Dashboard gemeenschapshuizen Kerkrade
Tekst van het document
Dashboard Gemeenschapshuizen Kerkrade September 2023
Aan
Van
Gemeente Kerkrade Michel Vat Hans Keulers
Hospitality Group
Auteurs
Project
Dick Leijen
Gemeenschapshuizen Kerkrade
Betreft
Ons kenmerk
Fact-sheets
R230248/DL
Datum
6 september 2023
© Hospitality Group
Behoudens uitzonderingen door de wet gesteld mag, zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van de rechthebbenden c.q. door de rechthebbenden gemachtigden, niets uit deze uitgave worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of anderszins, hetgeen ook van toepassing is op de gehele of gedeeltelijke bewerking. Rapport sjabloon
2
Inleiding De context
Dashboards
In de gemeente Kerkrade zijn zes gemeenschapshuizen gevestigd, die actief door de gemeente ondersteund worden. Het zijn ’t Westhoes, Patronaat, Sjtaaterhoes, Sjevemethoes, Catharinahoes en Socioproject. De gemeenschapshuizen vervullen een rol voor het verenigingsleven, als basisvoorziening binnen het sociale domein en soms ook voor commerciële activiteiten.
De eerste stap in dat project is dat de gemeente een goed beeld wil krijgen over het huidige functioneren van de gemeenschapshuizen. De gemeente wil zicht krijgen op:
Het gemeentelijke beleid voor gemeenschapshuizen dateert van 2008. Dat beleid is inmiddels toe aan herziening. Dit omdat de visie op het sociale domein is veranderd, wet- en regelgeving is veranderd, maar vooral omdat de gemeenschapshuizen in toenemende mate problemen ervaren bij beheer en exploitatie. De gemeente Kerkrade is daarom gestart met het ontwikkelen van nieuw beleid voor de gemeenschapshuizen.
•
De accommodaties zelf: Capaciteit, kwaliteit, functionaliteit en toekomstwaarde.
•
Het gebruik/de maatschappelijke functie: De bezettingsgraad, de programmering en de mate waarin deze passend zijn bij de maatschappelijke opgave in de verschillende wijken van Kerkrade.
•
Beheer en exploitatie: De toekomstbestendigheid van de huidige beheervormen en de exploitatieresultaten.
Deze informatie wil de gemeente overzichtelijk presenteren in een dashboard per gemeenschapshuis. Op basis van de inzichten die dan ontstaan wil de gemeente het beleid voor de gemeenschapshuizen verder uitwerken en invoeren. Hospitality Group heeft de opdracht gekregen om de Dashboards per gemeenschapshuis te maken. In dit conceptrapport treft u de dashboards aan.
Leeswijzer
Dit rapport start met een overzicht van de ‘sociale staat’ van de gemeente Kerkrade. Daarna treft u een samenvattend overzicht aan van het oordeel over de gemeenschapshuizen. Vervolgens treft u per gemeenschapshuis aan: •
De maatschappelijk opgave in het verzorgingsgebied.
•
De technische en functionele kwaliteiten van de accommodatie zelf.
•
De bezetting/maatschappelijke functie van het gemeenschapshuis en de mate waarin deze aansluit bij de maatschappelijke opgave.
•
De beheer- en exploitatieopzet, de knelpunten in het beheer en de exploitatieresultaten.
Dit conceptrapport wordt besproken met de projectleiders van de gemeente Kerkrade en de besturen van de gemeenschapshuizen. Daarna wordt dit conceptrapport zo nodig aangepast, waarna de resultaten worden gepresenteerd aan College en Raadscommissie. Vervolgens wordt besloten of en op welke wijze dit project wordt voortgezet.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
3
De verantwoording In dit rapport treft u veel cijfers aan over de ‘sociale staat’ van de buurten van Kerkrade en over de modellen die wij gebruiken bij het in kaart brengen van het functioneren van de gemeenschapshuizen. De herkomst van de data en de modellen worden hierna toegelicht.
De gegevens op basis waarvan deze overzichten zijn gemaakt zijn afkomstig van openbare bronnen zoals het CBS, DUO, RIVM/GGD en leefstijlvinder. In bijlage 1 treft u het complete overzicht aan van de data, de peildata en de definities.
Cijfers sociale staat
Telkens treft u de score aan van de betreffende buurt ten opzichte van andere buurten in Nederland met een sterk stedelijk karakter. Als de score de kleur blauw heeft, dan is de situatie in de buurt ongunstiger dan in andere buurten in Nederland (hoe donkerder de kleur blauw, hoe ongunstiger). Is de score groen, dan is de situatie gunstiger.
Per gemeenschapshuis treft u een overzicht aan van de kenmerken van de buurten waarvoor het gemeenschapshuis een functie vervult. Die kenmerken worden gepresenteerd naar de volgende thema’s: •
Demografie.
•
Samenleven.
•
Wonen/woonomgeving.
•
Werk/opleiding.
•
Fysieke gezondheid.
•
Mentale gezondheid.
•
Financiën/inkomen.
•
Het beroep dat inwoners doen op ondersteuning.
Bij het vaststellen van de huidige en toekomstige functie van gemeenschapshuizen is inzicht in deze leefstijlen belangrijk. Voor het vaststellen van de samenstelling van de inwoners van Kerkrade naar leefstijlen gebruiken wij het basismodel van Smart Agent Market Response (SAMR). In de volgende figuur treft u dit basismodel aan. In bijlage 2 treft u een verdere toelichting van dit model aan.
Leefstijlen In dit rapport treft u ook een indeling van de inwoners van Kerkrade aan naar leefstijlen. Inwoners verschillen in waarden en behoeften die ze hebben. Zo kiest de één voor een rustige woonomgeving buiten het centrum van de stad, terwijl de ander het liefst in de dynamische binnenstad woont. Voor de één is het belangrijk dat buren elkaar goed kennen en is de buurtbarbecue het hoogtepunt van het jaar, terwijl de ander dit vooral probeert te vermijden. Dit verschil in leefstijlen heeft ook grote invloed op de behoefte aan en het gebruik van maatschappelijke voorzieningen. Binnen sommige leefstijlen is de gang naar een gemeenschapshuis vanzelfsprekend, terwijl inwoners met andere leefstijlen daar ‘niet gezien willen worden’.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
4
De verantwoording Arrangementenwaaier De gemeente Kerkrade wordt geconfronteerd met grote uitdagingen binnen het sociale domein. In onze visie kunnen de gemeenschapshuizen een belangrijke rol spelen bij de oplossingen binnen dat sociale domein. Gemeenschapshuizen zijn in de directe leefomgeving van de inwoners gevestigd en huisvesten vrijwilligersorganisaties en andere initiatieven. Gemeenschapshuizen kunnen goed bijdragen aan de ontwikkeling en huisvesting van toegesneden arrangementen voor ouderen, chronisch zieken en mensen met een beperking en voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Voor dit project hebben wij de bijdrage van de verschillende gemeenschapshuizen aan de sociale opgave in de wijken inzichtelijk maken. Daarbij maken wij gebruik van de Arrangementenwaaier (copyright Sofi-e). Die Arrangementenwaaier geeft een schematisch overzicht van alle activiteiten, producten en diensten binnen het sociale domein die inwoners in staat stellen om zelfstandig hun leven vorm te geven. De binnenste cirkels geven de activiteiten weer waar de zelfredzame inwoners een beroep
op doen/aan deelnemen. Dat zijn een betaalde baan, zinvolle vrijetijdsbesteding, sporten, deelname aan verenigingen of andere sociale verbanden, et cetera. De buitenste cirkel is de professionele hulp- en zorgverlening voor de minder of niet zelfredzame inwoners. De gedachte achter de transformaties binnen het sociale domein is om inwoners vooral gebruik te laten maken van activiteiten, producten en diensten in de binnenste cirkels, zodat het beroep op de professionele zorg- en hulpverlening vermindert. Juist gemeenschapshuizen kunnen de activiteiten in de binnenste cirkels huisvesten. Op basis van de sociale opgave in de wijken brengen wij met behulp van de Arrangementenwaaier in kaart welke activiteiten, producten en diensten idealiter in een gemeenschapshuis worden aangeboden (dit doen wij per wijk, per accommodatie). Vervolgens vergelijken we dat beeld met de activiteiten, producten en diensten die daadwerkelijk in het betreffende gemeenschapshuis worden aangeboden. Daarmee ontstaat een onderbouwd inzicht in de mate waarin een gemeenschapshuis bijdraagt aan de opgaves binnen het sociale domein en welke verbeteringen in functie en bezetting mogelijk zijn (wederom per accommodatie).
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
5
Faciliteren
Vinex/ Modern Life
Samenhang / verbinden
Ontmoeten/ vitaliteit
De verantwoording De maatschappelijke opgave Voor de vaststelling van de maatschappelijke opgave in de buurten van Kerkrade hebben wij, op basis van de Arrangementenwaaier, 5 typeringen ontwikkeld. Die typeringen geven aan welke activiteiten, producten of diensten idealiter voorkomen in de bezetting van een gemeenschapshuis, gezien de kenmerken van de buurt. Daarbij beperken de typeringen zich tot activiteiten, producten en diensten die in een gemeenschapshuis gehuisvest kunnen worden. In de volgende figuren treft u die 5 typen samengevat aan.
Faciliteren De maatschappelijke opgave in wijken die bovengemiddeld scoren, waar de inwoners zelfredzaam zijn, waar sprake is van sociale samenhang en problematiek met kinderen, jeugd en jongeren beperkt voorkomt. De opgave kenmerkt zich door het behouden van de goede uitgangspositie en faciliteren van de initiatieven van de inwoners.
Samenhang en verbinden
doorstroom in de woningen, de leefstijl van de inwoners of door een snel wijzigende samenstelling van de wijk of buurt.
Vinex/modern Life Dit is de maatschappelijke opgave in wijken die over het algemeen bovengemiddeld scoren, maar waar problematiek zichtbaar is die de moderne leefstijl met zich meebrengt. In die wijken komen bijvoorbeeld relatief veel scheidingen voor met een problematiek met opgroeiende kinderen.
Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid Dit is de opgave in de wijken en buurten waar grote groepen senioren woonachtig zijn. De kern van de opgave is de vitaliteit van de inwoners en voorkomen van vereenzaming.
Activeren/ participeren
Activeren en participeren Dit is de opgave in de wijken en buurten waar sprake is van grote groepen kwetsbare inwoners. De opgave in deze buurten is veelzijdig en vereist inzet vanuit verschillende domeinen.
Dit zijn de wijken waar de sociale samenhang onder druk staat of te laag is. Dat kan door veel Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
6
Kerkrade De sociale staat
Kerkrade ten opzichte van andere gemeenten
De gemeente Kerkrade telde op 1 januari 2023 circa 45.600 inwoners. Over de ‘sociale staat’ van Kerkrade is veel bekend en ook veel geschreven. Zonder in detail te treden geldt dat:
In de figuur rechts is de situatie in Kerkrade vergeleken met die van alle andere gemeenten in Nederland. Die vergelijking spitst zich toe op twee onderwerpen/assen:
•
Relatief veel inwoners 65 jaar of ouder zijn.
•
Relatief veel inwoners in een kwetsbare positie verkeren en moeten rondkomen met een ‘smalle beurs’.
•
De sport- en beweegdeelname van de inwoners behoort tot de laagste in Nederland (4 na laagste).
•
Een grote groep inwoners heeft (beginnende) gezondheidsklachten.
Sterk samengevat geldt dat Kerkrade grote uitdagingen heeft in het Sociaal Domein. Maatschappelijke voorzieningen in het algemeen en gemeenschapshuizen in het bijzonder kunnen een belangrijke rol vervullen binnen het Sociaal Domein. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de gemeente met deze bril wil kijken naar het functioneren van de gemeenschapshuizen.
•
De zelfredzaamheid van de inwoners: Dit is een combinatie van opleiding, werk, inkomen en participatie.
•
De vitaliteit van de inwoners: Dit is een combinatie van de gezondheidssituatie (ervaren gezondheid, maar ook gezondheidsklachten), de sport- en beweegdeelname, mobiliteit, et cetera.
Uit de figuur blijkt dat Kerkrade, samen met enkele andere gemeenten in Parkstad en Zuid-Limburg, in een ongunstige situatie verkeert. De ‘scores’ op het gebied van zelfredzaamheid en vitaliteit behoren tot de laagste van de Nederlandse gemeenten.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
7
Kerkrade De verschillen per buurt Vanzelfsprekend zijn er ook in Kerkrade verschillen per wijk of buurt. Er zijn verschillen naar de omvang in aantallen inwoners, in de samenstelling van de inwoners naar leeftijdsgroepen, maar ook in de sociale staat. In Terwinselen en Vink bijvoorbeeld, is de situatie een andere dan in bijvoorbeeld Heilust en Rolduckerveld. In de eerste twee buurten is de sociaaleconomische situatie op dit moment fors beter dan in de laatstgenoemde buurten. In de figuur aan de rechterzijde treft u het overzicht aan van de buurten in Kerkrade, gescoord op vitaliteit en zelfredzaamheid. De kleur van de buurten geeft de score aan ten opzichte van min of meer vergelijkbare Nederlandse gemeenten naar omvang en mate van stedelijkheid (blauw is ongunstig, groen is gunstig). Uit de figuur blijkt dat alleen de buurten Vink en Hoppel het gemiddelde van andere buurten in Nederland benaderen.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
8
Kerkrade De gemeenschapshuizen en hun verzorgingsgebied Het is al eerder vermeld, de gemeente Kerkrade beschikt over zes gemeenschapshuizen die zij actief ondersteunt. In de plattegrond aan de rechterzijde treft u de ligging van de gemeenschapshuizen aan. De figuur geeft een overzicht van de wijken (door middel van kleuren) en de buurten per wijk. Ook de ligging van de gemeenschapshuizen is weergegeven. Uit de figuur blijkt dat elk wijk over 2 gemeenschapshuizen beschikt en dat deze goed gespreid zijn over de gemeente.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
9
Samenvatting
Sjevemethoes Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
10
Samenvatting Een beeld met meerdere gezichten Sterk samengevat is er een divers beeld over de gemeenschapshuizen in de gemeente Kerkrade ontstaan. Aan de ene kant zijn er accommodaties die een grote maatschappelijke functie vervullen, die goed is afgestemd op de maatschappelijke opgave in het verzorgingsgebied. Er zijn echter ook gemeenschapshuizen die, door omstandigheden gedwongen, een andere koers hebben moeten varen, waardoor de maatschappelijk functie (te) beperkt is. Die omstandigheden zijn dat deze gemeenschapshuizen de opdracht hebben om kostendekkend te exploiteren. Daardoor is de gerichtheid op de, vaak verliesgevende, maatschappelijke activiteiten in het gedrang geraakt. De gemeenschapshuizen met een sterke maatschappelijke functie Er zijn drie gemeenschapshuizen in Kerkrade die een maatschappelijke functie van betekenis vervullen, die past bij de maatschappelijke opgave van het verzorgingsgebied. Dat zijn het Sjevemethoes, het Westhoes en het Socio-project. Al deze drie gemeenschapshuizen verschillen overigens onderling op het gebied van voorzieningen, van beheer- en exploitatieopzet en eigendom.
De gemeenschapshuizen met een (te) beperkte maatschappelijke functie Er zijn twee gemeenschapshuizen die op dit moment een te beperkte maatschappelijke functie vervullen. Dat zijn het Patronaat en Catharinahoes. Dat terwijl de maatschappelijke opgave in hun verzorgingsgebieden stevig is en vraagt om een toegesneden aanbod van maatschappelijke activiteiten in deze accommodaties. De maatschappelijke functie van het Sjtaater Hoes is onbekend. Beheer en exploitatie Ook op het vlak van beheer en exploitatie kennen de gemeenschapshuizen in Kerkrade ook meerdere gezichten. Grofweg geldt: • De accommodaties met een sterke maatschappelijke functie hebben een beheer- en exploitatieopzet die toekomstbestendig is. De andere kant van de medaille is dat twee van de drie accommodaties met een toekomstbestendige opzet, een exploitatieverlies kennen (Sjevemethoes en Westhoes). Het Socio-project wordt kostendekkend geëxploiteerd.
• De accommodaties met een (te) beperkte maatschappelijke functie hebben geen toekomstbestendige beheer- en exploitatieopzet. Sterker nog, twee besturen (Catharinahoes en Sjtaaterhoes) zijn van plan om binnen afzienbare termijn terug te treden. Het bestuur van het Sjtaaterhoes wil de accommodatie verkopen aan de zorginstelling Meander. Het bestuur van het Catharinahoes wil de verantwoordelijkheid voor de accommodatie overdragen aan de gemeente. Het Patronaat is al enige tijd de verantwoordelijkheid van de gemeente. Dit terwijl deze besturen/deze accommodaties niet of slechts een beperkt exploitatietekort kennen. Kortom, de accommodaties die een maatschappelijke functie van betekenis vervullen hebben een toekomstbestendige opzet van beheer en exploitatie. De accommodaties die een (te) beperkte maatschappelijke functie vervullen hebben dat niet.
Echter, financieel gezien, zijn de accommodaties met een beperkte maatschappelijke functie, ‘voordelig’ voor de gemeente. De accommodaties met een sterke maatschappelijke functie hebben een hogere directe gemeentelijke bijdrage nodig, behalve het Socioproject.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
11
Samenvatting CATHARINA-
De afweging Hiermee is direct de centrale afweging voor de gemeente geschetst. De volgende principekeuze ligt voor:
• Hetzij, accommodaties met een sterke maatschappelijke functie, die echter een jaarlijkse exploitatiebijdrage nodig hebben om die functie waar te kunnen maken. • Of accommodaties die niet of nauwelijks een exploitatiebijdrage nodig hebben, maar niet de functie binnen het Sociaal Domein vervullen die nodig is in Kerkrade. Aan de rechterzijde treft u een schematisch overzicht aan van de beoordeling van de gemeenschapshuizen op de drie hoofdonderwerpen:
SJEVEMETHOES
WESTHOES
PATRONAAT
HOES
SOCIO-PROJECT
DE ACCOMMODATIE CAPACITEIT FUNCTIES FUNCTIONALITEIT TECHNISCHE KWALITEIT DUURZAAMHEID
GEBRUIK/BEZETTING BEZETTINGSGRAAD MATCH MET MAATSCH OPGAVE BEREIK EN BEZOEK
• De accommodatie zelf. • Gebruik/bezetting/maatschappelijke functie • Beheer en exploitatie. Naarmate de ‘meter’ meer groen uitslaat is het oordeel gunstiger. Het Sjtaater Hoes is niet opgenomen in het overzicht. Het bestuur van deze accommodatie heeft ons geen inzicht gegeven in de bezetting en de exploitatieresultaten.
BEHEER EN EXPLOITATIE TOEKOMSTBESTENDIG GERICHT OP MAATSCH OPGAVE PARTICIPATIE INWONWERS MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT EXPLOITATIERESULTATEN
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
12
Sjevemethoes Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
13
Sjevemethoes, het verzorgingsgebied VERZORGINGSGEBIED Direct Chevremont
De buurten binnen het verzorgingsgebied
Indirect Erenstein
Haanrade
Rolducker-veld
Vink
Inwoners
3.080
1.605
1.995
2.235
2.540
0-15 jr
12,2%
11,8%
12,3%
14,1%
13,2%
15-25 jr
9,9%
9,3%
7,0%
10,7%
9,6%
25-45 jr
21,6%
22,1%
22,8%
23,7%
22,6%
45-65 jr
30,8%
31,8%
31,6%
26,6%
34,1%
65 e.o.
25,5%
24,9%
26,3%
24,8%
20,5%
Het Sjtevemethoes ligt midden in de buurt Chevremont. Deze buurt grenst aan de buurten Vink, Haanrade, Erenstein en Rolduckerveld. Deze laatste vier buurten behoren geheel of gedeeltelijk tot het verzorgingsgebied van het Sjevemethoes. In de linker tabel treft u de inwonersaantallen en samenstelling van de bevolking aan van de buurten rondom het Sjevemethoes.
Chevremont
De buurt Chevremont is een buurt die veel aandacht behoeft. Voor veel onderwerpen binnen het Sociaal Domein blijkt dat de situatie in Chevremont relatief ongunstig zit. Er wonen veel mensen in een kwetsbare positie, de inkomens zijn relatief laag en het gebruik van zorg en ondersteuning is relatief hoog. In de figuur aan de rechterzijde treft u de situatie van Chevremont aan voor de 8 thema’s die wij voor elke buurt in kaart hebben gebracht. Dit veronderstelt een meer dan gemiddelde inzet door gemeente en maatschappelijke partners. Maar ook een gemeenschapshuis dat inzet op activiteiten die passen bij de maatschappelijke opgave in de buurt.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
14
Sjevemethoes, het verzorgingsgebied De buurten
De buurten rondom Chevremont (het indirecte verzorgingsgebied) laten ‘twee gezichten’ zien. In Rolduckerveld en Erenstein is de positie van de inwoners min of meer vergelijkbaar met die van Chevremont. In Vink en Haanrade is de huidige situatie gunstiger. Onderstaand de profielen van de buurten Rolduckerveld en Erenstein.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
15
Sjevemethoes, het verzorgingsgebied De buurten Onderstaand de profielen van de buurten Vink en Haanrade.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
16
Sjevemethoes, de accommodatie De accommodatie
Het Sjevemethoes is gehuisvest in een voormalige Protestantse kerk. De accommodatie beschikt over 9 ruimten die geschikt zijn voor activiteiten. In de onderstaande tabel treft u de ruimten en hun oppervlakten aan. De gebruiksruimten hebben een oppervlak van circa 420 m². Het totale bruto vloeroppervlak bedraagt 764 m².
Sjevemethoes
M2
Begane grond 0 Kerk
173,4
0 Zaal Jongerencentrum
101,8
0 Ruimte Klein
18,0
Multi-media
20,0
Spreekkamer
11,0
Subtotaal
324,2
De accommodatie
Onderstaand het oordeel over het gebouw zelf. Daarbij is gelet op de capaciteit (is de accommodatie groot genoeg), de technische kwaliteit (wat is de technische toestand), de functionaliteit (is het gebouw geschikt voor de activiteiten die erin plaatsvinden) en de duurzaamheid (energielabel).
ONDERWERP
OORDEEL (max 5 sterren)
TOELICHTING
Capaciteit
Ruim voldoende voor de buurt Chevremont, maar te beperkt voor totale verzorgingsgebied
Technische kwaliteit
Schoon, heel en netjes
Functionaliteit
Goed functioneel
Duurzaamheid
Voormalige kerk/monumentaal
Leefstijlen In de cirkeldiagrammen treft u de samenstelling van de bevolking aan naar leefstijlen van de buurten van het verzorgingsgebied van het Sjevemethoes naar leefstijlen. In de rechterfiguur treft u de positionering aan van het Sjevemethoes. Die positionering is gebaseerd op de kenmerken van het gebouw, de wijze van beheer en de programmering (zie bijlage 2). De positionering geeft aan op welke leefstijl(en) de accommodatie vooral aantrekkingskracht zal hebben. Daaruit blijkt dat er sprake is van een goede match met de groene leefstijl.
Eerste verdieping 1 Ruimte Klein
16,0
1 Ruimte groot
32,0
Subtotaal
48,0
Haanrade/Vink 16% 33%
Tweede verdieping 2 Ruimte klein
16,0
2 Ruimte groot
32,0
Subtotaal
48,0
TOTAAL
420,2
14%
Ѵ
Sjevemethoes
37%
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
17
Sjevemethoes, de bezetting De bezetting, kwantitatief
In de onderstaande tabel is de bezettingsgraad van het Sjevemethoes per ruimte, per dagdeel en totaal weergegeven. Ook is de bezetting voorzien van een oordeel. Dat oordeel is gebaseerd op de bezetting van andere gemeenschapshuizen in Nederland (benchmark). Uit de tabel blijkt dat het Sjevemethoes goed tot zeer goed is bezet. Bij het berekenen van de bezettingsgraad is uitgegaan van 365 theoretische openingsdagen per jaar. Ochtend
Middag
Avond
Totaal
Oordeel
0 Kerk
71%
71%
28%
57%
Zeer goed
44% of hoger
0 Zaal Jongerencentrum
71%
71%
71%
71%
Zeer goed
44% of hoger
0 Ruimte Klein
14%
71%
0%
28%
Voldoende
> 22% < 33%
1 Ruimte Klein
71%
71%
0%
47%
Zeer goed
44% of hoger
1 Ruimte groot
57%
43%
0%
33%
Goed
> 33% < 44%
2 Ruimte klein
0%
57%
0%
19%
Matig
> 11% < 22%
2 Ruimte groot
71%
71%
0%
47%
Zeer goed
44% of hoger
Totaal
51%
65%
14%
43%
Goed tot zeer goed
De bezetting, kwalitatief
In de onderstaande figuur is weergegeven welk activiteiten, producten of diensten binnen het Sociaal Domein worden aangeboden in het Sjevemethoes.
Bezettingsgraad per ruimte
Bereik, animo en benutting
Ook voor andere aspecten van de bezetting scoort het Sjevemethoes goed. In de volgende tabel zijn die aspecten weergegeven. Bij bereik en animo zijn de scores weergegeven voor uitsluitend het directe verzorgingsgebied (Chevremont) en inclusief het indirecte verzorgingsgebied (inclusief Erenstein, Rolduckerveld, Haanrade en Vink). Direct
Indirect
Bereik
24%
6%
Animo
16,9
4,4
Bezoeken per m2
67,9
Toelichting •
•
•
Bereik: het percentage van de inwoners dat frequent de accommodatie bezoekt. Animo: Het aantal malen dat inwoners van het verzorgingsgebied gemiddeld de accommodatie per jaar bezoeken. Bezoeken per m2: Aantal bezoeken gedeeld door het aantal vierkante meters BVO.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
18 18
Sjevemethoes, de maatschappelijke opgave De bezetting, kwalitatief
De bezetting van het Sjevemethoes is door ons vergeleken met onze interpretatie van de maatschappelijke opgave in het verzorgingsgebied. Daarbij hebben wij onderscheid gemaakt naar de maatschappelijke opgave in Chevremont, Rolduckerveld en Erenstein aan de ene kant, en Haanrade en Vink aan de andere kant. Vervolgens is de bezetting van het Sjevemethoes vergeleken met de maatschappelijke opgave. Onderstaand de maatschappelijke opgave in Chevremont, Ernstein en Rolduckerveld.
Activeren en participeren
Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid
Chevremont, Erenstein en Rolduckerveld
Activeren en participeren
De maatschappelijke opgave in deze wijken typeren wij als volgt (in volgorde van belangrijkheid).
Dit is de opgave in de wijken en buurten waar sprake is van grote groepen kwetsbare inwoners. De opgave in deze buurten is veelzijdig en vereist inzet vanuit verschillende domeinen.
Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid Dit is de opgave in de wijken en buurten waar grote groepen, kwetsbare en niet of minder vitale senioren woonachtig zijn. De kern van de opgave is de vitaliteit van de inwoners, voorkomen van vereenzaming, et cetera. Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
19
Sjevemethoes, de maatschappelijke opgave De bezetting, kwalitatief
Onderstaand de typering van de maatschappelijke opgave in Haanrade en Vink.
Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid
Haanrade en Vink De maatschappelijke opgave in Haanrade en Vink typeren wij als volgt (in volgorde van belangrijkheid): Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid Dit is de opgave in de wijken en buurten waar grote groepen, kwetsbare en niet of minder vitale senioren woonachtig zijn. De kern van de opgave is de vitaliteit van de inwoners, voorkomen van vereenzaming, et cetera.
Samenhang en verbinden
Faciliteren
Samenhang en verbinding
Faciliteren
Dit is de opgave als de sociale samenhang onder druk staat of te laag is. Bewegen, ontmoeten en versterking van sociale samenhang zijn de thema’s.
De maatschappelijke opgave in wijken die bovengemiddeld scoren, waar de inwoners zelfredzaam zijn, waar sprake is van sociale samenhang en problematiek met kinderen, jeugd en jongeren beperkt voorkomt. De opgave kenmerkt zich door het behouden van de goede uitgangspositie en faciliteren van de initiatieven van de inwoners. Een deel van de inwoners van Haanrade en Vink is zelfredzaam en vitaal.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
20
Sjevemethoes, de bezetting versus maatschappelijke opgave De bezetting, kwalitatief
Onderstaand de mate waarin de bezetting van het Sjevemethoes in kwalitatieve zin overeenkomt met de maatschappelijke opgave in het verzorgingsgebied. Activeren en participeren
Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid
De bezetting
Ѵ Samenhang en verbinden
Faciliteren
+/Er is sprake van een welhaast perfecte ‘match’ tussen de bezetting van het Sjevemethoes en de maatschappelijke opgave in Chevremont, Erenstein en Rolduckerveld. Voor Haanrade en Vink is de ‘match’ minder. Het Sjevemethoes is minder gericht op vrijetijijdsbesteding en het faciliteren van verenigingen. Dat laatste is overigens mogelijk, zeker in de weekenden. Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
21
Sjevemethoes, beheer en exploitatie Kengetallenvergelijking
Toelichting Sjevemethoes
Omzet
Benchmark 1e kwartiel
Mediaan
3e kwartiel
Omzet zaalhuur per m2 BVO
€
3,46
€
16,12
€
25,89
€
44,25
Omzet horeca per m2 BVO
€
31
€
41
€
106
€
166
Omzet horeca per deelnemer
€
32
Omzet horeca per bezoeker
€
0,46
Totale omzet per m2 BVO
€
35
€
76
€
138
€
220
Directe exploitatiekosten Inkooppercentage horeca
89%
32%
37%
42%
Personeelskosten % vd omzet
120%
26%
54%
68%
Personeelskosten per m2 BVO
€
42
€
23
€
74
€
113
Overige directe kosten per m2 BVO
€
35
€
2
€
5
€
10
Indirecte exploitatiekosten Adm & alg als % van de omzet
23%
5%
8%
10%
Adm & alg per m2 BVO
€
8,13
€
5,04
€
10,52
€
14,28
Energiekosten per m2 BVO
€
-
€
16,89
€
28,53
€
35,42
Onderhoudskosten per m2 BVO
€
-
€
2,80 €
5,81
€
10,73
Links treft u de vergelijking aan van de exploitatieresultaten van het Sjevemethoes met die van andere gemeenschapshuizen. Op de verticale as treft u de verschillende kengetallen aan die wij hebben gebruikt. Voor zowel de omzet, als de kosten ziet u dat deze zijn omgerekend naar omzet of kosten per vierkante meter bruto vloeroppervlak (BVO), naar bezoekers of (voor de kosten) als percentage van de omzet.
Vervolgens treft u eerst de getallen van het Sjevemethoes aan. Daarna treft u de cijfers aan van andere gemeenschapshuizen. Die vergelijking is in een bandbreedte van kwartielen weergegeven. Die hebben de volgende betekenis: • 1e kwartiel: De accommodaties met de relatief slechte scores. • Mediaan: De accommodaties met de gemiddelde scores. • 3e kwartiel: De accommodaties met de relatief goede scores. Uit de tabel kunnen de volgende conclusies worden getrokken: • De inkomsten/omzet in het Sjevemethoes zijn laag, zowel uit de zaalhuur als uit de horeca. Dat is overigens een bewuste keuze. Het doel is om de accommodatie zo laagdrempelig mogelijk te houden. • De kosten zijn ook laag, althans als die worden omgeslagen per vierkante meter. In relatie tot de omzet zijn de kosten hoog. Dat komt niet omdat de kosten op zichzelf hoog zijn, maar omdat de omzet/inkomsten laag zijn. • Onder de streep is er sprake van een exploitatietekort.
Resultaat Dekkingsgraad ex kapitaallasten
31%
Resultaat ex kaplast per m2 BVO
€
-78
Resultaat ex kaplast per bezoeker
€
-1,15
83% €
86% -29
€
98% -25 €
-1
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
22
Sjevemethoes, beheer en exploitatie Beheervorm
Het oordeel
Het Sjevemethoes heeft een bijzondere beheervorm. De belangrijkste kenmerken zijn: • De beheertaken ‘achter de schermen’ worden door Impuls uitgevoerd. Dat zijn de (financiële) administratie, de vergunningen, planning/rooster, inkoop, e.d. Ook is de beheerder in dienst bij Impuls. • ‘Voor de schermen’ worden veel beheertaken uitgevoerd door een grote groep vrijwilligers. Het betreft vooral (maar niet uitsluitend) buffetwerkzaamheden. • Binnen het Sjevemethoes is een Klankbordgroep actief. Deze Klankbordgroep (een vrijwilligersorganisatie) denkt mee over de programmering, initieert activiteiten en vormt in wezen de schakel tussen de accommodatie en de buurten.
Het beheer- en exploitatieopzet van het Sjevemethoes is in meerdere opzichten bijzonder en bereikt de maatschappelijke doelen. De wijze van beheer is volledig gericht op de maatschappelijke opgave en bereikt en betrekt de inwoners. Daarmee is het Sjevemethoes van grote maatschappelijke betekenis. Eigenlijk het enige ‘minpunt’ zijn de financiële resultaten. Vanwege de laagdrempeligheid (bewuste keuze) zijn de inkomsten relatief laag.
Verder geldt dat de gemeente eigenaar is van de accommodatie en deze verhuurt aan Impuls.
ONDERWERP
De gekozen beheervorm blijkt in de praktijk goed te functioneren. Door de rol van Impuls worden de vrijwilligers ontzorgd van de meer complexe beheertaken, zodat zij zich volledig kunnen richten op programmering, binding met de buurt en de dienstverlening richting de bezoekers. Omdat de Klankbordgroep geen rechtsvorm bezit, zijn er nauwelijks juridische belemmeringen of barrières om daar zitting in te nemen. Daarmee is dit een toekomstbestendige wijze van beheer en exploitatie.
Toekomstbestendig
Mede door de beheervorm is de accommodatie zondermeer laagdrempelig en bereikt zij grote groepen inwoners die bij uitstek de doelgroep zijn van het gemeenschapshuis.
Maatschappelijk rendement
In de onderstaande tabel de belangrijkste criteria waarop het oordeel is gevorm en de scores.
OORDEEL (max 5 sterren)
Gericht op maatschappelijke opgave Participatie inwoners
Financieel rendement
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
23
Sjevemethoes, sterke en zwakke punten Sterk • Bijzondere accommodatie (kerk). • Goede tot zeer goede bezetting. • Bezetting (qua type activiteiten en dienstverlening) goed passend bij de maatschappelijke opgave in het verzorgingsgebied. • Groot bereik onder de inwoners. • Wijze van beheer die garandeert dat de maatschappelijke doelstelling voorop staat. • Inwoners participeren in beheer en activiteiten.
Zwak • Het is geen duurzaam gebouw. • Vanwege de laagdrempeligheid zijn de inkomsten beperkt.
DE ACCOMMODATIE CAPACITEIT
FUNCTIES
FUNCTIONALITEIT
TECHNISCHE KWALITEIT
DUURZAAMHEID
Tekort
Evenwicht
Monofunctioneel
Multifunctioneel
Slecht
Goed
Slecht
Goed
Label G
Label A
Slecht
Zeer goed
Geen match
Volledige match
Laag
Hoog
Niet
Volledig
Niet
Volledig
Laag
Hoog
Laag
Hoog
Slecht
Zeer goed
GEBRUIK/BEZETTING BEZETTINGSGRAAD
MATCH MET MAATSCH OPGAVE
BEREIK EN BEZOEK
BEHEER EN EXPLOITATIE TOEKOMSTBESTENDIG
GERICHT OP MAATSCH OPGAVE
PARTICIPATIE INWONWERS
MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT
EXPLOITATIERESULTATEN
24
‘t Westhoes Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
25
Westhoes, het verzorgingsgebied VERZORGINGSGEBIED Direct Heilust
De buurten binnen het verzorgingsgebied
Indirect Gracht
Kaalheide
Spekholzerheide
Inwoners
2.515
2.025
2.770
3.280
0-15 jr
14,1%
14,3%
14,8%
10,2%
15-25 jr
9,7%
7,9%
9,9%
9,0%
25-45 jr
21,1%
24,0%
23,8%
22,0%
45-65 jr
31,8%
30,1%
31,4%
29,7%
65 e.o.
23,3%
23,7%
20,0%
29,1%
Het Westhoes ligt centraal in de buurt Heilust, maar vervult ook een functie voor een deel van de inwoners van Gracht, Kaalheide en Spekholzerheide. Deze laatste drie buurten behoren geheel of gedeeltelijk tot het verzorgingsgebied van het Westhoes. In de linker tabel treft u de inwonersaantallen en samenstelling van de bevolking aan van de buurten rondom het Westhoes.
Heilust
De buurt Heilust één van de buurt van Kerkrade die veel aandacht behoeft. Voor veel onderwerpen binnen het Sociaal Domein blijkt dat de situatie in Heilust relatief ongunstig is.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
26
Westhoes, het verzorgingsgebied De buurten
Onderstaand het profiel van twee buurten rondom Heilust (Kaalheide en Spekholzerheide). De situatie in Gracht is gunstiger dan in Heilust, Kaalheide en Spekholzerheide.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
27
Westhoes, de accommodatie De accommodatie
Het Westhoes is gehuisvest in een voormalige kerk. De accommodatie is royaal van opzet en beschikt over 10 ruimten die geschikt zijn voor activiteiten, waaronder een grote zaal. In de onderstaande tabel treft u de ruimten en hun oppervlakten aan. Het totale bruto vloeroppervlak bedraagt 2.078 m².
Westhoes
M2
Begane grond Café/ontmoeting
122,5
Bijeenkomstruimte
49,0
Bijeenkomstruimte
116,9
Bijeenkomstruimte
53,6
Bijeenkomstruimte
3,8
Bijeenkomstruimte
4,0
Bijeenkomstruimte
10,7
Bijeenkomstruimte
18,5
Subtotaal
378,9
De accommodatie
Onderstaand het oordeel over het gebouw zelf. Daarbij is gelet op de capaciteit (is de accommodatie groot genoeg), de technische kwaliteit (wat is de technische toestand), de functionaliteit (is het gebouw geschikt voor de activiteiten die erin plaatsvinden) en de duurzaamheid (energielabel).
OORDEEL (max 5 sterren)
ONDERWERP Capaciteit
Royale accommodatie, diversiteit aan ruimten, naastgelegen speeltuin
Technische kwaliteit
Relatief nieuw gebouw, geen onderhoudsgebreken.
Functionaliteit
Goed functioneel
Duurzaamheid
Energielabel G
Leefstijlen In de cirkeldiagrammen treft u de samenstelling van de bevolking aan naar leefstijlen van de buurten van het verzorgingsgebied van het Westhoes naar leefstijlen. In de rechterfiguur treft u de positionering aan van het Westhoes. Daaruit blijkt dat er sprake is van een goede match met de groene en de gele leefstijl. Het Westhoes heeft in principe aantrekkingskracht op circa 75% van de inwoners uit het verzorgingsgebied.
Heilust e.o. 12%
13%
Verdieping Grote zaal + Podium
496,4
TOTAAL
875,3
TOELICHTING
Ѵ
34%
Ѵ
Westhoes
41% Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
28
Westhoes, de bezetting De bezetting, kwantitatief
In de onderstaande tabel is de bezettingsgraad van het Westhoes per ruimte, per dagdeel en totaal weergegeven. Ook is de bezetting voorzien van een oordeel. Uit de tabel blijkt dat het Westhoes zeer goed is bezet. Bij het berekenen van de bezettingsgraad is uitgegaan van 365 theoretische openingsdagen per jaar. Ochtend
Middag
Avond
Totaal
Oordeel
Podium
85%
69%
63%
72%
Zeer goed
44% of hoger
Ungesjpekkes
15%
28%
14%
19%
Matig
> 11% < 22%
D'r Krichelberg
0%
70%
11%
27%
Voldoende
>22% < 33%
Spreekkamer
52%
73%
1%
42%
Goed
> 33% < 44%
De Maar
94%
93%
27%
71%
Zeer goed
44% of hoger
HootsBróch
54%
87%
82%
74%
Zeer goed
44% of hoger
'T Jod tsimmer
34%
76%
18%
43%
Goed
> 33% < 44%
Jroeëse Zaal
85%
79%
76%
80%
Zeer goed
44% of hoger
Noabersjaf
45%
35%
9%
30%
Voldoende
>22% < 33%
Jongerenruimte
37%
79%
37%
51%
Zeer goed
44% of hoger
A jen Eech
29%
35%
10%
25%
Voldoende
>22% < 33%
Totaal
48%
66%
32%
49%
Zeer goed
De bezetting, kwalitatief
In de onderstaande figuur is weergegeven welk activiteiten, producten of diensten binnen het Sociaal Domein worden aangeboden in het Westhoes.
Bereik, animo en benutting
Ook voor andere aspecten van de bezetting scoort het Westhoes goed. Bij bereik en animo zijn de scores weergegeven voor uitsluitend het directe verzorgingsgebied (Heilust) en inclusief het indirecte verzorgingsgebied (inclusief Gracht, Kaalheid en Spekholzerheide). Direct
Indirect
Bereik
49%
12%
Animo
29,3
7,0
Bezoeken per m2
35,2
Toelichting • • •
Bereik: het percentage van de inwoners dat frequent de accommodatie bezoekt. Animo: Het aantal malen dat inwoners van het verzorgingsgebied gemiddeld de accommodatie per jaar bezoeken. Bezoeken per m2: Aantal bezoeken gedeeld door het aantal vierkante meters BVO.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
29 29
Westhoes, de maatschappelijke opgave De bezetting, kwalitatief
De bezetting van het Westhoes is door ons vergeleken met onze interpretatie van de maatschappelijke opgave in het verzorgingsgebied. Onderstaand de maatschappelijke opgave in Heilust, Gracht, Kaalheide en Spekholzerheide.
Activeren en participeren
Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid
Samenhang en verbinden
Activeren en participeren
Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid
Samenhang en verbinding
Dit is de opgave in de wijken en buurten waar sprake is van grote groepen kwetsbare inwoners. De opgave in deze buurten is veelzijdig en vereist inzet vanuit verschillende domeinen.
Dit is de opgave in de wijken en buurten waar grote groepen, kwetsbare en niet of minder vitale senioren woonachtig zijn. De kern van de opgave is de vitaliteit van de inwoners, voorkomen van vereenzaming, et cetera.
Dit is de opgave als de sociale samenhang onder druk staat of te laag is. Bewegen, ontmoeten en versterking van sociale samenhang zijn de thema’s.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
30
Westhoes, de bezetting versus maatschappelijke opgave De bezetting, kwalitatief
Onderstaand de mate waarin de bezetting van het Westhoes in kwalitatieve zin overeenkomst met de maatschappelijke opgave in het verzorgingsgebied.
De bezetting
Ѵ
Er is sprake van een volledige ‘match’ tussen de bezetting van het Westhoes en de maatschappelijke opgave in Heilust e.o. Daarbij geldt dat niet alleen de dienstverlening in het Sociaal Domein goed aan bod komt in het Westhoes, maar ook het verenigingsleven en recreatie (b.v. speeltuin). Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
31
Westhoes, beheer en exploitatie Kengetallenvergelijking
Toelichting Westhoes
Omzet
Benchmark 1e kwartiel
Mediaan
3e kwartiel
Omzet zaalhuur per m2 BVO
€
52,19
€
16,12
€
25,89
€
44,25
Omzet horeca per m2 BVO
€
45
€
41
€
106
€
166
Omzet horeca per deelnemer €
77
Omzet horeca per bezoeker
€
1,27
Totale omzet per m2 BVO
€
98
€
76
€
138
€
220
Directe exploitatiekosten Inkooppercentage horeca
37%
32%
37%
42%
Personeelskosten % vd omzet
66%
26%
54%
68%
Personeelskosten per m2 BVO €
65
€
23
€
Overige directe kosten per m2€BVO
28
€
2 €
74
€
113
5 €
10
Links treft u de vergelijking aan van de exploitatieresultaten van het Westhoes met die van andere gemeenschapshuizen. Op de verticale as treft u de verschillende kengetallen aan die wij hebben gebruikt. Voor zowel de omzet, als de kosten ziet u dat deze zijn omgerekend naar omzet of kosten per vierkante meter bruto vloeroppervlak (BVO), naar bezoekers of (voor de kosten) als percentage van de omzet. Vervolgens treft u eerst de getallen van het Westhoes aan. Daarna treft u de cijfers aan van andere gemeenschapshuizen. Die vergelijking is in een bandbreedte van kwartielen weergegeven. Die hebben de volgende betekenis: • 1e kwartiel: De accommodaties met de relatief slechte scores. • Mediaan: De accommodaties met de gemiddelde scores. • 3e kwartiel: De accommodaties met de relatief goede scores. Uit de tabel kunnen de volgende conclusies worden getrokken: • De inkomsten/omzet in het Westhoes zijn voldoende. De omzet zaalhuur is hoog, vooral veroorzaakt door de huur die de maatschappelijke instellingen betalen. De omzet horeca is redelijk. • De kosten zijn redelijk, zowel gerelateerd aan de omvang van de accommodatie als aan de omzet. • Onder de streep is er sprake van een exploitatietekort.
Indirecte exploitatiekosten Adm & alg als % van de omzet
14%
5%
8%
10%
Adm & alg per m2 BVO
€
13,53
€
5,04
€
10,52
€
14,28
Energiekosten per m2 BVO
€
20,72
€
16,89
€
28,53
€
35,42
Onderhoudskosten per m2 BVO €
2,23
€
2,80
€
5,81
€
10,73
Resultaat Dekkingsgraad ex kapitaallasten 67%
83%
Resultaat ex kaplast per m2 BVO €
-48
Resultaat ex kaplast per bezoeker €
-1,37
€
86% -29 €
98% -25
€
-1
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
32
Westhoes, beheer en exploitatie Beheervorm
Het Westhoes heeft een bijzondere beheervorm. De belangrijkste kenmerken zijn: • De beheertaken ‘achter de schermen’ worden door Impuls uitgevoerd. Dat zijn de (financiële) administratie, de vergunningen, planning/rooster, inkoop, e.d. Ook de beheerders zijn in dienst bij Impuls. • ‘Voor de schermen’ worden de beheertaken uitgevoerd door beheerders, cliënten van de maatschappelijke partners en vrijwilligers. • Eindverantwoordelijk is een coöperatie. Het bestuur van de coöperatie bestaat uit vertegenwoordigers van de maatschappelijke partners en de gemeente. Verder geldt dat de gemeente eigenaar is van de accommodatie en deze verhuurt aan de coöperatie. De gekozen beheervorm blijkt in de praktijk voldoende tot goed te functioneren. Door de rol van Impuls is een professionele bedrijfsvoering gewaarborgd. Ook de gerichtheid op de maatschappelijke organisatie is gewaarborgd door de rol van de maatschappelijke partners en de gemeente in het bestuur. De participatie door inwoners en inzet vrijwilligers is (nog) te beperkt. De beheervorm is deels kopieerbaar voor andere accommodaties. Kopieerbaar is vooral de rol van Impuls. Echter, het uitbreiden van de rol van de coöperatie richting andere gemeenschapshuizen is geen begaanbare weg. Ook de oprichting van een coöperatie per gemeenschapshuis is geen haalbare richting.
In dat geval zouden vertegenwoordigers van de maatschappelijke partners per individueel bestuur, bestuursleden moeten afvaardigen.
Het oordeel
De beheer- en exploitatieopzet van het Westhoes functioneert is in meerdere opzichten goed. De wijze van beheer is volledig gericht op de maatschappelijke opgave en bereikt de inwoners. Daarmee is het Westhoes van grote maatschappelijke betekenis. Echter, over de noodzaak van handhaving van de coöperatie wordt getwijfeld en de participatie van inwoners kan beter. In de onderstaande tabel de belangrijkste criteria waarop het oordeel is gevorm en de scores.
ONDERWERP
OORDEEL (max 5 sterren)
Toekomstbestendig Gericht op maatschappelijke opgave Participatie inwoners Maatschappelijk rendement Financieel rendement
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
33
Westhoes, sterke en zwakke punten Sterk • Bijzondere accommodatie (kerk). • Eigentijdse accommodatie, goed onderhouden • Zeer goede bezetting. • Bezetting (qua type activiteiten en dienstverlening) goed passend bij de maatschappelijke opgave in het verzorgingsgebied. • Groot bereik onder de inwoners. • Wijze van beheer die garandeert dat de maatschappelijke doelstelling voorop staat. • Combinatie binnen en buiten (speeltuin/park). • Ondanks gerichtheid op de maatschappelijke opgave, goed verdedigbare exploitatieresultaten
Zwak • Het is geen duurzaam gebouw. • Participatie door inwoners is nog te beperkt.
DE ACCOMMODATIE CAPACITEIT
FUNCTIES
FUNCTIONALITEIT
TECHNISCHE KWALITEIT
DUURZAAMHEID
Overschot/tekort
Evenwicht
Monofunctioneel
Multifunctioneel
Slecht
Goed
Slecht
Goed
Label G
Label A
Slecht
Zeer goed
Geen match
Volledige match
Laag
Hoog
Niet
Volledig
Niet
Volledig
Klein
Groot
Laag
Hoog
Slecht
Zeer goed
GEBRUIK/BEZETTING BEZETTINGSGRAAD
MATCH MET MAATSCH OPGAVE
BEREIK EN BEZOEK
BEHEER EN EXPLOITATIE TOEKOMSTBESTENDIG
GERICHT OP MAATSCH OPGAVE
PARTICIPATIE INWONWERS
MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT
EXPLOITATIERESULTATEN
34
Catharina Hoes ‘t Westhoes Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
35
Catharina Hoes, het verzorgingsgebied VERZORGINGSGEBIED Direct Holz
De buurten binnen het verzorgingsgebied
Indirect Nulland
Centrum
Rolduckerveld
Inwoners
2.290
2.890
4.635
2.235
0-15 jr
11,4%
13,0%
8,8%
14,1%
15-25 jr
9,4%
8,8%
7,7%
10,7%
25-45 jr
23,1%
22,5%
17,3%
23,7%
45-65 jr
28,2%
30,3%
26,6%
26,6%
65 e.o.
27,9%
25,4%
39,6%
24,8%
Het Catharina Hoes ligt centraal in de buurt Holz, maar vervult ook een functie voor een deel van de inwoners van Nulland, Kerkrade-Centrum en Rolduckerveld. Deze laatste drie buurten behoren geheel of gedeeltelijk tot het verzorgingsgebied van het Catharina Hoes. In de linker tabel treft u de inwonersaantallen en samenstelling van de bevolking aan van de buurten rondom het Catharina Hoes.
Holz
De buurt Holz is een buurt die aandacht behoeft. De buurt heeft minder ongunstige ‘scores’ dan bijvoorbeeld Heilust en Rolduckerveld, maar op vele punten is verbetering nodig.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
36
Catharina Hoes, het verzorgingsgebied De buurten
Onderstaand het profiel van twee buurten rondom Holz (Nulland en Rolduckerveld).
Nulland en Rolduckerveld geven en vergelijkbaar beeld, waarbij geldt dat de situatie in Rolduckerveld ongustiger is dan die in Nulland.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
37
Catharina Hoes, het verzorgingsgebied De buurten
Onderstaand het profiel van Kerkrade-Centrum.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
38
Catharina Hoes, de accommodatie De accommodatie
De accommodatie
Het Catharina Hoes beschikt over 7 ruimten die geschikt zijn voor activiteiten. Daarnaast beschikt het Catharina Hoes over een café/bar. Het totale bruto vloeroppervlak bedraagt 1.312 m².
Catharina Hoes
M2
Begane grond Grote zaal
253,0
Lokaal 1
56,0
Lokaal 2+3
56,0
Lokaal 4+5 (korenzaal)
114,0
Lokaal 6
39,0
Subtotaal
518,0
Onderstaand het oordeel over het gebouw zelf. Daarbij is gelet op de capaciteit (is de accommodatie groot genoeg), de technische kwaliteit (wat is de technische toestand), de functionaliteit (is het gebouw geschikt voor de activiteiten die erin plaatsvinden) en de duurzaamheid.
OORDEEL (max 5 sterren)
ONDERWERP
TOELICHTING
Capaciteit
Royale accommodatie, diversiteit aan ruimten en voorzieningen.
Technische kwaliteit
Goed onderhouden gebouw, frisse eigentijdse uitstraling.
Functionaliteit
Goed functioneel
Duurzaamheid
Energielabel E
Leefstijlen In de cirkeldiagrammen treft u de samenstelling van de bevolking aan naar leefstijlen van de buurten van het verzorgingsgebied van het Catharina Hoes naar leefstijlen. In de rechterfiguur treft u de positionering aan van het Catharina Hoes. Daaruit blijkt dat er sprake is van een goede match met de gele leefstijl en een voldoende match met de groene leefstijl. Het Catharinahoes heeft in principe aantrekkingskracht op circa 75% van de inwoners uit het verzorgingsgebied. Rolduckerveld 9%
Verdieping
14%
Lokaal 11 groot
42,0
Lokaal 12 klein
36,0
Subtotaal
78,0
Holz/Centrum
35%
14% 30% 15% 42%
TOTAAL
Nulland
596,0
12%
Ѵ
Catharina Hoes
41%
34%
14%
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade 40%
39
Catharina Hoes, de bezetting De bezetting, kwantitatief
In de onderstaande tabel is de bezettingsgraad van het Catharina Hoes per ruimte, per dagdeel en totaal weergegeven. Ook is de bezetting voorzien van een oordeel. Uit de tabel blijkt dat het Catharina Hoes een slechte bezetting kent. Bij het berekenen van de bezettingsgraad is uitgegaan van 365 theoretische openingsdagen per jaar. Ook geldt dat de commerciële activiteiten niet in het overzicht zijn opgenomen
Ochtend
Middag
Avond
Totaal
Oordeel
Zaal volledig
35%
5%
40%
25%
Voldoende
> 22% < 33%
Lokaal 1 (vergaderlokaal)
12%
12%
12%
12%
Matig
> 11% < 22%
Lokaal 2+3 (vergaderlokaal)
0%
0%
0%
0%
Zeer Slecht
Lokaal 4+5 (korenzaal)
35%
0%
23%
19%
Matig
Lokaal 6
0%
0%
0%
0%
Zeer Slecht
< 5%
Lokaal 11 groot
12%
0%
0%
4%
Zeer Slecht
< 5%
Lokaal 12 klein
0%
12%
12%
8%
Slecht
Totaal
13%
4%
12%
10%
Slecht
De bezetting, kwalitatief
In de onderstaande figuur is weergegeven welk activiteiten, producten of diensten binnen het Sociaal Domein worden aangeboden in het Catharina Hoes .
< 5%
> 11% < 22%
> 5% < 11%
Bereik, animo en benutting
Ook voor andere aspecten van de bezetting scoort het Catharina Hoes niet goed. Bij bereik en animo zijn de scores lager dan voor andere gemeenschapshuizen. Het aantal bezoeken per m2 vloeroppervlak is ronduit laag.
Direct
Indirect
Bereik
19,7%
3,7%
Animo
9,0
1,7
Bezoeken per m2
15,7
Toelichting • • •
Bereik: het percentage van de inwoners dat frequent de accommodatie bezoekt. Animo: Het aantal malen dat inwoners van het verzorgingsgebied gemiddeld de accommodatie per jaar bezoeken. Bezoeken per m2: Aantal bezoeken gedeeld door het aantal vierkante meters BVO. Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
40 40
Catharina Hoes, de maatschappelijke opgave De bezetting, kwalitatief
De bezetting van het Catharina Hoes is door ons vergeleken met onze interpretatie van de maatschappelijke opgave in het verzorgingsgebied. Onderstaand de maatschappelijke opgave in het verzorgingsgebied.
Activeren en participeren
Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid
Activeren en participeren
Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid
Dit is de opgave in de wijken en buurten waar sprake is van grote groepen kwetsbare inwoners. De opgave in deze buurten is veelzijdig en vereist inzet vanuit verschillende domeinen.
Dit is de opgave in de wijken en buurten waar grote groepen, kwetsbare en niet of minder vitale senioren woonachtig zijn. De kern van de opgave is de vitaliteit van de inwoners, voorkomen van vereenzaming, et cetera.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
41
Catharina Hoes, de bezetting versus maatschappelijke opgave De bezetting, kwalitatief
Onderstaand de mate waarin de bezetting van het Catharina Hoes in kwalitatieve zin overeenkomst met de maatschappelijke opgave in het verzorgingsgebied.
De bezetting Activeren en participeren
Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid
x Er is onvoldoende sprake van een ‘match’ tussen de bezetting van het Catharina Hoes en de maatschappelijke opgave in Holz e.o.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
42
Catharina Hoes, beheer en exploitatie Kengetallenvergelijking
Toelichting Catharinahoes
Omzet
Benchmark 1e kwartiel
Mediaan 3e kwartiel
Omzet zaalhuur per m2 BVO
€
16,62
€
16,12
€
25,89
€
44,25
Omzet horeca per m2 BVO
€
-
€
41
€
106
€
166
Omzet horeca per deelnemer
€
-
Omzet horeca per bezoeker
€
-
Totale omzet per m2 BVO
€
18
€
76
€
138
€
220
Directe exploitatiekosten Inkooppercentage horeca
0%
32%
37%
42%
Personeelskosten % vd omzet
0%
26%
54%
68%
Personeelskosten per m2 BVO
€
-
€
23
€
74
€
113
Overige directe kosten per m2 BVO
€
-
€
2
€
5
€
10
Indirecte exploitatiekosten Adm & alg als % van de omzet
84%
5%
8%
10%
Adm & alg per m2 BVO
€
14,82
€
5,04
€
10,52
€
14,28
Energiekosten per m2 BVO
€
7,47
€
16,89
€
28,53
€
35,42
Onderhoudskosten per m2 BVO
€
1,41
€
2,80
€
5,81
€
10,73
Links treft u de vergelijking aan van de exploitatieresultaten van het Catharinahoes met die van andere gemeenschapshuizen. Op de verticale as treft u de verschillende kengetallen aan die wij hebben gebruikt. Voor zowel de omzet, als de kosten ziet u dat deze zijn omgerekend naar omzet of kosten per vierkante meter bruto vloeroppervlak (BVO), naar bezoekers of (voor de kosten) als percentage van de omzet. Vervolgens treft u eerst de getallen van het Catharina Hoes aan. Daarna treft u de cijfers aan van andere gemeenschapshuizen. Die vergelijking is in een bandbreedte van kwartielen weergegeven. Die hebben de volgende betekenis: • 1e kwartiel: De accommodaties met de relatief slechte scores. • Mediaan: De accommodaties met de gemiddelde scores. • 3e kwartiel: De accommodaties met de relatief goede scores. Uit de tabel kunnen de volgende conclusies worden getrokken: • De inkomsten van het Catharinahoes zijn laag. Dat is ook niet verwonderlijk, omdat de horecainkomsten niet voor de stichting zijn, maar voor de exploitant. De stichting ontvangt huur van de maatschappelijke gebruikers en de exploitant. • De kosten zijn over het algemeen laag tot uitzonderlijk laag: • De directe exploitatiekosten ontbreken, omdat deze voor rekening komen van de exploitant. • De indirecte exploitatiekosten zijn laag, waarbij vooral de lage energiekosten en de lage onderhoudskosten opvallen.
• Het exploitatieresultaat was in het jaar 2022 negatief. Het negatieve resultaat is overigens het kleinste van de gemeenschapshuizen in Kerkrade die hun exploitatieresultaten met ons hebben gedeeld. • In financiële zin is het Catharina Hoes het best presterende gemeenschapshuis van Kerkrade.
Resultaat Dekkingsgraad ex kapitaallasten
74%
83%
Resultaat ex kaplast per m2 BVO
€
-6
Resultaat ex kaplast per bezoeker
€
-0,39
€
86% -29
€
-25 €
98% -1
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
43
Catharina Hoes, beheer en exploitatie Beheervorm
Het Catharina Hoes kent een beheervorm zoals vele andere gemeenschapshuizen in Nederland. Een stichting is eindverantwoordelijk voor het beheer en exploitatie van de accommodatie. De dagelijkse gang van zaken en de exploitatie van het buffet zijn de verantwoordelijkheid van een exploitant die voor eigen rekening en risico exploiteert. Deze exploitant draagt zorg voor de dienstverlening richting de maatschappelijke gebruikers. De leegstand mag hij opvullen met eigen, commerciële activiteiteten. Daarbij geldt dat deze exploitant op groot draagvlak mag rekenen bij bestuur van de stichting en de gebruikers. Deze exploitant vervult overigens dezelfde functie binnen het Patronaat. Deze vorm van beheer en exploitatie is voor het Catharina Hoes niet toekomstbestendig. In de eerste plaats geldt dat het bestuur van de stichting eind dit jaar haar taken neerlegt. Het bestuur is van mening dat het niet langer verantwoord is om de accommodatie te exploiteren, gegeven de randvoorwaarden waarbinnen zij moet functioneren. De meeste bestuursleden zijn nog wel bereid om in de toekomst een rol te vervullen (bijvoorbeeld in een Klankbordgroep zoals het geval bij het Sjevemethoes), maar willen niet langer de volledige verantwoordelijkheid dragen. Alhoewel de exploitant op veel draagvlak kan rekenen, is deze vorm van beheer en exploitatie vanzelfsprekend niet gericht op de maatschappelijke opgave.
Alhoewel de betreffende exploitant affiniteit heeft met maatschappelijke activiteiten, is deze beheervorm meer toegesneden voor commerciële activiteiten.
Het oordeel
Het beheer- en exploitatieopzet van het Catharina Hoes heeft als voordelen dat sprake is van een efficiënte exploitatie en goede exploitatieresultaten. Ook het onderhouden van het gebouw is in goede handen geweest bij bestuur en exploitant. Echter, de maatschappelijke functie is te beperkt. Gezien de kenmerken van het verzorgingsgebied zijn meer maatschappelijke activiteiten en een bredere maatschappelijk functie gewenst.
ONDERWERP
OORDEEL (max 5 sterren)
Toekomstbestendig Gericht op maatschappelijke opgave Participatie inwoners Maatschappelijk rendement Financieel rendement
Verder is het van belang om het volgende te vermelden: • De bezettingsgraad van het Catharina Hoes is slecht. Dat komt mede doordat enkele grote, vaste huurders kort geleden zijn ondergebracht in Flexiforum. Dat heeft de maatschappelijke functie en de bezetting van het Catharina Hoes geen goed gedaan. • De gemeenschapshuizen in Kerkrade, die een stevige maatschappelijke functie vervullen, worden allen (direct of indirect) ondersteund door Impuls. Dit geldt niet voor het Catharina Hoes. De stichting, die het gebouw beheert en exploiteert, heeft zonder ondersteuning de accommodatie draaiende moeten houden. Eenieder zal begrijpen dat het beheer en exploitatie op zichzelf al een stevige verantwoordelijkheid is. Om daarnaast ook de programmering van de accommodatie te versterken is meer dan redelijkerwijs van een vrijwilligersbestuur mag worden verwacht. Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
44
CATHARINAHOES
Catharina Hoes, sterke en zwakke punten Sterk • Goed onderhouden gebouw met eigentijdse en frisse uitstraling. • Goede locatie en parkeermogelijkheden. • Een grote diversiteit aan ruimten en voorzieningen. Ruime exploitatiemogelijkheden. • Efficiënte exploitatie. • Beheerder/exploitant die op veel draagvlak kan rekenen.
Zwak • Slechte bezettingsgraad. • Beperkte maatschappelijke functie. • Niet toekomstbestendige opzet van beheer en exploitatie. Het bestuur stopt. • Geen duurzaam gebouw. • Participatie door inwoners beperkt.
DE ACCOMMODATIE CAPACITEIT
FUNCTIES
FUNCTIONALITEIT
TECHNISCHE KWALITEIT
DUURZAAMHEID
Overschot/tekort
Evenwicht
Monofunctioneel
Multifunctioneel
Slecht
Goed
Slecht
Goed
Label G
Label A
Slecht
Zeer goed
Geen match
Volledige match
Laag
Hoog
Niet
Volledig
Niet
Volledig
Klein
Groot
Laag
Hoog
Slecht
Zeer goed
GEBRUIK/BEZETTING BEZETTINGSGRAAD
MATCH MET MAATSCH OPGAVE
BEREIK EN BEZOEK
BEHEER EN EXPLOITATIE TOEKOMSTBESTENDIG
GERICHT OP MAATSCH OPGAVE
PARTICIPATIE INWONWERS
MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT
EXPLOITATIERESULTATEN
45
Patronaat Catharina Hoes ‘t Westhoes Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
46
Patronaat, het verzorgingsgebied VERZORGINGSGEBIED Direct
Indirect
Bleijerheide
Nulland
Inwoners
4.170
2.890
0-15 jr
13,9%
13,0%
15-25 jr
8,9%
8,8%
25-45 jr
25,2%
22,5%
45-65 jr
31,3%
30,3%
65 e.o.
20,7%
25,4%
De buurten binnen het verzorgingsgebied
Het Patronaat ligt centraal in de buurt Bleijerheide, maar vervult ook een functie voor een deel van de inwoners van Nulland. In de linker tabel treft u de inwonersaantallen en samenstelling van de bevolking aan van de buurten rondom het Patronaat.
Bleijerheide In de buurt Bleijerheide zien we min of meer hetzelfde beeld als in veel andere buurten in Kerkrade. Op vele onderdelen van het Sociaal Domein is sprake van ongunstige scores. Bleijerheide wijkt overigens sterk af van andere buurten (net als Vink en Haanrade) op het onderwerp demografie. In de buurt is minder sprake van vergrijzing dan elders in Kerkrade.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
47
Patronaat, het verzorgingsgebied De buurten
Onderstaand het profiel van Nulland.
Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
48
Patronaat, de accommodatie De accommodatie
De accommodatie
Het Patronaat beschikt over 5 ruimten die geschikt zijn voor activiteiten. Daarnaast beschikt het Patronaat nog over een café/bar en keuken. Het totale bruto vloeroppervlak bedraagt 1.180 m².
Onderstaand het oordeel over het gebouw zelf. Daarbij is gelet op de capaciteit (is de accommodatie groot genoeg), de technische kwaliteit (wat is de technische toestand), de functionaliteit (is het gebouw geschikt voor de activiteiten die erin plaatsvinden) en de duurzaamheid.
ONDERWERP
OORDEEL (max 5 sterren)
TOELICHTING
Capaciteit
Royale accommodatie
Technische kwaliteit
Voldoende onderhouden gebouw.
Patronaat
M2
Grote Zaal + Podium
320,0
Functionaliteit
Beperkte diversiteit aan ruimten
Jongerenruimte
140,0
Ouderenruimte (Impuls)
135,0
Duurzaamheid
Energielabel G
Zaal 4 Talent
30,0
Zaal 5 Talent
55,0
TOTAAL
680,0
Leefstijlen In de cirkeldiagrammen treft u de samenstelling van de bevolking aan naar leefstijlen van de buurten van het verzorgingsgebied van het Patronaat naar leefstijlen. In de rechterfiguur treft u de positionering aan van het Patronaat. Daaruit blijkt dat er sprake is van een goede match met de groene en ook de gele leefstijl. Het Patronaat heeft in principe aantrekkingskracht op circa 74% van de inwoners uit het verzorgingsgebied.
Bleijerheide/Nulland 12% 34%
14%
Ѵ
Patronaat
40% Fact-sheets gemeenschapshuizen Kerkrade
49
Patronaat, de bezetting De bezetting, kwantitatief
In de onderstaande tabel is de bezettingsgraad van het Patronaat per ruimte, per dagdeel en totaal weergegeven. Ook is de bezetting voorzien van een oordeel. Uit de tabel blijkt dat het Patronaat voldoende bezet is. Dat komt vooral door het gebruik van Talent en Impuls. De grote zaal is matig bezet. Bij het berekenen van de bezettingsgraad is uitgegaan van 365 theoretische openingsdagen per jaar. Ochtend
Middag
Avond
Totaal
Oordeel
Ruimte Talent (4 en 5)
43%
43%
0%
28%
Voldoende
>22% < 33%
Ruimte Impuls
62%
62%
16%
47%
Zeer goed
44% of hoger
Grote zaal
12%
0%
36%
16%
Matig
> 11% < 22%
30%
Voldoende
Jongerenruimte
De bezetting, kwalitatief
In de onderstaande figuur is weergegeven welk activiteiten, producten of diensten binnen het Sociaal Domein worden aangeboden in het Patronaat.
Onbekend
Totaal
39%
35%
17%
Bereik, animo en benutting
Voor andere aspecten van de bezetting scoort het Patronaat een krappe voldoende. Bij bereik en animo zijn de scores weergegeven voor uitsluitend het directe verzorgingsgebied (Bleijerheide) en inclusief het indirecte verzorgingsgebied (Nulland). Direct
Indirect
Bereik
10,9%
6,4%
Animo
5,5
3,3
Bezoeken per m2
19,4
Toelichting • • •
Bereik: het percentage van de inwoners dat frequent de accommodatie bezoekt. Animo: Het aantal malen dat inwoners van het verzorgingsgebied gemiddeld de accommodatie per jaar bezoeken. Bezoeken per m2: Aantal bezoeken gedeeld door het aantal vierkante meters BVO.