Concept-Uitvoeringsprogramma V2 Preventie en Handhaving, Jeugd & Alcohol Kerkrade 2023-2024 - AJ KH - '221205.pdf

0% Alcohol op de borrel, na het sporten en op feesten? Niemand die er nog van opkijkt.

3.2 Doelen en uitgangspunten Voor de periode tot 2024 houden we zowel in Kerkrade, als regionaal in Zuid-Limburg, dezelfde concrete doelstellingen als in het voorgaande preventie- en handhavingsplan: 1. In 2024 is in Kerkrade de startleeftijd van jongeren met hun eerste glas alcohol verhoogd naar 14 jaar (in 2013 lag deze leeftijd op 12,5 jaar en in 2019 op 12,9 jaar in Kerkrade) 2. In 2024 is in Kerkrade het aantal jongeren dat de afgelopen 4 weken alcohol heeft gedronken gedaald onder: 13/14 jarigen van 12,3% (2019) naar 5% (in 2013 was dit 18,5%) 15/16 jarigen van 34,1% (2019) naar 20% (in 2013 was dit 37,5%) 3. In 2024 is in Kerkrade het ‘Binge drinken’ onder jongeren gedaald onder: 13/14 jarigen van 8,7% (2019) naar 5% (in 2013 was dit 14,9%) 15/16 jarigen van 25,6% (2019) naar 20% (in 2013 was dit 51,3%) 4. In 2024 is de sociale beschikbaarheid van alcohol (het verstrekken van alcohol door ouders/ vrienden/ familie) in Kerkrade gehalveerd ten opzichte van 2019. In 2013 was dit 36,7% en in 2019 is dit gestegen tot 46,7%. 5. In 2024 is in Kerkrade het aantal ouders dat jongeren toestaat om thuis 1 glas alcohol te drinken gedaald onder: 13/14 jarigen van 24,7% (2019) naar 10% (in 2013 was dit 26,6%) 15/16 jarigen van 59,5% (2019) naar 25% (in 2013 was dit 72,8%) Aanvullende lokale doelstellingen, specifiek voor Kerkrade zijn: 6.

Terugbrengen van de impact van de corona-lockdowns bij de jeugd (uit verleden en toekomst). 7. In 2024 is in Kerkrade het aandeel alcoholverstrekkers, die zich houden aan de leeftijdsgrens van NIX-18 toegenomen tot gemiddeld 50%. De uitgangspunten bij het realiseren van deze doelstellingen zijn: • Streven naar bewustwording bij jongeren, hun opvoeders en verkoopkanalen van alcohol; • Wanneer de beschikbaarheid van alcohol voor jeugd afneemt, neemt ook hun alcoholgebruik af. • Handhavingsmaatregelen zijn aanvullend op preventiemaatregelen. • Gemeente Kerkrade en haar bestuur dragen in hun communicatie naar buiten dezelfde boodschap uit, namelijk: beslist geen alcohol voor jeugd onder de 18 jaar; er zijn alternatieven voor alcohol; te veel alcohol heeft een negatieve invloed op de ontwikkeling van de jeugd. Deze doelstellingen worden gemonitord en geëvalueerd met de GGD gezondheidsmonitors jeugd en (jong)volwassenen.

21

4. Interventiestrategie In dit hoofdstuk is vastgelegd hoe gemeente Kerkrade in 2023-2024 het alcoholgebruik onder jongeren wil voorkomen en verminderen. Deze interventiestrategie is gebaseerd op de beleidspijlers preventie (4.1), regelgeving (4.2) en handhaving (4.3). In paragraaf 4.4. is beschreven hoe regelgeving, toezicht en educatie in samenhang ingezet worden om onze doelstellingen in Kerkrade te behalen.

4.1 Preventie De eerste pijler om gedragsverandering - en daarmee vermindering van alcoholgebruik - onder jongeren te bewerkstellingen is preventie. Preventie bestaat uit: 1. voorlichting en educatie, 2. tijdig signaleren van alcoholgebruik en bieden van ondersteuning, en 3. Het zorgdragen voor een gezonde fysieke en sociale omgeving. Tot slot zal aangegeven worden, hoe deze elementen ingezet zullen worden in aansluiting op de specifieke doelen en aandachtspunten in Kerkrade. Mondriaan preventie en haar partners leveren vanuit de planproductie regio Parkstad een zeer belangrijke bijdrage hieraan, samen met Halt, GGD Zuid-Limburg en de Alcoholpoli Jeugd van het Zuyderland MC. Zie voor een uitgebreidere toelichting, hun Productenboek Mondriaan (weblink in bijlage 3).

4.1.1 Voorlichting en educatie In een integrale alcoholpreventie-aanpak is voorlichting een onmisbaar onderdeel om kennis te vergroten, bewustzijn voor de problematiek te creëren, draagvlak voor beleid te ontwikkelen of te vergroten, normen te beïnvloeden en mensen te informeren over het bestaande preventie/interventie-aanbod. De voorlichting en educatie dient niet alleen gericht te zijn op hoofddoelgroep, de jongeren zelf, maar ook op de omgeving, alcoholverstrekkers, ouders/opvoeders en het onderwijzend personeel van de scholen. Voor breed publiek: Gemeente Kerkrade stimuleert, samen met Mondriaan en GGD Zuid-Limburg, dat geschikte informatie beschikbaar wordt gesteld voor verschillende doelgroepen zoals jongeren, ouders, alcoholverstrekkers en professionals. Hierbij wordt gebruik gemaakt van verschillende manieren van communiceren, zoals sociale media, het verspreiden van folders bij scholen, uitgaansgelegenheden, supermarkten, sportverenigingen, informatiemarkt, maar ook voorlichtingsbijeenkomst of workshop bv. bij wijkcentra (zie bijlage 3 Planproductie Mondriaan Parkstad). We haken hierbij zoveel mogelijk aan bij de landelijke campagnes, voorlichtingsmaterialen en voorlichtingsmomenten, zoals rondom NIX-18. We willen deze communicatie nog beter afstemmen op de jongeren in Kerkrade zelf en op de tips die zij hierover genoemd hebben in het interview met de JARK.

Ook willen we de communicatie nog beter afstemmen op hun ouders. Gemeente Kerkrade, Mondriaan en GGD Zuid-Limburg zullen samen bekijken hoe de communicatie nog beter kan. Het zou goed zijn om hier jongeren zelf bij te betrekken, die precies kunnen aangeven wat wel of niet aansluit. En om ouders hierbij te betrekken, aangezien hun rol heel belangrijk is bij het voorkomen van (overmatig) alcoholgebruik door hun kinderen. Landelijke campagne NIX18: Tips en materialen voor het communiceren van de norm dat het gewoon is om tot je 18e niet te drinken en te roken, zijn te vinden op www.nix18.nl voor jongeren, ouders en iedereen. Voor jeugd (en risicogroepen) en ouders Mondriaan biedt vanuit de planproductie Parkstad, lokale educatie aan jongeren en ouders, bv. op scholen. Ook kunnen jongeren en ouders voor informatie en adviesgesprekken contact opnemen met Mondriaan preventie. Daarnaast is voor ouders opvoedondersteuning beschikbaar via gesprekken, ouderavond en een cursus.

Een deel van de jongeren die hun vrije tijd doorbrengen op straat worden niet of slecht bereikt met informatie of voor signalering van middelengebruik. Zij worden ook niet bereikt via projecten op school of door het verenigingsleven. Deze jongeren vormen een risico, doordat ze vaker geneigd zijn tot riskant experimenteergedrag met alcohol op plekken waar geen toezicht is. Via Outreaching zoeken preventiewerkers jongeren op in hun eigen wijk, het uitgaansleven of bij evenementen voor jongeren. Op die manier komen zij gemakkelijk in contact met jongeren en kunnen zij het gesprek met hen aangaan. Daarbij worden ook andere jongeren ingezet, als peer-educators. Dat zijn jongeren die hun leeftijdsgenoten voorlichting geven, met eigen voorbeelden en in hun eigen taal, waardoor het nog beter aansluit.

22

Voor scholen en leerkrachten School is de enige setting waar alle jongeren en jongvolwassenen een groot deel van hun tijd door brengen. Scholen zijn daardoor heel geschikt voor het aanbieden van voorlichting en educatie aan kinderen en hun ouders, gericht het voorkomen en verminderen van alcoholgebruik. Vanuit de planproductie Parkstad wordt alle scholen in Kerkrade ondersteuning aangeboden, in de vorm van preventieve programma’s zoals Gezonde School en Helder op School en consultatie. Het is erg belangrijk om bij de wijze van voorlichting en de keuze van interventies voor jeugd, goed rekening te houden met de leeftijdsfase van de jongere (vroege, midden- en late adolescentie), aangezien dit in belangrijke mate het succes bepaalt (zie bijlage 5). Gemeente Kerkrade en GGD Zuid-Limburg stimuleren alle scholen in Kerkrade om aan deze programma’s mee te doen. De Gezonde School en Genotmiddelen (DGSG) is een programma voor (verschillende typen) scholen PO/ SO/ VO/ MBO die aandacht willen schenken aan de preventie van alcohol, drugs en tabak. De Gezonde School is een programma dat onderwijsprofessionals helpt om een gezonde leefstijl op school vanzelfsprekend te maken.

Het is breed opgezet; naast voorlichting aan leerlingen is er aandacht voor een goed schoolbeleid, het betrekken van ouders en het signaleren en begeleiden van leerlingen die problematisch alcohol (of drugs) gebruiken. Het programma is er voor het voortgezet onderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs en op indicatie ook voor groep 7 en 8 van het basisonderwijs. Helder op School biedt scholen een Toolbox met veel handige hulpmiddelen, die ingezet kunnen worden. Voor horeca en (sport)verenigingen Voor het barpersoneel van horeca, sportverenigingen, verenigingen en scholen wordt IVA en Barcode aangeboden. De IVA is een Instructie Verantwoord Alcoholgebruik bedoeld voor barpersoneel van paracommerciële instellingen met name in het sociaal-cultureel werk, sportverenigingen, verenigingen, scholen en studentenverenigingen. De Barcode is bedoeld voor barpersoneel van commerciële bedrijven. Via de IVA en Barcode wordt barpersoneel geïnstrueerd over de Alcoholwet, alcoholgebruik, NIX-18 en verantwoord schenken. Voor jongerenwerkers, hulpverleners en politie Mondriaan preventie biedt ook ondersteunende trainingen en consultatie aan voor jongerenwerkers, hulpverleners, politie en overige professionals die in contact staan met risicogroepen bij jeugd voor het ontwikkelen van (problematisch) alcoholgebruik.

4.1.2 Signaleren en ondersteuning Het tijdig signaleren van (problematisch) alcoholgebruik is belangrijk om jongeren en ouders de juiste ondersteuning en adviezen te kunnen geven. Mensen in de omgeving van een jongere, zoals ouders en leerkrachten, spelen een rol bij de signalering. Maar ook andere partijen vervullen hierin een taak, zoals CJG, GGD, maatschappelijk werk, jongerenwerk, huisarts, BOAs, politie, HALT en Mondriaan Preventie. Middels tijdige signalering en passende ondersteuning of interventies, wordt gepoogd alcohol gerelateerde schade en overlast zo veel mogelijk te beperken. En om ernstige(re) gezondheidsschade en verslaving bij de jongere te voorkomen. Screening en kortdurende interventies zijn bewezen effectief. Samen met haar partners Mondriaan, GGD ZuidLimburg, Halt, scholen, jongerenwerkers, eerstelijnszorg etc bekijkt gemeente Kerkrade regelmatig hoe toeleiding van jongeren die alcohol gebruiken naar dit type interventies kan worden versterkt, of voldoende passende hulp voorhanden is en of dit goed aansluit op overige zorg. Hierbij worden lichtere en ook intensievere vormen van ondersteuning geboden, variëren van eHealth en programma’s van jongerenwerk, tot Moti-4 en individuele en groepsgerichte ondersteuning bij KOPP/KVO voor hoog-risico jongeren volgens het stepped care aanbod (zie bijlage 3).

Mondriaan Preventie verzorgt deze ondersteuning vanuit de planproductie Parkstad (zie bijlage 3). Ook kunnen jongeren en ouders, zoals eerder genoemd, voor adviesgesprekken contact opnemen met Mondriaan preventie. Ook is voor ouders opvoedondersteuning beschikbaar via gesprekken, ouderavond en een cursus. eHealth is een heel laagdrempelige manier voor jongeren en ouders om snel informatie op te zoeken over alcoholgebruik, om een test te doen, om zelfhulp- of opvoedtips te krijgen en om zo nodig de weg te vinden naar hulpverleningsinstanties. Bv. www.nix18.nl en www.helderopvoeden.nl.

23

Moti-4 is een laagdrempelig preventieprogramma voor jongeren van 14-24 jaar met beginnend problematisch middelengebruik (en gokken, gamen). Dit is bedoeld voor jongeren die niet verslaafd zijn, maar waarbij het drankgebruik wel problematische vormen dreigt aan te nemen. De stap naar hulpverlening is voor deze jongeren vaak te groot. Moti-4 bestaat uit vier individuele gesprekken met een medewerker van Mondriaan Preventie. Tijdens deze gesprekken wordt de jongere bewogen om het eigen gebruik kritisch te onderzoeken en worden motiverende gesprekstechnieken gebruikt.

In KOPP/KOV streeft men naar een gezonde ontwikkeling en het bevorderen van de mentale gezondheid van kinderen van ouders met psychische problemen of verslavingsproblemen. Ook wordt gewerkt aan het vergroten van hun veerkracht en welzijn. Het programma bestaat uit bijeenkomsten voor de kinderen en bijeenkomsten voor de ouders. De kinderen zijn ingedeeld in verschillende leeftijdsgroepen. Daarnaast wordt ook door bureau Halt en de Jeugd Alcoholpoli begeleiding aan jongeren en ouders geboden. Jongeren krijgen bij bureau Halt een passende Halt-interventie aangeboden, bij grensoverschrijdend gedrag en/of het in bezit hebben en/of drinken van alcohol. Zij kunnen een strafbaar feit gepleegd hebben of verwezen zijn door school, sportvereniging of gemeente voor een preventieve interventie. De effectief gebleken onderdelen uit de Halt-interventie: • Verschillende gesprekken waarin zij jongeren laten reflecteren op hun gedrag. • Opdrachten die jongeren laten nadenken over de gevolgen van hun gedrag, onder andere over alcoholgebruik. • Excuus aan eventuele betrokkenen die last hebben ervaren van de jongeren en eventuele schade vergoeden. • Aanleren en versterken van sociale vaardigheden, zoals omgaan met groepsdruk. • Ouders/verzorgers betrekken in het afspraken maken over onder andere middelengebruik.

• Signalering op zorgelijke signalen en indien nodig doorverwijzen naar verslavingszorg of hulpverlening. Halt kan ook voorlichting geven op scholen (kinderen en ouders), aan sportverenigingen of in de wijk.

Op de Jeugd Alcoholpoli van het Zuyderland MC biedt men nazorg aan jongeren die met een alcoholvergiftiging terecht zijn gekomen bij de SEH. Als de jongere weer naar huis kan, volgen 3 gesprekken op de alcoholpoli, voor het inventariseren van risico’s, vaststellen van restverschijnselen en begeleiding van jongeren en ouders gericht op NIX-18, gedragsverandering en opvoeding.

4.1.3 Fysieke en sociale beschikbaarheid en omgeving Het meest effectief zijn de maatregelen die ervoor zorgen dat alcohol fysiek niet of nauwelijks beschikbaar is voor jongeren, door een leeftijdsgrens, minder verkooppunten van alcohol, beperken van verkoopdagen/tijden en voorkomen van grote prijsacties. Middels handhaving wordt de naleving van regelgeving bewaakt (zie 4.2 en 4.3). Daarnaast is het erg belangrijk om de sociale omgeving van de jongere te betrekken. Dit begint met het geven van educatie aan de ouders (zie paragraaf 4.1.1), zodat zij afspraken over alcoholmatiging kunnen maken met hun kind. En zodat zij hun familie en ouders van vriendjes over deze afspraken kunnen informeren. Ook is belangrijk dat zij de afspraken over alcohol, uitgaan en vriendjes die mee uit gaan, in de gaten houden en hierover in gesprek blijven met hun kind. Maar ouders en zorgverleners kunnen het niet alleen. We moeten in iedere wijk samen met elkaar (als community) ervoor zorgen, dat we een Wijkgerichte Gezonde(re) Kindomgeving voor onze kinderen creëren. Bij de Wijkgerichte Gezonde(re) Kindomgeving zorgen volwassenen voor een gezonde sociale omgeving waarbij zij tijdens lessen, activiteiten en/of evenementen waar kinderen aanwezig zijn, het goede voorbeeld geven en niet roken en geen alcohol drinken. Waarbij gezonde voeding en gezonde drankjes als keuze voor kinderen beschikbaar is.

Zodat volwassenen samen met elkaar en de kinderen gezond gedrag vanzelfsprekend maken. Vanuit de Lokale Preventie Agenda Kerkrade, is gemeente Kerkrade hier wijkgericht bijeenkomsten voor aan het organiseren, om samen met sportverenigingen, buurtverenigingen, scholen, kinderopvang, jongerenwerk etc te kijken hoe we dit voor onze kinderen in iedere wijk zouden willen vormgeven. Bij een wijkgerichte aanpak kunnen we inspelen op de lokale situatie en elkaar nog beter steunen in het realiseren en volhouden hiervan.

24

Met behulp van programma’s als Gezonde School en Teamfit, ondersteunen we organisaties hierbij. Dit betekent dat we binnen de wijken nauw met elkaar samen werken, om dit voor onze kinderen te bereiken. JOGG-Teamfit helpt om de sportomgeving en buurtomgeving gezonder te maken. JOGG-Teamfit coaches geven kosteloos advies aan sportlocaties, buurthuizen, kinderboerderijen, speeltuinverenigingen en dag attracties om het voedingsaanbod gezonder te maken, een verantwoord alcoholbeleid en een rookvrij terrein. Het is ook erg belangrijk om het welbevinden van de jeugd te verbeteren. Het werkt preventief als jongeren zich goed voelen en aan georganiseerde vrijetijdsbesteding doen, bv hobby’s thuis (o.a. gamen), een (sport)club of vereniging. Het werkt ook preventief door in te zetten op alternatieven voor ‘redenen van alcoholgebruik’, zoals rustig worden, stress verminderen of beter slapen. Dan valt de aanleiding om alcohol te drinken weg. Bij voorlichting is het belangrijk om in te zetten op voordelen van niet-gebruik, zoals een gezonde leefstijl en het behoud van controle. Als een norm overschat wordt werkt het preventief om de juiste norm van het gewenst gedrag te communiceren, namelijk dat er veel jongvolwassenen zijn die geen alcohol gebruiken (en dat dat normaal is!).

Ook is het belangrijk om een negatieve attitude over alcoholgebruik voor je 18e aan te houden, om drinken niet te normaliseren en om de positieve uitkomstverwachtingen van jeugd over alcohol te verminderen.

4.1.4 Samenvatting interventies in aansluiting op doelen Hieronder is zichtbaar hoe de hiervoor genoemde preventie-activiteiten ingezet zullen worden om de regionale en specifieke doelen in Kerkrade te realiseren: 1. Sociale beschikbaarheid alcohol verminderen:

2. Startleeftijd verhogen en Binge drinken verlagen:

• Voorlichting en educatie ouders en kinderen • Peer-to-peer voor ouders • Concrete afspraken ouders en kinderen • Monitoren afspraken, vriendjes en uitgaan • Adviesgesprek/ Opvoedondersteuning • Scholen, Halt, Mondriaan en CJG betrekken

• Voorlichting en educatie kinderen en ouders • Gezonde School en Gezonde Kindomgeving • Adviesgesprek/ Opvoedondersteuning • (Mentaal) Welbevinden kinderen • oa Moti-4, HALT, Jeugd Alcoholpoli, KOPP/KOV • Extra aandacht voor risico-jongeren • Scholen, Halt, Mondriaan en CJG betrekken

3. Naleving leeftijdsgrens bij verstrekkers verhogen: • Voorlichting en educatie alcoholverstrekkers IVA - Instructie Verantwoord Schenken • Ondersteuning, advies en informatiematerialen via JOGG/ Teamfit • Wijkgerichte Gezonde Kindomgeving • Controle naleving en nalevingscommunicatie • Sportverenigingen, buurtverenigingen, GGD-ZL, scholen en diverse andere partners

4. Impact corona lockdowns op jeugd verlagen: • Overleg met oa scholen, jongerenwerk, TMF, Mondriaan, schoolmaatschappelijk werk, CJG • Onderwijs, sport en jongerenactiviteiten zo lang mogelijk open houden, en anders zo veel mogelijk buiten organiseren • Aandacht voor welbevinden jongeren • Extra aandacht voor risico-jongeren

Zij bijlage 3 voor de planproductie en weblink naar het productenboek van Mondriaan in Parkstad/ Kerkrade.

4.2 Wet- en regelgeving De derde pijler om alcoholgebruik onder jongeren zo laag mogelijk te houden is regelgeving. Er zijn meerdere regels vastgelegd in de Alcoholwet om alcoholgebruik onder jongeren te verminderen. Deze gelden in alle gemeenten, die hier controle op uitoefenen dat deze wet wordt nageleefd. De Alcoholwet geeft gemeenten ook verschillende verordenende bevoegdheden, waarmee zij mogelijkheden hebben tot het sturen middels daarin opgenomen maatregelen. Met regels geeft een gemeente een norm aan wat op termijn een effect heeft op de norm van ouders, jongeren en hun omgeving.

4.2.1 Actuele wet- en regelgeving Specifieke regels om alcoholgebruik onder jongeren (in Kerkrade) te verminderen zijn verspreid vastgelegd in de Alcoholwet, in diverse vergunningvoorschriften en in de verordening Paracommercie gemeente Kerkrade 2013.

25

Alcoholwet: • Artikel 20 lid 1: Het is verboden bedrijfsmatig of anders dan om niet alcoholhoudende drank te verstrekken aan een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. Onder verstrekken als bedoeld in de eerste volzin wordt eveneens begrepen het verstrekken van alcoholhoudende drank aan een persoon van wie is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt, welke drank echter kennelijk bestemd is voor een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. • Artikel 20 lid 3: Bij de voor het publiek bestemde toegang tot een horecalokaliteit, een slijtlokaliteit, een ruimte als bedoeld in artikel 18, tweede lid, of een vervoermiddel waarin bedrijfsmatig of anders dan om niet alcoholhoudende drank wordt verstrekt, dient duidelijk zichtbaar en goed leesbaar te worden aangegeven welke leeftijdsgrens of leeftijdsgrenzen gelden. Bij regeling van Onze Minister kunnen daaromtrent nadere regels worden gesteld of modellen worden vastgesteld. • Artikel 20 lid 4: Het is verboden in een slijtlokaliteit of horecalokaliteit of op een terras de aanwezigheid toe te laten van een persoon die in kennelijke staat van dronkenschap of kennelijk onder invloed van andere psychotrope stoffen verkeert.

• Artikel 21: Het is verboden bedrijfsmatig of anders dan om niet alcoholhoudende drank te verstrekken, indien redelijkerwijs moet worden vermoed, dat dit tot verstoring van de openbare orde, veiligheid of zedelijkheid zal leiden. • Artikel 45 lid 1: Het is degenen die de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt, met uitzondering van personen van 16 of 17 jaar die dienst doen in een inrichting waarin het horecabedrijf wordt uitgeoefend, waaronder begrepen het zijn van barvrijwilliger in een inrichting in beheer bij een paracommerciële rechtspersoon, verboden op voor het publiek toegankelijke plaatsen alcoholhoudende drank aanwezig te hebben of voor consumptie gereed te hebben, met uitzondering van plaatsen waar bedrijfsmatig of anders dan om niet alcoholhoudende drank voor gebruik elders dan ter plaatse wordt verstrekt. Vergunningsvoorschriften gemeente Kerkrade: • Bij een vergunningaanvraag c.q. aanvraag om tapontheffing moeten de evenementenorganisatoren minimaal 2 maatregelen beschrijven en ook feitelijk nemen, ter voorkoming van het schenken aan jeugdigen onder de 18 jaar.

• Bij de verstrekking van alcoholhoudende drank wordt bij evenementen, die zich specifiek richten op jongeren, gebruik gemaakt van een effectief leeftijdspolsbandjessysteem.Dit beoogt te borgen dat geen alcoholhoudende drank wordt verstrekt aan personen die de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt. • Het personeel dat tijdens een evenement, dat zich specifiek richt op jongeren, verantwoordelijk is voor het verstrekken van alcoholhoudende drank en/of het verstrekken van de leeftijdspolsbandjes dient, op enig moment voorafgaand aan de start van het evenement, geïnstrueerd te worden omtrent het verantwoord schenken van alcoholhoudende drank in zijn algemeenheid, en meer in het bijzonder omtrent het schenken daarvan bij gelegenheden waar een deel van de bezoekers de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt. Geadviseerd wordt om een dergelijke instructie door- of in overleg c.q. samenspraak met Mondriaan Verslavingspreventie uit te laten voeren. • Horeca met nachtvergunning is niet toegankelijk voor jongeren onder de 18 jaar. Verordening Paracommercie gemeente Kerkrade 2013: • Artikel 2: De schenktijden voor een paracommerciële rechtspersoon zijn beperkt.

Deze mogen alleen alcoholhoudende dranken verstrekken bij activiteiten die passen binnen haar statutaire doelstellingen op maandag tot en met zaterdag tussen 10.00 uur en 24.00 uur en op zondag tussen 10.00 uur en 20.00 uur. • Artikel 3 lid 1: Paracommerciële rechtspersonen mogen geen alcohol verstrekken tijdens bijeenkomsten van persoonlijke aard of bijeenkomsten die gericht zijn op personen die niet of niet rechtstreeks bij activiteiten van de betreffende rechtspersoon betrokken zijn. • Artikel 3 lid 2: Het is verboden om het verstrekken van alcoholhoudende drank, zoals bedoeld in artikel 3 lid 1, openlijk aan te prijzen of onder de aandacht te brengen met bijvoorbeeld posters, brochures, publicaties in kranten weekbladen of tijdschriften, of via internet of social media.

4.2.2 Toekomstige wet- en regelgeving De Alcoholwet geeft de gemeenteraad de verordende bevoegdheid om bepaalde zaken te regelen op het gebied van de verstrekking van alcoholhoudende drank. Het inzetten van deze verordenende bevoegdheid kan bijdragen aan het bereiken van de doelstellingen die de gemeente beoogt te bereiken met het Preventie- en handhavingsplan jeugd en alcohol Zuid-Limburg.

26

In 2023 gaat het college van B&W onderzoeken of het mogelijk en wenselijk is om het schenken van alcoholhoudende drank in (sport)kantines en dergelijke te verbieden tijdens activiteiten die zich hoofdzakelijk richten op c.q. bedoeld zijn voor jongeren. Het college legt in 2023 met een voorstel over dit onderwerp aan de gemeenteraad voor.

4.3 Handhaving De tweede pijler om alcoholgebruik onder jongeren te kunnen verminderen is Handhaving. Handhaving is aanvullend op preventie. De burgermeester is het bevoegde gezag voor handhaving van de bepalingen uit de Alcoholwet. Overeenkomstig artikel 41 van de Alcoholwet heeft de burgemeester toezichthouders aangesteld. In deze paragraaf wordt beschreven hoe vaak de gemeente Kerkrade per jaar in 2023 en 2024 gaat controleren en met welke frequentie. Momenteel worden er basiscontroles, evenementencontroles en controles in de openbare ruimte uitgevoerd. Hierbij worden ook leeftijdgrenzencontroles uitgevoerd. De doelstelling voor 2023 is om bovenstaande controles te blijven uitvoeren en om het aantal gerichte leeftijdscontroles uit te breiden. Hierbij richt handhaving zich op wettelijke bepalingen van de Alcoholwet, zoals: • Artikel 20 lid 1: Het bedrijfsmatig of anders dan om niet verstrekken van alcoholhoudende drank aan een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. Hieronder valt ook het verstrekken aan een persoon van wie is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt, maar waarbij de drank echter kennelijk bestemd is voor een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. • Artikel 20 lid 3: Het verplicht aanduiden van de leeftijdgrens.

• Artikel 45 lid 1: Het is degene die de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt verboden op voor het publiek toegankelijke plaatsen alcoholhoudende drank aanwezig te hebben of voor consumptie gereed te hebben. Handhaving heeft voor 2023 en 2024 per jaar 404 uur vrijgemaakt voor Alcoholwet-gerelateerde controles. Bij een tijdinschatting wordt ook rekening gehouden met de reistijd en administratie. Daarbij wordt opgemerkt dat met deze controles ook andere doelen kunnen worden gediend dan die voortvloeien uit het Preventie- en handhavingsplan jeugd en alcohol Zuid-Limburg. Zo kunnen Alcoholwetcontroles in de openbare ruimtes ook bijdragen aan de aanpak van (jeugd)overlast- c.q. leefbaarheidsproblematiek en is omgekeerd ook tijdens werkzaamheden, die niet direct worden uitgevoerd in het kader van het toezicht op de naleving van de Alcoholwet, aandacht voor eventuele overtredingen daarvan. Voor controles op evenementen en in de openbare ruimte is het lastig om een tijd in te schatten omdat dit heel erg kan variëren. Het aantal uit te voeren controles en de daarmee gepaard gaande uren zijn weergegeven in onderstaande schema’s.

Basiscontrole Bij deze controle worden de algemene regels en voorwaarden van de afgegeven vergunning gecontroleerd, zoals aanwezigheid van een leidinggevende, eventueel toegangsbeleid, leeftijdgrenzen aanduiding en de inrichtingseisen. Dit zijn Alcoholwet-gerelateerde controles die niet specifiek zien op alcoholverstrekking aan jongeren. Deze basiscontroles zullen wel zorgen voor een afschrikeffect omdat alcoholverstrekkers dan weten dat zij gecontroleerd worden. Indien tijdens een dergelijke controle een overtreding geconstateerd wordt dat jongeren onder de 18 in de desbetreffende lokaliteit alcohol in hun bezit hebben, levert dit een aanleiding op om een leeftijdgrenzen controle uit te voeren. Bij basiscontroles zal minimaal één Alcoholwet-toezichthouder2 van de gemeente Kerkrade aanwezig zijn.

Soort controle

Te controleren aantal per jaar

Frequentie

gemiddeld tijd in uren

totaal in uren

Basiscontroles

60

1

2

120

Evenementencontrole Evenementen worden gecontroleerd op de eisen zoals vastgelegd in de Alcoholwet. In dat kader vinden ook gerichte leeftijdscontroles plaats. Deze richten zich met name op het verstrekken van alcohol aan jongeren, in strijd met artikel 20 lid 1 Alcoholwet en op artikel 45 Alcoholwet. De evenementen die zijn aangewezen als hotspots worden sowieso meegenomen in de controle. Verder is er voor evenementencontroles een vast aantal uren afgesproken. Alcoholwet gerelateerde controles bij evenementen zullen altijd gezamenlijk uitgevoerd worden door twee handhavers waarvan minimaal één Alcoholwet-toezichthouder. 2

Een Alcoholwet-toezichthouder is in het bezit van een geldig diploma. Daarnaast is een Alcoholwet-toezichthouder een buitengewoon opsporingsambtenaar als bedoeld in het besluit Buitengewoon Opsporingsambtenaar.

27

Soort controle

Opmerking

Evenementen controle

Aangewezen hotspots (categorie 1) worden meegenomen

Totaal Aantal uren 72(36 uur per handhaver)

Controle openbare ruimte Uit gesprekken met ketenpartners bleek dat alcoholgebruik onder jongeren in Kerkrade incidenteel voorkomt in de openbare ruimte. Om dit zo te houden, blijven controles plaatsvinden. Er zullen meerdere openbare ruimtes gecontroleerd worden, de aangewezen hotspots zullen hier ook onder vallen. Daarnaast zal hierbij ook geprobeerd worden om contact te leggen met de jeugd. Hierdoor wordt beter inzichtelijk waar de jeugd zich bevindt en zo kan de jeugd ook op de nadelige effecten van alcohol gewezen worden. Alcoholwet gerelateerde controles in de openbare ruimte zullen altijd gezamenlijk uitgevoerd worden door twee handhavers waarvan minimaal één Alcoholwet-toezichthouder.

Soort controle

Opmerking

Controle openbare ruimte Aangewezen hotspots (categorie 1) worden meegenomen

Totaal Aantal uren 100 (50 uur per handhaver)

Leeftijdgrenzencontrole Momenteel worden al leeftijdgrenzencontroles uitgevoerd. Deze hebben voornamelijk betrekking op het voorhanden hebben van alcohol door minderjarigen. Vanaf 2023 zullen, naast bovenstaande controles, ook enkele gerichte leeftijdgrenzencontroles uitgevoerd worden, die zich specifiek richten op het verstrekken van alcohol aan minderjarigen. Bij deze controles wordt gebruik gemaakt van een risico gerichte aanpak. Daar waar het risico van het op grote schaal overtreden van bovenstaande bepalingen het grootst is, wordt het meest gecontroleerd. Controles vinden derhalve plaats op plekken waar jeugd aan alcoholhoudende drank probeert te komen. Leeftijdsgerichte controles kunnen dus plaats vinden in alle categorieën van hotspots waarbij de nadruk ligt op categorie 1 en 2. 2023 is een jaar waarin bezien gaat worden in hoeverre deze gerichte leeftijdgrenzencontroles effectief blijken te zijn. Leeftijdgrenzencontroles zullen gezamenlijk uitgevoerd worden door twee handhavers waarvan minimaal één Alcoholwet-toezichthouder. Mochten geen hercontroles nodig zijn, dan worden de genoemde uren voor hercontroles ingezet als leeftijdgrenzencontroles.

Soort controle

Te controleren aantal per jaar

Frequentie

gemiddeld tijd in uren

totaal in uren

Leeftijdgrenzencontroles

5

1

4(2uur per handhaver)

20

Her controle

3

1

4(2uur per handhaver)

12

Totaal

8

4(2uur per handhaver)

32

Controles n.a.v. signalen Er is 40 uur (20 uur per Alcoholwet-toezichthouder) gereserveerd voor controles naar aanleiding van binnengekomen signalen van Alcoholwet-gerelateerde overtredingen (waaronder schenken aan jeugdigen.)

Soort controle

Opmerking

Verscheidene Alcoholwet gerelateerde controles Naar aanleiding van ingekomen signalen

Totaal Aantal uren 40 (20 uur per handhaver)

Vrije Controleruimte Er wordt 40 uur vrijgemaakt, die besteed kan worden aan de hierboven genoemde verschillende typen controles.

28

Soort controle Vrije controleruimte

Opmerking In te vullen naar aanleiding van de bestaande omstandigheden of de dan actuele wensen of behoeftes

Totaal Aantal uren 40

Tactisch overleg omgang met knelpunten in toezicht en handhaving. Ervaring wijst uit dat er op uitvoerend niveau knelpunten kunnen ontstaan met betrekking tot het toezicht op de naleving van de schenkleeftijd van 18 jaar. Zo kan het in de praktijk lastig zijn hoe te controleren op “wederverstrekking” of hoe controles uit te voeren die zich specifiek richten op het schenken aan minderjarigen, zonder dat toezichthouders als zodanig herkend worden. In de loop van 2023 wordt binnen de gemeente Kerkrade een tactisch overleg tussen betrokkenen geïnitieerd over hoe om te gaan met dergelijke knelpunten.

Communicatie Communicatie kan het effect van de handhaving versterken. Het kan bijdragen aan een verhoogde subjectieve pakkans en aan het creëren van meer draagvlak voor de geldende maatregelen. Een drietal vormen van in te zetten communicatie rond handhaving kan worden onderscheiden. -Educatieve communicatie: Indien een overtreding door een alcoholverstrekker geconstateerd wordt, zullen de regels, de argumenten voor deze regels en de uitleg over mogelijke hulpmiddelen om de regels na te kunnen leven worden uitgelegd. Indien een overtreding bij jongeren onder de 18 jaar geconstateerd wordt, zullen ook zij op de gevolgen van alcoholgebruik gewezen worden. Indien mogelijk worden ook de ouders ingelicht. -Dreigende communicatie: Indien een overtreding is geconstateerd door een alcoholverstrekker dan wel een jongere onder de 18 jaar die alcohol nuttigt, wordt uitgelegd dat er regelmatig controles zijn, er hercontroles zullen plaatsvinden en wat de te nemen maatregelen of sancties in geval van de overtreding zijn. Deze vorm van communicatie beïnvloedt de subjectieve pakkansbeleving en kan effectief zijn als blijkt dat de regels bewust overtreden worden. -Normatieve communicatie: Indien er wordt gecontroleerd en alles is in orde wordt de eigenaar ook erop gewezen dat hij/zij goed bezig is en aan de geldende norm voldoet.

Indien er een leeftijdgrenzencontrole plaats vindt waarbij de identiteit van de handhaver niet bekend wordt gemaakt omdat hij een eventuele volgende keer herkend zal worden wordt achteraf een brief gestuurd dat een dergelijke controle heeft plaatsgevonden en er bij de desbetreffende lokaliteit geen overtredingen zijn geconstateerd.

4.4 Verbinding preventie, handhaving en regelgeving Om het effect van afzonderlijke interventies te versterken op het gebied van preventie, handhaving en regelgeving, worden deze zoveel mogelijk in samenhang ingezet. Daarnaast kiest gemeente Kerkrade zo veel mogelijk voor het inzetten van op wetenschappelijke inzichten gebaseerde integrale aanpakken. In onderstaande Maatregelenmix wordt een integraal overzicht gegeven van de combinatie van maatregelen en integrale aanpakken die in Kerkrade ingezet worden om de doelstellingen uit dit uitvoeringsprogramma 2023-2024 te behalen.

29

Integrale Maatregelenmatrix Uitvoeringsprogramma Jeugd & Alcohol Kerkrade 2023-2024 Preventie: - Info & educatie - Sign./adv./begel.

Toezicht en Handhaving

Regelgeving, beleid en afspraken

Integrale aanpak opmerkingen

Thuis/jongeren

• Voorlichting aan jeugd over alcohol bij jongeren, redenen om wel/niet te drinken, NIX-18, Socials • Landelijke communicatie over risico’s van alcohol, alcohol-regels en NIX-18 • Peer-to-peer/ outreaching • Adviesgesprek • Moti-4, HALT, KOPP/KVO, Alcoholpoli • Welbevinden, sport, activiteiten en jongerenwerk • Aandacht risico-jongeren

• Ouderlijk toezicht op regels NIX18

• Ouderlijke regels over NIX18

Opmerking: • Nadruk ligt bij preventie

Thuis/ouders

• Voorlichting aan ouders over alcohol- en uitgaansopvoeding: regels stellen en handhaven; Socials • Landelijke communicatie over risico’s van alcohol, opvoedvaardigheden, Alcoholwet, alcohol-regels en NIX-18 • Peer-to-peer/ outreaching • Adviesgesprek • Opvoedondersteuning

• Ouderlijk toezicht op regels NIX18

• Ouderlijke regels over NIX18

Opmerking: • Nadruk ligt bij preventie

Scholen

• Stimuleren van Gezonde school, vignet roken en alcohol en Helder op School • Overleg scholen over alcohol-voorlichting • Wijkgerichte Gezonde Kind omgeving • Aandacht risicogroepen

• Wordt geen alcohol geschonken bij schoolfeesten

• Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels en NIX-18 • IVA Training barvrijwilligers • Teamfit, hulp bij het ontwikkelen van alcohol beleid in (sport)kantines • Wijkgerichte Gezonde Kind omgeving

• Basiscontrole • Leeftijd gerichte controle • Controle naar aanleiding van klacht c.q. melding • Nalevingscommunicatie

Sportkantines verenigingen en andere paracommerciële verstrekkers

• Stimuleren van Gezonde school, vignet roken en alcohol Opmerking: • Nadruk ligt bij preventie • Alcoholwet: - Artikel 20 lid 1 - Artikel 20 lid 4 - Artikel 20 lid 5 - Artikel 21 • Alleen alcohol schenken indien dit past binnen statutaire doelstellingen • Beperkte schenktijden. • Geen alcohol bij bijeenkomsten van persoonlijke aard. • Mag alcohol niet openlijk aanprijzen/ onder de aandacht brengen. • Onderzoek naar instellen beperkingen schenken alcohol tijdens activiteiten gericht op jongeren

• Gezonde Kantine • Teamfit • Gezonde Kindomgevin g (Lokale Preventie Agenda Kerkrade)

30

Preventie: - Info & educatie - Sign./adv./begel.

Toezicht en Handhaving

Regelgeving, beleid en afspraken

Integrale aanpak opmerkingen

Openbare ruimtes, Wijkcentra, Gemeenschapshuizen/ Jongerenwerk

• Aansluiting bij landelijke communicatie • Landelijke campagnes Ik Pas en Nix18 • Teamfit, hulp bij het ontwikkelen van alcoholbeleid in (sport)kantines • Wijkgerichte Gezonde Kindomgeving

• Controle openbare ruimte (sowieso de aangewezen hotspots) • Leeftijd gerichte controle • Controle naar aanleiding van klacht c.q. melding • Nalevingscommunicatie

• Alcoholwet: - Artikel 45 lid 1 • Verboden op openbare plaats alcoholhoudende drank te nuttigen of aangebroken flessen/blikjes etc. met alcoholhoudende drank bij zich te hebben

Opmerking: • Ontmoetings plekken jeugd zijn dynamisch, situatie verandert voortdurend

Supermarkten

• Landelijke communicatie over Alcoholwet en alcoholregels en NIX-18

• Controle naar aanleiding van klacht c.q. melding • Nalevingscommunicatie

• Alcoholwet: - Artikel 20 lid 1

Opmerking: • De naleef plicht is bij supermarkte n significant beter dan in de andere settings

Slijterijen

• Landelijke communicatie over Alcoholwet en alcoholregels en NIX-18

• Controle naar aanleiding van klacht c.q. melding • Nalevingscommunicatie

• Alcoholwet: - Artikel 20 lid 1 - Artikel 20 lid 2 - Artikel 20 lid 4 - Artikel 20 lid 5 - Artikel 21

Opmerking: • Jongeren zijn minder snel geneigd hun drank bij een slijterij te kopen.

Cafetaria’s

• Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels en NIX-18 • Training barpersoneel van alcoholverstrekkers • Wijkgerichte Gezonde Kindomgeving bij jeugdactiviteiten

• Basiscontrole • Leeftijd gerichte controle • Controle naar aanleiding van klacht c.q. melding • Nalevingscommunicatie

• Alcoholwet: - Artikel 20 lid 1 - Artikel 20 lid 4 - Artikel 21 • Horeca met nachtvergunning is niet toegankelijk voor personen <18 jaar.

Horeca: Hotels, restaurants, fastfoodrestaurants , snackbars, kantines, catering, cafés

• Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels en NIX-18 • Training barpersoneel van alcoholverstrekkers • Wijkgerichte Gezonde Kindomgeving bij jeugdactiviteiten

• Basiscontrole • Leeftijd gerichte controle • Controle naar aanleiding van klacht c.q. melding • Nalevingscommunicatie

• Alcoholwet: - Artikel 20 lid 1 - Artikel 20 lid 4 - Artikel 20 lid 5 - Artikel 21 • Horeca met nachtvergunning is niet toegankelijk voor personen <18 jaar.

Opmerking: • Weinig uitgaansgelegenhede n voor jeugd in Kerkrade

31

Preventie: - Info & educatie - Sign./adv./begel. Evenementen

• Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels en NIX-18 • Training barpersoneel IVA en Bar Smart

Toezicht en Handhaving

Regelgeving, beleid en afspraken

• Evenementenco ntrole (sowieso de aangewezen hotspots) • Leeftijd gerichte controle • Controle naar aanleiding van klacht c.q. melding • Nalevingscommunicatie

• Organisator moet minimaal 2 maatregelen treffen ter voorkoming van schenken alcohol aan minderjarige. • Bar verantwoordelijke dient verklaring sociale hygiëne te hebben. • Leeftijdpolsbandjes -systeem • Personeel moet geïnstrueerd worden

Integrale aanpak opmerkingen

32

5. Monitoring en evaluatie voortgang Eén maal per jaar houden we met onze partners een gezamenlijk voortgangsoverleg, om de tussentijdse voortgang, eventuele knelpunten en actualiteiten te bespreken en waar nodig activiteiten of inzet bij te stellen. De doelstellingen en resultaten van dit uitvoeringsprogramma en het Preventie- en Handhavingsplan worden gemonitord en geëvalueerd met de uitkomsten van de GGD gezondheidsmonitor jeugd en volwassenen en het Nalevingsonderzoek. De uitkomsten van de eerstvolgende monitor van 2023, wordt medio 2024 verwacht. Naar verwachting zal in 2023 een nieuw Nalevingsonderzoek leeftijdscontrole uitgevoerd worden. Met behulp van deze uitkomsten, zal naar verwachting eind 2024 het Preventie- en Handhavingsplan regionaal en lokaal geëvalueerd worden. En zullen in 2025 weer een nieuw regionaal plan en een nieuw lokaal uitvoeringsplan opgesteld worden.

33

Bijlage 1: Overzicht verbeterpunten uit risicoanalyse jeugd & alcohol Kerkrade Betrokkenen/ Setting

Verbeterpunten

Bijzonderheden

Jongeren (13-16 jaar)

• zijn meer gaan drinken

• Krijgt jeugd op alle scholen educatie? • Educatie in het VO komt te laat, moet al in groep 6,7,8 van PO • Corona/kennistekort: door lockdown hebben 13-14 jarigen alcohol educatie gemist?? • Corona: verveling, eenzaamheid, negativiteit, neerslachtigheid • Corona: huisfeestjes bij vrienden tijdens en na lockdown? • Bier/ wijn is net over de Duitse grens goedkoper en makkelijker te krijgen vanaf 16 jaar • Jongvolwassenen 18+ kopen alcohol voor jeugd 18• ‘Kan alleen gezellig zijn met alcohol’/ groepsdruk/ drankspelletjes • Onderschatten bij zelf mixen het alcohol percentage/ hoeveelheid • (Te) weinig goedkope en gezonde drankjes/ alternatieven bij evenementen/ jeugd activiteiten • Beseffen effecten niet goed van combi alcohol en drugs

• 13-14 jarigen starten eerder met drinken • 13-14 jarigen zijn meer gaan binge drinken • Soms combinatie alcohol en drugs??

Jongvolwassenen (18-24 jaar)

• Relatief wat meer jongvolwassenen hebben afgelopen jaar alcohol gedronken dan volwassenen • Relatief minder jongvolwassenen voldoen aan de alcoholrichtlijn dan volwassenen

• Pluspunt: Relatief minder jongvolwassenen drinken overmatig of zwaar alcohol

Thuis/ ouders Bij vrienden/ ouders vr.

• De sociale beschikbaarheid van alcohol (via ouders, familie en vrienden) is bij 13-14 jarigen toegenomen • Thuis 1 glas alcohol mogen drinken van ouders, is bij 13-14 jarigen toegenomen • Ontbreken van duidelijke en gezamenlijke afspraken over alcohol en uitgaan • Thuis indrinken

• Krijgen ouders op alle scholen educatie (gekoppeld aan educatie leerling)? • Educatie: door corona lockdown hebben ouders educatie gemist? • Onderschatten hun eigen invloed op het kind • Door huisfeestjes jeugd bij vrienden thuis, tijdens en na corona lockdown? • Goedkeurende houding/ lijken te weinig kennis over gevolgen alcohol te hebben/ beseffen noodzaak niet • Eenzijdige afspraken over alcohol ipv wederzijdse overeenstemming • Weten soms niet hoe zij dit moeten bespreken/ voelen zich soms onmachtig • Onderschatten drankgebruik van kind • Soms taalbarriere?

34

Betrokkenen/ Setting

Verbeterpunten

Bijzonderheden

Scholen PO/ VMBO/ SO

• Geen of alleen educatie voor kinderen, is niet gekoppeld aan educatie voor ouders • Educatie komt soms te laat • Voor alcohol weinig Moti-4 verwijzingen

• Beseffen niet (altijd) hoe vroeg jeugd al met alcohol start • Vinden het moeilijk hier het gesprek over aan te gaan (met ouders)?

Cafetaria’s/ Horeca/ Sportkantines/

Lage naleving leeftijdgrens 18+ • cafetaria’s 16% • sportkantines 20% • horeca 25%

• Te weinig kennis/ educatie? • Nog steeds wennen aan NIX-18?

Sportverenigingen/ Verenigingslokalen

• Onervaren barpersoneel • Verkoop/ doorgeven alcohol aan 18• Doorschenken bij dronkenschap

• Hier komen veel kinderen en jongeren

Evenementen/ feestdagen

• Komt alcoholgebruik bij jongeren voor

• Carnaval • Jaarwisseling • Wedstrijden van Roda JC(?)

Omgeving/ wijk

• Te veel verleidingen die weerstaan moeten worden • Slecht voorbeeld gedrag van volwassenen in de buurt van kinderen tijdens jeugdlessen of jeugdactiviteiten

Communicatie

Nog beter aansluiten bij jongeren: • Instagram/ Youtube/ Tiktok (Facebook voor ouders) • Niet te belerend • Verbieden werkt als rode lap • Niet alleen negatief belichten • Niet te zwaar/ te serieus

Evenementen voor jongeren

Helpt: • Hier en daar humor • Effecten alcohol benoemen • Adviseren ipv beleren • Jongere of influencer aan het woord laten (jeugdige spreker) • Alcohol is niet nodig om het gezellig met elkaar te hebben! • Nog meer afstemmen op de piekmomenten/ feesten etc in het jaar • Gezondheid en gezond gedrag hip maken

35

Bijlage 2: Beïnvloedende factoren voor problematisch alcoholgebruik

36

Bijlage 3: Planproductie, producten en kosten Preventie Mondriaan Parkstad 2023

Productenaanbod ingedeeld naar Stepped Care:

Voor Gemeente Kerkrade is in 2023 inzet van Mondriaan voor 580 uur / €65.795,20 beschikbaar voor verslavingspreventie. Het aantal uren wordt jaarlijks tussen de gemeenten verdeeld, op basis van het inwoneraantal (incl. indexatie). Deze uren/ inzet wordt niet alleen benut voor het verantwoord omgaan met alcohol, maar ook voor het verantwoord omgaan met andere drugs en gokken door jongeren in Kerkrade. In het Productenboek Mondriaan is uitgebreider na te lezen, wat de diverse producten die hierboven in de Planproductie en die in het Uitvoeringsprogramma genoemd worden inhouden. Zie: Productenboek Preventie digitaal.pdf (mondriaan.eu) voor nadere toelichting. ( https://www.mondriaan.eu/sites/mondriaan.eu/files/Productenboek%20Preventie%20digitaal.pdf )

37

Bijlage 4: Inzet en kosten Handhaving Gemeente Kerkrade 2023 Binnen de bestaande personele capaciteit, besteedt Gemeente Kerkrade 404 uur / € 8.100 aan het toezicht door Alcoholwet toezichthouders/ BOA’s op de naleving van geldende regelgeving. Met de inzet van deze personele capaciteit doen we meer dan alleen maar bijdragen aan het doel dat voorkomen wordt dat alcohol geschonken wordt aan minderjarigen. Toezicht op de naleving van de Alcoholwet over de volle breedte van de inhoud van die wet is een wettelijke taak die op ons rust, dus door de inzet van die personele capaciteit geven we invulling aan die wettelijke taak. En niet alleen dat, inzet van deze uren draagt ook bij aan de aanpak van andere problematiek (bijvoorbeeld jeugdoverlast in de openbare ruimte). Middels deze inzet dragen we dus bij aan meerdere doelen.

38

Bijlage 5: Kenmerken ontwikkelingsfasen jongeren en preventiemogelijkheden

39

Houd ook bij het inzetten van voorlichting aan jongeren rekening met de leeftijdsfase: • 11-13 jaar: focus op het versterken van zelfcontrole, probleemoplossende -en sociale vaardigheden en het betrekken van ouders. Schenk aandacht aan gezonde alternatieven en correctie van gedrag door ouders en leerkrachten. • 11-15 jaar: omgevingsgerichte interventies kunnen een preventieve werking hebben. Het veranderen van het gedrag van ouders en het hanteren van strikte regels kan veranderingen bij hun kinderen bewerkstelligen. • 16-18 jaar: focus op (beïnvloeden van) sociale normen, het versterken van zelfcontrole, motiverende gespreksvoering en het betrekken van ouders.

40