Jaarrekening 2024 met kaft - (gewaarmerkte versie)
Tekst van het document
Onderzoeken of verbindingen tussen toeristische attracties en centrum geoptimaliseerd kunnen worden Relatie met taakveld(en):3.2, 3.4 In 2024 zijn er diverse maatregelen genomen om de verbindingen tussen toeristische attracties en het centrum verder te optimaliseren. Zo is de Toren van Gaia voorzien van bebording, waarop de bezienswaardigheden in de omgeving zijn aangegeven. Dit i.s.m. de “Dit is Parkstad”-campagne van Regio Parkstad en GaiaZOO. Op één van de borden wordt ingezoomd op het centrum van Kerkrade. Verder zijn er diverse nieuwe wandel- en fietsroutes ontwikkeld, waarbij telkens waar mogelijk de verbinding met het centrum gezocht wordt. De lancering van het grootste deel van deze routes zal in Q3 van 2025 plaatsvinden, bij de oplevering van het Knopen Lopen wandelnetwerk en de Parkstadroute. In 2024 zijn ook de nieuwe ansichtkaarten van Kerkrade gelanceerd die bij diverse verkooppunten door heel Kerkrade verkrijgbaar zijn voor €1. Er wordt ook nadrukkelijk de samenwerking gezocht met het aanvalsplan centrum. Een van de concrete zaken die opgepakt zijn in 2024 is de opzet van een collectief lidmaatschap van Visit Zuid-Limburg voor alle horecaondernemers in het centrum. Hierdoor zijn de horecaondernemingen beter zichtbaar online en neemt Visit hen mee in diverse marketinguitingen, zowel online als offline. 7.
Realisatie Knopen lopen en Parkstadroute Relatie met taakveld(en): 3.4 De aanleg van het Zuid-Limburgse wandelroutenetwerk “Knopen Lopen” is in 2024 gestart. Door omstandigheden (o.a. nat voorjaar) heeft de planning vertraging opgelopen, oplevering wordt uiterlijk Q3 van 2025 verwacht. Dan zullen ook de diverse routeproducten (folders) uitgebracht worden. De Parkstadroute is in 2024 grotendeels aangelegd. De laatste delen worden in 2025 opgeleverd. Naar verwachting wordt de Parkstadroute officieel geopend in september 2025. Ondertussen is ook al gewerkt aan de ontwikkeling van fietslussen, zodat lokale rondjes gefietst kunnen worden die aanhaken op de Parkstadroute.
32
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie REK 2023
BEG 2024 primair
BEG 2024 1e form bijst
BEG 2024 actueel
REK 2024
1
1
1
1
1
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
2.100
2.336
3.812
2.603
2.603
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
269
245
302
276
284
3.4 Economische promotie
452
421
527
471
470
2.822
3.002
4.642
3.351
3.358
0
0
0
0
0
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
1.506
1.004
992
963
934
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
112
129
109
105
102
3.4 Economische promotie
512
412
399
403
404
2.130
1.545
1.501
1.471
1.440
Actuele Gevoteerd Besteed raming krediet
Niet gevoteerd 2024 naar 2025
3
Economie
LASTEN 3.1 Economische ontwikkeling
TOTAAL LASTEN BATEN 3.1 Economische ontwikkeling
TOTAAL BATEN
Investeringen 3 Economie
V/U¹ E/M² Primaire raming krediet
I Reguliere investeringen 3
Bereikbaarheid bedrijventerreinen
V
E
3 totaal programma
1.100
200
0
0
200
1.100
200
0
0
200
¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.
D. Overige vermeldenswaardige zaken Economie Er heeft een groot aantal vooroverleggen met investeerders plaatsgevonden, die uiteindelijk hebben geresulteerd in verschillende principebesluiten en onherroepelijke omgevingsvergunningen zoals o.a. de uitbreiding van Boston Scientific. Vaak ging het om sloop van incourante en leegstaande bedrijfspanden en duurzame invulling van grootschalige kavels op bedrijventerreinen, waardoor de bedrijventerreinen ruimtelijk een forse kwaliteitsimpuls krijgen. De Kerkraadse economie is op dit moment “booming”. De werkgelegenheid laten in de periode 2023-2024 een stijgende lijn van 4,5% zien. Deze toename van 738 arbeidsplaatsen is de grootste stijging in de Kerkraadse geschiedenis, hetgeen resulteert in een totaal van 17.173 arbeidsplaatsen. Hiermee is Kerkrade samen met Roermond koploper in Limburg en wordt ruimschoots gescoord boven het Limburgs en Nederlands gemiddelde. Deze groei wordt mede veroorzaakt door het hoge uitgifteniveau op de bedrijventerreinen. Er is sprake van een ware run op met name de grootschalige kavels op de Kerkraadse bedrijventerreinen. Incourante panden worden gesloopt en nieuwe duurzame bedrijfsgebouwen worden gerealiseerd, hetgeen ervoor zorgt dat bedrijventerreinen van kleur verschieten. De gemeente Kerkrade heeft zowel nieuwe bedrijven zoals Ranpak en Commaxx mogen verwelkomen, als ook bestaande 33
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
bedrijven zoals Boston Scientific fors zien groeien. De cijfers zijn afkomstig uit de onlangs verschenen rapportage van Etil, het onderzoeksbureau dat jaarlijks de economische ontwikkelingen in Limburg in kaart brengt. Aan de hand van het groeimodel is de gemeente voornemens om de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid van de bedrijventerreinen te verbeteren en de bedrijventerreinen verder te vergroenen. Eén van de prioriteiten is de herinrichting van het parkeerterrein P5 aanpalend aan de Leisuredome op de Rodaboulevard. Hiervoor is inmiddels door het bureau Goudappel-Coffeng een inrichtingsvoorstel gemaakt, waarbij o.a. rekening wordt gehouden met voldoende aantal parkeerplaatsen conform parkeerbalans, vergroening, doorstroming en verkeersveiligheid. Dit voorstel is inmiddels besproken met de ondernemers van de Leisuredome als opmaat naar een definitief ontwerp. Uitvoering van de maatregelen is voorzien eind 2025/begin 2026. Er hebben diverse bedrijfsbezoeken plaatsgevonden, om zodoende “voeling” te houden met het bedrijfsleven. Aanleiding voor deze bedrijfsbezoeken waren divers zoals “aftersales” bedrijfsbezoeken na kavelverkoop, jubilea, het “schatgraven in eigen tuin” bij bedrijven die nog niet op het netvlies van de gemeente lagen etc. Doorontwikkeling van de Rodaboulevard heeft o.a. plaatsgevonden door vooroverleggen te voeren over de evt.
komst van een hotel als onderdeel van de vervolmaking van de Leisuredome. Inmiddels is de aanvraag omgevingsvergunning hiervoor ingediend. Als uitvloeisel van het van het ondernemersfonds bedrijventerreinen Kerkrade zijn in 2024 door de Samenwerkende Bedrijventerreinen Kerkrade (SBK) maatregelen voorbereid zoals het vergroten van de herkenbaarheid van de entrees van de bedrijventerreinen en uitgevoerd zoals het plaatsen van AED’s. In het kader van de stratenaanpak Parkstad Limburg, de Regio Deal Parkstad Limburg (derde termijn) en het Uitvoeringsprogramma Retail Parkstad (2019-2025) is in 2022 begonnen met het onttrekken/transformeren van overtollige winkelmeters in o.a. de Sint Pieterstraat en Zonstraat in Kerkrade. Door de aangestelde transformatiecoach is dit proces in gang gezet om zodoende de aanloopstraten compacter te maken en het gebied rondom het bestaande winkelcluster aan de Hertogenlaan te versterken. In de loop van 2024 zijn de Bleijerheiderstraat en Pannesheiderstraat in Kerkrade toegevoegd aan de stratenaanpak Parkstad Limburg om ook in deze aanloopstraten overtollige winkelmeters te onttrekken/transformeren om het bestaande winkelcluster aan het Maria Gorettiplein te versterken. Inmiddels is met behulp van de inzet voor transformatiesubsidies in deze straten voor 1.738 m2 aan afstandsverklaringen retail getekend.
Aan het eind van 2024 is vanuit de Parkstad-gemeenten en de Bestuurscommissie Economie & Toerisme positief ingestemd voor het verlengen van de aanpak en is de aanpak verbreed om ook horecazaken in de genoemde straten in aanmerking te laten komen voor transformatiesubsidies. Vanuit het gezamenlijke belang om voldoende talent aan zowel de sector als de regio Parkstad te binden, is op 12 december 2024 Medlands Parkstad Limburg gelanceerd, een breed triple-helix samenwerkingsverband tussen bedrijven, onderwijsinstellingen en overheden in de regio Parkstad. De bedrijven Medtronic, Boston Scientific, Doc Morris en Abbott richten zich, samen met de kennisinstellingen Vista, Zuyd Hogeschool, Universiteit Maastricht en de gemeenten Heerlen en Kerkrade en Stadsregio Parkstad Limburg op het aantrekken, opleiden en behouden van talent in de Medtechsector. Doelstelling is om ca 3.000 nieuwe medtech-banen-banen te realiseren. Om dit te kunnen realiseren is door de programmamanager een meerjarig programma op de thema’s imago/communicatie, onderwijs, arbeidsmarkt opgesteld. Uitvoeringsprogramma Toerisme In 2024 zijn ook weer projecten opgepakt die voortvloeien uit het Uitvoeringsprogramma Toerisme. Hiervoor is o.a. de samenwerking gezocht met het bedrijf Smart Market, voor het ontwikkelen van arrangementen die Kerkrade promoten als familiestad.
Als eerste is een arrangement rondom het mijnverleden ontwikkeld i.s.m. de Wieëtsjaf, Schacht Nulland en Discovery Museum. Dit arrangement was succesvol. Hieruit voortvloeiend is het team Toerisme met de koempels van Schacht Nulland in gesprek gegaan en is een openstelling van 4 zaterdagen in de zomer overeengekomen. Het bezoekersaantal was groter dan verwacht. Dit zorgde er mede voor dat zij ook graag wilden meewerken aan het winterevent. Tijdens dit event was in de Schacht tijdens 2 weekenden de kerstman te bezoeken met diverse gratis activiteiten voor de kinderen. Het aantal bezoekers (1.200) overtrof alle verwachtingen.
34
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 3. Economie Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade Nederland
Limburg
Functiemenging
CBS/BAG/LISA
%
2023
39,9
54,2
51,1
Vestigingen
LISA
Aantal inwoners 15-64 jr x 1.000
2023
128,7
181,8
161,1
Overige indicatoren 3. Economie Omschrijving
Bron
Bedrijfsvestigingen (1 jan.)
Vestigingenreg. Limb. Vestigingenreg. Werkzame pers. (1 jan.) Limb. 1
Eenheid
2020
2021
2022
2023
2024
Aantal
3.098
3.218
3.428
3.578
3.741
Aantal
15.745
15.837
16.175
16.023
17.173
Werkgelegenheidsindex Vestigingenreg. (arbeidsplaatsen vs. Limb./ Etil research beroepsbevolking group
%
75
72
74
70
75
Vestigingen detailhandel (1 jan.)
Vestigingenreg. Limb.
Aantal
327
323
335
336
346
Werkzame personen detailhandel (1 jan.)
Vestigingenreg. Limb.
Aantal
2.250
2.000
2.104
1.986
2.078
Bezoekers GaiaZOO Kerkrade
GaiaZOO Kerkrade
Aantal x 1.000
310
300
465
470
470
Discovery Museum
Discovery Museum
Aantal x 1.000
53
31
57
100
102
Bezoekers Roda JC (wedstrijden Ere-/1e divisie)
Roda JC Kerkrade
Aantal x 1.000
23
36
124
178
179
Bezoekers Rodahal
Rodahal
Aantal x 1.000
24
4
41
36
22
Bezoekers ZLSM
ZLSM
Aantal x 1.000
4
19
32
36
35
Opbrengst toeristenbelasting (op rekeningbasis)
BsGW
Bedrag x € 1.000
171
142
233
187
235
1.Beroepsbevolking omvat alle personen van 15 tot 75 jaar excl. institutionele bevolking met betaald werk van
minstens één uur.
35
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
4. Onderwijs
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het uitvoeren van gemeentelijke taken op het gebied van primair en voortgezet (speciaal)onderwijs. Naast de huisvesting van het onderwijs behoren daartoe ook het tegengaan van onderwijsachterstanden, het stimuleren van onderwijsdeelname om maatschappelijke uitval te voorkomen en het zo optimaal en breed mogelijk benutten en ontwikkelen van talenten van jongeren.
Relatie met paragrafen N.v.t.
Taakvelden • 4.2 Onderwijshuisvesting • 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
B. Speerpunten van beleid 1. Verlenen van alle mogelijke steun aan volwaardig middelbaar onderwijs (Het Martin Buber) Relatie met taakveld(en): 4.2 2. Stimuleren van bewegen en cultuur in het onderwijs Afgelopen jaar is door de inzet van combinatiefunctionarissen Sport en Cultuur met het primair en voortgezet onderwijs ingezet op het integreren van sport en cultuureducatie binnen de onderwijsprogramma’s. Met alle scholen zijn maatwerkafspraken gemaakt, afgestemd op doelgroep en het onderwijscurriculum. Op VMBO de Holz is sport en cultuur geïntegreerd in de ‘Topweken’ en School en Omgeving’ en op het Martin Buber is de sport- en cultuurcarrousel als vast onderdeel van het curriculum 36
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
opgenomen, waarbij leerlingen tweewekelijks deelnemen aan sport- en cultuuractiviteiten. De programmering op de basisscholen is divers van aard en volledig afgestemd op de behoeften van de school. Het aanbod is zowel binnen- als buitenschools opgezet. Relatie met taakveld(en): 4.2 In 2023 is gestart met de fysieke bouw van het nieuwe Integraal Kindcentrum (IKC) Droomhof in Eygelshoven. De uitvoering verliep volgens planning en binnen de begroting. Per augustus 2024 is het IKC in gebruik genomen en stemt het tot volle tevredenheid van de gebruikers. Hiermee is een belangrijke stap gezet in het versterken van de onderwijskundige en pedagogische samenwerking binnen het kindcentrum. Overeenkomstig de door de Raad vastgestelde deelupdate van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Primair Onderwijs Kerkrade-Oost en de hierin gestelde urgentie met betrekking tot de huisvesting van Bs St. Ursula, is in overleg met Onderwijsstichting MOVARE en adviseur HEVO gestart met een haalbaarheidsonderzoek naar een gezamenlijk kindcentrum voor de basisscholen, St. Ursula en Bs De Diabolo, in het Centrum. Dit onderzoek heeft als doel om de mogelijkheden voor een moderne en toekomstbestendige onderwijsvoorziening in kaart te brengen, waarbij optimaal wordt ingespeeld op de behoeften van leerlingen, ouders en onderwijspersoneel.
De planning is het onderzoek medio 2025 af te ronden en het college en de raad te informeren over de uitkomsten.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie REK 2023
BEG 2024 primair
BEG 2024 1e form bijst
BEG 2024 actueel
REK 2024
4.2 Onderwijshuisvesting
3.269
2.952
6.258
5.533
5.003
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
3.501
1.598
3.640
3.677
3.369
TOTAAL LASTEN
6.770
4.550
9.898
9.210
8.372
642
117
1.111
1.434
1.434
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
2.333
316
2.283
2.494
2.186
TOTAAL BATEN
2.975
433
3.393
3.928
3.619
Actuele raming krediet
Gevoteerd
Besteed
Niet gevoteerd 2024 naar 2025
4
Onderwijs
LASTEN
BATEN 4.2 Onderwijshuisvesting
Investeringen 4 Onderwijs
V/U¹ E/M² Primaire raming krediet
I Reguliere investeringen 4 Het Martin Buber
U
E
2.000
2.800
2.800
2.806
0
4 Onderwijsvoorzieningen
V
E
200
0
0
0
0
4 IKC Droomhof
U
E
3.649
3.649
3.649
3.102
0
-
-
0
1.800
1.800
1.500
0
5.849
8.249
8.249
7.408
0
II Overige investeringen
III Leningen 4 Het Martin Buber 4 Totaal programma
37
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
D. Overige vermeldenswaardige zaken Onderwijshuisvesting Met het besluit in juni 2024 tot het oprichten van de Stichting Kerkraads Openbaar Ontdekkend Leren en het besluit tot de overdracht van het bevoegd gezag van het Martin Buber aan deze stichting per 1 augustus 2024, is Het Martin Buber een zelfstandig onderwijsbestuur geworden. Dit markeert een belangrijke stap in de verdere ontwikkeling van het voortgezet onderwijs in Kerkrade, waarbij de autonomie van de school wordt gewaarborgd en er meer ruimte ontstaat voor maatwerk en innovatie binnen het onderwijsaanbod. Sinds de overdracht is de gemeente Kerkrade voortdurend in gesprek met het College van Bestuur (CvB) van de stichting over de wijze waarop de gemeente kan bijdragen aan een sterke en duurzame verbinding met het onderwijsveld. Dit betreft niet alleen organisatorische en bestuurlijke ondersteuning, maar ook de gezamenlijke inspanningen om de kwaliteit van het onderwijs te waarborgen en te verbeteren. Daarbij wordt gekeken naar aspecten zoals huisvesting, onderwijskansen, inclusiviteit en aansluiting op maatschappelijke ontwikkelingen. Alle afspraken en samenwerkingen vinden plaats binnen de kaders van de geldende wet- en regelgeving, evenals de besluiten en afspraken die in aanloop naar de oprichting van de stichting zijn gemaakt.
De gemeente en het CvB blijven in dialoog om ervoor te zorgen dat het onderwijs in Kerkrade optimaal blijft aansluiten bij de behoeften van leerlingen, ouders en de bredere gemeenschap. Uiteraard geldt dat ook voor de dialoog met andere onderwijskoepels.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 4. Onderwijs Omschrijving
Bron
Eenheid
Absoluut verzuim
DUO/Ingrado
Aantal leerlingen x 1.000
2023
2,8
6,3
5,8
Relatief verzuim
DUO/Ingrado
Aantal leerlingen x 1.000
2023
39
27
24
%
2023
4,1
2,4
2,6
Vroegtijdig DUO/Ingrado schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)
Periode
Kerkrade Nederland
Limburg
Overige indicatoren 4. Onderwijs 1
Omschrijving
Bron
Eenheid
2020
2021
2022
2023
2024
RMC-ers: schoolverlaters zonder startkwalific. (schooljaar eindigend in)
Bureau VSV
Aantal
294
327
464
538
514
- oude
Bureau VSV
Aantal
206
192
208
266
290
- nieuwe
Bureau VSV
Aantal
74
77
89
99
n.n.b.
vrijstellingen (school-jaar eindigend in)
Bureau VSV
152
154
155
163
165
wv. schoolbezoek buitenland Bureau VSV
130
132
133
142
132
2
schoolverzuim (schooljaar eindigend in): meldingen
Bureau VSV
355
664
665
819
868
2
schoolverzuim (schooljaar eindigend in): leerlingen
Bureau VSV
109
126
178
185
183
38
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
3
Onderzoek absoluut schoolverzuim (schooljaar eindigend in)****
Bureau VSV
Aantal
8
6
7
10
n.n.b.
Maatregelen (school-jaar eindigend in)
Bureau VSV
Aantal
3
-
1
4
10
Thuiszitters (per 1 augustus)
Bureau VSV
Aantal
9
10
4
13
12
Deelname peuterspeelzaal
Kinderopvang Parkstad (KOP)
% 2 tot 3jarigen
45,3
53,1
51,4
46,7
45,1
indicatie doelgroep-peuter t.b.v.VVE door JGZ (bij 14 mnd. consult)
Meander JGZ
Aantal
74
110
96
103
159
1. Door de overstap naar een nieuw systeem zijn vanaf 2017 alle jongeren tussen 18 en 23 jaar die niet op school
zitten en geen startkwalificatie hebben, geregistreerd incl. de groep kwetsbare jongeren (o.m. uit Praktijkonderwijs of VSO met uitstroomprofiel onderwijs of arbeid) die voorheen niet tot de doelgroep van het bureau VSV behoord. 2.Het aantal meldingen en betrokken leerlingen met verzuim van minimaal 16 uren binnen 4 weken onder leerlingen tot 18 jaar. 3. Het aantal leerplichtige jongeren dat bij geen enkele school staat ingeschreven.
39
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
5. Sport, cultuur en recreatie
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het programma is gericht op het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Daartoe behoort onder meer het ondersteunen en het stimuleren van vrijwilligersinitiatieven. De voorzieningenstructuur dient vraag-gestuurd en toegankelijk te zijn voor alle burgers. Daarnaast gaat het programma in op het bieden van gelegenheid aan, en stimuleren van, de bevolking om de vrije tijd op een zinvolle manier te besteden door middel van bewegen, ontmoeten en culturele/ educatieve activiteiten. Als laatste ziet dit programma op het beheer en onderhoud van openbaar groen en recreatie.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3).
Taakvelden • 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. • 5.7 Openbaar groen en recreatie • 5.2 Sportaccommodaties • 5.1 Sportbeleid en activering • 5.6 Media • 5.5 Cultureel erfgoed
B. Speerpunten van beleid 1. Waar mogelijk stimuleren van onze verenigingen Relatie met taakveld(en): 5.2, 5.3
40
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
In juli 2024 is gestart met de uitvoering van een breed en integraal sport- en beweegprogramma, waarbij onder andere een sportverenigingsondersteuner is ingezet. Vanuit de pijlers informeren, ondersteunen en verbinden heeft deze ondersteuner actief contact gezocht met sportaanbieders. In 2024 hebben diverse sportbijeenkomsten plaatsgevonden, georganiseerd in samenwerking met de kerngroep van het Sportakkoord en de gemeente. Deze bijeenkomsten waren zowel algemeen informatief als themagericht, bijvoorbeeld over sociale veiligheid. Daarnaast heeft de verenigingsondersteuner sportverenigingen ondersteund bij individuele vraagstukken, zoals het ontwikkelen van een toekomstvisie, vrijwilligersmanagement, sponsoring en beleid op sociale veiligheid. Ook heeft de ondersteuner een brugfunctie vervuld tussen sportaanbieders en maatschappelijke partners, zoals het onderwijs en het welzijnswerk. Ook de combinatiefunctionarissen cultuur (cultuurcoaches) hebben een belangrijke rol gespeeld. Vanuit hun culturele expertise hebben zij de samenwerking tussen professionele instellingen, het onderwijs en culturele verenigingen versterkt. Een sprekend voorbeeld hiervan is het muziekprogramma Meer Harmonie in de Samenleving. Dit programma werkt samen met lokale muziekverenigingen om integraal muziekonderwijs aan te bieden op de basisscholen in Kerkrade.
Het bestaat uit wekelijkse muzieklessen op school, een breed buitenschools aanbod en gezamenlijke wijkgerichte festiviteiten, zoals blazersklassen, koren, DJ-klassen en optredens/festivals. Een mooi resultaat hiervan is dat steeds meer leerlingen de stap zetten om lid te worden van een muziekvereniging. 2. Stimuleren van sporten door kinderen ('Ieder kind in beweging') Relatie met taakveld(en): 5.1 In 2024 is door de combinatiefunctionarissen sport en cultuur voortvarend gewerkt aan een breed uitvoeringsprogramma voor de kinderen uit Kerkrade. Zij participeren o.a. in de werkgroep ‘Vakantie Sjpass’. Tijdens alle schoolvakantieweken zorgt de werkgroep voor een aantrekkelijk programma voor alle kinderen, bestaande uit diverse sport- en culturele activiteiten. Daarnaast werken de combinatiefunctionarissen samen met het primair en voortgezet onderwijs aan een afgestemd bewegingsen cultuurprogramma, zowel binnen- als buitenschools en geïntegreerd in de lesprogramma’s van de scholen. Ten behoeve van de HuB is in 2024 een combinatiefunctionaris aangesteld als coördinator van de totale HuB-programmering met als doel een bruisende culturele huiskamer voor jong en oud. De programmering heeft hierdoor een kwaliteitsimpuls gekregen, waardoor er in samenwerking met inwoners en culturele partners een inclusief programma staat dat aansluit op behoeften en interesses.
3. Verankeren van het gedachtegoed van VIE in de wijken Relatie met taakveld(en): 5.1 Met Vie wordt ingezet op een gezonde jeugd, vitaal ouder worden en vitale wijken. De verankering van het gedachtegoed van Vie in de wijken is een speerpunt waaraan op diverse manieren vorm wordt gegeven. De samenwerking tussen de diverse stakeholders krijgt bijvoorbeeld vorm langs de lijn van het sociaal programma Rolduckerveld, de pilot Pluswijken als ook met het ambitieplan Kerkrade Oost. De ervaringen die daar worden opgedaan worden vertaald naar de andere wijken. De programma’s buurtschakels en hulp bij huishouden zijn voorbeelden van concrete programma’s waarin diverse partijen samenwerken. Met buurtschakels worden inwoners ondersteund om zo lang en gelukkig mogelijk de eigen regie over het leven te voeren Gelukkig ouder worden in Kerkrade | Vie Kerkrade. Na een pilot in de wijk Rolduckerveld/ Chevremont wordt dit programma nu over heel Kerkrade uitgerold. Vrijwillige energie is een nieuw programma waarbij initiatieven van inwoners ondersteund worden en de sociale cohesie in de wijken wordt gestimuleerd Inspiratiebijeenkomst Vrijwillige Energie 2024.
Programma’s die letterlijk plaats vinden in de wijk, zo dicht mogelijk bij de inwoners zijn de boodschappen(plus)bus Vie BoodschappenPlusBus, de Ontmoetingsbus Vie Ontmoetingsbus Leger des Heils, de Kwiek beweegroute of het Lief en leedpotje Vie Lief en Leed potje. 4. Intensiveren van de stimulerende en aanjagende rol van de gezamenlijke huisvesting en programmering HuB Relatie met taakveld(en): 5.3 Voor de HuB is in 2024 een combinatiefunctionaris aangesteld als coördinator van de totale HuBprogrammering met als doel een bruisende culturele huiskamer voor jong en oud. Als bruggenbouwer heeft 41
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
de HuB-coördinator het afgelopen jaar voortvarend gewerkt aan de doorontwikkeling van de programmering en het versterken van de samenwerking tussen de HuB-partners onderling en tussen de HuB en inwoners, culturele – en maatschappelijke partners. De inhoudelijke programmering heeft een stevige kwaliteitsimpuls ondergaan met een inclusief programma dat in co-creatie met inwoners en partners tot stand is gekomen. De HuB programmering kenmerkt zich door het bevorderen van ontmoeting, kennisdeling, educatie en talentontwikkeling. 5. Oog voor het materiële en immateriële erfgoed Relatie met taakveld(en): 5.5 Naast de uitvoering van de wettelijke taken binnen de ruimtelijke ordening heeft ook in 2024 het archeologisch erfgoed weer bijzondere aandacht gehad. De gemeente Kerkrade besloot in 2024 om voor de periode 2024 – 2027 wederom aan het project Via Belgica deel te nemen. Via Belgica streeft naar een verdere optimalisering van de branding om het project in de brede Euregio op de kaart te zetten. Het bestaande aanbod wordt hiervoor verder ontwikkeld door in te zetten op archeologisch onderzoek, het zoeken naar samenwerkingsverbanden, participatie en ondernemerschap. Met als uiteindelijke stip op de 2027-horizon: een aantrekkelijk toeristisch erfgoedproject gevoed door wetenschap en op maat van gezinnen en 55-plus.
In dat kader wordt binnen het project onder meer voortvarend doorgewerkt aan de verdere uitwerking van de 7 personages. Voor Kerkrade is dat het personage Caecilia. Zo is in 2024 samen met de betreffende archeoloog gewerkt aan de totstandkoming van een wandelroute door Kerkrade. Tijdens deze route vertelt Caecilia over haar dagelijks leven. De wandelroute wordt op een later moment formeel voor en aan het publiek geïntroduceerd. De voorgenomen plaatsing van een archeotegel bij de Villa Kaalheide in het najaar van 2024 moest doorgeschoven worden naar het voorjaar van 2025. Voor wat betreft het immaterieel erfgoed kan het volgende vermeld worden. Binnen de werkgroep Dialect is voortvarend gewerkt aan het behoud van het Kirchröadsjer Plat; aan de ontwikkeling en vulling van een website Kirchröadsjer Plat; werd op 7 september 2024 ‘D’r Nuie Kirchröadsjer Dieksiejoneer Nederlands – Kerkraads’ (woordenlijst) gepubliceerd; zijn leden van de werkgroep bezig om de taalcursus voor volwassen niet dialectsprekers van de stichting Levende Talen in het Kerkraads te vertalen; de taalcursus Kirchröads Plat zal daarna (voorjaar 2025) starten. Daarnaast ondersteunt de gemeente Kerkrade het initiatief Stadsdichter. Eind 2024 werd de nieuwe Stadsdichter bekend gemaakt. Financiële ondersteuning werd verleend aan het project ‘Oejazes Kirchroa’.
Een project dat zich volledig richt op dialect en het behoud ervan. 6. Zorgen voor levendigheid in de stad mede door voorzieningen gericht op het vertier van jeugd en jongeren Relatie met taakveld(en): Aanvullend op de vier bestaande jongerencentra in de wijken is in november 2024 een 5e jongerencentrum in Kerkrade geopend. Deze locatie in het centrum van Kerkrade zorgt ervoor dat jongeren tussen de 12 en 19 jaar een plek hebben om samen te komen, een luisterend oor ontvangen, hun eigen talenten ontdekken en ontwikkelen en van elkaar leren. Daarnaast is dit de ideale locatie om de verbinding te zoeken tussen de jongeren en buurtbewoners.
42
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie REK 2023
BEG 2024 primair
BEG 2024 1e form bijst
BEG 2024 actueel
REK 2024
988
797
1.287
931
928
5.2 Sportaccommodaties
3.345
3.114
3.413
3.397
3.395
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
6.397
5.983
6.173
6.028
6.049
306
175
185
280
279
5.6 Media
1.286
1.155
1.566
1.565
1.565
5.7 Openbaar groen en recreatie
3.759
4.484
4.803
4.397
4.395
16.079
15.707
17.426
16.598
16.611
418
393
412
446
446
1.101
857
963
943
1.045
335
343
355
363
363
2
1
1
1
3
5.6 Media
230
87
400
399
399
5.7 Openbaar groen en recreatie
448
62
248
160
159
2.534
1.743
2.377
2.311
2.415
Actuele raming krediet
Gevoteerd
Besteed
Niet gevoteerd 2024 naar 2025
5
Sport, cultuur en recreatie
LASTEN 5.1 Sportbeleid en activering
5.5 Cultureel erfgoed
TOTAAL LASTEN BATEN 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. 5.5 Cultureel erfgoed
TOTAAL BATEN
Investeringen 5 Sport, cultuur en recreatie
V/U¹ E/M² Primaire raming krediet
I Reguliere investeringen 5 Sportaccommodaties
V
E
620
220
0
0
220
5 Rolduc "kanjermonument"
U
M
1.000
0
0
0
0
5 Openbaar groen
V
M
500
500
500
114
0
U
M
0
50
0
0
50
-
-
0
30
30
30
0
2.120
800
530
144
270
5
Leefbomenbos/ park klooster Pannesheide
III Leningen 5 Stg. OGE KVC Oranje 5 Totaal programma ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.
D. Overige vermeldenswaardige zaken N.v.t.
43
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving
Bron
Eenheid
Niet-sporters
GGD/CBS/RIVM
%
Periode Kerkrade Nederland 2022
56,8
Limburg
46,4
50,2
2023
2024
Overige indicatoren 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving
1
1
Bron
Eenheid
2020
2021
2022
Deelname sport/actieve sporters Burgeronderzoek %
53
53
- waarvan 1 of meer keren per week
Burgeronderzoek %
92
92
Sportverenigingen 1 jan. jeugdleden (<18jr)
Afd. Welzijn
%
28,8
30,5
Sportverenigingen 1 jan. volwassenen
Afd. Welzijn
%
9,7
10,8
Verenigingen niet-prof. kunstbeoefening (1 jan.)* jeugdleden
Afd. Welzijn
%
1,8
1,4
Verenigingen niet-prof. kunstbeoefening (1 jan.)* volwassenen
Afd. Welzijn
%
3,6
2,9
Bibliotheek Kerkrade volw. leners (1 jan.)
Bibliotheek Kerkrade
%
4,3
3,7
3,4
3,3
3,7
Bibliotheek Kerkrade bezoekers
Bibliotheek Kerkrade
Aantal x 1.000
106
73
158
231
214
Cursisten Muziekschool / Vrije SMK, VAP Akademie Parkstad:
%
4,0
4,1
4,4
5,4
5,3
- langlopende cursus
SMK, VAP
Aantal
1.457
1.591
1.618
1.999
2.090
- kortlopende cursus
SMK, VAP
Aantal
369
253
370
428
333
Tevreden over onderhoud groen
Burgeronderzoek %
Oppervlakte groen (dec.)
Afd. Stedelijk Beheer
m2 per inw.
82,3
115,6
114,4
121,7
121,9
Oppervlakte stedelijk groen (dec.)
Afd. Stedelijk Beheer
m2 per inw.
29,1
29,3
28,9
28,2
28,1
38
42
1. Op basis van de huidige subsidieverordening wordt het aantal leden van een vereniging één keer in de 4 jaar geteld.
44
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
6. Sociaal domein
A. Algemeen Omschrijving van het programma De gemeente is ten aanzien van verschillende bevolkingsgroepen verantwoordelijk voor een aantal vormen van zorg binnen het brede sociale domein zoals inkomen, ondersteuning, maatschappelijke participatie, hulp en maatschappelijke voorzieningen. Kenmerken van de samenwerking in de sociale wijkteams zijn: vraaggericht en -gestuurd, integraal en proactief. Het motto is “doen”. In de beoordeling van de situaties wordt ten eerste uitgegaan van de eigen kracht van de klant, de leefeenheid, de straat, de buurt en de wijk, de zogenaamde zelfredzaamheid. Burgers die vanwege hun inkomenssituatie tot de doelgroep behoren, ondersteunen in hun sociale, mentale en financiële weerbaarheid en activeren om (hernieuwd) deel te nemen aan de samenleving.
Relatie met paragrafen N.v.t.
Taakvelden • 6.2 Wijkteams • 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf over • 6.1 Samenkracht en burgerparticip. • 6.3 Inkomensregelingen • 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) • 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) • 6.5 Arbeidsparticipatie • 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) • 6.4 Begeleide participatie • 6.714 Overige maatwerkarrang.(WMO)
45
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
• 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig • 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verbl • 6.72a Jeugdhulp begeleiding • 6.72b Jeugdhulp behandeling • 6.73a Pleegzorg • 6.73b Gezinsgericht • 6.71b Begeleiding (WMO) • 6.74a Jeugd beh. GGZ zonder verbl. • 6.82a Jeugdbescherming • 6.82b Jeugdreclassering • 6.712 Begeleiding (WMO) • 6.72c Jeugdhulp dagbesteding • 6.713 Dagbesteding (WMO) • 6.822 Jeugdreclassering • 6.71c Dagbesteding (WMO) • 6.71d Ov. maatwerkarrangem. (WMO) • 6.81b Maatschap- en vrouwenopv.(WMO) • 6.812 Maatschap.vrouwenopv (WMO) • 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorz. • 6.23 Toegang/eerstelijnsvz Integraal • 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ • 6.72 Maatwerkdienstverlening 18• 6.81 Geëscaleerde zorg 18+
B. Speerpunten van beleid 1. Voortzetten van armoede-en schuldenbeleid met focus op kinderarmoede Relatie met taakveld(en): 6.1 In 2024 is de vroegsignalering geïntensiveerd met inzet van de Geldwijzerwinkel en door uitbreiding van het aantal partners dat daar zitting neemt. De verhuizing van de Geldwijzerwinkellocatie wordt ook zeer positief ervaren. De toegankelijkheid en het bereik van de Geldwijzerwinkel neemt dan ook steeds meer toe. Dit heeft geleid tot een vroegtijdigere aanpak van schuldenproblematieken. De afstemming met de samenwerkingspartners is versterkt, waardoor kwetsbare doelgroepen sneller en beter worden geïnformeerd over beschikbare regelingen. Een nieuwe groep jongeren heeft eind 2024 zitting genomen in de JongerenAdviesRaad Kerkrade (JARK). Hiermee kan een nieuwe generatie jongeren meedenken over onderwerpen die voor hen en de gemeente van belang zijn, zoals armoede, schulden en welzijn. De gemeenteraad heeft op 30 oktober 2024 Het beleidsplan 2025-2027 Armoede en Schulden, Koersvast! vastgesteld. Hierin is – naast de voortzetting van de bestaande succesvolle strategie – prioriteit gegeven aan (het oplossen van schulden bij) jongeren én wijken en de invoering van de stadspas. 2.
Onderhouden van de zorginfrastructuur Relatie met taakveld(en): 6.72 en 6.82 Gezond en Actief Leven Akkoord & Integraal Zorg Akkoord: naar een gezond en actief leven in Kerkrade In 2024 zijn we gestart met de uitvoering van het Plan van Aanpak GALA Kerkrade 2024-2026. Dit hebben we gedaan in nauwe samenhang en afstemming met onze gezondheidsprogramma’s van Vie en, op regionaal en gewestelijk niveau, met Trendbreuk en de Regiodeal Parkstad Limburg 2.0. Mede gezien de stappen die wij vanuit onze gezondheidsambities al hadden gemaakt (o.a. vanuit VIE), kijken we op in het algemeen positief terug op de uitvoering in 2024. Het lokale plan van aanpak is in 2024 verder uitgebreid met regionale GALA-uitvoeringsplannen. Daarmee hebben we de samenwerking in Zuid-Limburg op de genoemde thema’s verder versterkt en werken we 46
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
verder aan het fundament voor een gerichte regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Ook zorgen we voor uniformiteit, samenhang en efficiëntie door op thema’s (sub)regionaal samen te werken, waarbij er tegelijkertijd ruimte is voor lokale inkleuring. In de regionale uitvoeringsplannen hebben we per thema vastgelegd wat we gezamenlijk willen doen. Zo gaat de Jeugdgezondheidszorg bijvoorbeeld samen met JOGG een doorlopende preventielijn realiseren gerichte op een gezonde leefstijl bij jonge kinderen (o.a. o.b.v. het advies Groentehapjes in 10 stapjes en Peuterbeweegmaatje) en wordt in elke gemeente een stevige structuur Kansrijke Start neergezet. Andere voorbeelden van gezamenlijke activiteiten zijn een verkenning naar de mogelijkheden voor een ZuidLimburgse online omgeving voor jongeren met mentale problemen en een dekkend aanbod van laagdrempelige inlooppunten, inspiratiesessies Eén tegen eenzaamheid en een versterking van de regionale aanpak en het preventie handhavingsplan 2025-2028 jeugd en middelengebruik. Vanuit het IZA zijn we in Zuid-Limburg in 2024 gestart met de uitvoering van het Regioplan Zuid-Limburg. Dit plan sluit aan op de 5 belangrijkste uitdagingen in onze regio Zuid-Limburg: a. kloof tussen zorgvraag en zorgaanbod, b. gezondheidsachterstanden, c. grote verschillen tussen wijken, gemeenten, d. hoog zorggebruik en e.
integrale domeinoverstijgende aanpak noodzakelijk. Om de uitvoering van dit plan op een goede manier te organiseren, is er in 2024 een stevige samenwerkings- en mandaatstructuur neergezet onder aansturing van een separate Regiegroep. Door ook de besluitvorming over de regionale GALA-onderdelen en de gemeentelijke inzet van Programma Trendbreuk onder te brengen in dit nieuwe besluitorgaan, is er een heldere afbakening ontstaan met de rol en verantwoordelijkheden van de GR GGD. Vanuit deze mandaatstructuur zijn er in 2024 ook afspraken gemaakt over de inzet van de SPUK IZA. De raad is hierover eerder geïnformeerd. Binnen het IZA is afgesproken dat zorgaanbieders, zorgprofessionals, patiëntenorganisaties, zorgverzekeraars en gemeenten samen plannen maken voor zorgtransformaties. Voor deze zorgtransformaties stelt het ministerie van VWS 2,8 miljard euro aan transformatiemiddelen beschikbaar. De essentie van transformeren in deze context is gericht op het optimaal inzetten van kritische en schaarse capaciteit en infrastructuur. Het maken van een plan voor een impactvolle transformatie is erop gericht om de transformatie op een goede en efficiënte manier te realiseren en de kans te vergroten dat de transformatie succesvol verloopt en goede resultaten worden bereikt. Ook in Zuid-Limburg is er in 2024 gestart met het ontwikkelen van Transformatieplannen. Zo is er o.a.
gewerkt aan het Transformatieplan PlusWijken en aan het Transformatieplan Mentale Gezondheid. Besluitvorming vanuit verschillende overheden over deze plannen vindt plaats in 2025. Mantelzorg - mantelzorgcompliment en Week van de Jonge Mantelzorger Aandacht voor het belangrijke werk van mantelzorgers en zorgvrijwilligers is essentieel. Het mantelzorgcompliment is een wezenlijk middel om waardering uit te drukken. Voorwaarde voor toekenning is dat de mantelzorger ingeschreven staat bij het Steunpunt voor Mantelzorgers Parkstad, waardoor tijdig kan worden ingespeeld op situaties waar een zeer zware belasting speelt. In Parkstad zijn verschillende organisaties die met vrijwilligers ondersteuning bieden. Dat kan thuis bij de zorgvrager, maar dat kan ook collectief in de wijk. Bijvoorbeeld door activiteiten te organiseren. De informele zorgorganisaties uit Parkstad, hebben samen de website HELPSAAM (https://helpsaam.nl/) laten maken waarin hun aanbod gezamenlijk in beeld wordt gebracht. Naast informatie over de organisaties zelf, bevat de website een kalender die veel activiteiten, bijeenkomsten, lotgenotencontacten en andere vormen van ondersteuning laat zien. De website is informatief voor zowel mensen die hulp zoeken als voor professionals die iemand willen doorverwijzen.
Op de website wordt helder omschreven welke organisatie, welke ondersteuning biedt en voor wie, zodat de verwijzer meteen de juiste doorverwijzing kan doen. Het is de bedoeling op deze manier alle aanbod makkelijk te kunnen ontsluiten zodat nog meer mensen de hulp vinden die ze zoeken. In de (landelijke) week van de Jonge Mantelzorger (1-7 juni) is in Kerkrade wederom, net als in de voorgaande jaren, een keur aan activiteiten opgezet voor jongeren tot 24 jaar, denk daarbij aan een weekendkamp, knutselactiviteiten in een jongerencentrum en activiteiten binnen Beroepscollege Parkstad Limburg Holz. Het blijkt moeilijk om de ‘wat oudere jonge mantelzorgers’ te enthousiasmeren voor activiteiten, ondanks dat het Steunpunt voor Mantelzorgers aan alle 70 ingeschreven jonge mantelzorgers in Parkstad een leuke uitnodiging met een bioscoopbon heeft laten toekomen. In de voorbereiding voor de Week van de Jonge Mantelzorger 2025 zullen alle ervaringen worden meegenomen en nieuwe opties in beeld worden gebracht (denk aan het Martin Buber).De inzet van Impuls in de jongerencentra door het jaar 47
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
heen, samen met het Steunpunt voor Mantelzorgers, blijft het belangrijkste belangrijk middel om jonge mantelzorgers te vinden en passend te ondersteunen. 3. Blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbaren in onze lokale samenleving Relatie met taakveld(en): 6.1 Regeling Uitstroom Bijstandsgerechtigden (RUB)- regeling Inwoners met schulden zijn vaak onvoldoende verzekerd met als gevolg dat ze zorg mijden. Ook veroorzaken schulden stress, wat een negatief effect op de gezondheid heeft. Om gezondheidswinst te behalen is het dus belangrijk om deze inwoners te helpen. Met de RUB- regeling worden enerzijds betalingsachterstanden bij de zorgverzekering opgelost. Anderzijds is de inwoner hierdoor goed verzekerd waardoor zorgmijding wordt voorkomen. Voor verzekerden met een uitkering vanuit de Participatiewet is de RUB- regeling een oplossing waarmee ze goed verzekerd zijn én de betalingsachterstand bij de verzekeraar oplossen. De verzekerde is gedurende 36 maanden verzekerd bij de uitgebreide, collectieve zorgverzekering VGZ- Zuid-Limburg. De gemeente Kerkrade betaalt vanuit de uitkering de zorgpremie (zonder boete) aan VGZ en een afbetaling op de achterstand aan de zorgverzekeraar. Deze betaling wordt in mindering gebracht op de uitbetaling van de uitkering van de verzekerde. De zorgtoeslag gaat naar de verzekerde.
Na 36 maanden eindigt deze regeling en wordt een eventuele restschuld van de verzekerde kwijt gescholden. De verzekerde heeft geen achterstanden meer en is vrij om voor een andere zorgverzekering te kiezen. Is de schuld eerder afgelost dan 36 maanden dan stopt de regeling direct nadat de schuld is afgelost. Wanneer de uitkering gedurende de RUB- regeling stopt, dient de verzekerde zelf de premie te betalen aan VGZ. Wanneer hij dit volgens afspraak doet blijven de regels gehandhaafd. De schuld blijft van de klant. De gemeente neemt de schuld niet over. Houdt de klant zich niet aan de afspraken dan stopt de regeling en is het aan VGZ en de klant om verdere afspraken te maken. In 2024 is gestart met de voorbereidingen en per 1 januari 2025 is met VGZ begonnen aan de uitvoering van de Regeling Uitstroom Bijstandsgerechtigden (RUB). De bedoeling is deze regeling ook op te zetten met de zorgverzekering CZ- groep in 2025. De ruilwinkel en de voedselbank hebben hun dienstverlening in 2024 doorontwikkeld. Alleenverdienersproblematiek fase 1 Door een afbouw van de algemene heffingskorting voor de minstverdienende partner in de inkomstenbelasting en de dubbele algemene heffingskorting in het referentie minimumloon (bijstandsnorm) is er sprake van een (nadelige) samenloop van uitkeringen en fiscaliteit.
Alleenverdienershuishoudens ontvangen hierdoor minder toeslagen (zorg en huur) dan wenselijk is. Landelijk wordt gewerkt aan een structurele oplossing hiervoor. Dit zal echter nog tot zeker 2028 duren. Op basis van de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek kunnen gemeenten betrokken huishoudens toch al ondersteuning bieden. Alleenverdienende huishoudens worden via bijzondere bijstand gecompenseerd zodat voorkomen wordt dat zij onder de armoedegrens zitten met hun (totale) inkomen. Door de samenloop van (landelijke) regelingen die niet goed op elkaar zijn afgestemd, is er sprake van een zeer bijzondere situatie. In 2025 starten wij met de uitvoering van fase 2 van de alleenverdienersproblematiek. Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen in 2024 In 2022 hebben de gemeenten in Parkstad de visie 'Samen Thuis 2023-2026' vastgesteld, waarin verschillende belangrijke ontwikkelingen zijn vastgelegd op het gebied van maatschappelijke opvang en Beschermd Wonen. De visie richt zich op de volgende punten: • Vernieuwing van het aanbod voor Beschermd Wonen. • Het instellen van één toegangspunt voor Beschermd Wonen, het Loket Opvang en Beschermd Wonen Parkstad (LOBW). • Afspraken tussen gemeenten over de decentrale uitvoering van Beschermd Wonen. Bij Beschermd Wonen worden de meest kwetsbare inwoners een veilig onderkomen en de benodigde begeleiding geboden.
In samenwerking met de aanbieders van begeleiding worden kwaliteitsnormen vastgesteld. Het uitgangspunt is dat iedereen die hulp nodig heeft, deze ook moet kunnen krijgen. 48
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
Aanbieders worden gestimuleerd samen te werken, zodat cliënten op een adequate manier geholpen kunnen worden. Ook wordt er gewerkt aan een soepele overgang van jeugdhulp naar Beschermd Wonen, zodat jongeren die begeleiding nodig hebben, deze kunnen blijven ontvangen wanneer zij volwassen worden. In 2024 kan worden geconcludeerd dat er voortgang is geboekt op verschillende gebieden. De vernieuwing van het aanbod en de oprichting van het Loket Opvang en Beschermd Wonen Parkstad (LOBW) zijn gerealiseerd. Dit heeft bijgedragen aan een meer gestructureerde en eenduidige toegang tot de zorg. Desondanks is de decentralisatie van Beschermd Wonen naar de gemeenten nog niet afgerond. Het Rijk heeft besloten de decentralisatie uit te stellen tot 2026. Woonzorgvisie De Toekomstvisie op Wonen, Welzijn en Zorg Parkstad Limburg is in december 2024 in regionaal verband aan de gemeenteraden ter besluitvorming aangeboden. De gemeenteraad heeft deze op 12 februari 2025 vastgesteld. In Kerkrade en Landgraaf wordt sinds 2023 door een brede coalitie van samenwerkingspartners gewerkt aan concrete vraagstukken (en oplossingen) op het snijvlak van wonen en zorg. Inmiddels zijn een drietal ‘doe-coalities’ gevormd voor respectievelijk Kerkrade-Oost en Kerkrade-West en in LandgraafNieuwenhagen. 4.
Samen met sociaal maatschappelijke organisaties digitalisering/ICT beter toegankelijk maken voor ouderen Relatie met taakveld(en): 6.3, 6.5, 6.71, 7.1 De gemeente is steeds meer digitaal in contact met burgers, bedrijven en organisaties. In de afgelopen jaren is hiervoor een stevige basis gelegd en zijn een groot aantal werkprocessen gedigitaliseerd. De dienstverlening is open, transparant en klantgericht. Door een adequaat ingerichte digitale informatievoorziening vindt de communicatie op een snelle en betrouwbare manier plaats. De gemeentelijke website is toegankelijk gemaakt voor verschillende doelgroepen, waardoor meer mensen hier gebruik van kunnen maken. De digitale toegankelijkheid van de gemeente voor kwetsbare inwoners maakt onderdeel uit van de Kerkraadse Lokale Inclusie Agenda (2022 t/m 2025). Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat inwoners, bedrijven en organisaties ook via andere kanalen (telefonisch, balie, per post) contact kunnen zoeken met de gemeente. 5. Bijdragen aan het voorkomen van eenzaamheid bij jongeren en ouderen Relatie met taakveld(en): 6.1 Eenzaamheid bij jongeren en ouderen De aanpak van eenzaamheid is vanuit het Sociaal Programma Rolduckerveld en de programmatische aanpak van ‘VIE- leven in beweging’ voortgezet.
Ook zijn we verder gegaan op basis van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) met de daarbij horende specifieke middelen (SPUK) uit Eén tegen Eenzaamheid met het aanpakken van eenzaamheid. De Kerkraadse coalitie tegen eenzaamheid, bestaande uit meer dan 30 zeer diverse partijen, is in de aanpak van eenzaamheid, zowel gedurende het jaar als tijdens de jaarlijkse Week tegen Eenzaamheid (septemberoktober), erg belangrijk. De coalitie beschikt sinds 2024 over een werkbudget waarmee zowel door het jaar als tijdens de Week tegen Eenzaamheid onafhankelijk en zelfstandig invulling kan worden gegeven aan aanbod passend voor jong en oud. Een coördinator, in dienst van Impuls, begeleidt, stimuleert en adviseert de coalitie op alle vlakken. Het stimuleren van ontmoeting gebeurt onder andere door gerichte ondersteuning aan buurt- en huiskamers (straten/ wooncomplexen), maar ook door de inzet van buurtschakels. Na de succesvolle uitrol van het project ‘Gelukkig Ouder Worden in Kerkrade’ in het Rolduckerveld (en aangrenzend gebied) zijn duo’s van buurtschakels in de hele stad aan de slag gegaan. Buurtschakels helpen inwoners om weer (meer) op pad te gaan en meer in contact te komen met anderen, waardoor ze beter in hun vel komen.
Om de wensen maar ook kracht en ervaringen van buurtbewoners optimaal te gebruiken, zijn we samen met Zuyd Hogeschool in het Rolduckerveld en de omringende straten gestart met het Activeringskompas. Het doel daarvan is om vitale buurten en gemeenschappen te ontwikkelen, waarin bewoners zelfredzamer en veerkrachtiger worden. 49
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
Ook de inzet van de Ontmoetingsbus van het Leger des Heils en de Boodschappen(plus)bus van Impuls zijn essentieel. Helaas is de uitrol van de Catch up-app, een begeleid stappenplan van 7 weken gericht op jongeren van 15-24 jaar, begin 2024 beëindigd na een pilotperiode van 8 maanden. Stichting Life Skills, initiatiefnemer van deze app, heeft het gedachtegoed en de werkwijze van Catch up overgedragen aan JOIN US. Dit is een innovatieve stichting die de mentale gezondheid van jongeren met eenzaamheidsgevoelens versterkt vanuit een preventieve insteek. De opties van het implementeren van de werkwijze van JOIN US bij welzijnsinstelling Impuls zijn in onderzoek. 6. Inzetten op integraal ouderenbeleid/ stimuleren van zo lang mogelijk zelfstandig functioneren en blijven meedoen Relatie met taakveld(en): 6.1 Meedenkers Vanuit de Wmo 2015 heeft iedere inwoner recht op gratis en onafhankelijke cliëntondersteuning. Hiermee willen we de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van inwoners en hun mantelzorgers versterken. Onafhankelijk cliëntondersteuning is er voor iedereen, van jong tot oud. Maar richt zich ook alle mogelijke vraagstukken in het leven, denk aan opvoeding, onderwijs, wonen, geld, werk, zorg en/of participatie etc. In Kerkrade geven we hieraan invulling met de ‘Meedenkers Kerkrade’.
Dit is een netwerk van beroepsmatige Meedenkers en getrainde/ervaren vrijwillige Meedenkers: Mee Zuid-Limburg, Stichting Impuls, Seniorenraad, KBO Kerkrade, Stichting Mentorschap, Geüniformeerden Ontmoetingscentrum (GOC), Cliëntenraad SWI en Steunpunt voor Mantelzorgers. Het is belangrijk dat inwoners zelf goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden van onafhankelijke clientondersteuning. Ook verwijzers (uit welk veld dan ook) moeten goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden van ‘Meedenkers Kerkrade’ en wat zij voor hun cliënten kunnen betekenen. Daarom zijn we in 2024 gestart met de voorbereiding van een tweede brede informatiebijeenkomst die plaats heeft gevonden op 25 maart 2025. Een Meedenker helpt mensen niet alleen om goede keuzes te maken maar draagt ook bij aan het vergroten van de eigen kracht. Dat is niet alleen fijn voor de mensen zelf, maar zorgt ook voor vermindering van inzet van professionele ondersteuning en zorg. Hulp bij het huishouden / reablement Hulp bij het huishouden De uitdagingen binnen hulp bij het huishouden zijn groot. Het dichten van de zorgkloof zette ons aan in 2023 tot het ontwikkelen van een vernieuwende aanpak samen met de gecontracteerde aanbieders hulp bij het huishouden. De vraag naar hulp bij het huishouden door de sterke vergrijzing en de wens maar ook noodzaak om (langer) thuis te blijven wonen blijft groeien.
Daarnaast heeft het abonnementstarief sterk bijgedragen aan een grotere aanspraak op hulp bij het huishouden vanuit de Wmo. Dit alles leidt tot een stijging van de kosten terwijl er tegelijkertijd sprake is van krapte op de arbeidsmarkt. Na een triage door de Wmo-toegang start een kennismakingstraject van 6 weken waarin getrainde medewerkers Hulp bij het Huishouden de klant en zijn situatie goed leren kennen. Hierdoor ontdekken ze samen met de klant welke taken deze (gedeeltelijk) zelf kan uitvoeren door het inzetten van hulpmiddelen, het aanleren van vaardigheden (voordoen, samen doen, zelf doen) of welke opties er zijn vanuit het netwerk. De aanpak ondersteunt inwoners om zo zelfstandig mogelijk te blijven, met een sterke focus op eigen kracht en regie en daardoor overwegend ook tot een lagere indicatie. Ook leidt de manier van werken tot meer zelfvertrouwen bij cliënten en wordt het werkplezier van dienstverleners verhoogd door persoonlijke groei en motivatie.
Op 17 december vond een kennisevent plaats over de toekomst van hulp bij het huishouden waarin meer dan 150 betrokken professionals uit het hele land samen stil stonden bij onze vernieuwende aanpak die gebaseerd is op het reablement-principe: “voordoen, samen doen, zelf doen.” De ruimte die door de vernieuwende aanpak ontstaat, levert een bijdrage aan het bereikbaar houden van hulp bij het huishouden voor alle burgers die deze ondersteuning nu en in de toekomst nodig hebben.
50
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
Reablement De essentie van reablement is ‘cliënten helpen zichzelf (weer) te helpen’. Het gedachtegoed van reablement gaat uit van het stimuleren van zelfredzaamheid en eigen regie van ouderen en mensen met een beperking. Met als doel het welbevinden en de kwaliteit van leven te vergroten, zo lang als mogelijk zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen en de nood voor professionele zorg te verminderen. De samenwerking tussen verschillende disciplines staat bij de interventie reablement centraal. Zij werken samen met de persoon/klant en diens familie aan de individuele doelen van de persoon. Hierbij wordt rekening gehouden met de eigen kracht van het individu en de mogelijkheden van de fysieke en sociale omgeving. Meander heeft op basis van ZonMw subsidie samen met de Universiteit Maastricht de ZELFSterk -interventie ontwikkeld die gestoeld is op de principes van reablement. In 2024 is de uitrol in Chevremont gestart die tot juni 2025 nog wordt onderzocht. Inwoners met een hulpvraag voor hulp bij het huishouden en/of dagactiviteit vanuit de Wmo of verzorging/verpleging vanuit de Zorgverzekeringswet worden ondersteund via de ZELFSterk -interventie. De gemeente en welzijnsinstelling Impuls participeren in de pilot. Kerkrade is landelijk de eerste gemeente waar reablement wordt ingezet voor dagactiviteit.
De buurtschakels hebben een belangrijke rol in deze proeftuin.Bij de in 2024 gestarte aanbestedingsprocedure Wmo diensten zullen de resultaten hiervan worden betrokken. Hulpmiddelen Hulpmiddelen zijn voor mensen met een lichamelijke aandoening of verstandelijke beperking essentieel om zo goed en zelfstandig mogelijk te kunnen meedoen. De gemeente dient inwoners vanuit de Wmo te compenseren ter bevordering van de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie. Daarbij wordt eerst onderzocht of mensen de ervaren beperkingen zelf (op eigen kracht), met behulp van het sociaal netwerk of met behulp van voorliggende voorzieningen kunnen oplossen. Eén van de onderdelen binnen de Wmo is compensatie middels een maatwerkvoorziening in de vorm van een hulpmiddel, zoals een rolstoel of een scootmobiel. De laatste jaren heeft een toename plaatsgevonden in het aantal hulpmiddelen en de complexiteit van de casuïstiek. In 2024 is de Europese aanbesteding Wmo Hulpmiddelen afgerond, zodat er vanaf 1 januari 2025 twee nieuwe Wmo hulpmiddelenleveranciers starten in Kerkrade. In deze aanbesteding zijn de beleidsuitgangspunten nageleefd en is extra aandacht geweest voor de beheersing van de kosten, duurzaamheid en ruimte geboden voor innovatie.
Bij de voorbereiding van deze aanbesteding is gebruik gemaakt van de inbreng van de inwoners en gebruikers van Wmo hulpmiddelen (via de werkgroep Ongehinderd). Lokale Inclusie Agenda Het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap is in Nederland in juni 2016 bekrachtigd. Het doel van dit verdrag is een inclusieve samenleving waarbij mensen met een beperking dezelfde rechten hebben als mensen zonder beperking en als volwaardige personen aan de maatschappij kunnen deelnemen. Elke gemeente is verplicht om een Lokale Inclusie Agenda op te stellen. Hierin staat hoe de gemeente uitvoering wil geven aan het VN-Verdrag. Belangrijk is dat het plan afgestemd is met de inwoners met een beperking. Hierdoor kunnen inwoners met een beperking zo zelfstandig en zo onafhankelijk mogelijk leven. Uitgangspunt is dat de uitvoering van de inclusie activiteiten en maatregelen binnen de beschikbare financiële kaders vallen. In onze Inclusie Agenda, “In Kerkrade doet iedereen mee!” (2022 tot en met 2025) zijn uitgangspunten en speerpunten opgesteld. De inhoud van onze Inclusie Agenda en de uitvoering daarvan wordt samen met de werkgroep Ongehinderd opgepakt. De werkgroep Ongehinderd bestaat uit een groep gemotiveerde deelnemers, waarbij verschillende deelnemers bekend zijn met een fysieke beperking.
Deze beperkingen liggen op vlak van bewegen en verplaatsen (deze leden hebben een rollator, handbewogen of elektrische rolstoel) of op vlak van beperkte visus. In 2024 zijn er acties uitgevoerd op de speerpunten: • Bewustwording en betrokkenheid; • Verbetering fysieke toegankelijkheid en inclusie; • Voldoende openbare toegankelijke toiletten; • Zorgen voor informatie die voor iedereen toegankelijk en begrijpelijk is. Samen met de werkgroep is een plan opgesteld voor 2025, waarin de aanpak van de speerpunten wordt gecontinueerd en de voorbereiding wordt gestart voor de werkwijze vanaf 2026. Het aantal 65+ is hoog. In Kerkrade betreft het 27,1 % van de inwoners, terwijl dit landelijk 20,5% is. De verwachting is dat het aantal ouderen blijft stijgen. Dit kan een uitdaging zijn, maar ouderen zijn ook een 51
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 2 juli 2025
bron van kracht en ervaring . Daarom is beleid nodig dat zich specifiek en integraal richt op het welbevinden van ouderen. In november vond een tweede regionale inspiratiebijeenkomst plaats waarin, samen met betrokken partners, inwoners en lokale organisaties, in gesprek werd gegaan over hoe we de kracht en ervaring van ouderen nóg beter kunnen benutten. Voor meer informatie zie: Terugblik inspiratiebijeenkomst: Ouderen als oplossing | Vie Kerkrade Vanuit de VIE- programmalijn “Vitale ouderen” stimuleren we gezond gedrag, een gezonde levensstijl en betekenisvolle ontmoetingen. Dit draagt bij aan ons uitgangspunt en de wens van mensen om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen in eigen (t)huis. In februari 2025 is de Toekomstvisie Wonen, Welzijn en Zorg Parkstad Limburg vastgesteld. Deze draagt bij aan het vinden van antwoorden op welke wijze inwoners het beste kunnen worden gestimuleerd en ondersteund. De inzet van buurtschakels in de hele gemeente vormt daarin een belangrijk instrument. Dementie is een ingrijpende hersenaandoening waarvoor nog geen genezing mogelijk is. Het aantal mensen met dementie zal de komende jaren blijven stijgen, ook in Kerkrade. Dit heeft grote impact op inwoners, mantelzorgers en de samenleving als geheel. In 2023 leefden er naar schatting 1.000 inwoners met dementie in Kerkrade.
Dit aantal zal naar verwachting stijgen tot 1.600 in 2050, een toename van 60 procent. De Universiteit Maastricht en het Alzheimer Centrum Limburg hebben in 2024 een publiekscampagne voor Zuid-Limburg en een wijkgerichte boostercampagne voor Eygelshoven voorbereid. Op 19 februari 2025 is deze met een feestelijke kick-off in Eygelshoven van start gegaan. Het doel van de campagne is om het bewustzijn van mensen over de relatie tussen leefstijl en hersengezondheid te vergroten. Uit onderzoek is bekend dat leefstijl een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van dementie op latere leeftijd, waarvan veel mensen zich niet bewust zijn. Met name mensen met lage gezondheidsvaardigheden, lage sociaaleconomische status en een migratieachtergrond blijken moeilijk te bereiken. De publiekscampagne ‘We zijn zelf het medicijn’, al eerder uitgerold in Kerkrade en de rest van Limburg in 2018/2019, is vernieuwd. Hiermee wil men het bewustzijn en de kennis over hersengezondheid verbeteren. Eygelshoven fungeert als ‘ontwikkel- en leerplek’ voor de hernieuwde uitrol in geheel Zuid-Limburg. De verbinding met de programmatische aanpak van ‘Vie- leven in beweging’ ligt hierbij voor de hand. Samen met het Alzheimer Centrum Limburg is Alzheimer Parkstad in september 2024 gestart met een tweede Kerkraads Alzheimercafé in wijkzorgcentrum Kapelhof.
Alzheimercafés zijn ontmoetingsplekken waar mensen met dementie, mantelzorgers en professionals samenkomen voor steun en informatie. Voor het realiseren van een senior- en dementievriendelijk Kerkrade is dit belangrijk. Dementie en ouderdomsdepressie worden bovendien bespreekbaar gemaakt tijdens de Geheugentafel in de bibliotheek. 7. Het ontwikkelen van kansrijke initiatieven met het oog op de aanwezigheid van gemeenschapshuizen Relatie met taakveld(en): 6.1 In 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met het voorstel van het college om in de gemeenschapshuizen Westhoes, Sjevemethoes, Patronaat en Catharinahoes te kiezen voor sociaal-maatschappelijk beheer. Onder begeleiding van de Hospitality Group is dit model van beheer en exploitatie uitgewerkt. Gedurende het traject om tot dit voorstel te komen zijn verder de lokale sociaal-maatschappelijke stakeholders, de besturen van de gemeenschapshuizen en de inwoners uit de buurten betrokken. Het college heeft aan het einde van 2024 verder invulling gegeven aan dit raadsbesluit door het beheer van de gemeenschapshuizen Westhoes, Sjevemethoes, Patronaat en Catharinahoes per 1 januari 2025 te beleggen bij de lokale welzijnsinstelling Impuls. 8.