Jaarrekening 2024 versie juni 5

b. Gerealiseerde opbrengsten uit heffingen (overzicht op hoofdlijnen) Bedragen x € 1.000

Progr

Heffing

2024

1

0.61 / 0.62

Onroerendezaakbelastingen

14.627

2

7.3

Afvalstoffenheffing

6.628

2

7.2

Rioolheffing

5.617

3

0.2

Leges persoonsdoc., burg.stand, rij/reisdocumenten

573

0.63 / 2.2

Parkeergelden/boetes

446

1,4

0.64

Hondenbelasting

87

1

0.64

Reclamebelasting

23

1

0.64

Precariorechten

58

1.2

Diverse leges uitvoering bijzondere wetten

25

3.3

Marktgelden en marktpromotiegelden

94

3.4

Toeristenbelasting en retributies GaiaZoo

293

1

3.4

Kermissen

1

7.5

Lijkbezorgingsrechten

8.3

Leges omgevingsvergunning

Div.

Diverse leges

72 2.593 51

Totaal

31.187

1. Niet bestedingsgebonden en geen eisen m.b.t. kostendekkendheid. Voor wat betreft reclamebelasting komen de middelen ten goede aan de ondernemers. 2. Budgettair neutraal via de voorziening riolen resp. egalisatiereserve afvalverwerking. 3. Onder aftrek van de af te dragen rijksleges 4. Inclusief opbrengsten parkeergarages welke privaatrechtelijk worden geïnd.

82

c. Lokale lastendruk Als we het hebben over de lokale lastendruk, wordt hiermee bedoeld de woonlasten voor de burger. Onder de woonlasten vallen de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing (vastrecht en diftar). De lokale lastendruk 2024 is door COELO (bronhouder) gemiddeld becijferd op € 992 voor een Kerkraads gezin (woonlasten eigenaar-bewoner, meerpersoonshuishouden). Volgens COELO is dit landelijk gemiddeld € 1.009 en in Limburg gemiddeld € 1.011. De mediaan is het middelste getal in een (oplopende) getallenreeks. De mediaan is € 982, dat wil dus zeggen dat het gemiddelde beïnvloed wordt door uitschieters aan de onderkant en bovenkant. Volgens COELO liggen in 73% van de Nederlandse gemeenten de gemiddelde woonlasten tussen de € 800 en € 1.100. Op de Limburgse ranglijst neemt Kerkrade in 2024 dezelfde positie in als in 2023 (plaats 15). COELO gebruikt bij de berekening van de gemiddelde OZB aanslag de gemiddelde waarde van koopwoningen. Gemeenten moeten uiteraard bij hun tariefstelling wel rekening houden met de waarde van de huurwoningen. Een overzicht van de lokale woonlasten in de Parkstadgemeenten is opgenomen in onderstaande tabel.

2024

Woonlasten

Rioolheffing

Afvalstoffen-/ reinigingsheffing

Gem. OZB woningen

Gem. woningwaarde (voorlopig)

Beekdaelen

1.107

325

358

425

343

Brunssum

998

271

349

378

259

Heerlen

995

196

383

416

260

Landgraaf

1.010

267

341

402

291

Kerkrade

992

235

331

426

248

Simpelveld

1.120

323

309

488

305

Voerendaal

1.206

360

341

505

370

Via de 'lokale lasten meter' kunnen de inwoners hun woonlasten berekenen op basis van hun eigen specifieke situatie. De link naar de lokale lastenmeter is https://kerkrade.lokalelastenmeter.nl/. Middels de jaarlijkse Tarievennota stelt de raad steeds in december de tarieven vast. In het najaar wordt een inschatting gemaakt van de gegevens die nodig zijn om de tarieven te bepalen. Er is sprake van een doorlopende ontwikkeling, o.a. als gevolg van definitieve afronding taxatieprocessen voor de wet WOZ en bezwaar en beroep. Tenslotte wordt opgemerkt dat in de landelijke cijfers van de basisset (COELO) op onderdelen standaard uitgangspunten worden gehanteerd voor de berekeningen, o.a. bij het hanteren van DIFTAR. De uiteindelijke lastendruk kan achteraf anders uitvallen. In Kerkrade zijn er bijvoorbeeld, in verband met het ledigingsschema van de Rd4, minder ledigingen mogelijk dan waar COELO standaard van uitgaat.

83

§2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Algemeen Deze paragraaf geeft informatie over de weerstandscapaciteit, de risico's, het beleid, diverse kengetallen en een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken en alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. De weerstandscapaciteit wordt onderscheiden in een incidentele en structurele component. Onder de incidentele component wordt verstaan de algemene reserve, de post onvoorzien incidenteel, de stille reserves en de incidentele begrotingsruimte. Uitgangspunt is dat de bestemmingsreserves niet worden gekwalificeerd als incidentele weerstandscapaciteit. Onder de structurele component wordt verstaan de onbenutte belastingcapaciteit, de post onvoorzien structureel en de structurele begrotingsruimte.

a. Weerstandsvermogen De ratio voor het weerstandsvermogen is voor de rekening 2024 weergegeven in onderstaande tabel. De ratio is het resultaat van de verhouding tussen de (in onderdeel b. Weerstandscapaciteit) berekende weerstandscapaciteit en de (in onderdeel c. Risico’s) gekwantificeerde restrisico’s. Weerstandsvermogen Ratio

2024 1,3

De norm die de gemeente Kerkrade hanteert is gebaseerd op de risicomatrix van de Universiteit Twente welke ook gebruikt wordt in het GTK. Er is geen landelijke “norm” waaraan voldaan moet worden; de matrix geeft alleen een relatieve indicatie waarbij waarderingsscore A het hoogst haalbare is en waarderingsscore F de slechtste score is.

85

Waarderingsscore A B C D E F

Ratio >= 2.0 1.4 < 2.0 1.0 < 1.4 0.8 < 1.0 0.6 < 0.8 <0.6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

De gemeente Kerkrade neemt op die schaal als (gewenst) risicoprofiel een middenpositie in: risico’s worden voor zover mogelijk vermeden of afgedekt. Anderzijds moet een ondernemende gemeente risico’s durven te nemen en kan het vormen van reserves geen doel op zich zijn. Conform bovenstaande tabel is het weerstandsvermogen van de gemeente Kerkrade in 2024 voldoende.

b. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit is voor de rekening 2024 weergegeven in onderstaande tabel. Algemene Reserve

2024 Algemene reserve

7.965

Algemene reserve obk

1.250

Reserve exploitatie (vrij deel)

2.537 11.752

Voor wat betreft de algemene reserve geldt dat er sprake is van een bepaalde omvang, bijvoorbeeld om een negatief jaarrekeningresultaat op te kunnen vangen, een zgn. ondergrens. Opgemerkt wordt dat in de huidige meerjarenraming de algemene reserve structureel versterkt wordt door middel van jaarlijkse stortingen, dit heeft een positief effect op de weerstandscapaciteit. Stille reserves Van stille reserves is sprake indien de reële marktwaarde van de activa (bezittingen) de boekwaarde daarvan overstijgt. Daarvan is bijvoorbeeld sprake als het bezit al geheel of gedeeltelijk afgeschreven is, maar nog wel bruikbaar voor een geïnteresseerde koper. Vaak worden als stille reserves genoemd gronden, gebouwen en aandelen. Praktisch gezien moeten deze bezittingen ook verkoopbaar zijn, willen zij dienen als weerstandsvermogen. Als dat zo is, doet zich tot slot nog het probleem voor van waardebepaling. De gemeente Kerkrade heeft nog diverse gronden, gebouwen en aandelen in bezit waarvan de marktwaarde de boekwaarde zou kunnen overstijgen. De meeste daarvan zijn echter niet verkoopbaar, bijvoorbeeld de gronden in een als zodanig aangewezen groengebied, het raadhuis of het stadskantoor. In het verleden zijn verkoopbare stukken groen en gebouwen die als niet-strategisch werden beschouwd reeds gedeeltelijk afgestoten. Deze beleidslijn wordt doorlopend voortgezet.

Er is geen sprake van een bedrag uit stille reserves dat bij de weerstandscapaciteit wordt betrokken. Begrotingssaldo Niet van toepassing in de rekening. Onvoorzien en onvermijdbaar In de begroting is in de exploitatie opgenomen de jaarlijkse post “onvoorzien”. Dit betreft een structurele post van in totaliteit € 282.100. Daarnaast is in het investeringsprogramma een jaarlijkse post “onvermijdbaar” opgenomen van € 58.000. Dit vergroot de beschikbare middelen voor onvoorziene omstandigheden. Deze posten kunnen worden ingezet ten behoeve van de dekking van de in de loop van het jaar opkomende incidentele niet voorziene uitgaven resp. investeringen. In de bijlage 'Overige risico's' van dit document is een tabel opgenomen waaruit blijkt dat deze bedragen separaat worden meegenomen 86

ter afdekking van de risico’s van de bedrijfsvoering c.q. het dagelijks handelen. Ze worden daarom niet nog eens betrokken bij de weerstandscapaciteit. Onbenutte belastingcapaciteit Indien er ruimte bestaat om belastingen en heffingen te verhogen, betekent dit een mogelijkheid om tegenvallers op te vangen. Deze mogelijke extra ruimte wordt vooralsnog buiten beschouwing gelaten voor de berekening van het weerstandsvermogen. Meer informatie over de lastendruk is jaarlijks opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen van de begroting en rekening. Overig Daarnaast zijn er nog twee posten die niet tot de weerstandscapaciteit gerekend mogen worden, maar wel op hun eigen wijze een risico afdekking vormen, te weten: bestemmingsreserves en voorzieningen. Bestemmingsreserves Bestemmingsreserves zijn reserves waaraan de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven (artikel 43 BBV). Bestemmingsreserves worden niet gekwalificeerd als weerstandscapaciteit. Deze worden dus niet meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit. Een andere aanwending van betreffende reserves kán namelijk beleidsmatige en/of financiële gevolgen hebben omdat er veelal sprake is van verplichtingen of bijvoorbeeld omdat zij een egaliserende werking hebben.

Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor verplichtingen, verliezen en risico’s die redelijkerwijs te schatten zijn en die hun oorsprong vinden in het huidige of eerdere begrotingsjaren. Een voorziening moet groot genoeg zijn om het risico of de verplichting te dekken, dus niet te laag, maar ook niet te hoog. Derhalve worden voorzieningen in beginsel niet gerekend tot de weerstandscapaciteit.

c. Risico's Een risico is een gebeurtenis die een (negatief) gevolg voor de gemeente met zich mee kan brengen. Per risico wordt aangegeven of sprake is van een reeds bestaande dekking. Indien de bestaande dekking voldoende wordt geacht, vindt geen kwantificering plaats. Het eventuele (rest)risico wordt gekwantificeerd. Het rapporteren over risico's in de rekening is in die zin anders, omdat een risico zich voor kan doen in de toekomst en de rekening over het afgelopen boekjaar gaat. De risico's worden daarom altijd op de lange termijn bekeken, nu gelijk aan de Begroting 2025 over de jaren 2025 t/m 2028. De gekwantificeerde risico's die van belang zijn voor de berekening van het weerstandsvermogen zijn weergegeven in onderstaande tabel.

Risico's Algemene uitkering (excl.sociaal domein

2.800

Sociaal domein

1.200

Ontwikkelingsbedrijf Kerkrade (obk)

0

Stadion (PLS) / Roda JC Kerkrade

1.600

Beheer kapitaalgoederen

1.300

Algemeen

1.900

Totaal

8.800

Enkele overige risico’s o.a. van de bedrijfsvoering c.q. het dagelijks handelen en de wijze waarop hiermee wordt omgegaan zijn opgenomen in de bijlage §2. Weerstandsvermogen: 'Overige risico's' van de Rekening.

87

Hieronder volgt een opsomming van de geïdentificeerde risico's. Algemene uitkering Toelichting Het Rijk brengt jaarlijks voor het gemeentefonds drie circulaires uit: in mei, september en december. Soms zijn er ook berichten tussendoor. De circulaires hebben gevolgen voor de gemeentefinanciën. Deze gevolgen worden berekend en opgenomen in de meerjarenbegroting. Een circulaire kan leiden tot tegenvallers of meevallers. De verschillen zijn soms groot. De nieuwe financieringssystematiek vanaf 2025 moet zorgen voor meer stabiliteit, maar lijkt door de huidige relatief hoge inflatiecijfers wel nadelig te zijn voor gemeenten. Bestaande dekking Bij de berekeningen van de AU wordt uitgegaan van actuele basisgegevens. De omvang van de algemene uitkering loopt gelijk met de ontwikkeling van de uitgaven van de verschillende ministeries. Als sprake is van financiële tegenvallers op de korte termijn, is het voor de gemeente moeilijker om nog met oplossingen te komen. Bij financiële tegenvallers op de lange termijn is dit beter mogelijk. Daarom houden wij in het weerstandsvermogen rekening met een bedrag om dit risico (voor de korte termijn) af te dekken. Kwantificeren (rest)risico Wij gaan uit van een bedrag van afgerond € 2,8 miljoen. Dit is ongeveer 2% van de recente algemene uitkering.

Sociaal Domein (SD)/ Open-einde regelingen Toelichting Ten gevolge van het gegeven, dat de regelingen in het sociaal domein open-eind regelingen zijn, kunnen er grote schommelingen in de uitgaven optreden. Bij jeugdhulp zagen we al eerder dat een van de grootste aanbieders van jeugdhulp in onze regio verliesgevende exploitatie had, helaas zijn er ondertussen al meerdere jeugdzorgaanbieders die financiële problemen melden. Bestaande dekking Bij de overgang van de taken van het Rijk naar de gemeente was de aandacht vooral gericht op het laten doorgaan van de zorg. Nu de taken al enkele jaren bij de gemeente liggen, is de focus gericht op het beheersen van de uitgaven. Kwantificering (rest)risico Schommelingen aan zowel de inkomsten- als uitgavenkant zullen blijven. Op basis van de gegevens van de afgelopen jaren in samenhang met de gestegen uitgaven, en de beschikbare buffer voor schommelingen in verband met open-einde regelingen (€ 1,5 miljoen) houden wij rekening met een risico van afgerond € 1,2 mln. Ontwikkelingsbedrijf Kerkrade (OBK) Toelichting Het grondbeleid volgt het ruimtelijk beleid en richt zich daarmee op het ontwikkelingsprogramma woningbouw en op het ontwikkelingsprogramma bedrijventerreinen. De resultaten van het Grondbedrijf betreffen de winsten en verliezen uit grondexploitaties.

In de periode 2024-2028 zijn voor een bedrag van ongeveer € 0,2 miljoen aan resultaten te realiseren. Hier kunnen bepaalde risico’s zijn. Er kan sprake zijn van tegenvallers aan de inkomstenkant maar ook aan de uitgavenkant. Een toelichting op de risico’s van de grondexploitatie staat in de paragraaf grondbeleid. Bestaande dekking Het bedrag van de algemene reserve OBK is apart betrokken bij de weerstandscapaciteit. De reserve grondexploitatie OBK (=werkreserve grondbedrijf) is onder andere bedoeld voor verliezen uit de 88

grondexploitaties. Het saldo wordt eind 2028 geschat op ongeveer € 2,87 miljoen. Voor elke grondexploitatie worden overeenkomsten gesloten. Eerst wordt hiervoor onderzocht wat de financiële effecten zijn. Daar waar mogelijk, worden de risico’s van een grondexploitatie zoveel mogelijk neergelegd bij de andere partij. De ontwikkelingen worden de hele tijd in de gaten gehouden. Wanneer een risico onverwacht werkelijkheid wordt, worden er maatregelen genomen of voorstellen gedaan om de effecten van het risico te verkleinen. Kwantificering (rest)risico Als de resultaten grondexploitatie tegenvallen, dan wordt de werkreserve OBK niet of minder of minder snel aangevuld. Met het geschatte saldo van de reserve is dan nog een goede buffer beschikbaar voor de resterende risico's. Gelet op deze ruimte wordt het restrisico berekend op € 0. Parkstad Limburg Stadion (PLS)/ Roda JC Kerkrade Toelichting Gemeente Kerkrade had eind 2024 nog een langdurende vordering van ongeveer € 18,3 mln op Holding Stadion Kerkrade BV. Of het geld binnenkomt, is afhankelijk van het betalen van de huur voor het PLS door Roda JC. Met het raadsbesluit van 12 juli 2023 is een nieuwe richting gekozen in samenhang met de ontwikkeling 'Kaalheide Bruist / ontwikkeling sportpark Kaalheide'.

Dit leidt naar verwachting tot een afname van het huidige risicoprofiel, waarbij de inbaarheid van de lening veel minder afhankelijk wordt van één huurder (Roda JC). In afwachting van de feitelijke ontwikkelingen handhaven wij vooralsnog de risico-inschatting. Deze blijft dan gebaseerd op de situatie dat voor een leeg stadion (een) nieuwe huurder(s) of een nieuwe bestemming moet wordt gezocht. Dat kost tijd. Vanuit het toezichtkader kan hiervoor een periode van vier jaren worden uitgetrokken. Pas wanneer in die periode geen zicht is op een oplossing, komt een afboeking van de vordering in beeld. Dit is het slechtste (worst case) scenario. Bestaande dekking Roda ontvangt (o.a.) mediagelden vanuit de KNVB. Met Roda en de KNVB is overeengekomen via een zogenaamde 'akte van cessie' dat de KNVB de door Roda te betalen bedragen rechtstreeks overmaakt aan Stadion/Gemeente Kerkrade. Dit gebeurt steeds in maart, mei, oktober en december, of vaker indien nodig. Er blijft echter sprake van onzekerheden. Ook is in de begroting rekening gehouden met de kosten van onderhoud. Als het stadion tijdelijk leegstaat, kan dit mogelijk op een lager niveau gebeuren. Kwantificering (rest)risico De kans dat moet worden overgegaan tot afboeking van de vordering is niet onderbouwd in te schatten. De nieuwe ontwikkeling kan deze kans verkleinen.

Als het stadion leeg zou komen te staan moet PLS/de gemeente de eigenaarslasten betalen, mist de gemeente de rentevergoeding, zal ook een deel van de gebruikerslasten door de gemeente moeten worden betaald en ontstaat er extra druk op de financieringslasten. Verder kan nog sprake zijn van een eenmalig nadeel van circa € 37.000 (peil eind 2024) in verband met de vordering onroerendezaakbelastingen oude jaren op Roda JC. Vooralsnog blijven wij uitgaan van een bedrag van in totaal afgerond € 1,6 miljoen voor dit risico, om deze kosten gedurende de genoemde periode van vier jaren te dekken. Afhankelijk van de feitelijke ontwikkelingen de komende jaren zal dit risico steeds opnieuw worden beoordeeld en zo nodig bijgesteld worden. Beheer kapitaalgoederen Toelichting Voorbeelden van de kapitaalgoederen zijn wegen, riolering, groen, gebouwen, verlichting en civieltechnische kunstwerken. Deze kapitaalgoederen moeten onderhouden worden op een bepaald niveau. De kosten van riolen zijn deel van het riooltarief. Deze kosten zijn geen risico voor de begroting. Voor het onderhoud van de overige kapitaalgoederen is ongeveer € 5,2 miljoen in de begroting opgenomen. Voorbeelden van risico’s zijn een onderhoudsachterstand, incidentele schade door storm of toenemende kosten door uitbreiding van het aantal of omvang van kapitaalgoederen.

89

Bestaande dekking In beheerplannen worden afspraken gemaakt over het niveau van onderhoud. Ook wordt rekening gehouden met de kosten hiervan. Deze kosten zijn opgenomen in de begroting. Dit kan zijn in de exploitatie, het investeringsprogramma of via de inzet van reserves. Daarnaast werkt de gemeente aan het verkleinen van gemeentelijke vastgoedportefeuille. Dit kan zijn door sloop of verkoop. De aandacht gaat naar strategisch vastgoed. Aan niet-strategisch vastgoed wordt alleen onderhoud uitgevoerd dat echt niet uitgesteld kan worden. Onderhoud vindt vaak plaats op basis van inspecties en rekening houdend met ontwikkelingen in de directe omgeving (efficiency). Ook met eventuele sloopkosten wordt in de begroting rekening gehouden. Na sloop kan het zijn dat de nieuwe plek ergens anders voor gebruikt wordt dat geld oplevert. De kosten van de sloop vallen dan weg tegen de nieuwe inkomsten. Jaarlijks wordt de boekwaarde van het vastgoed vergeleken met de waarde daarvan. Er wordt dan nagegaan of de boekwaarde niet te hoog is. Kwantificering (rest)risico Voor het opvangen van de risico's wordt rekening gehouden met een bedrag van afgerond € 1,3 miljoen. Dit is ongeveer 25% van het budget voor het jaarlijks onderhoud van de kapitaalgoederen exclusief de riolen. Algemeen Toelichting In de gemeente zijn nog verschillende andere risico's.

Van die risico's is het lastig in te schatten wat het financieel effect kan zijn en ook de kans op dat het risico gebeurt. Om niet aan deze risico's voorbij te gaan wordt een stelpost bepaald. Voorbeelden van deze risico's zijn de gevolgen van wetswijzigingen, de btw-uitkering Regeling specifieke uitkering stimulering sport (SPUK), rechterlijke uitspraken, privacy-incidenten of gevolgen van de voortdurende oorlog in de Oekraïne. Wat voor effect deze laatste heeft op de economie en werkgelegenheid valt nu nog niet in te schatten. Een recessie kan bijvoorbeeld effect hebben op gemeentelijke projecten en op te betalen uitkeringen. De eventuele effecten hiervan zijn nu onmogelijk te bepalen. Bestaande dekking Het kan zijn dat kosten hoger uitvallen dan gedacht of minder opbrengsten gehaald worden. Binnen de gemeente is hier doorlopend aandacht voor. Ook worden maatregelen genomen om de kansen op of gevolgen van risico's te verkleinen. Kwantificering (rest)risico Voor het weerstandsvermogen wordt uitgegaan van € 1,9 miljoen. Rekening houdend met de bedragen die al meegenomen zijn in het weerstandsvermogen voor de algemene uitkering, het sociaal domein, het OBK en het beheer van kapitaalgoederen, is dit ongeveer 2% van het resterende bedrag aan gemeentelijke lasten per jaar plus 2% van het resterende bedrag aan gemeentelijke baten per jaar (exclusief reserves).

d. Diverse kengetallen Op landelijk niveau zijn vijf kengetallen benoemd om de financiële positie van gemeenten beter weer te geven en te kunnen vergelijken. Deze worden hierna uitgewerkt. Kengetallen Ultimo jaar in % 1a Netto schuldquote 1b Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 2 Solvabiliteitsratio 3 Grondexploitatie 4 Structurele exploitatieruimte 5 Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishouden

90

2023 REK 73,7

2024 BEG 102,3

2024 REK 71.6

60,02

87,5

58,5

19,7 0,2 0,6

12,6 -1,1 0,8

22,4 0,6 1,0

98,3

101,8

102,5

Nadere toelichting op de financiële kengetallen: • Kengetal 1a en 1b weerspiegelen het niveau van de schuldenlast van de gemeente t.o.v. de eigen middelen. • Kengetal 2 geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is (ineens) aan haar financiële verplichtingen te voldoen. • Kengetal 3 geeft inzicht in de boekwaarde van de voorraden grond die nog moet worden terugverdiend door toekomstige verkopen. • Kengetal 4 geeft inzicht in de verhouding van de structurele baten versus de structurele lasten. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is meer flexibel. • Kengetal 5 geeft inzicht in de ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen, gerelateerd aan de totale gemiddelde woonlasten. De formule gaat uit van de gemiddelde woonlasten jaar t, gedeeld door de gemiddelde woonlasten van jaar t-1. Dat kan een enigszins vertekend beeld geven. De landelijke tendens is dat de gemiddelde woonlasten stijgen. Het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK) dat de provincie hanteert voor het toezicht op gemeenten is hieronder weergegeven. Er zijn landelijk per kengetal drie categorieën benoemd, namelijk A, B, C en zgn. signaleringswaarden. Hieraan is geen absolute betekenis toegekend. In het algemeen kan worden gesteld dat categorie A het minst risicovol is en categorie C het meest.

Van belang is nog dat de waarden in hun onderlinge samenhang moeten worden bezien. De GTK-waarde die overeenkomt met rekening 2024 is geel gearceerd. Kengetallen in % 1a Netto schuldquote 1b Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen 2 Solvabiliteitsratio 3 Grondexploitatie 4 Structurele exploitatieruimte 5 Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshh.

Cat. A

Cat. B

Cat. C

<90 <90

90-130 90-130

> 130 > 130

>50 <20 >0 <95

20 - 50 20 - 35 0 95 - 105

< 20 > 35 <0 > 105

BDO, een gerenommeerd accountantskantoor, heeft een methodiek ontwikkeld waarmee per gemeente één (gewogen) rapportcijfer voor de financiële kengetallen wordt gegeven. Dit geeft een breder beeld dan enkel een vergelijking op specifieke getallen. BDO kent in die methodiek de hoogste waarde toe aan het getal solvabiliteit, daarna aan de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, gevolgd door de grondexploitatie, de structurele exploitatieruimte en de belastingcapaciteit. Als een gemeente voor alle kengetallen in categorie A valt, dan scoort de gemeente 100 van de 100 punten en daarmee een rapportcijfer "10". Als een gemeente voor alle kengetallen in categorie C valt, dan krijgt de gemeente het rapportcijfer "3". Op basis van deze methodiek ontvangt Gemeente Kerkrade het rapportcijfer 7,3. De solvabiliteit laat een gunstige ontwikkeling zien. Opgemerkt wordt echter dat de komende 2 jaren sprake is van een extra inzet van reserves op basis van besluitvorming. Het betreft met name inzet voor de bouw van Het Martin Buber en inzet voor het begrotingssaldo 2025 en 2026 conform Begroting 2025 e.v. Dit heeft tezijnertijd een negatief effect op de solvabiliteit. Verder wordt opgemerkt dat het rapportcijfer een momentopname is, terwijl gemeenten juist in de komende jaren nog een financiële opgave wacht.

91

§3. Onderhoud kapitaalgoederen

Algemeen Voor deze paragraaf zijn de volgende beleids- en beheersplannen relevant: • Wegbeheer gemeente Kerkrade: Uitvoeringsprogramma • Gemeentelijk Watertakenplan Kerkrade 2020-2024 • Groen; Onderhoud en beheer grotendeels door groepsdetachering WSP-groen • Gebouwenbeheer (jaarlijks plan passend binnen financiële kaders) • Openbare verlichting uitvoeringsprogramma's Op bovengenoemde onderwerpen wordt verderop in deze paragraaf ingegaan. Algemeen Ook in 2024 hebben we te maken gehad met een verdere stijging van kosten voor materialen en lonen. E.e.a. als gevolg van de nog steeds durende oorlog in Oekraïne en de daarmee gepaard gaande stijgingen van gas – en elektriciteitsprijzen. Leveranties lopen mede hierdoor nog steeds flinke vertragingen op. De krapte op de arbeidsmarkt heeft in 2024 ook een positieve kentering laten zien. Benodigde vakspecialisten maken toch ook steeds vaker de overstap naar de overheid. Hoe deze ontwikkeling zich doorzet in de komend jaren zal afgewacht moeten worden. Van belang hierbij is dat de gemeente Kerkrade zich verder blijft ontwikkelen als een aantrekkelijke werkgever Klimaat en weer Ook in 2024 hadden klimaat en weersomstandigheden invloed op het onderhoud van de openbare ruimte. 2024 is de boeken ingegaan als het warmste maar ook het natste jaar sinds jaren.

Deze schommelingen hebben ertoe geleidt dat we in 2024 te maken hebben gehad met korte maar hevige regenval met als gevolg aanzienlijke wateroverlast. Inmiddels zijn alle knelpunten in beeld gebracht en wordt gewerkt aan het nemen van maatregelen om deze overlast te beperken. 93

Eveneens van invloed op de weersschommelingen is de explosieve groei van onkruid. Dit heeft in 2024 dan ook geresulteerd in een toename van het aantal klachten. Om toch te kunnen voldoen aan een acceptabel straatbeeld is extra inzet noodzakelijk geweest door een externe aannemer in de huren.

a. Wegen Beleid en uitvoering In Kerkrade hebben we ruim 200 km aan wegen en straten. Dat zijn hoofdwegen zoals de Kaalheidersteenweg en woonstraten zoals de van Beethovenstraat, de Kleingraverstraat of de Anselderlaan. Ook zijn er nog speciale gebieden zoals het centrum en de bedrijventerreinen. Het is de taak van de gemeente Kerkrade om de wegen en straten in orde te houden. Dan kunnen de burgers er veilig gebruik van maken. Daarmee houden we Kerkrade bereikbaar voor iedereen. De gemeente kijkt niet of een weg “mooi” is, maar wel of een weg vlak is en of het regenwater goed kan weglopen. De gemeente maakt gebruik van een geautomatiseerd systeem, het wegbeheersysteem. Met informatie uit dat systeem wordt een beheerplan gemaakt. Dat beheerplan is het draaiboek om het onderhoud en beheer van de wegen uit te voeren. Elke twee jaar laten we de wegen inspecteren. Met de uitkomst kan dan elke twee jaar een nieuw beheerplan worden gemaakt. Bij het onderhoud van de wegen worden ook kleine problemen verholpen. Bijvoorbeeld gaten in de weg. Als er te veel kleine dingen zijn om te repareren wordt de hele weg vervangen. Dat noemen we reconstructie. Een reconstructie kan soms ook nodig zijn als een weg nog goed is. Bijvoorbeeld als er een probleem is met het verkeer. Meer informatie hierover staat in programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat. De wegen in Kerkrade zijn gemiddeld vrij oud.

Daardoor is er veel werk te doen. Budgetten Aan dagelijks onderhoud aan wegen, asfalt, wegmarkeringen, trottoirs en pleinen is in 2024 € 1.316.000 besteed. Via het investeringsprogramma is aan reconstructies van wegen een bedrag van € 3.345.000 besteed. Risico’s Een punt van aandacht blijft het up to date houden van het wegennet. Omdat Kerkrade vrij oude wegen heeft en we niet overal tegelijk kunnen werken, moet er gekozen worden waar wel en waar niet gewerkt wordt. Soms kan dat betekenen dat een slechte weg nog wat langer slecht blijft. Omdat veel wegen oud zijn zouden we meer wegen moeten vervangen dan we kunnen doen. We noemen dat een achterstand. Door het extra bedrag van € 2.000.000 in 2024 kunnen we wel al meer doen en kan een deel van deze achterstand worden ingelopen. De achterstand zal daardoor minder snel groter worden. Het werk aan de weg wordt steeds duurder. Ook zijn er steeds meer wetten waar rekening mee gehouden moet worden. Bijvoorbeeld moeten er dure onderzoeken voor het milieu worden gedaan. Maar ook de bouwstoffen worden steeds duurder. Dit zal de komende jaren naar verwachting nog erger worden. Er komen steeds meer nieuwe functies bij de wegen erbij. Naast het grootschalig aanleggen van glasvezel netwerken kunt u ook denken aan de aanleg van laadinfrastructuur voor elektrische auto’s.

Dit heeft uitwerkingen op de kwaliteit van het wegennet en op de inzet van de budgetten

b. Riolering en water Beleid en uitvoering Het beleid op het gebied van de riolering is vastgelegd in het Watertakenplan 2020-2024 Instandhouding riolering Het afvoeren van vuilwater (rioolwater) is belangrijk voor de volksgezondheid omdat dit ziekten voorkomt. Regenwater moet worden afgevoerd om overstromingen te voorkomen. Het buizenstelsel en de afvoerkanalen die hiervoor in de grond liggen moeten goed onderhouden worden. Elk jaar worden buizen en afvoerkanalen daarom schoongemaakt, vervangen en gerepareerd.

94

Waterkwaliteit oppervlaktewater In het watertakenplan 2020 – 2024 staat dat de gemeente moet voldoen aan de basisinspanning. In de basisinspanning is bepaald hoeveel vuilwater via het vuilwaterriool in het oppervlaktewater terecht mag komen. Dit kan gebeuren als grote hoeveelheden regenwater in het vuilwaterriool terechtkomen. Hierdoor loopt het vuilwaterriool over, waardoor het water terecht komt in het oppervlaktewater. De gemeente Kerkrade moet ook voldoen aan de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Deze richtlijn stelt ook eisen aan de waterkwaliteit van het oppervlaktewater. Reeds bij de aanleg van de buitenring is op een perceel aan de Krichelbergsweg rekening gehouden met de aanleg van een groene buffer om overstorten vanuit het riool op de Vloedgraaf te verminderen. Het perceel is nog verpacht tot en met 2025. De groene buffer zal in 2026 worden aangelegd. In 2019 is de stimuleringsregeling ''afkoppelen verhard oppervlak'' van start gegaan. Inwoners worden gestimuleerd het regenwater op eigen erf te houden door te infiltreren. Ook op die wijze wordt de belasting op de riolering verminderd. De regeling wordt ook in 2025 gecontinueerd. Waterkwantiteit regenwater Als gevolg van een veranderend klimaat vallen er steeds zwaardere regenbuien. De ernstige wateroverlast in 2021 in Eygelshoven en in grote delen van Kerkrade zijn daarvan extreme voorbeelden.

Het project water in balans is daarop samen met het waterschap opgestart om Eygelshoven in de toekomst beter te beschermen tegen wateroverlast. De uitvoeringsplannen van het waterschap zullen vanaf 2025 in uitvoering komen. In 2019 is de klimaatatlas Parkstad (www.parkstad.klimaatatlas.net) voor burgers digitaal ter beschikking gekomen. Hierop staat onder andere aangegeven welke wegen en woningen bij een bui van 60 mm per uur overlast kunnen ondervinden. Niet alleen voor de gemeente maar ook voor bewoners is dit een belangrijk document om te anticiperen op toekomstige wateroverlast en welke voorzorgsmaatregelen getroffen kunnen worden om overlast te voorkomen. In 2023 is gestart met het opstellen van een basis rioleringsplan (BRP). Hiertoe wordt het data bestand geactualiseerd en het gehele stelsel voor diverse buien (zoals bijv. kortstondig - heftig en langdurige periodes) hydraulisch doorgerekend. Het BRP zal in 2025 worden opgeleverd en is een belangrijk hulpmiddel bij het plannen van maatregelen tegen wateroverlast Samenwerking Parkstad Al in 2011 is in Parkstad een onderzoek gestart naar het antwoord op de vraag of samenwerking met betrekking tot stedelijk (afval)water voordelen oplevert. Dit onderzoek is ingegeven door het feit dat in het regeringsakkoord is opgenomen dat er in de waterketen landelijk € 400 mln. te besparen valt.

In 2013 hebben de colleges in Parkstad een intentieverklaring ondertekend om op diverse onderdelen in de waterketen te gaan samenwerken. Het meest concrete project is het gezamenlijk uitvoeren van reliningsprojecten onder regie van de gemeente Kerkrade. Voor het uitvoeren van hydraulische berekeningen is in 2017 een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de gemeenten Heerlen, Landgraaf, Voerendaal en Nuth om de gemeente Heerlen deze berekeningen te laten uitvoeren. Budgetten In het Watertakenplan 2020 -2024 wordt berekend welke gevolgen de kosten van het onderhoud van de riolering en waterlopen hebben voor de tarieven die de burger moeten gaan betalen. In 2024 is aan dagelijks onderhoud aan het rioolstelsel € 5.639.000 besteed. Aan rioolrenovaties en reconstructies is een bedrag van € 1.942.000 besteed. Risico’s Door de verandering van het klimaat kunnen de kosten sneller gaan stijgen dan verwacht.

95

c. Groen Beleid en uitvoering De groenvoorzieningen zijn de longen van de stad. Goed onderhoud is daarom belangrijk. We willen de bestaande groengebieden duurzaam behouden, verder uitbreiden en verbinden met het groen buitengebied aan de randen van de stad. Het onderhoud van het openbaar groen is opgedeeld in het stedelijk groen, groen in het buitengebied en bomen. De meeste groenvoorzieningen in de stad en in de wijken onderhoudt de gemeente ook in 2024 met eigen medewerkers. De bosgebieden in Kerkrade worden onderhouden door een bedrijf (Bosgroep ZuidNederland). Budgetten In 2024 is aan het dagelijks onderhoud (maaien, inboet, zomergoed, onderhoud bosbeheer, bomenbeheer, onderhoud natuur) €1.200.000 besteed. Aan het inhuren van WSP medewerkers is in 2024 € 810.000 besteed. Aan groenwerkzaamheden aan reconstructies van wegen is € 395.000 besteed. Risico’s De risico’s voor het openbaar groen worden met name veroorzaakt door extremere weersomstandigheden. Zo leiden zowel langdurige hitte/droogte als wateroverlast tot grote schade aan beplanting en aan bomen. De effecten van de gekozen werkwijze (bomenploeg) zijn steeds beter zichtbaar tijdens extreme weersomstandigheden. De invloed van de klimatologische omstandigheden zijn met name in de bosgebieden zichtbaar. De uitval van bepaalde soorten bomen zoals beuken is duidelijk zichtbaar.

Voor de komende jaren zal hier extra aandacht aan besteed worden door tijdige uitvoering van onderhoudswerkzaamheden waardoor met name ook de veiligheid gewaarborgd kan worden. Voor de komend jaren is gebleken dat intensiever onderhoud nodig is in de bosgebieden. Binnen het contract met de bosgroep wordt getracht om met zo min mogelijke financiële bijdrage van de gemeente te werken. Deels kan dit door de verkoop van hout hetgeen weer direct terugvloeit in de te nemen onderhoudsplannen. Echter door de dalende verkoopprijs voor hout en intensiever onderhoud ikv veiligheid is het noodzakelijk om toch een extra financiële bijdrage te leveren voor de instandhouding van onze buitengebieden. De schommelingen in het weer hebben eveneens gevolgen gehad voor het bermenonderhoud. Met name om de verkeersveiligheid te waarborgen zijn ook in 2024 aanpassingen in de maai frequentie gedaan. Onkruid blijft onverminderd hard groeien. De extra financiële injectie van € 450.000,- in 2024 heeft ons in staat gesteld om beter en sneller te kunnen anticiperen op deze explosieve onkruidgroei. Om de onkruidgroei tegen te gaan is ook in 2024 gebruik gemaakt van het inhuren van een aannemer

96

d. Gebouwen Net zoals voorafgaande jaren geldt voor 2024 dat de verkoop-, en verhuuractiviteiten van objecten in eigendom van de gemeente verder geïntensiveerd worden. Hierbij wordt voldaan aan het gemeentelijk beleid om te komen tot het verkleinen van gemeentelijke vastgoedportefeuille. Net als voorgaande jaren is de lijn van een pro-actief vastgoedbeheer voortgezet. Dit betekent sturing op efficiënte en effectieve vastgoedvoorraad door het doorvoeren van portefeuillemanagement, met niet alleen aandacht voor technische kwaliteit van het gemeentelijk vastgoed, maar ook voor efficiency en financiën. In gesprekken met potentiële investeerders, ontwikkelaars, huurders en burgerinitiatieven wordt gepolst of er interesse bestaat om gemeentelijke gebouwen te huren, te verwerven, te transformeren, te revitaliseren al dan niet te slopen en nieuwbouw te realiseren. Hierbij wordt de totale vastgoedportefeuille tegen het licht gehouden met uitzondering van de gebouwen ten behoeve van huisvesting van de primaire doelgroep (ambtenaren). Voor de onderstaande gebouwen geldt dat het afgelopen jaar navolgende activiteiten zijn uitgevoerd. -

Opdracht tot verkoopbemiddeling van de voormalige basisschool De Schatkist aan de Kommerveldlaan / Truytstraat.

-

Daarnaast zijn overeenkomsten met de gemeente en derde partijen afgesloten omtrent de huur van onderstaande gebouwen al dan niet gebouwruimten en standplaatsen. ➢ Woonwagenstandplaats Hermanstraat 21 ➢ Woonwagenstandplaats Hermanstraat 23 ➢ Woonwagenstandplaats Sportstraat 1 ➢ Commerciële ruimte Einderstraat 22 t.b.v. Geldwijzerwinkel ➢ Kantoorruimte Lambertistraat 12 t.b.v. Kindbegeleiding ➢ Sportruimte Berenbosweg 1b t.b.v. Sportvereniging

-

Integrale samenwerking tussen Domein Stad en Domein Burger heeft verder geleid dat t.b.v. een 8-tal Binnensportaccommodaties in eigendom van de gemeente Kerkrade een huur- en exploitatie overeenkomst met een derde partij is afgesloten.

Verduurzaming Het PVA is in 2024 verder uitgewerkt door onder andere te starten met het uitvoeren van Quickscans van de vastgoedportefeuille. In combinatie met input vanuit de afdeling wordt een routekaart opgesteld voor de verduurzaming van het vastgoed. Op basis van deze routekaart kan de gemeente bepaalde keuzes maken naar de toekomst toe over hun vastgoed en welke kosten/verduurzaming hieraan gekoppeld is. Verder hebben in 2024 de voorbereidingen voor de verduurzaming van het Stadskantoor plaatsgevonden, welke in Q1 2025 van start gaan. Flexiforum en Sancta Maria Het Flexiforum wordt steeds intensiever als evenementen hal/locatie gebruikt. Dit wordt steeds populairder met dank aan huurders van het Flexiforum bijvoorbeeld het grootste podium van Limburg: Popmuziek Kerkrade. Het gebouw Sancta Maria is in 2024 duurzaam gerenoveerd en dit zal in de eerste maanden van 2025 worden afgerond. Er is onder meer een geautomatiseerd regelsysteem aangebracht waardoor energiebesparing kan worden gemonitord. Het energielabel van het gebouw is van label G naar A++ getransformeerd. Het gebouw is volledig van het gas af en full electric. Budgetten Het afgelopen jaar is in totaal € 6.950.165 besteed aan onderhoud van gemeentelijke panden. Dit bedrag is opgebouwd uit het investeringsprogramma € 4.545.835 alsook uit de exploitatiebudgetten € 2.404.330.

97

Overzicht bestedingen Investeringsprogramma

2024

Het Martin Buber

2.204.064

Ontwikkeling Sancta Maria

692.037

Flexiforum gevelbekleding

291.312

Kookstudio Flexiforum

238.087

Hammolenweg verduurzaming

224.730

Verduurzaming gem. gebouwen

150.890

PLS diverse investeringen

119.904

Sporthal Rolduc, dak en kozijn/sanitair/stralingspan.

81.713

Oud Erensteinerweg zoldervloer + beglazing

70.344

Herinrichting stadskantoor

65.102

Ww standpl. Caspar Sprokelstr.

55.598

Rodahal dak

31.620

Flexiforum divers

30.803

Dak gymzaal Leliestraat

29.501

Raamluiken kast. Erenstein

25.220

Zonnepanelen Hoofdstraat 24b

24.557

Hw led verlichting

24.258

Schacht Nulland verlichting

15.632

Asbestsan. Won. Erensteinerweg

15.529

Renovatie woonwagenunits

15.474

De Steltloper kinderopvang

14.841

Buitenschilderwerk Sjevemethoes

12.965

Sjevemethoes cv en arico

12.410

Garage Orlando gasdetectiesys.

12.225

Flexiforum deuren

11.585

Rodahal inbraakinstallatie

11.475

Diversen (betreft diverse kleinere projecten <€ 10.000)

63.957

Totaal

4.545.835

Reserve gebouwen Het saldo van de reserve gebouwen bedraagt per 31 december 2024 € 700.818. De baten uit verkoop van onroerende goederen worden aan de reserve gebouwen toegevoegd. Uit de reserve wordt er ook jaarlijks aan de hand van het Jaarplan een bijdrage beschikbaar gesteld. Om op lange termijn adequaat onderhoud aan gemeentelijke panden te kunnen uitvoeren is het noodzakelijk dat de reserve op peil blijft (middels opbrengsten van verkopen dan wel jaarlijkse dotaties). Opgemerkt wordt dat er geen vervangingsreservering plaatsvindt voor het gemeentelijk vastgoed. Verloop reserve gebouwen: Saldo 1-1-2024 Bij: batig saldo exploitatie Flexiforum 2024 batig saldo exploitatie muziekschool 2020 98

€

841.208

-

10.222 10.000

batig saldo exploitatie westhoes 2020 reservering exploitatiebudget Vie gemeenschapshuizen Af: Gevelbekleding Flexiforum

-/-

Saldo 31-12-2024

€

41.000 44.700 45.000 992.130

-

291.312

€

700.818

Risico’s De "reserve gebouwen" is een egaliserende reserve die waar nodig ingezet kan worden.

e. Openbare verlichting Beleid en uitvoering Met de openbare verlichting bedoelen we de verlichting die nodig is om de openbare ruimte (zoals de straten) ‘s avonds en ’s nachts te verlichten. Mensen zijn hierdoor op straat goed zichtbaar en kunnen veilig over straat. Het verkeer kan veilig door de straten rijden. De komende 5 jaar is 20% van alle lichtmasten ouder dan 40 jaar. Deze lichtmasten moeten worden getest of worden vervangen. Armaturen ouder dan 20 jaar moeten eveneens vervangen worden. In nieuwe armaturen zit LED-verlichting in plaats van lampen. LED-verlichting verbruikt minder energie dan de oude verlichting met lampen. Op deze wijze wordt bij het beheer en onderhoud van de openbare verlichting een bijdrage geleverd aan het beleid op het gebied van zowel (verkeers-) veiligheid alsook duurzaamheid. Budgetten Voor het dagelijks onderhoud aan de openbare verlichting is in 2024 € 400.400 besteed. In 2024 zijn voor een bedrag van € 95.700 incidentele masten en of armaturen vervangen. Aan energiekosten van de openbare verlichting is in 2024 € 356.500 besteed. In 2024 is een bedrag van € 399.000 besteed via het investeringsprogramma voor het vervangen van de uit gefaseerde fluorescentielampen. Risico’s Oude lichtmasten die getest worden, moeten soms direct worden verwijderd. Dit gebeurt wanneer de toestand van de lichtmast te slecht is om te laten staan.

Hierdoor zal er op die plaats (soms langere) tijd geen verlichting zijn. In 2024 zijn bij Enexis in meerdere gemeenten diverse storingen opgetreden. Het gaat storingen in de tijden waarop de verlichting in – of uitgeschakeld wordt. Daarnaast treden ook storingen op waarbij de openbare verlichting in een hele straat uitvalt. De gemeente heeft geen directe invloed op deze technische storingen maar onderhoudt hierover directe contacten met Enexis. Enexis werkt aan de vernieuwing van het schakelsysteem van de openbare verlichting en verwacht hiermee de storingen in 2025 te hebben opgelost.

f. Civieltechnische kapitaalgoederen Beleid en uitvoering Met civieltechnische kunstwerken bedoelen we constructies zoals bruggen, tunnels, keerwanden, steigers en duikers. In Kerkrade zijn er ongeveer 220 civieltechnische kunstwerken, afwisselend van groot tot klein en afwisselend van een eenvoudige houten brug tot complexe bruggen uit (voorgespannen) beton. Hierbij zijn ook trappen en keerwanden inbegrepen. De gemeente Kerkrade heeft als taak dat deze kunstwerken veilig blijven functioneren. Dat geldt voor het gebruik door burgers en verkeer, maar ook voor bijvoorbeeld een veilige waterdoorvoer daar waar nodig. De recente gebeurtenissen hebben het grote belang hiervan nog eens aangetoond.

99

De enorme afwisseling in afmetingen en materialen maakt het beheer lastig. Een kleine houten brug zal meer en intensiever onderhoud nodig hebben dan bijvoorbeeld een betonnen brug. Als echter een betonnen brug groot onderhoud nodig heeft dan lopen de kosten snel hoog op. De gemeente bewaakt de situatie van de kunstwerken door deze regelmatig te inspecteren. Op basis van deze inspecties kan ieder jaar het onderhoud worden bepaald en kan er gekeken worden hoeveel geld er moet worden uitgegeven. De hoeveelheid geld die wordt uitgegeven kan van jaar tot jaar verschillen. Vanwege de veiligheid en het blijven functioneren van de kunstwerken zijn er duidelijke regels over de minimale kwaliteit die een kunstwerk moet hebben. Op dit moment is de kwaliteit van de kunstwerken redelijk. Tot slot vormen de kunstwerken meestal een oplossing voor een knelpunt. Zonder bijvoorbeeld de brug over de Worm in de Merksteinstraat is de Worm daar niet te passeren en moet verkeer zeer lange omwegen maken. Budgetten Aan het dagelijkse onderhoud en reconstructies van civieltechnische kunstwerken is in 2024 resp. € 75.400 besteed. Daarnaast is er € 455.000 geïnvesteerd in de reconstructie van kunstwerken Risico’s Het komt voor dat aanvullende inspecties gedaan moeten worden die leiden tot extra kosten. Naast de kunstwerken van de gemeente zijn er ook nog kunstwerken van andere partijen in de stad.

Dit zijn kunstwerken van het waterschap, de provincie en Prorail. Een voorbeeld hiervan is de brug over het spoor in de Toupsbergstraat. De gemeente heeft geen bevoegdheid om beslissingen te nemen over deze kunstwerken, maar is wel met Prorail in gesprek hierover. In 2024 is vastgesteld dat er vier duikers zijn die dringend gerenoveerd dienen te worden. Het betreft de duiker in de Hammolenweg ter plaatse van de Vloedgraaf, de duiker in de Ansterlerbeek ter plaatse van de Hamstraat, de duiker in de Strijthagerbeek ter plaatse van de kanariestraat en een regenwaterduiker in de Brugmolenweg. Met name voor de duiker in de Anstelerbeek ligt een internationale verplichting om deze instant te houden. Verder is geconstateerd dat de duiker in de Anstelerbeek ter plaatse van de Nievelsteenstraat (de “Hermanduiker”) geïnspecteerd dient te worden.

g. Speelvoorzieningen Beleid en uitvoering Speelvoorzieningen (plaatsen waar kinderen kunnen spelen) zijn belangrijk voor de vitaliteit en gezondheid van jonge kinderen. De speelvoorzieningen zijn aanwezig in de Kerkraadse speeltuinen, maar ook op veel plekken in de openbare ruimte. Het groot onderhoud van de speelvoorzieningen in de speeltuinen is de verantwoordelijkheid van de gemeente. Het dagelijks onderhoud en het beheer worden uitgevoerd door de speeltuinverenigingen of stichtingen zelf. De basis voor deze werkzaamheden is het speelruimtebeleid. De eigen medewerkers verzorgen het grootste gedeelte van de uitvoering. Voor de komende jaren is continuiteit en veiligheid van speelvoorzieningen aan de orde. In samenspraak met domein burger zal tevens gekeken worden naar afzonderlijke verzoeken om speelvoorzieningen te realiseren in de wijken. Budgetten In 2023 is € 44.100 besteed aan onderhoud van openbare speelvoorzieningen. Risico’s Het beschikbaar stellen van extra financiële middelen zorgt ervoor dat risico’s zoveel als mogelijk weg worden genomen.

100