid ................................................................................................................. 173
Jaarrekening ................................................................................................................ 175 Overzicht lasten en baten ............................................................................................................. 176 Overzicht structurele/incidentele lasten en baten ....................................................................... 181 Analyse afwijkingen exploitatie..................................................................................................... 183 Overzicht investeringen ................................................................................................................ 198 Analyse afwijkingen investeringen ................................................................................................ 201 Balans ............................................................................................................................................ 207 Waarderingsgrondslagen .............................................................................................................. 212 Toelichting op de balans ............................................................................................................... 215 Wet Normering Topinkomens .......................................................................................................
234 Nadere toelichting reserves en voorzieningen ............................................................................. 236 Staat van Gewaarborgde geldleningen ......................................................................................... 239 Staat van Gewaarborgde geldleningen (particulieren) ................................................................. 241 Sisa (Single Information Single Audit) ........................................................................................... 242 Rechtmatigheidsverantwoording van het college van B&W ........................................................ 249 Paragraaf Overige gegevens.......................................................................................................... 251
Bijlagen ........................................................................................................................ 257 Staat van Investeringen en financiering ........................................................................................ 258 Staat van Langlopende Leningen .................................................................................................. 259 EMU-saldo ..................................................................................................................................... 260 Overige risico's .............................................................................................................................. 261 3
4
Aanbieding Aan de gemeenteraad Middels dit jaarverslag en deze jaarrekening legt het college verantwoording af over het gevoerde bestuur in 2025. Bij deze jaarstukken horen ook de controleverklaring en het verslag van bevindingen van de accountant. De raad verleent met het vaststellen van de jaarrekening decharge aan het college. Ter voldoening aan het bepaalde in de artikelen 197 en 198 van de Gemeentewet bieden wij u de jaarrekening 2025 ter vaststelling aan. Betreffende de Single Information Single Audit-regeling (Sisa) zijn er voor het verantwoordingsjaar 2025 in totaal 430 specifieke uitkeringen, waarvan er 33 relevant zijn voor Kerkrade. De verantwoording van deze regelingen is te vinden in het onderdeel ‘Jaarrekening’. De in dit boekwerk genoemde bedragen zijn afgerond op duizenden euro’s, tenzij anders aangegeven. Hierdoor kunnen ook (kleine) afrondingsverschillen in tellingen voorkomen.
Burgemeester en wethouders
Kerkrade, juli 2026
5
Jaarverslag
7
Financiële samenvatting a. Rekeningresultaat Het voordelig rekeningresultaat 2025 bedraagt € 1.246. Er is sprake van diverse mee- en tegenvallers. Nagenoeg alle meevallers zijn incidenteel van aard. Een korte toelichting op de belangrijkste mee- en tegenvallers van de rekening 2025 t.o.v. de bijgestelde begroting 2025 en het verloop van de ‘reserve exploitatie’ treft u aan onder d. “Analyse op hoofdlijnen". Wij stellen verder voor het rekeningresultaat 2025 conform de bestaande gedragslijn toe te voegen aan de ‘reserve exploitatie’. b. Reserves en voorzieningen In de toelichting op de balans in de jaarrekening wordt een meer gedetailleerde specificatie van de reserves en voorzieningen gegeven. De reserves en voorzieningen geven het navolgende beeld: Reserves en voorzieningen 1
1
ultimo 2024
ultimo 2025
Algemene reserve
11.752
16.467
Bestemmingsreserves
46.331
51.358
Voorzieningen
11.596
14.107
Totaal
69.679
81.932
exclusief rekeningresultaat 2025
Reserves De algemene reserve is toegenomen met € 4.715. Het totaal van de bestemmingsreserves is toegenomen met € 5.027. De belangrijkste mutaties zijn: • Aan de reserve Exploitatie is conform eerdere besluitvorming toegevoegd het rekeningresultaat 2024 ad € 6.419. Conform de resultaatbestemming 2024 is € 6.014 onttrokken voor diverse projecten. In de primaire begroting 2024 is besloten tot een toevoeging ad € 2.547. Bij de vaststelling van de begroting 2026 is besloten incidenteel € 5.000 toe te voegen voor een ontwikkelfonds t.b.v. nog vast te stellen projecten. In de primaire begroting 2025 is besloten tot onttrekking van € 2.676. Voor de projecten tijdelijke uitbreiding handhaving, jongerenhome Einderstraat en Integraal Kindcentrum is € 712 onttrokken. Als startbudget Weerbaarheid is € 250 onttrokken. • De reserve Reeds bestemde nog uit te geven middelen is per saldo afgenomen met € 7.118. De financieel belangrijkste projecten worden hierna genoemd in onderdeel c, programma 0. • De reserve Onderwijs is per saldo toegenomen met € 176. • Aan de reserve Verenigingen/vrijwilligers is € 27 onttrokken. • De reserve Grondexploitatie OBK is per saldo toegenomen met € 1.768.
De grootste mutaties betreffen een storting in de reserve van € 1.650 ten behoeve van toekomstige verlieslatende grondexploitaties en een storting van € 300 ten behoeve van in de toekomst te betalen vennootschapsbelasting. Er zijn geen inkomsten uit grondexploitatie gegenereerd. De reserve heeft voor € 382 bijgedragen aan diverse projecten. In onderdeel C van de paragraaf Grondbeleid is dit nader toegelicht. • De reserve Gebouwen is toegenomen met € 50. Voor gemeenschapshuizen is € 45 aan de reserve onttrokken. • De reserve Speeltuinen is per saldo afgenomen met € 64 conform primaire begroting. • Aan de reserve Gaia is € 140 onttrokken conform primaire begroting. • Aan de reserve Stadsvernieuwing is € 180 onttrokken voor diverse projecten. • Aan de reserve Evenementen is € 50 onttrokken. • De reserve plantsoenen is per saldo afgenomen met € 111. 9
• •
Aan de reserve Liquidatie sanering mijnterrein is € 36 onttrokken t.b.v. sloop woningen Gulikstraat. Aan de reserve Kapitaallasten is toegevoegd € 6.000 ter verlaging van de afschrijvingslasten jaarlijks m.i.v. 2025 met € 399. Vanuit de reserve reeds bestemde nutgm is € 4.862 overgeheveld ter dekking van diverse investeringsprojecten met name Hub, muziekschool en Westhoes. Voor nieuwe projecten is € 217 toegevoegd (o.a. aanschaf veegwagen).
Voorzieningen Het totaal van de voorzieningen is toegenomen met € 2.511. De belangrijkste mutaties zijn: • Aan de voorziening Oninbare belastingdebiteuren is € 636 toegevoegd en € 251 onttrokken. • Aan de voorziening Pensioenverplichtingen is € 2.314 toegevoegd. Gemeenten zijn op grond van de Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers (Appa) zelf verantwoordelijk voor de pensioenuitkeringen van hun wethouders. Voor een deel van deze uitkeringen is conform het BBV deze voorziening gevormd. De Wet toekomst pensioenen (Wtp) is ook relevant voor gemeenten en de voorziening wethouderspensioenen en heeft op onderdelen andere uitgangspunten. De pensioen-uitvoering gaat per 2028 volledig over naar het ABP. Inmiddels heeft de Commissie BBV de stellige uitspraak gedaan dat gemeenten hun voorziening nog in de rekening 2025 volgens de nieuwe berekeningsmethodiek moeten ophogen in de aanloop naar deze overgang. Samen met de reguliere ontwikkelingen blijkt het noodzakelijk de voorziening (fors) op te hogen. Dit speelt landelijk. • Aan de voorziening Verlofsparen is € 63 toegevoegd. • Aan de voorziening Rolduckerveld is € 101 toegevoegd en € 617 onttrokken t.b.v. diverse werkzaamheden. • Aan de voorziening Koempelstraat is € 175 toegevoegd. • Aan de voorziening RVU is € 361 toegevoegd. Deze voorziening is nieuw gevormd conform BBV regels.
• Aan de voorziening Riolen is € 123 toegevoegd i.v.m. afsluiting exploitatie riolen. Zie verder ook de toelichting op de balans. c. Begrotingsbijstellingen na 1e begrotingswijziging 2024 In 2024 is de primaire begroting 2025 vastgesteld. Deze is formeel bijgesteld bij de 1e begrotingsbijstelling 2025, gelijk met het vaststellen van de begroting 2026. In de periode hierna hebben ook nog neutrale begrotingsbijstellingen plaatsgevonden die via vaststelling van de jaarrekening worden geformaliseerd. In het kader van het beoordelen van de begrotingsrechtmatigheid zijn de kostenoverschrijdingen ten opzichte van de vastgestelde 1e bijstelling 2025 van belang. De kostenoverschrijding op programmaniveau na de 1e begrotingswijziging doet zich voor bij programma's 0 Bestuur en ondersteuning en 6 Sociaal domein. In programma 0 Bestuur en ondersteuning betreft dit o.a. de noodzakelijke administratieve boekingen t.b.v. het afsluiten van de boekhouding. Verder is sprake van overschrijdingen, die worden gecompenseerd door corresponderende hogere baten, door hogere onttrekkingen aan daarvoor bedoelde egaliserende reserves bij de open-einde regelingen, of onderuitputting op andere budgetten. De stortingen in de diverse voorzieningen zijn cf. BBV. Het gaat verder om diverse reserveringen per jaareinde van (restant)bedragen van lopende projecten (o.a.
Impuls vitale wijk € 378, duurzaamheid € 344, project crisisorganisatie € 330, Integraal Kindcentrum € 335, project handhaving € 294 en Vie net-fysiek € 206. De beschikbaar gestelde maar eind 2025 nog niet bestede bedragen van de projecten schuiven door naar 2026. Verder vallen de kosten van de loonsom (overhead) hoger uit dan begroot, welke (deels) gecompenseerd wordt door meevallers op andere posten. Aan de voorziening pensioenverplichtingen is een aanvullend bedrag toegevoegd ad € 2.232. In programma 6 Sociaal domein worden de kostenoverschrijdingen voor de opvang van vluchtelingen Oekraïne (€ 5.417) gecompenseerd door meer rijksvergoedingen dan begroot (€ 5.608). 10
Daar waar de overschrijdingen niet meer konden worden gecompenseerd, hebben zij het rekeningresultaat (deels) beïnvloed. Verwezen wordt naar de analyse van het rekeningresultaat. Een en ander past binnen het bestaande beleid en is conform de ‘Financiële verordening gemeente Kerkrade ex. art. 212 Gemw’. d. Analyse op hoofdlijnen Hierna volgt een analyse van de belangrijkste mee- en tegenvallers van de rekening ten opzichte van de bijgestelde begroting 2025. bedragen x € 1.000
Begrotingssaldo (Begr. 2026/1e bijst. 2025)
122
VOORDELEN
6.052 1.032
Taakveld
div. 0.2 0.6
Jeugd Burgerzaken Ozb 2021-2025, belastingen en heffingen (+160), parkeren (-49)
0.6
BsGW
189
1.1 6.1
Veiligheidsregio Oekraïne
144 49
6.2 6.3
Toeslagen: inkomsten Rijk Bijstand, IOAW, inkomensregelingen, kredietbank, etc.
120 629
6.3
Vrijval voorziening dub.debiteuren sociale zaken
394
6.4 6.4
WSW (+147), Beschut werk (+647) WOZL
794 194
6.8 8.3
Jeugdbescherming/-reclassering Bijdrage 'Realisatiestimulans woningbouw' Leges omgevingsvergunningen
8.3
156 1.099 * 1.071
NADELEN
Taakveld
69 111
-4.987
div. div.
Vergoedingen overwerk, bereikbaarheid e.d. Overige variabele personele kosten
-347 -416
div. div.
-148 -74
0.1
(Tijdelijke) uitbreidingen/overlap formatie/bezetting Vergoeding raadsleden Storting voorziening wethouderspensioenen
0.4 0.4
Storting voorziening verlofsparen P-budget, inhuur (-49), opleiding, hrm, reis-/verblijfkst etc (-245)
-63 -294
0.4 0.7
Magazijnvoorraad Hammolenweg Algemene Uitkering, m.n. decembercirculaire (-335)
-81 -461
6.7 8.1
Begeleiding, dagbesteding (Wmo) Bestemmingsplannen
-575 -295
Taakveld
div.
-2.232
OVERIGE
59 59
SALDO REKENING 2025
1.246
Overige bedragen
11
* Dit bedrag komt vooralsnog via de algehele resultaatbestemming in de reserve exploitatie terecht. In 2026 zal nog een besluit worden voorgelegd om dit bedrag in te zetten voor woningbouw. In dit kader wordt bijvoorbeeld gedacht aan het instellen van een woonfonds.
12
Rekening in één oogopslag
13
14
Programma's Overzicht opbouw jaarverslag De jaarrekening is opgebouwd uit de programma's en de verplichte paragrafen. De rekening bestaat uit 9 programma's (0 t/m 8), gebaseerd op de (hoofd)taakvelden volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Informatievoorschriften voor derden (IV3). De programma's zijn: 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Per programma komen aan bod: Onderdeel A Een algemene omschrijving van het programma en uit welke taakvelden dit programma bestaat. Ook wordt in voorkomende gevallen aangegeven met welke paragrafen er een relatie is. Onderdeel B Hier zijn opgenomen de speerpunten van beleid. De activiteiten en de voortgang daarvan worden aangegeven. In beginsel staan de speerpunten van beleid gedurende de bestuursperiode vast. Onderdeel C Hier wordt in tabelvorm meer inzicht gegeven in de financiën van het programma, zowel exploitatie als investeringen. Inzicht wordt gegeven op taakveld-niveau. Een analyse van de afwijkingen is opgenomen in de Jaarrekening. Voor een detailoverzicht op productenniveau van de kosten en baten van de Rekening wordt verwezen naar de bijlage "Financiële productenrekening".
Onderdeel D Dit onderdeel bevat de overige vermeldenswaardige zaken zoals bestuurlijk relevante ontwikkelingen, activiteiten of projecten. Onderdeel E Dit onderdeel bevat de landelijk uniforme "basisset beleidsindicatoren". De meeste gegevens zijn van het CBS en landelijke databanken afkomstig en gemeenten nemen deze in hun begroting over. Meer uitleg over deze indicatoren is te vinden op de website "waarstaatjegemeente.nl". Daarnaast bevat dit onderdeel de eigen indicatoren.
15
Portefeuilleverdeling Hierna volgt de geactualiseerde portefeuilleverdeling van het college van Burgemeester en Wethouders. Per portefeuille is aangegeven bij welk programma deze hoort. Petra Dassen-Housen
Nicolle Heijltjes
Burgemeester
Wethouder
- AB/DB Parkstad Limburg (0)
- Duurzaamheid (7)
- Communicatie (0/3)
- Marketing en evenementen (3/5)
- Coördinatie handhaving (1)
- Ruimtelijke ordening (1/3/8)
- Eurode en internationale zaken (0)
- Speeltuinen en speelplekken (5)
- Informatisering en automatisering (0)
- Sport (5)
- Openbare orde en veiligheid (1) - Publiekszaken en dienstverlening (0)
- Veteranenzaken (5) - Weekmarkten en kermissen (3)
- Rampenbestrijding (1)
- Wijk Oost (8)
- Woonwagenbeleid (8)
Raoul Vinken Alexander Geers
Wethouder
Wethouder
- Centrummanagement (3)
- Economie en toerisme (3/8)
- Cultuur (5)
- Openbare ruimte (2/5) - Personeel en organisatie (0)
- Dialect - Mobiliteit (0/2)
- Vastgoed (OBK) (8)
- Onderwijs (4)
- Wonen en volkshuisvesting (8)
- Wijk Noord (8) - Wijkontwikkeling (6/8)
Jo Paas Wethouder
John Roland
- Financiën (0)
Wethouder
- Integraal ouderenbeleid (6)
- Euregionale arbeidsmarkt (3)
- Milieu en afval (1/7)
- Jeugdzorg en jeugdbeleid (4/6)
- Welzijn (5)
- Maatschappelijke zorg (6)
- Wijk West (8)
- Sociale zaken en werkgelegenheid (6)
- Wmo (6)
- Volksgezondheid (7)
16
0. Bestuur en ondersteuning
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het op een goede wijze uitvoering geven aan de bestuurlijke en ondersteunende taken van de gemeentelijke organisatie. Het programma is ondersteunend aan en richtinggevend voor de bestuurlijke ambities en doelstellingen in de andere programma’s. Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragrafen Lokale heffingen (§1), Financiering (treasury) (§4) en Bedrijfsvoering (§5).
17
Taakvelden • 0.1 Bestuur • 0.10 Mutaties reserves • 0.11 Res. v.de rek. van baten lasten • 0.2 Burgerzaken • 0.3 Beheer ov. gebouwen en gronden • 0.4 Overhead • 0.5 Treasury • 0.61 OZB woningen • 0.62 OZB niet-woningen • 0.63 Parkeerbelasting • 0.64 Belastingen overig • 0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. gem.fonds • 0.8 Overige baten en lasten • 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
B. Speerpunten van beleid 1. Burgerparticipatie Relatie met taakveld(en): 0.4 In 2025 zijn verdere stappen gezet in de structurele verankering van participatie binnen de gemeentelijke organisatie. Daarbij is voortgebouwd op het visiedocument uit 2022 en de participatieverordening uit 2023. Daarnaast blijven we met de campagne “Samen Kerkrade maken” actief inzetten op het stimuleren van burgerinitiatieven en het vergroten van de betrokkenheid van inwoners bij hun leefomgeving. Uit de tussentijdse evaluatie met de gemeenteraad begin 2025 blijkt dat de gemeente zich nog in een ontwikkelfase bevindt. Kwantitatief is een duidelijke stijgende lijn zichtbaar in maatschappelijke participatie: steeds vaker worden inwoners, organisaties en andere partners betrokken bij beleidsvorming en uitvoering. Tegelijkertijd verschilt de kwaliteit van participatietrajecten en is verdere professionalisering noodzakelijk. Belangrijke aandachtspunten voor de doorontwikkeling zijn het versterken van procescommunicatie, het verbeteren van toegankelijkheid en inclusie, het borgen van participatie in de interne organisatie en het bevorderen van meer uniformiteit in werkwijzen. In de evaluatiemomenten en brainstorm sessies met de raad is besloten dat de focus in de doorontwikkeling ligt op de volgende drie speerpunten: 1.
Versterking van participatie bij beleidsontwikkeling en besluitvorming Bij ontwerpbesluiten wordt expliciet gemotiveerd of, en waarom participatie wordt toegepast. Daarbij worden gemaakte afwegingen en eventuele alternatieven transparant gedeeld. Hiermee wordt participatie niet alleen inhoudelijk, maar ook procedureel steviger verankerd binnen beleidsprocessen en besluitvorming. 2. Overzicht en monitoring Hoewel binnen de verschillende domeinen veel participatietrajecten plaatsvinden, ontbrak tot voor kort een centrale registratie. In 2025 is gestart met de ontwikkeling van een integraal overzicht op de
18
gemeentelijke website. Dit stelt de organisatie beter in staat om te sturen op kwaliteit, samenhang en maatschappelijke impact en maakt de participatie toegankelijk en transparant 3. Ondersteuning van initiatieven van onderop Inwoners worden actief gestimuleerd om ideeën en projecten aan te dragen. Dit betreft zowel fysieke initiatieven, zoals verbeteringen in de openbare ruimte, als sociale initiatieven, bijv. rond lokale activiteiten en evenementen. De rol van de gemeente ontwikkelt zich hierbij steeds nadrukkelijker van initiërend naar faciliterend en meedenkend, waarbij ruimte wordt geboden aan eigenaarschap vanuit de samenleving. Er kan worden geconcludeerd dat de ambitie uit 2022 daadwerkelijk in beweging is gebracht en zichtbare resultaten oplevert. Burgerparticipatie is nadrukkelijker verankerd in beleidsprocessen, toegankelijker geworden en breder toegepast binnen de organisatie. Dit beeld wordt ondersteund door externe metingen, zoals de Barometer Burgerparticipatie. Tegelijkertijd is duidelijk dat participatie geen eindpunt kent, maar een continu ontwikkelproces is. De komende periode vraagt om verdere professionalisering, verbeterde monitoring en duurzame organisatorische borging. Zo wordt stap voor stap verder gewerkt aan het gezamenlijk vormgeven van een participerend Kerkrade. 2.
Regionale en euregionale samenwerking Relatie met taakveld(en): 0,1 Algemeen De gemeenteraad van Kerkrade heeft in september 2025 het Ambitieplan GROS 2025–2029 vastgesteld. Gemeente Kerkrade en Stadt Herzogenrath hebben hierin een duidelijke missie geformuleerd, namelijk de ambitie om toe te groeien naar een functionele ‘dubbelstad’ in welke de landgrens geen betekenis meer heeft. Concreet hebben we dit vertaald in o.a. de uitwerking van de position paper “Eurode Socia(al)”. Deze position paper gaat in op de vraag waarom een grensoverstijgende experimentele ruimte dringend nodig is, om grenssteden meer mogelijkheden te bieden voor samenwerking op sociaal gebied. In dit ambitieplan worden alle hierna genoemde beleidsvelden en thema’s integraal behandeld en verder uitgewerkt. Het is richtingbepalend voor zowel Eurode als voor internationale samenwerking. Eurode 2025 Het Openbaar Lichaam Eurode is een publiek orgaan dat de aanjager en verbinder vormt voor grensoverstijgende samenwerking tussen Kerkrade en Herzogenrath op alle beleidsvelden, waaronder: • Economie en arbeidsmarkt • Energie en mobiliteit • Onderwijs • Cultuur en toerisme, vrije tijd, sport • Veiligheid We hebben opnieuw geïnvesteerd in de verbinding van burgers en bedrijven van de steden Kerkrade en Herzogenrath, maar ook specifiek van verenigingen, zoals de Samenwerkende Eygelshovense Verenigingen.
Zij werken op cultureel gebied samen met onder andere carnavalsverenigingen en harmonieën uit Herzogenrath. Zo organiseerden we voor inwoners van beide steden samen met de Stichting Eurode 2000+ de grensoverstijgende geschiedenisreis “Die Grenze erzählt - de grens vertelt”, bedoeld om de historische betekenis van de Duits-Nederlandse grens en de hechte onderlinge banden te benadrukken. Ook zetten we in op het versterken van de samenwerking tussen beide ambtelijke apparaten. Dit doen we onder andere door collega’s van beide zijden aan de grens bij elkaar te brengen. Maar ook door de 19
medewerkers van gemeente Kerkrade cursussen spreekvaardigheid Duits in twee niveaugroepen aan te bieden. We zien dat de samenwerking tussen de afdelingen Openbare Orde en Veiligheid van Kerkrade en Herzogenrath duidelijk vruchten afwerpt. Boa’s en medewerkers van het Ordnungsamt lopen nog steeds gezamenlijke patrouilles bij evenementen. Eurode heeft daarnaast contact gelegd met gelijkgerichte gemeenten om ervaringen uit te wisselen en neemt hierin zichtbaar het voortouw. Tijdens de Grenslandconferentie van 11 december 2025 is bovendien de Grenslandagenda 2025-2026 vastgesteld, inclusief het thema grensoverstijgende samenwerking tussen boa’s en Ordnungsamt. Internationaal gezien blijft Eurode actief in het ITEM-onderzoek naar grensoverstijgende criminaliteit en participeert tevens in de Regiegroep Integrale Versterkingsagenda, die zich op dezelfde thematiek richt. Internationale samenwerking 2025 Ook met de Stadsregio Parkstad Limburg werken we aan grensoverstijgende projecten. Voor deze projecten is gebruik gemaakt van landelijke en Europese subsidies. Met de subsidie vanuit de Regio Deal versterken we de fysieke en maatschappelijke verbindingen tussen onze landen (denk aan de nieuwe fietsverbinding tussen centrum Kerkrade en Bahnhof Herzogenrath). Bij het project Cross-Heat wordt gebruik gemaakt van de Europese Interreg subsidie.
Bij dit project zijn naast Duitse en Nederlandse partners ook Belgische partners aangesloten. In Kerkrade specifiek werken we nog steeds aan de projecten: • ontwikkeling grensoverstijgend warmtenet Cross-Heat • aansluiting van de buurtbatterij Bleijerheide/Nulland op het Duitse energienet ➢ Via dit project werd aan de energiecoöperatie, waarmee wordt samengewerkt, een aanvullende Europese subsidie toegekend van € 45.000 • aansluiting van het monument Rolduc op het Duitse energienet • directe aansluiting op het zonnepark van Green Solar GmbH
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 0
Bestuur en ondersteuning
REK 2024 BEG 2025 BEG 2025 BEG 2025 REK 2025 primair 1e form actueel bijst
LASTEN 0.1 Bestuur
4.502
3.968
4.151
4.204
6.566
0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer ov. gebouwen en gronden
1.730 161
1.702 99
2.005 121
2.177 88
2.078 88
0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. gem.fonds TOTAAL LASTEN
189 0 0 39 1.256 0 7.877
104 0 0 39 997 0 6.907
-24 0 0 88 1.067 0 7.408
34 0 0 88 1.048 0 7.639
47 0 0 87 924 0 9.791
20
BATEN 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken
70 977
17 957
68 841
98 986
92 958
0.3 Beheer ov. gebouwen en gronden 0.5 Treasury
511 987
184 139
192 211
222 526
222 526
0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. gem.fonds TOTAAL BATEN
8.228 6.399 449 199 143.469 161.289
8.697 6.666 621 226 144.887 162.393
8.824 6.876 521 276 152.998 170.806
8.844 6.908 519 192 152.977 171.271
8.951 7.025 470 197 152.515 170.956
DIVERSE LASTEN 0.4 Overhead
37.348
34.726
32.287
32.723
34.293
121
389 14 32.689
203 51 32.976
198 50 34.542
0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) TOTAAL DIVERSE LASTEN
37.469
3.878 14 38.618
DIVERSE BATEN 0.4 Overhead 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
969 789 0
124 827 0
1.217 1.265 0
1.452 1.367 0
1.484 1.369 0
TOTAAL DIVERSE BATEN
1.758
951
2.482
2.819
2.852
RESERVES 0.10 Vermeerderingen 0.10 Verminderingen SALDO MUTATIES RESERVES
34.292 31.563 -2.729
5.540 11.446 5.906
30.716 11.446 5.540
34.255 31.393 -2.862
34.255 30.933 -3.323
0.11 RESULTAAT
114.973
123.725
138.731
130.613
126.153
Investeringen 0 Bestuur en ondersteuning
V/U¹ E/M²
Primaire raming krediet
Actuele raming krediet
Gevoteerd
Besteed
Niet gevoteerd 2025 naar 2026
I Reguliere investeringen 0 ICT investeringen
V
E
327
327
327
238
0
0 Telefooncentrale
V
E
65
65
0
0
65
0 Diverse transportmiddelen
V
E
274
176
176
120
0
0 Gemeentelijke gebouwen
V
E
1.300
1.186
1.188
587
-2
21
0
Verduurzamen stadskantoor en raadhuis
V
E
2.000
1.118
1.118
789
0
U
E/M
58
148
0
0
148
0 Veegmachine
U
E
0
137
137
0
0
0 Totaal programma
-
-
4.024
3.157
2.946
1.734
211
0 Onvermijdbaar / algemeen II Overige investeringen
¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.
D. Overige vermeldenswaardige zaken N.v.t.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 0. Bestuur en ondersteuning Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Formatie
Eigen gegevens Fte per 1.000 inwoners
2025
10,95
Bezetting
Eigen gegevens Fte per 1.000 inwoners
2025
10,95
Apparaatskosten
Eigen gegevens Kosten per inwoner
2025
1.333
Externe inhuur
Eigen begroting Kosten als % loonsom + inhuur externen
2025
10,37
Overhead
Eigen begroting % totale lasten
2025
11,68
2024
2025
Overige indicatoren 0. Bestuur en ondersteuning
1
Omschrijving
Bron
Eenheid
Waardering gemeentelijke dienstverlening
Burgeronderzoek
Rapportcijfer 0-10
Digitale producten / aanvraagformulieren voor klant beschikbaar
Afd. Burgerplein
Aantal
23
25
25
25
28
Contacten aan de balie Afd. Burgerplein tijdens openingsuren
Aantal
11.154
9.564
14.054
21.890
50.951
Afgehandelde bezwaarschriften: beslissingen
Aantal
135
115
119
113
125
Bezwaarschriften-/ klachtencommissie
22
2021
2022
2023 6,8
Afgehandelde bezwaarschriften: ingetrokken
Bezwaarschriften-/ klachtencommissie
Aantal
62
68
52
62
98
Personen gem. 31 dec. jonger dan 35 jaar
Afd. P&O
%
18
18
19
21
24
Personen ge. 31 dec. 55 Afd. P&O jaar en ouder
%
40
40
41
37
36
Deeltijdfactor (gemidd. Afd. P&O fte per medew, 31 dec.)
factor
0,93
0,94
0,92
0,91
0,91
Person. gem. instroom
Afd. P&O
%
12,1
16,2
18,5
18,1
12,1
Person. gem. uitstroom Afd. P&O
%
9,7
11,3
9,3
11,8
5,8
1. Stijging in 2025 te verklaren door betere registratie ‘binnenlopers zonder afspraak’ in combinatie met de ‘paspoortpiek’.
23
1. Veiligheid
A. Algemeen Omschrijving van het programma Veiligheid is een basisvoorwaarde voor een aantrekkelijk en leefbaar Kerkrade. In Kerkrade moeten mensen zich veilig, welkom en vrij voelen. Door gezamenlijk de schouders onder deze taak te zetten, samenwerking te organiseren en te faciliteren zorgen we samen voor een leefbaar en veilig Kerkrade. Overlast en criminaliteit worden zo veel als mogelijk voorkomen door te investeren op preventie. Relatie met paragrafen N.v.t. Taakvelden • 1.1 Crisisbeheersing en brandweer • 1.2 Openbare orde en veiligheid
B. Speerpunten van beleid 1. Verhogen veiligheidsgevoel en beperken woon- en drugsoverlast Relatie met taakveld(en): 1.1, 1.2 Wijkgerichte aanpak (Sociaal Veilig) In 2025 is het wijkgericht en integraal aanpakken van overlast- en leefbaarheidsproblematiek verder verstevigd. Alle functies van wijkcoördinatoren (boa’s) binnen cluster Handhaving werden ingevuld en
24
kregen een belangrijkere rol in het snel en voortvarend aanpakken van complexe overlastmeldingen. De wijkcoördinatoren zijn steeds zichtbaarder in de wijken actief en bouwen aan een breed netwerk. Het wijkgericht werken heeft vanaf september 2025 een forse impuls gekregen door de implementatie van de Aanpak Sociaal Veilig Kerkrade. Een aanpak waarbinnen de meest taaie, complexe en langdurige veiligheids-, zorg- en leefbaarheidsproblematiek integraal van een concrete aanpak wordt voorzien. Een aanpak die werkt aan duurzame oplossingen die een positieve impact hebben op het leefbaarheids- en veiligheidsgevoel van inwoners. De aanpak is gestart in de focuswijk Oost met subsidie (voor de jaren 2025 en 2026) uit de Regiodeal II Parkstad. We vinden echter dat de hele stad van deze aanpak moet profiteren. Uit de reguliere formatie hebben we daarom de aanpak tijdelijk versterkt, en is Sociaal Veilig inmiddels in alle wijken actief. Door de tijdelijke extra formatie, waaronder twee regisseurs Sociaal Veilig, worden de domeinen Zorg en veiligheid steeds meer verbonden. De aanpak is arbeidsintensief en kenmerkt zich door veel en actief in de wijken aanwezig te zijn en proactief zelf vroegtijdig (potentiële) problematiek te herkennen/signaleren.
Iedere wijk kent inmiddels een vaste overlegstructuur waar iedere casus binnen maximaal twee weken een plan van aanpak krijgt en tot uitvoering gebracht. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen leefbaarheidsproblematiek in een buurt of straat (voor de voordeur) en casuïstiek die persoonsgebonden is (achter de voordeur). Binnen deze structuur zijn alle relevante zorg- en veiligheidspartners op wijkniveau betrokken om de problematiek op alle leefgebieden te analyseren en regie te nemen richting duurzame oplossingen. De regisseurs Sociaal Veilig vormen samen met de wijkcoördinatoren van cluster Handhaving, de gebiedsregisseurs, 3D-consulenten en sociaal beheerders/consulenten van de woningcorporaties, maatschappelijk werkers van Impuls en de wijkagenten de ruggengraat van Sociaal Veilig. Samen vormen zij door kennis, kunde, ervaring en achterliggende netwerken een ijzersterk team. Samen organiseren zij een antwoord op complexe overlast- en veiligheidsproblematieken en het zoveel als mogelijk voorkomen daarvan. Hoewel de aanpak eind 2025 zich in de opstartfase bevond, zijn er al goede resultaten bereikt. In drie maanden tijd werden er al 54 integrale casussen opgepakt en werd gestart met tweewekelijkse schouwen per wijk. Iedere schouw door de relevante zorg- en veiligheidspartners vindt steeds plaats in een ander deel van de verschillende wijken.
Op die manier wordt naast analyse van meldingen ook met eigen ogen en oren een goed en volledig beeld verkregen. De aanpak kenmerkt zich daarmee ook door het actief in de wijken (potentiële) problematieken en/of hulpvragen ophalen. Er zijn inmiddels al meerdere signalen rondom ondermijning en hoardingcasussen ontdekt. Sociaal Veilig bewees de meerwaarde ook in een aantal heftige veiligheidsincidenten waaronder een met grof geweld uit de hand gelopen burenruzie, brandstichting en meerdere explosies gericht op een woning. Onder regie van Sociaal Veilig zijn deze incidenten integraal opgepakt om snel en zichtbaar op te treden in de buurten. Dat heeft bijgedragen aan het vertrouwen in het snel en daadkrachtig optreden van gemeente, woningcorporatie en politie. Het op deze manier aanpakken van leefbaarheids- en veiligheidsproblematiek vergt een lange adem, maar dit is noodzakelijk om op langere termijn duurzame verbetering van het leefbaarheids- en veiligheidsgevoel te bewerkstelligen. Dit past bij de ambitie om binnen één generatie Kerkrade naar een gemiddeld veilige stad te brengen. Door de slechts tijdelijke financiering van de Aanpak Sociaal Veilig is er een groot afbreukrisico om de goede resultaten op lange termijn vol te houden en de gemotiveerde medewerkers langdurig aan onze stad te binden.
Drugsoverlast Drugsoverlast, en de daaraan verbonden drugscriminaliteit, was ook in 2025 een uitdagende prioriteit. Een uitdaging omdat de capaciteitsproblemen binnen de strafrechtelijke keten bekend zijn. Ondanks de beperkte politiecapaciteit zijn er toch 21 drugspanden ontdekt en werd er 12 keer een drugsdealer van straat gehaald. In alle gevallen heeft dit geleid tot bestuursrechtelijke maatregelen zoals het sluiten van panden en het opleggen van dwangsommen aan dealers. En hoewel onze boa’s niet bevoegd zijn 25
om op te treden tegen drugsgerelateerde feiten, waren zij wel de ogen en oren in de wijken voor de politie. In de reguliere werkzaamheden hebben de boa’s weer veel waarnemingen gedaan voor de politie. Waarnemingen die voor de politie behulpzaam waren om gerichter de schaarse opsporingscapaciteit in te zetten in de aanpak van drugscriminaliteit. Woonoverlast Het Interventieteam Kerkrade (voorheen: Flexteam) is in 2025 dagelijks op pad geweest om controles voor te bereiden, waarnemingen te doen en kleinschalige controles uit te voeren. Daarnaast werden 30 verschillende grote integrale bestuursrechtelijke controles uitgevoerd. Daarbij zijn in totaal 261 panden gecontroleerd. Bij deze controles werd geconstateerd: • 46 keer illegale kamerverhuur; • 23 keer illegale woningsplitsing; • een niet vergunde verbouwing waar tevens asbest werd geconstateerd; • een aanhouding door de politie/AVIM (afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel). Eveneens werden er meermaals soft- en harddrugs aangetroffen, waar de politie verder strafrechtelijk onderzoek naar heeft gedaan. In 2025 had de aanpak van woonoverlast in en vanuit kamerverhuurpanden voor het Interventieteam opnieuw hoge prioriteit, maar is er ook op meer thema’s ingezet. Zo werden 59 bedrijfspanden (onder andere met branchegerichte controles op de Locht) samen met andere instanties gecontroleerd.
Tijdens de inzetten van het team zijn veel aanvullende waarnemingen opgemaakt die een bijdrage hebben geleverd in het opstarten en/of opbouwen van dossiers in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het ACT! Interventieteam Parkstad heeft het afgelopen jaar bij diverse controles van het Interventieteam Kerkrade ambtelijke ondersteuning geleverd. Het afgelopen jaar is de uitvoering van de aanpak (ernstige) woonoverlast en goed verhuurderschap steeds meer opgepakt door de wijkcoördinatoren in samenwerking met de regisseurs Sociaal Veilig en handhavingsjurist Sociaal Veilig. Hierdoor is het mogelijk om in een vroeg stadium actie te ondernemen om de overlast te stoppen of ieder geval merkbaar te verminderen. Er wordt steeds nadrukkelijker gekeken naar achterliggende oorzaken van de overlast, zoals bijvoorbeeld psychische of verslavingsproblematiek. Door die achterliggende oorzaken aan te pakken werd de overlast steeds vaker duurzaam opgelost. Ook is in 2025 gewerkt aan gewijzigde beleidsregels Wet aanpak (ernstige) woonoverlast om waar nodig in een vroeger stadium juridische maatregelen op te leggen. Gebleken is dat door het vroegtijdig ingrijpen bij overlastcasussen, het minder vaak nodig was, voor iedereen tijdrovende juridische maatregelen op te leggen.
Het afgelopen jaar werden er zes waarschuwingen gegeven en viermaal een gedragsaanwijzing opgelegd in ernstige overlastcasussen. Jeugdoverlast en -criminaliteit Sinds september 2025 is Team Preventie met Gezag Kerkrade operationeel. Dit team bestaat uit vertegenwoordigers van gemeente, jongerenwerk, handhaving en politie. Door deze integrale samenwerking is de zichtbaarheid en aanwezigheid rondom risicogroepen vergroot. Hierdoor zitten we dichter op de jongeren, wordt informatie snel uitgewisseld, en wordt preventief gewerkt om escalatie en verdere problematiek te voorkomen. De inzet richt zich nadrukkelijk op vroegsignalering, weerbaarheid en het bieden van perspectief. Het jongerencentrum “The New Generation” heeft het afgelopen jaar weer aantoonbaar bijgedragen aan het verminderen van jeugdoverlast op andere locaties binnen het centrumgebied. Het 26
jongerencentrum wordt tijdens de openingstijden dagelijks door 20 tot 40 jongeren bezocht. De jeugdoverlast in Kerkrade-Centrum is door de integrale inzet afgenomen. Zo werd in 2025 slechts 14 keer bij de politie een melding van jeugdoverlast ontvangen, tegen 74 meldingen in 2022. Bij de boa’s kwamen 208 meldingen binnen, tegen 269 in 2023. Binnen het voortgezet onderwijs werd de interventie “De Preventieve Leerkracht” ingevoerd. Docenten worden daarin getraind in het tijdig herkennen van risicosignalen en het voeren van het juiste gesprek met jongeren. Daarnaast is het specialistisch jongerenwerk uitgebreid met extra aandacht voor jongeren die zich in een risicopositie bevinden. Tevens is gestart met de interventie “Alleen Jij Bepaalt Wie Je Bent” die gericht is op het versterken van de weerbaarheid en het stimuleren van het maken positieve keuzes door jeugd. De PmG-aanpak (Preventie met Gezag) is onmisbaar gebleken om jeugd snel en volledig in beeld te krijgen die het risico lopen af te glijden naar de criminaliteit, overlastgevend op straat rondhangen of andere foute keuzes te maken. In 2025 kwamen 96 personen in beeld. Deze jeugdigen krijgen nu in een vroeg stadium een zetje in de juiste richting. Door de persoonsgerichte aandacht komen tegelijk ook nauwkeuriger de locaties in beeld waar deze jeugdigen zich ophouden.
In 2025 waren dat 22 locaties waarvan er 8 geprioriteerd werden met een integrale aanpak. Jongerenwerkers en boa’s bezochten deze locaties actief. Het Programma PmG kent echter een tijdelijke financiering vanuit de rijksoverheid (tot medio 2027). De continuering van de aanpak en het grip houden op de risicojongeren staat daarmee onder druk als er geen perspectief is op een structurele financiering. Zorg en Veiligheid In Zuid-Limburg is de samenwerking op het snijvlak van zorg en veiligheid de afgelopen periode verder versterkt. De regionale Commissie Zorg en Veiligheid Zuid-Limburg vervult hierbij een belangrijke rol in de bestuurlijke afstemming en de verdere ontwikkeling van de gezamenlijke aanpak. Vanuit deze regionale structuur wordt nauw samengewerkt met prominente partners die actief zijn binnen het zorg- en veiligheidsdomein. De samenwerking krijgt concreet vorm via onder andere de Persoonsgerichte Aanpak, het Verbindingspunt Informatie en Advies (VIA) voor personen met onbegrepen gedrag, de aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA), de nazorg voor ex-gedetineerden en het Multidisciplinair Interventie Team (MIT). Door deze integrale werkwijze kunnen zorg- en veiligheidsketenpartners tijdig passende ondersteuning bieden aan inwoners in kwetsbare situaties.
Daarmee wordt niet alleen individuele problematiek aangepakt, maar dragen we ook bij aan een veiliger en socialer leefklimaat binnen de gemeente. Handhaving Cluster Handhaving (boa’s) werkte ook in 2025 vanuit het uitgangspunt om tijdig leefbaarheidsproblematiek en overlast op te lossen, en bij voorkeur te voorkomen. Preventief waar mogelijk en repressief waar nodig. Dit wordt onder meer gedaan door doorlopend te investeren in contacten in de buurten met inwoners en ondernemers. De zichtbaarheid en de informatiepositie in de buurten is versterkt. Dit is ook terug te zien in een stijging in het aantal oproepen die bij de meldkamer binnenkomen en het aantal meldingen dat daaruit voortkomt. De meldkamer werd 11.148 keer gebeld (2024: 10.390 en 2023: 8.651). Op basis van deze oproepen werden 4.941 meldingen (2024: 4.686 en 2023: 4.071) aangemaakt die vervolgens afgehandeld werden door de boa’s. Van deze meldingen had in 2025 46% betrekking op Kerkrade-Oost, 29% op West en 21% op Noord (en een niet-wijkgebonden restcategorie van 4%). Van het totaal aantal meldingen werd bijna 75% binnen vijf dagen afgehandeld. De resterende meldingen waren veelal complex van aard en vergden 27
meer onderzoek en afstemming. Bij de afhandeling van de meldingen werd 2.780 keer een waarneming opgemaakt (2024: 1.770 en 2023: 1.155). Ook werden 1.265 waarschuwingen gegeven (2024: 901 en 2023: 727) en 627 bekeuringen uitgeschreven (2024: 467 en 2023: 665). Het aantal fiscale naheffingen betreffende betaald parkeren steeg naar 279 (2024: 236 en 2023: 136). Naast dit werkaanbod uit meldingen van inwoners en ondernemers hebben de boa’s ook projectmatig op thema’s gewerkt zoals verkeersveiligheid rondom scholen, afvaldumpingen en het fietsverbod in het centrum. Het cluster Handhaving kende het afgelopen jaar net als veel andere gemeenten personele uitdagingen door verloop en ziekte om alle boa-functies in te vullen. Daardoor is de bereikbaar en inzetbaarheid medio 2025 tijdelijk minder geweest dan gewenst. In het najaar is de formatie weer meer op orde gekomen. De meldkamer is bereikbaar van maandag t/m zaterdag van 08:00 uur tot 22:00 uur en op zondag van 13:00 uur tot 21:00 uur. Dit zijn eveneens de momenten dat de boa’s in dienst zijn. In 2025 is een succesvolle aanbesteding geweest om begin 2026 het wagenpark van de boa’s geheel te vernieuwen. In deze aanbesteding is nadrukkelijk meegenomen het inbouwen van faciliteiten om plaatsonafhankelijk te kunnen werken.
De tijd die boa’s op kantoor doorbrengen voor administratie wordt daarmee sterk minder, die op straat daardoor meer. Om de samenwerking tussen de boa’s en politie verder te versterken is in 2025 een geheel vernieuwd handhavingsarrangement door de Lokale Driehoek Kerkrade vastgesteld. In dit arrangement zijn de afspraken vastgelegd wanneer boa’s of politie in beginsel een melding behandelen maar ook op welke momenten samengewerkt wordt, samen een briefing houden en de toegang tot elkaars werkplek. 2. Aandacht voor aanpak van ondermijnende activiteiten Relatie met taakveld(en): 1.2 Het afgelopen jaar is wederom intensief ingezet op de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Er werd stevig geïnvesteerd in het interne en externe netwerk waarbinnen nauw wordt samengewerkt. Door deze intensieve samenwerking in 2025 ruim 30 ondermijningscasussen gestart waarin veel onderzoek heeft plaatsgevonden en passende bestuursrechtelijke maatregelen zijn ingezet. Zo zijn er diverse handhavingstrajecten en adresonderzoeken uitgevoerd, evenals vergunningen afgewezen. In de repressieve aanpak is de samenwerking met externe ketenpartners verbeterd. Met een nadrukkelijke focus op het voorkomen dat wij als lokale overheid onbedoeld ondermijnende criminaliteit faciliteren.
Er is weer flink ingezet op bewustwording van ondermijnende criminaliteit, en hoe die herkend kan worden door eigen medewerkers, ondernemers en inwoners. Op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau zijn er verschillende kennissessies georganiseerd waarin medewerkers zijn toegerust om vanuit hun eigen rol bij te dragen aan de aanpak van ondermijning. Ook de privaatrechtelijke samenwerking kreeg weer vorm tijdens de KIEK OET bijeenkomst voor ondernemers en de wijkpreventieteams. Tijdens deze bijeenkomst stond het herkennen van signalen van ondermijning en de vervolgstappen over hoe en waar te melden, voor zowel burger als ondernemer centraal. De thema’s Bestuurlijk Afpakken en Zorgcriminaliteit hebben in 2025 extra aandacht gekregen door het ontwikkelen van een plan van aanpak dat in 2026 tot uitvoering moet komen. Ook in 2025 werd het BIBOB-instrument ingezet om barrières op te werpen dat m.n. bouw- en horecavergunningen misbruikt worden om criminele activiteiten te faciliteren of crimineel geld te kunnen witwassen. In totaal werden er 23 onderzoeken ingesteld. Ook werd de beleidsregel ‘beoordeling norm levensgedrag’ vastgesteld die duidelijke kaders geeft met welk strafblad en/of antecedenten iemand niet in aanmerking komt voor een vergunning.
28
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 1
Veiligheid
REK 2024 BEG 2025 BEG 2025 BEG 2025 REK 2025 primair 1e form actueel bijst
LASTEN 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid TOTAAL LASTEN
4.004 2.707 6.711
4.217 3.146 7.363
4.263 4.415 8.678
4.269 3.989 8.258
4.154 3.564 7.718
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
0
0
0
0
0
1.2 Openbare orde en veiligheid TOTAAL BATEN
158 158
543 543
759 759
786 786
387 387
Primaire raming krediet
Actuele raming krediet
Gevoteerd
Besteed
Niet gevoteerd 2025 naar 2026
BATEN
Investeringen 1 Veiligheid
V/U¹ E/M²
I Reguliere investeringen 1 Voertuigen handhaving
V
E
1 Totaal programma
55
110
0
0
110
55
110
0
0
110
¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.
D. Overige vermeldenswaardige zaken Fysieke veiligheid (1.1) De geopolitieke ontwikkelingen en het aanhoudend hoge dreigingsniveau, vastgesteld door de nationaal coördinator terrorismebestrijding en veiligheid, maken dat we als samenleving en overheid weerbaar en veerkrachtig dienen te zijn. De uitwerkingen van het in 2025 vastgestelde gemeentelijke weerbaarheidsprogramma krijgen in 2026 hun vorm en borging binnen de gemeentelijke organisatie. De eigen bedrijfscontinuïteit en langdurige crisisaanpak, waaraan ook de samenleving is verbonden, zijn hierbij de hoofdpijlers. De eigen gemeentelijke crisisorganisatie, in samenwerking met de Veiligheidsregio Zuid Limburg en andere relevante veiligheids-, welzijns- en maatschappelijke partners worden opgeleid, getraind en geoefend in zogenaamde simulatieoefeningen. Bij deze oefeningen worden ook inwoners, bedrijven en instellingen uit onze gemeente betrokken. In de ontwikkeling van de noodsteunpunten zijn in 2025 vier locaties aangewezen verdeeld over Kerkrade te weten (a) ’t Westhoes, (b) ’t Patronaat, (c) het Socio Project en (d) de Rodahal. De VIE was in eerste instantie aangewezen maar bij nader onderzoek is de Rodahal al beter alternatief naar voren gekomen. Deze noodsteunpunten dienen vooral als informatiepunt tijdens crises als langdurige stroom- en communicatiesystemen uitvallen.
De benodigde voorzieningen zoals noodstroomaggregaten en noodcommunicatie-apparatuur zijn inmiddels besteld. De steunpunten
29
staan in verbinding met de coördinatiepunten van de Veiligheidsregio en daarmee onderdeel van een breder pakket aan maatregelen vanuit het weerbaarheidsprogramma. Inzet ingrijpende bestuursrechtelijke instrumenten In 2025 is de inzet van de zwaarst mogelijke bestuursrechtelijke bevoegdheden en instrumenten verder versterkt. Zo zijn er naar aanleiding van een aantal explosies gericht op woonhuizen, maatregelen getroffen in de vorm van mobiel cameratoezicht, het met spoed sluiten van een woning en het opleggen van gebiedsverboden. Ook is er bij een geweldsexplosie tijdens een burenruzie stevig opgetreden door het opleggen van meerdere gebiedsverboden en het instellen van tijdelijk cameratoezicht. Hoewel het inzetten van zulke zware en ingrijpende middelen altijd proportioneel moet zijn, is in 2025 wel gekozen om sneller deze bevoegdheden in te zetten om een duidelijk en niet mis te verstaan signaal af te geven; naar daders maar ook naar inwoners om te laten zien dat we hun zorgen, angsten en onveiligheidsgevoelens zeer serieus nemen en stevig optreden waar nodig.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 1. Veiligheid Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade Nederland
Limburg
Verwijzingen Halt
Bureau Halt
Aantal jongeren x 1.000
2025
20
10
10
Winkeldiefstal
CBS
Aantal inwoners x 1.000
2025
2,3
2,1
1,8
Geweldsmisdrijven
CBS
Aantal inwoners x 1.000
2025
5,3
4,6
4,7
Diefstallen uit woning
CBS
Aantal inwoners x 1.000
2025
1
1,2
1,1
Vernielingen en misdrijven tegen CBS openbare orde en gezag
Aantal inwoners x 1.000
2025
7
5,7
5,9
Overige indicatoren 1. Veiligheid
1
Omschrijving
Bron
Eenheid
2021
2022
2023
2024
2024
Aantal meldingen drugsoverlast
Politie, regio Limburg Zuid
Aantal
355
229
222
185
185
Overlast door verward persoon
Politie, regio Limburg Zuid
Aantal
317
384
395
444
350
Diefstal/inbraak woning
Politie, regio Limburg Zuid
Aantal
110
75
46
79
46
Straatroof
Politie, regio Limburg Zuid
Aantal
6
8
3
5
4
Overval
Politie, regio Limburg Zuid
Aantal
4
4
0
2
2
Geweld (eenvoudige Politie, regio mishandeling) Limburg Zuid
Aantal
123
133
101
122
128
1. Onderscheid tussen eenvoudige en zware mishandeling niet meer gemaakt in politiedata, aantallen samengevoegd.
30
2. Verkeer, vervoer en waterstaat
A. Algemeen Omschrijving van het programma De voorbereiding, planning en uitvoering van het verkeers- en vervoersbeleid is gericht op het leveren van een bijdrage aan een goede, evenwichtige en veilige infrastructuur. Het verhogen van de bereikbaarheid, het verhogen van de verkeersveiligheid door in te zetten op kwetsbare doelgroepen (verbeteren van de infrastructuur en het gedrag), duurzaamheid en leefbaarheid zijn daarbij de kernpunten. Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3). Het betreft dan onder meer het onderhoud van het wegennet. Taakvelden • 2.1 Verkeer en vervoer • 2.2 Parkeren • 2.5 Openbaar vervoer
B. Speerpunten van beleid 1. Verbeteren van vervoersvoorzieningen en bereikbaarheid met Avantis als aandachtspunt Relatie met taakveld(en): 2.1, 5.7, 8.1 31
Na vaststelling van het Mobiliteitsplan Kerkrade wordt jaarlijks een (geactualiseerd) Mobiliteitsuitvoeringsplan (MUP) opgesteld. In het MUP staan concrete maatregelen die bijdragen aan de ambities van het Mobiliteitsplan. Zo zijn er in het MUP2025 maatregelen opgenomen die bijdragen aan het verbeteren van de vervoervoorzieningen. Voor het verbeteren van vervoersvoorzieningen zijn binnen het MUP2025 o.a. maatregelen uitgevoerd als het verbeteren van de bereikbaarheid per fiets en de verkeersveiligheid voor de gebruiker. In het MUP2026 zijn maatregelen opgenomen om de vervoersvoorzieningen verder te verbeteren. Naast de maatregelen uit het MUP2025 heeft er ook een verdere realisatie van de Parkstadroute plaatsgevonden; de route is zo goed als voltooid. Daarnaast zijn belangrijke vervoersaders zoals de Sint Pieterstraat en Roderlandbaan sterk verbeterd voor zowel doorstroming van het autoverkeer als realisatie van gescheiden fietsinfra. Kerkrade heeft de ambitie een gezonde en toegankelijke stad te zijn voor iedereen. Inwoners, ondernemers en bezoekers moeten zich met gemak kunnen verplaatsen in onze stad op de manier die het beste bij hen past. Of dat nou te voet, per fiets, met de auto of met het openbaar vervoer is. Kerkrade blijft inzetten op toekomstbestendige mobiliteit waarbij de focuspunten uit het Mobiliteitsplan de basis vormen. 2.
Verbeteren verkeersveiligheid Relatie met taakveld(en): 2.1 Verbeteren verkeersveiligheid In het MUP2025 zijn ook maatregelen opgenomen die bijdragen aan het verbeteren van de verkeersveiligheid. O.a. de volgende maatregelen zijn in 2025 op gebied van verkeersveiligheid uitgevoerd: - aanleggen diverse punaises; - vervangen van attentieverhogende voetgangersoversteekplaatsen (AVOP’s); - Inrichten van diverse schoolzones middels straatmeubilair Julie, in directe samenspraak met de leerlingen; - verkeerseducatie scholen zoals de dodehoekles; - attentieverhogende acties bij voetgangersoversteekplaatsen zoals de zebra-actie (Voppie); - omzetten van GOW 50 naar ETW 30 op het historische lint Haanrade. In 2026 worden maatregelen verder uitgevoerd; - Participeren in het regionale bereikbaarheidsprogramma Zuid-Limburg Bereikbaar. Ook tijdens het opstellen van het MUP2026 is gekeken met welke maatregelen de verkeersveiligheid verder kan worden verhoogd. Verkeersactieve school De provincie Limburg en de Limburgse gemeenten willen de verkeersveiligheid in Limburg verbeteren door verkeersveilig gedrag te stimuleren bij scholen. De gemeente Kerkrade heeft de samenwerking verlengd tot en met 2028. De gemeente draagt gedurende de looptijd van deze Samenwerkingsovereenkomst per kalenderjaar € 0,50 excl. Btw bij per inwoner.
De Provincie draagt gedurende de looptijd van deze Samenwerkingsovereenkomst per kalenderjaar € 0,66 bij per inwoner van de provincie Limburg. Naast de bijdrage aan de Verkeersactieve school waardoor scholen verkeersacties kunnen uitvoeren dragen we zelf nog bij met een aantal aanvullende acties. We organiseren iedere 2 jaar de actie Dode Hoek voor alle basisscholen (groep 7 en 8). Het andere jaar organiseren we acties op het voortgezet onderwijs, afhankelijk van de wens vanuit de scholen. Daarnaast is er een verlichtingsactie gehouden op de basisscholen, groep 6, 7 en 8. Er zijn fietslampjes uitgedeeld aan de leerlingen om extra aandacht te vragen voor de zichtbaarheid van de fietser.
32
Versnellingsagenda Rijk diverse projecten In het kader van versnelling woningbouw in Kerkrade Centrum is in 2023 een Rijkssubsidie ad € 6,55 miljoen excl. Btw ontvangen voor het verbeteren van de bereikbaarheid door het verbeteren van een aantal infraknooppunten. Onderstaand is de stand van zaken van de te verbeteren infraknooppunten beschreven. Bij de Rijkssubsidie hoort een resultaatverplichting voor de realisatie van 290 woningen en het afronden van de betreffende infraknooppunten. Rotonde Voorterstraat/Stationsstraat De voorbereiding is in 2023 gestart, de rotonde wordt uitgebreid met tweemaal een vrijliggende rechtsaf verbinding vanaf de BPL (Buitenring Parkstad Limburg) naar Bleijerheide, en vanaf de Stationsstraat richting de BPL. Voor de fietser en wandelaar is een vrijliggende voorziening ontworpen. In 2025 is het ontwerp verder uitgewerkt. De start van de realisatie is gepland voor de 2 e helft van 2026. Er is een aanbesteding gaande om in bouwteamverband de verdere voorbereiding en realisatie op te pakken. Oplevering van het werk vindt in 2027 plaats. Kruising Domaniale Mijnstraat / Kruisstraat Op deze kruising wordt de wegindeling geoptimaliseerd en de verkeersregelinstallatie vervangen. Ook wordt de oversteek vanaf de Kipstraat verbeterd. In 2025 heeft de aanbesteding van het werk plaatsgevonden en is de uitvoering gestart.
De oplevering van het werk is voorzien in het 2 e kwartaal van 2026. Ongelijkvloerse oversteek spoor voor voetgangers nabij het defensiekantoor Een verdere uitwerking van het ontwerp heeft in 2025 plaatsgevonden. Hierbij is afstemming geweest met de MeanderGroep, ZLSM en ProRail. De uitvoeringsperiode is nog niet duidelijk. Hierover dient verdere afstemming met ProRail te worden gepleegd. Roderlandbaan / St. Pieterstraat In 2025 heeft de realisatie van het werk plaatsgevonden. Het werk is in het eerste kwartaal van 2026 opgeleverd. Fietsverbinding centrum Kerkrade – Station Herzogenrath In 2025 heeft een verdere uitwerking van het voorkeurstraject plaatsgevonden. In overleg met de gemeente Herzogenrath wordt in 2026 de verdere voorbereiding opgepakt. De start van de werkzaamheden wordt op basis van de huidige informatie in 2027 voorzien. Rotonde kruispunt Niersprinkstraat / Koninginnestraat / Koningsweg In 2025 is het ontwerp afgerond en is het bestek aanbesteed. De realisatie is in het 1 e kwartaal van 2026 gestart en oplevering vindt in het 2e kwartaal van 2026 plaats. 3. Faciliteren van onderhoud openbare ruimte in centrum en wijken Relatie met taakveld(en): 2.1, 5.7 In 2025 heeft de gemeente Kerkrade uitvoering gegeven aan de ambities op het gebied van onderhoud en beheer van de openbare ruimte.
De ingezette koers uit de vorige bestuursperiode is voortgezet, waarbij de nadruk lag op het verbeteren van de kwaliteit, leefbaarheid en veiligheid in zowel het centrum als de wijken. Investeringen in kwaliteit van de openbare ruimte In 2025 zijn de extra middelen die in de begroting waren opgenomen daadwerkelijk ingezet. Concreet is geïnvesteerd in: • Verbetering van de kwaliteit van de Kerkraadse wegen • Intensivering van het onderhoud van openbaar groen 33
• Uitbreiding en verbetering van voorzieningen voor honden • Versterking van de aanpak van onkruid • Extra inzet op het schoonhouden van de openbare ruimte
Daarnaast zijn diverse knelpunten in de infrastructuur aangepakt. Hiermee is uitvoering gegeven aan de beleidsdoelen om de openbare ruimte toekomstbestendig en aantrekkelijk te houden. Klimaatadaptatie en vergroening De effecten van klimaatverandering waren ook in 2025 merkbaar, o.a. door wateroverlast, stormschade, periodes van droogte en hittestress. De gemeente heeft daarom blijvend ingezet op vergroening en het versterken van de stedelijke groenstructuur. Belangrijke onderdelen hiervan waren: • Behoud van bestaande volwassen bomen • Aanplant van nieuwe bomen in wijken en centrum • Toepassing van de “3-30-300”-richtlijn waar mogelijk • Verdere uitvoering van projecten als Steenbreek en deelname aan NK Tegelwippen • Aanplant nieuw levensbomenbos in samenwerking met inwoners Organisatie en uitvoering Het onderhoud van de openbare ruimte is in 2025 uitgevoerd door de gemeentelijke buitendienst, aangevuld met gedetacheerde medewerkers van WSP en externe aannemers. De gemeente heeft extra geïnvesteerd in: • Personele capaciteit, mede ter compensatie van de afname in WSP-detacheringen • Vervanging en verbetering van voertuigen en materieel • Aanvullende middelen voor structureel onderhoud Deze investeringen hebben bijgedragen aan een betere uitvoeringskwaliteit en continuïteit van het onderhoudswerk. 4.