Agendabundel

Bij mij is alles beantwoord. Ja, zelfde. Mevrouw had ook nog hetzelfde antwoord als ik gegeven heb. Voorzitter. Meneer meneer van Drunen, ik mag even kijken. Maar dat van Drunen. René van Drunen

Nou nee. Nou ik, ik. Ik ben het helemaal met jullie eens dat het. Zeer interessant. Is om regelmatig de stand. Van. Zaken. Te krijgen, maar ook om samen het uur te gaan bekijken. Hoe gaan wij doelen SMART maken en op welke wijze? Want dat verandert ook per. Onderdeel. En en ervaring en gezondheidsgegevens dat dat. Zoals jullie weten. Kijk, wij relateren dat aan Nederlandse en een provinciaal. En dat betekent ook dat één keer in de zoveel tijd wordt gemeten via CBS gegevens. Dus op het moment dat ik dat ga meten, dan dan moet ik afwachten op. De tijd wanneer die gegevens vrijkomen. Dat is één keer in de zoveel jaar. Dat betekent ook dat wij bezig zijn met een programma. Dat over enkele generaties gaat. Zo zit ook die trendbreuk verhaal eruit dat we beginnen met de jongste jeugd en we zitten nu op de op de jeugd van twaalf jaar middelbare lagere school en we gaan langzaam naar de middelbare scholen. En zo zie je ook dat die programma's toenemen in de tijd en wij volgen dan ook de gemeenten via hun trendbreuk en de gala aanpak. Dus het zijn heel veel zaken en dat is ook heel complex en dat maakt het ook moeilijk om hier op op klein

niveau, zeg maar al die gegevens bij elkaar te brengen. We proberen het wel te doen en daarom ook is ook die die bijeenkomst die wordt voorgesteld. Ook belangrijk om dat overzicht te behouden. En. Wat ik zie proef is gewoon we missen het overzicht. Wat zijn we nu? Dat is de belangrijkste vraag. En hoe Arie Gramsma

meten jullie eigenlijk? En dat is wat jullie graag willen weten en ik vind dat dat in een aparte infosessie waar naar voren te komen. Ja. Dank u wel en dat is. We hebben het genoteerd als een toezegging Jo Schlangen

richting deze commissie. Wethouder klopt. Dat? Ik had vandaag toch een toezegging mijn laatste jaar van mijn ambt dus, toe zijn? Nee toch? Ja, in ieder geval hebben we vandaag gezien dat we een Arie Gramsma

doorkijk moeten maken. Ik noem een opname, maar dat de school. Een goede dag kunnen maken dan wat ik hier betekenen, maar toezeggen is in dit geval ook wel ja. Had ik ook zo begrepen. Dat was het einde van de tweede termijn. En ja, daar komen we bij de vraag of we dat akkoord stuk voor stuk naar de raad gaat. Zijn er partijen die een amendement willen indienen of een discussiepunt in de raad? Is het duidelijk? Dat kan. En misschien had iemand dat als bespreek stuk door wil leiden. Maar ik ga nu vragen. Kan dit als akkoord stuk door naar de raad?. SP Kerkrade

Dat is unaniem ja. Nee. En de opgestoken. Ook. Dan vraag ik dan vraag ik en dan vraag ik wie wil dit als bespreken stuk naar de raad?. Ik weet het niet, want mijn collega is er niet, dus ik kan niet even overleggen, maar ik neem hem mee terug en anders komen we met een stemverklaring als de rest. OK, akkoord, ik wil. Ook wel. wat. En verder nog iemand? Niemand. Nou, dan is er een akkoord en dan gaan ze akkoord. Stuk naar hart. Dan dank ik u

8 Lijst van toezeggingen SP Kerkrade

hartelijk. Oh nee, wacht even, ik ben nog niet klaar. Oh. Agendapunt acht Lijst van toezeggingen. Zijn er vragen of opmerkingen met betrekking tot de lijst van toezeggingen? Nee, dan ga ik nu de mensen achter de tafel bedanken

9 Sluiting SP Kerkrade

voor hun bijdrage vandaag. Jullie ook allemaal bedankt voor de prettige samenkomst hier en wel thuis en tot een volgende keer. En ik sluit de vergadering nu om 19.57u.

Agenda Commissie Burgers en Samenleving Datum

11-03-2025

Tijd

19:00 - 22:00

Locatie

Raadzaal

Voorzitter

Arie Gramsma

Toelichting

Commissieleden kunnen voorafgaand ook vragen stellen. Stuur uw vragen naar de griffie. Vragen en antwoorden worden ook opgenomen bij het betreffende agendapunt.

Commissieleden kunnen voorafgaand ook vragen stellen. Stuur uw vragen naar de griffie. Vragen en antwoorden worden ook opgenomen bij het betreffende agendapunt. 1

Opening door de voorzitter

2

Vragenuurtje

3

Spreektijd voor het publiek

4

Vaststelling van de agenda

5

Vaststelling van de besluitenlijst B&S 28 januari 2025 Bijlagen: 1 Besluitenlijst B&S 28 januari 2025

6

Akkoordstukken

7

Bespreekstukken

7.1

Ontwerpbesluit nieuw Lokaal Uitvoeringsprogramma VIE Bijlagen: nieuw Lokaal Uitvoeringsprogramma VIE behandelbrief nieuw Lokaal Uitvoeringsprogramma VIE aanbiedingsbrief 25Rb011 nieuw Lokaal Uitvoeringsprogramma VIE ontwerpbesluit 25Tl009 nieuw Lokaal Uitvoeringsprogramma VIE nota van toelichting 04 Adviescommissie Vie advies LUP 24i0065543 Brief aan Adviescommissie Vie leven in beweging LUP Vie 2025-2027

8

Lijst van toezeggingen Lijst van toezeggingen: https://portal.ibabs.eu/ListReport/View/cadde85a-f243-4e34-92ab2b12cc1629dd

U kunt als burger inloggen aan de hand van de volgende gegevens: Site: Kerkrade Gebruikersnaam: burger Wachtwoord: burger 9

Sluiting

Raadsgriffie Bezoekadres:

Alle leden van de Raadscommissies en leden van het college B&W

Markt 1 Ambtenaar

Griffie Telefax Zaaknummer Uw brief van

Uw kenmerk

Ons kenmerk

Datum

26 februari 2025 Onderwerp

Uitnodiging portefeuillehouders commissies 10, 11 en 12 maart 2025 Bijlage(n) -0-

Onder verwijzing naar artikel 19 RvO–commissies worden de volgende personen uitgenodigd de vergaderingen bij te wonen:

Commissie AZM maandag 10 maart aanvang 19.00 uur Ontwerpbesluit actualisatie gedragscodes gemeenteraad, wethouders, burgemeester Ontwerpbesluit wijziging GR Eurode Ontwerpbesluit kader evaluatie en regeling risicovolle projecten Ontwerpbesluit GR Historisch Centrum Limburg Ontwerpbesluit ’t Sjunste op de welt Motie SP naleven archiefwet

Commissie B&S dinsdag 11 maart aanvang 19.00 uur Ontwerpbesluit nieuw Lokaal Uitvoeringsprogramma VIE

Commissie GEZ woensdag 12 maart aanvang 19.00 uur Ontwerpbesluit omgevingsvergunning Lupinehof Ontwerpbesluit actualisatie bindend adviesrecht i.r.t. de Omgevingswet

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

ING Bank Kerkrade 67.31.10.672 Postbank 1031755 BNG 28.50.04.484

burgemeester Dassen burgemeester Dassen wethouder Paas wethouder Vinken wethouder Geers wethouder Vinken

wethouder Schlangen en wethouder van Drunen

wethouder Heijltjes en wethouder Paas wethouder Heijltjes

Raadsgriffie BESLUITENLIJST RAADSCOMMISSIE BURGERS EN SAMENLEVING 28 januari 2025 Nr. 25it00339 Voorzitter: Dhr. A. Gramsma (Burgerbelangen) Aanwezige raadsleden: Dhr. R.F.A.C. Creusen (VVD) Dhr. S.H.G. Gorissen (PvdA) Dhr. N. Krasovec (Ons Kerkrade) Mw. M.A.K.J. Laumann (SP) Dhr. M. Meijer (CDA) Dhr. A.R.J. Otten (Hart voor Vrijheid) Mw. C.E. Paul-Ubachs (Burgerbelangen) Dhr. D.H.M. Pouwels (Burgerbelangen) Dhr. L.H.J.F. Schlenter (Ouderenpartij Kerkrade) Mw. A.J.C. Snijders-Mahr (Burgerbelangen) Dhr. M.C. Struver (Ons Kerkrade) Mw. C.J.A. Szalata-Thomas (Lokaal Alternatief) Mw. A.C. Wevers (SP) Afgemeld m.k.: Mw. L. Bacher (Hart vor Vrijheid)

Aanwezige niet-raadsleden: Dhr. P.A.J. Bree van (Burgerbelangen) Dhr. P.J. Caumon (CDA) Dhr. L.J.M. Christiani (Burgerbelangen) Dhr. J.P.M. Dautzenberg (Burgerbelangen) Dhr. D.H.L. Douma (Ons Kerkrade) Mw. J.M.L.W. van Drunen (PvdA) Dhr. J.H.M. Hanssen (Lokaal Alternatief) Dhr. E. ter Horst (PvdA) Dhr. M. Kannapin (VVD) Mw. G.M.C. Kortland (Ons Kerkrade) Mw. E.M.C. Kroon-Schoonhen (Burgerbelangen) Dhr. D.H.M. Pouwels (Burgerbelangen) Dhr. A.G. van der Sleen (Ouderenpartij Kerkrade) Mw. I. Wiermans (Burgerbelangen) Eveneens aanwezig Wethouder van Drunen Wethouder Geers Wethouder Paas Wethouder Roland Dhr. P. Breed (gemeente Kerkrade) Dhr. M. van Wanrooij (gemeente Kerkrade) Dhr. J. Schillings (gemeente Kerkrade) Dhr. R. Habets (gemeente Kerkrade) Mevr. D. Broeders (raadsadviseur) Mevr. J. Wetzelaer (commissiegriffier)

Videoverslag kunt u terugvinden: https://kerkrade.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/2f94daea-81eb-44a0-849999d28d592460 1 Opening door de voorzitter De voorzitter opent de vergadering om 19.00 uur. Er zijn geen afwezigen. 2 Vragenuurtje Er zijn vragen ingediend. 3 Spreektijd publiek Er is geen aanmelding voor de spreektijd voor publiek. 4 Vaststelling van de agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 5

Vaststelling van de besluitenlijst van de commissievergadering B&S van 26 november 2024 De fractie van de SP, mevr. Wevers geeft aan dat de griffie er op toe moet zien dat een motie niet van de agenda gevoerd wordt. Volgens haar is dat een recht van een partij waarin een standpunt gevraagd wordt. Door de motie van de agenda te halen ontneem je dit recht van een partij. De voorzitter besluit dat de griffie hier op terug komt.

1

Antwoord griffie: Woensdag 29-1-2025 is er een mail verzonden naar alle leden van de commissie B&S met een korte beschouwing van het raadsinstrument motie. Tweede punt vanuit de fractie van de SP is dat er bij de vaststelling van de agenda staat dat deze ongewijzigd is vastgesteld echter gevolgd door de melding dat de motie van de agenda afgevoerd wordt en de agenda gewijzigd is vastgesteld. Voorzitter geeft aan dat dit nagekeken wordt door de griffie. Indien het klopt wordt de eerste zin ‘de agenda wordt ongewijzigd vastgesteld’ van de besluitenlijst verwijderd. De besluitenlijst van 26 november 2024 wordt gecorrigeerd. 6 AKKOORDSTUKKEN Er zijn geen akkoordstukken 7

BESPREEKSTUKKEN

7.1

Ontwerpbesluit vaststelling Toekomstvisie op Wonen, Welzijn en Zorg Parkstad Limburg

Portefeuillehouders Roland, Geers en Paas zijn aanwezig. Zij worden bij de beantwoording van de gestelde vragen, ambtelijke ondersteund door de heer Breed en de heer van Wanrooij. Naar de raad: ja, als akkoordstuk na beraadslaging in 2 termijnen. De commissie advies de raad het volgende besluit te nemen: I. De Toekomstvisie op Wonen, Welzijn en Zorg Parkstad Limburg vast te stellen. Toezeggingen: Openstaande vragen: Fractie CDA, dhr. Meijer: Hoeveel woningen in het midden en hogere segment dienen wij in Kerkrade nu bij te bouwen? En hoeveel sociale woningen moeten dan minder? Ter vergadering is door de portefeuillehouder aangegeven dat deze cijfers in het plan staan maar dat ze tevens nog aangeleverd zullen worden. Antwoord portefeuillehouder: Het onderzoek van Companen geeft gedetailleerd weer wat de huidige stand, de ontwikkeling en de toekomstige verwachte behoefte aan diverse (geclusterd) wonen voor bijzondere doelgroepen onder de aankomende Wet regieversterking Volkshuisvesting is. Het volledige onderzoeksrapport van Companen is reeds verstrekt. De ontwikkelingen op de woningmarkt en de invloed op de samenstelling zijn van veel factoren afhankelijk. Wonen volgt werk. Hoe meer werkgelegenheid hoe meer behoefte ontstaat aan woonruimte. Uiteraard is betaalbaarheid hier ook een onderdeel van.

De wet betaalbare huur en de wet goed verhuurderschap zorgen voor meer verkopen van particuliere huurwoningen. Positief effect is dat het aandeel koop groeit. Onderstaand overzicht is vorig jaar nav vragen tijdens de begrotingsbehandeling al verstrekt en geeft een goed beeld wat er nu in het vat zit aan nieuwbouwontwikkelingen.

2

Fractie CDA, dhr. Meijer en VVD, dhr. Creusen: Wethouder Geers heeft aangegeven dat een verlaging naar 30 % niet haalbaar is voor deze gemeente maar wat is dan wel wenselijk en haalbaar volgens het college? Antwoord portefeuillehouder: De woningvoorraad verander je niet 123. Het huidige percentage sociale huurwoningen door corporaties bedraagt 32%. Tel hierbij op nog 12-14% sociale huurwoningen in de particuliere verhuursector, dan kom je op een totaal percentage van 44 - 46% sociale huurwoningen uit. Uitgaande van een woningvoorraad van 23.980 woningen betekent dit een enorme transitie van vele duizenden woningen. Met de woningcorporaties is in de prestatieafspraken met huurdersvereniging en woningcorporaties vastgelegd dat het aandeel sociale huur minimaal op peil blijft in Kerkrade. Bij nieuwe initiatieven/nieuwbouwplannen pogen we vanaf 2024 wel al zoveel als mogelijk middenhuur en /of koopwoningen aan de woningvoorraad toe te voegen. 7.2

Ontwerpbesluit tussentijdse wijziging van de Verordening jeugdhulp gemeente Kerkrade 2015

Portefeuillehouder van Drunen is aanwezig met ambtelijke ondersteuning van de heer J. Schillings Naar de raad: ja, als akkoordstuk na beraadslaging in 2 termijnen. De commissie advies de raad het volgende besluit te nemen: I. De Verordening jeugdhulp gemeente Kerkrade 2015 als volgt te wijzigen: Onder vernummering van de artikelen 10 t/m 20 tot 11 t/m 21 wordt na artikel 9 het volgende artikel 10 ingevoegd: Artikel 10. Eigen kracht. 1. Jeugdigen of ouders komen pas in aanmerking voor een individuele voorziening als zij zelf geen oplossing kunnen vinden voor de hulpvraag binnen hun eigen mogelijkheden en probleemoplossend vermogen (eigen kracht). Hieronder wordt in ieder geval verstaan: a. Gebruikelijke hulp van ouders en/of andere verzorgers of opvoeders; b. Bovengebruikelijke hulp van ouders voor zover zij beschikbaar en in staat zijn de noodzakelijke hulp te bieden, dit geen (dreigende) overbelasting oplevert en door het bieden van de bovengebruikelijke hulp geen financiële problemen in het gezin ontstaan; c. De ondersteuning vanuit het sociale netwerk; d. Het aanspreken van een aanvullende zorgverzekering die is afgesloten. 2. Gebruikelijke hulp is hulp die naar algemeen aanvaarde opvattingen in redelijkheid mag worden verwacht van ouders en/of andere verzorgers of opvoeders. Zij zijn namelijk verplicht de tot hun gezin behorende minderjarige

3

jeugdigen te verzorgen, op te voeden, te begeleiden en toezicht op hen te houden. Dit geldt ook als de jeugdige een ziekte, aandoening, beperking of andere problematiek heeft. Bij uitval van 1 van de ouders neemt de andere ouder de gebruikelijke hulp over. Dit geldt ook bij gescheiden ouders. Er wordt dan ook rekening gehouden met de gebruikelijke hulp van de ouder waar de jeugdige niet woont. 3. Om vast te stellen of sprake is van gebruikelijke hulp beoordeelt het college of de benodigde hulp uitgaat boven de hulp die een jeugdige van dezelfde leeftijd zonder ziekte, aandoening, beperking of andere problematiek nodig heeft. Het college houdt hierbij rekening met de volgende factoren: a. De leeftijd van de jeugdige; b. De mate van zorg bij activiteiten en handelingen, de mate van toezicht en de mate van begeleiding/stimulans die een jeugdige van die leeftijd nodig heeft; c. De aard en de duur van de hulp en de benodigde ondersteuningsintensiteit van de jeugdige; d. De mate van planbaarheid van de hulp; e. De behoeften en mogelijkheden van de jeugdige; f. De CIZ-indicatiewijzer en de beleidsregels indicatiestelling Wlz 2023. 4. Als er sprake is van gebruikelijke hulp verstrekt het college geen individuele voorziening tot jeugdhulp. Hierop kan (tijdelijk) een uitzondering worden gemaakt als de ouders door (dreigende) overbelasting de gebruikelijke hulp niet kunnen bieden.

Er moet dan wel een verband zijn tussen de (dreigende) overbelasting en de hulp aan de jeugdige. 5. Gaat het om hulp die de gebruikelijke hulp overstijgt, zijn de ouders in eerste instantie nog steeds verantwoordelijk voor het bieden van deze bovengebruikelijke hulp. Het college beoordeelt dan of van ouders verwacht mag worden dat ze deze hulp bieden, zoals in lid 1 staat weergegeven. Het college maakt hierbij onderscheid tussen kortdurende en langdurende situaties: a. Kortdurend: er is uitzicht op herstel van het (gezondheids)probleem en de daarmee samenhangende zelfredzaamheid van de jeugdige. Het gaat hierbij over een aaneengesloten éénmalige periode van maximaal drie maanden in één kalenderjaar; b. Langdurend: het gaat om chronische situaties waarbij naar verwachting de jeugdhulp langer dan drie maanden nodig is of voor meerdere periodes van drie maanden in één kalenderjaar. Het college verwacht van ouders dat zij in kortdurende situaties de bovengebruikelijke hulp bieden, tenzij dit gelet op de aard van de hulp niet kan worden verwacht of de ouders door (dreigende) overbelasting de hulp niet kunnen bieden. Er moet dan wel een verband zijn tussen de (dreigende) overbelasting en de hulp aan de jeugdige. 6. Bij de beoordeling in langdurige situaties houdt het college rekening met de volgende factoren: a.

De aard en de duur van de hulp en de benodigde ondersteuningsintensiteit van de jeugdige; b. De mate van planbaarheid van de hulp; c. Het lichamelijk en geestelijk welzijn van de ouders; d. De manier van omgaan van ouders met de problemen van de jeugdige; e. Vaardigheden van de ouders om zelf hulp te bieden (bijvoorbeeld een verpleegachtergrond); f. Of er sprake is van problematiek bij de ouders, zoals relationele problemen of schulden; g. Welke verplichtingen de ouders hebben, bijvoorbeeld voor werk en sociale verplichtingen; h. Het belang van ouders om een inkomen uit arbeid te krijgen en het eventueel ontstaan van financiële problemen; i. De woonsituatie; j. De samenstelling van het gezin en de relatie tussen de gezinsleden (bijvoorbeeld of er sprake is van een wettelijke stiefouder of niet); k. Is er een sociaal netwerk en zo ja, wat zijn de mogelijkheden en de bereidheid van het sociaal netwerk om de jeugdige of zijn ouders te ondersteunen;

4

l.

Overige individuele omstandigheden die door jeugdige en ouders worden ingebracht. 7. Als bovengenoemde factoren niet leiden tot problemen bij het kunnen verlenen van de hulp door de ouders, bij de beschikbaarheid van de ouders voor het verlenen van de hulp, bij de belasting van de ouders en bij de financiële situatie van de ouders wordt van hen verwacht dat zij de bovengebruikelijke hulp (eventueel deels) verlenen. Het college verstrekt dan geen individuele voorziening tot jeugdhulp. 8. Bij (dreigende) overbelasting geldt nog het volgende: a. Er moet een verband zijn tussen de overbelasting en de zorg aan de jeugdige; b. Als de overbelasting ziet op spanningen door het werk (bijvoorbeeld door te veel uren werken of stress) of door andere factoren buiten de zorg van de jeugdige om, moet de ouder eerst een oplossing zoeken in de oorzaak van die spanningen; c. Bij een aanvraag voor een individuele voorziening tot jeugdhulp bekijkt het college wat wordt gedaan om die spanningen te verminderen; d. Als de (dreigende) overbelasting kan worden verminderd door het herinrichten van het werk of andere sociale/maatschappelijke activiteiten wordt dit eerst van de ouder verwacht; e. Het verlenen van hulp aan je kind gaat voor op sociale/maatschappelijke activiteiten; f.

Een pgb voor het verlenen van hulp aan een jeugdige door een ouder wordt beëindigd als er sprake is van (dreigende) overbelasting. Een andere zorgverlener moet het verlenen van hulp overnemen om de overbelasting te stoppen. 9. Als ouders een beroep kunnen doen op het sociale netwerk voor het bieden van ondersteuning bij de benodigde hulp aan de jeugdige wordt van hen verwacht dat ze hier gebruik van maken. De ondersteuning die het sociale netwerk biedt, valt onder de eigen kracht. Het college verstrekt hiervoor geen individuele voorziening tot jeugdhulp. 10.Als de jeugdige en/of de ouders een aanvullende zorgverzekering hebben die de benodigde hulp (deels) vergoedt, wordt van ouders verwacht dat zij deze aanspreken. Het college verstrekt dan geen individuele voorziening tot jeugdhulp of alleen een aanvullende voorziening voor het gedeelte dat niet wordt vergoed. II.

Dit besluit treedt in werking op de 1e dag na bekendmaking.

Toezeggingen: Wethouder van Drunen zegt, nav een vraag van de fractie PvdA, toe na te gaan wat de exacte reden is van de kostendaling m.b.t. jeugdzorg. Dit zal in de informatiebijeenkomst m.b.t. jeugd dd. 18 maart meegenomen worden. Openstaande vragen: De voorzitter schorst de vergadering 5 min. Dhr. J. Hansen meldt zich tijdens deze schorsing bij de voorzitter af verlaat de vergadering De voorzitter opent de vergadering. 7.3

Ontwerpbesluit initiatiefvoorstel referendumverordening

Portefeuillehouder Roland is aanwezig, met ambtelijke ondersteuning van de heer Habets, en beantwoordt de gestelde vragen Amendement (Lokaal Alternatief) Constaterende dat: • De VNG een modelverordening referendum heeft opgesteld die als basis kan dienen voor gemeentelijke referenda; • De VNG de ervaringen met referenda zowel landelijk als regionaal heeft meegenomen in de totstandkoming van modelverordening.

5

•

De VNG om tot een bruikbare modelverordening te komen een klankbord heeft ingesteld bestaande uit wetenschappers en leden van de VNG-commissie Raadsleden en Griffiers. Overwegende dat: • Het wenselijk is om de modelverordening referendum van de VNG te volgen om een uniforme en transparante procedure te waarborgen; • De richtlijn van de VNG is om voor de hoogte van het inleidend verzoek een percentage van 1% van het aantal kiesgerechtigden te hanteren • De richtlijn van de VNG is om voor het definitieve verzoek een percentage van 5% te hanteren. • Het aantal kiesgerechtigden geen statisch getal is en het opnemen van een percentage in tegenstelling tot absolute aantallen een beter afspiegeling geeft. Besluit: • Artikel 5, lid 1: “1. Het inleidend verzoek om een referendum te houden wordt ondersteund door ten minste 250 ondersteuningsverklaringen van personen die kiesgerechtigd zijn op de dag dat het formulier, bedoeld in het vierde lid, wordt verstrekt” te wijzigen in: 1. Het inleidend verzoek om een referendum te houden wordt ondersteund door een aantal ondersteuningsverklaringen, bedoeld in het vierde lid, van personen die kiesgerechtigd zijn dat uitkomt op minimaal 1% van het actuele aantal kiesgerechtigden ten tijde van de laatst gehouden gemeenteraadsverkiezingen. • Artikel 6, lid 1: “1.

Het definitief verzoek om een referendum te houden wordt ondersteund door ten minste 1500 ondersteuningsverklaringen van personen die kiesgerechtigd zijn op de dag dat de raad heeft besloten dat het inleidend verzoek wordt ingewilligd.” te wijzigen in: 1. Het definitief verzoek om een referendum te houden wordt ondersteund door een aantal ondersteuningsverklaringen, bedoeld in het vierde lid, van personen die kiesgerechtigd zijn dat uitkomt op minimaal 5% van het actuele aantal kiesgerechtigden ten tijde van de laatst gehouden gemeenteraadsverkiezingen. Aldus vastgesteld door de Raad der gemeente Kerkrade, tijdens de raadsvergadering 12 februari 2025 en gaat over tot de orde van de dag. Naar de raad: ja, als bespreekstuk na beraadslaging in 2 termijnen De commissie advies de raad het volgende besluit te nemen: I. De Referendumverordening gemeente Kerkrade 2025 vast te stellen. Toezeggingen: Openstaande vragen:

7.4

Ontwerpbesluit Rekenkamerrapport burgerparticipatie

Portefeuillehouder Roland is aanwezig, met ambtelijke ondersteuning van de heer Habets en mevrouw Broeders, en beantwoordt de gestelde vragen. Amendement (Lokaal Alternatief) Constaterende dat:

6

•

Burgerparticipatie een belangrijk middel is om de betrokkenheid van inwoners bij gemeentelijke besluitvorming te vergroten; • transparantie en communicatie over gemeentelijke besluiten bijdragen aan het vertrouwen van inwoners in de lokale overheid; • in het rapport van de Rekenkamer geconcludeerd wordt dat de gemeente Kerkrade, overigens net als de drie andere gemeenten die gesproken zijn, nog zoekende is naar een gestructureerde wijze van leren en verbeteren; • er verder is geconcludeerd dat de raad traject-specifieke informatie wil krijgen om een gevoel te krijgen bij de ervaringen, de inzet en de opbrengsten. Vooral in de vorm van mondelinge en kwalitatieve toelichtingen en niet in abstracte of cijfermatige rapportages. Concreet wil de raad inzicht hebben in alle trajecten die lopen en van elk traject een kort verslag ontvangen wat is bereikt en hoe de opbrengsten zijn teruggekoppeld aan de inwoners; • het ook voor burgers op dit moment, bijvoorbeeld via de website van de gemeente, niet duidelijk is welke (actuele) participatietrajecten er lopen en of er onderliggende informatie beschikbaar is zoals het te bespreken plan of de uitkomsten van een participatietraject. Overwegende dat: • aanbeveling 1 oproept tot: Geef terug aan bewoners wat je met hun inbreng doet en wees duidelijk hoe het proces van participatie er uit ziet en schep daarmee de juiste verwachtingen.

(aanbeveling voor het college); • aanbeveling 2 oproept tot: Verrijk de huidige leidraad en beslisboom burgerparticipatie met de uitkomsten van leerervaringen zodat een scherper afwegingskader ontstaat voor de inzet op tredes en van methoden (aanbeveling voor het college); • aanbeveling 3 oproept tot: Organiseer een gestructureerde leer- en verbetercyclus en rapporteer daarover aan de raad (aanbeveling voor het college); • bovenstaande aanbevelingen in de uitwerking gecombineerd kunnen worden in een transparant en inzichtelijk proces waarbij de uitnodiging tot participatie tot en met de terugkoppeling en afgeronde evaluatie van een traject te volgen zijn. Hierbij kan gedacht worden aan de gemeentelijke website of een participatie-app. Besluit: • Om aan het ontwerpbesluit de volgende passage toe te voegen: II. het college opdracht te geven om de aanbevelingen op een zodanige manier uit te werken dat burgers maar ook ambtenaren, college en raads- en commissieleden alle lopende en afgeronde participatietrajecten makkelijk kunnen volgen; Aldus vastgesteld door de Raad der gemeente Kerkrade, tijdens de raadsvergadering 12 februari 2025 en gaat over tot de orde van de dag.

Motie (SP, CDA, VVD, Lokaal Alternatief) Overwegende dat: • Burgerparticipatie een belangrijk item is in het beleid van de gemeente Kerkrade. • In de presentatie “evaluatie (door)ontwikkeling burgerparticipatie” van 7 januari 2025 aangegeven wordt: “We verbinden burgerparticipatie onlosmakelijk aan de ontwikkeling en uitvoering van ons beleid, onze plannen en projecten, zowel in het fysieke als het sociale domein als domein overstijgend.” • Het kopje “burgerparticipatie” door een raadsbesluit is opgenomen in de ontwerpbesluiten. Dit om aan te geven of er sprake is van het betrekken van burgers bij ontwerpbesluiten. Constaterende dat: • Bij ontwerpbesluiten onder het kopje “burgerparticipatie” merendeels wordt aangegeven “niet van toepassing”, zonder verdere onderbouwing.

7

•

Hierdoor niet duidelijk is, waarom er geen sprake is van het actief betrekken van burgers bij de ontwikkeling en uitvoering van plannen, projecten en beleid. • De Raad niet actief wordt ingelicht wat de reden is om geen burgerparticipatie toe te passen. • De Raad daardoor niet kan controleren en/of bijsturen in het beleid m.b.t. het betrekken van burgers bij plannen, projecten en uitvoering van beleid. Draagt het college op: • M.i.v. maart 2025 bij alle ontwerpbesluiten, indien burgerparticipatie niet van toepassing is naar inzicht van het College, een schriftelijke onderbouwing te geven waarom dit item niet van toepassing is. • Deze schriftelijke onderbouwing te laten bestaan uit: de redenen waarom burgerparticipatie niet relevant is, welke alternatieven zijn overwogen en hoe inwoners anderszins worden betrokken. • Deze nieuwe werkwijze te evalueren in maart 2026 en optioneel in opvolgende jaren. Aldus vastgesteld door de Raad der gemeente Kerkrade, tijdens de raadsvergadering 12 februari 2025 en gaat over tot de orde van de dag. Naar de raad: ja, als bespreekstuk na beraadslaging in 2 termijnen De commissie advies de raad het volgende besluit te nemen: I. De conclusies en aanbevelingen van de rapportage Burgerparticipatie over te nemen. Toezeggingen: Openstaande vragen: Vraag PvdA, Dhr.

Gorissen, wat is de stand van zaken van de uitvoering van die motie jongeren hebben de toekomst? Antwoord: 8 Lijst van toezeggingen De fractie van de SP maakt melding van een viertal toezeggingen die volgens hen onterecht op afgedaan zouden staan. De commissiegriffier heeft toegezegd dit uit te zoeken en hier op terug te komen. Antwoord griffie: Een portefeuillehouder doet een toezegging. Hij/zij is verantwoordelijk voor de afhandeling. De afhandeling wordt aangeleverd bij de griffie die deze publiceert en de toezegging op afgehandeld zet. Raads- en commissieleden zien dat vanaf dat moment in Ibabs en worden er extra op geattendeerd door de lijst van toezegging in de commissie. Hieronder de afdoening van de 4 toezeggingen die de SP aanhaalde: Toezegging schoolzwemmen Wethouder van Drunen zegt toe om het onderzoek schoolzwemmen dat een aantal jaren geleden is uitgevoerd te actualiseren. Na actualisatie wordt raad geïnformeerd over huidige stand van zaken. Antwoord griffie: Op 13 november is een raadsinformatiebrief gestuurd mbt het onderzoek schoolzwemmen 2024 waarmee de toezegging afgehandeld is. Toezegging stadspas Ten tijde van de behandeling en de commissie vindt er nog onderzoek plaats mbt de stadspas. In december 2024 krijgt de raad meer informatie over de ins en outs van deze stadspas. Antwoord griffie:

8

Op 13 december is een raadsinformatiebrief gestuurd mbt de stadspas waarmee de toezegging afgehandeld is. Toezegging Rodakaarten Wethouder Roland zegt toe om de strekking van de motie betaling Roda seizoenkaarten voor kinderen in Armoede mee te nemen in de gesprekken met Roda over de te leveren tegenprestaties en de raad te informeren over de uitkomst van de gesprekken. Antwoord griffie: De raad is geïnformeerd over de uitkomsten van de gesprekken/afspraken met Roda via een raadsinformatiebrief d.d. 30 mei 2024 Kaarten voor kinderen in armoede zijn hierin niet meegenomen. Via de stichting leergeld kunnen kinderen in armoede een aanvraag doen voor een seizoenkaart voor RodaJC. Via deze weg wordt voorkomen dat wanneer dit rechtstreek via RodaJC zou verlopen er een aparte administratie opgezet moet worden waarin bijvoorbeeld ook rekening gehouden dient te worden met privacygegevens. Er zijn momenteel 55 seizoenkaarten van RodaJC via de stichting Leergeld verzilverd. Toezegging speeltuinen Wethouder Schlangen zegt toe om inzake motie gezonde basisschool van de toekomst ‘bewegen’ mee te nemen, specifiek de mogelijkheden om speelpleinen zo in te richten dat er veel en gevarieerd spel mogelijk is en de uitrusting van gymzalen om zo meer uit te dagen om te bewegen.

Antwoord griffie: Op 3 december is een raadsinformatiebrief gestuurd mbt motie 100 (vergroening schoolpleinen Kerkraadse basisscholen) en toezegging 79 (inrichting speelpleinen en gymzalen) waarmee de toezegging afgehandeld is. 9 Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 22.14 uur.

9

B E H A N D E L B R I E F

Registratienummer: 25it00278 Het Presidium van de gemeente Kerkrade, handelend met mandaat van de gemeenteraad – ex artikel 3a lid 1 van het Reglement van orde voor de vergaderingen van de raadcommissies ter voorbereiding van de vergaderingen van de raad der gemeente Kerkrade – stelt de hieronder gekozen commissie(s) voor om in de openbaarheid te doen behandelen, het onderwerp: Onderwerp Vie-Leven in beweging Algemene informatie Dit onderwerp is toegekend aan de commissie:

Te behandelen d.d.:

Burgers en Samenleving

11 maart 2025

Aanleiding / toelichting In 2021 heeft de raad het lokaal uitvoeringsprogramma Vie (LUP Vie) vastgesteld. Passend binnen de ambities van Vie, en in lijn met de subsidievoorwaarden van Provincie, Stadsregio en IBA werd hiermee invulling gegeven aan de diverse subsidiebeschikkingen met betrekking tot Vie. Na 4 jaar waarin het beleid rond vitaliteit en gezondheid niet heeft stilgestaan en met de ervaring en ontwikkelingen van Vie, is het nu tijd om terug en vooruit te blikken en het LUP Vie te actualiseren. Kader / afbakening In het uitvoeringsprogramma rapport wordt stil gestaan bij de rol van Vie anno 2025 en wordt focus aangebracht voor de periode 2025-2027 op die aspecten waar de grootste toegevoegde waarde van Vie ligt. Het vernieuwde Lokale Uitvoeringsprogramma ligt nu aan de raad voor ter vaststelling. Wijze van behandelen Doel: Besluitvorming: Vaststellen Lokaal Uitvoeringsprogramma Vie 2025-2027 Aard van het onderwerp:

Gemeente Kerkrade, afdeling Griffie Telefoonnummer: 045-5676767 Gemeentehuis@kerkrade.nl

Bezoekadres: Markt 1 6461 EB Kerkrade Postadres: Postbus 600 6460 AP Kerkrade

1

B E H A N D E L B R I E F

Eigen +/ nieuw beleid

Vorm: Schriftelijke stukken: LUP Vie 2025-2027 bij raadsstukken Mondelinge toelichting: Nee

Tijdsduur

minuten

Presentatie: Nee

Tijdsduur

minuten

Anders, namelijk:

Tijdsduur

minuten

Presentatie heeft plaatsgevonden tijdens informatiebijeenkomst d.d. 21 januari 2025. Bestuurlijke verantwoordelijke(n) • Wethouder Schlangen • Wethouder Van Drunen Ambtenaren en externen Aanwezig zullen zijn: Externen:

Ambtenaren: Mw. Berry Jacobs-van Dongen, programmamanager Vie

Bijlage(n) • Raadsvoorstel • Lokaal Uitvoeringsprogramma Vie 2025-2027 • Advies Adviescommissie Vie m.b.t. LIP Vie d.d. 4 december 2024 (24i0065543) • Reactie college op advies van Adviescommissie Vie

Gemeente Kerkrade, afdeling Griffie Telefoonnummer: 045-5676767 Gemeentehuis@kerkrade.nl

Bezoekadres: Markt 1 6461 EB Kerkrade Postadres: Postbus 600 6460 AP Kerkrade

2

Agendapunt nr.:

Registratienummer: 25it00280 Sector: Burger

Kerkrade, 6 februari 2025

Aanbiedingsbrief aan de raad. Nr.: 25it00280 Hierbij bieden wij u ter overweging en beslissing een ontwerpbesluit, nr. 25Rb011, inzake het Lokaal Uitvoeringsprogramma Vie-Leven in beweging aan. In de nota van toelichting, nr. 25Tl009, die het ontwerpbesluit vergezelt, zijn de overwegingen en nadere gronden aangegeven waarop het ontwerpbesluit berust.

Het college,

De secretaris,

dr. T.P. Dassen-Housen

R.M.J.S. Stijns

Ontwerpbesluit Nr.:

25Rb011

De raad van de gemeente Kerkrade; overwegende, • Dat bij raadsbesluit van 1 juli 2020 (20Rb023) is besloten om te komen tot een programmatische aanpak van de opgaven rond vitaliteit en gezondheid vanuit het gedachtengoed Vie

kennis genomen hebbende van, • de nota van toelichting, nr. , behorende bij dit besluit; • de beraadslagingen in de commissie Burgers en Samenleving d.d. 11 maart 2025 • Het advies van de Adviescommissie Vie d.d. 4 december 2024 en de reactie van het college hierop d.d. 17 januari 2025

gelet op, • programma: Domein Burger, sport, gezondheid en vitaliteit • gemeentelijk/regionaal beleidskader: Regionaal gezondheidsbeleid ‘Zuid Springt eruit’. • wetsartikel: Wet Publieke gezondheid, Participatiewet, WMO, IZA/GALA

besluit: I. Instemmen met het Lokaal Uitvoerings Programma Vie 2025-2027

Aldus vastgesteld door de raad der gemeente Kerkrade in zijn openbare vergadering d.d. 26 maart 2025. De voorzitter van de raad,

dr. T.P. Dassen-Housen.

Documentnummer:

De griffier,

mr. drs. D.G.M.G. Franssen.

Nota van toelichting Nummer.: 25Tl009

Kerkrade, 6 februari 2025

Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 25Rb011

Onderwerp Lokaal Uitvoeringsprogramma Vie-Leven in beweging Beslispunten Instemmen met het Lokaal Uitvoerings Programma Vie 2025-2027 Inleiding In januari 2021 heeft de raad het lokaal uitvoeringsprogramma Vie (LUP Vie) vastgesteld. Passend binnen de ambities van Vie en in lijn met de subsidievoorwaarden van Provincie, Stadsregio en IBA werd hiermee invulling gegeven aan de diverse subsidiebeschikkingen met betrekking tot Vie. Na 4 jaar waarin het beleid rond vitaliteit en gezondheid niet heeft stilgestaan en met de ervaring en ontwikkelingen van Vie, is het nu tijd om terug en vooruit te blikken en het LUP Vie te actualiseren. Doelstelling Actualiseren en focus aanbrengen in het uitvoeringsprogramma van Vie - Leven in beweging. Argumenten/kanttekeningen Het realiseren van een verbetering op het gebied van gezondheid en vitaliteit, met als doel een verbetering van de ervaren levenskwaliteit, vraagt om een lange termijn inzet. Een termijn die vele jaren beslaat en waarbij het van belang is om focus aan te brengen in het te behalen doel en de daarin te bewandelen weg. Het gedachtegoed van Vie is daarbij kaderstellend. Dit gedachtegoed is in 2021 vertaald in het lokaal uitvoeringsprogramma Vie.

Nu in 2025, met ervaringen, ontwikkelingen, partnerschappen en nieuwe inzichten op het gebied van vitaliteit en gezondheid, is het tijd om te kijken of de focus van Vie bijgesteld moet worden. In het geactualiseerde LUP Vie wordt dan ook gestart met een kort inzicht in het nut en noodzaak van vitaliteits- en gezondheidsbeleid en wordt het gedachtegoed van Vie in de huidige tijd geplaatst. Daarnaast is een inventarisatie gemaakt van het huidige (gezondheids-)beleid en interventies op landelijk, provinciaal en regionaal niveau. Waar interventies al anders dan lokaal worden opgepakt, heeft het immers minder toegevoegde waarde om daar ook vanuit Vie nog eens speciaal aandacht aan te besteden. Vervolgens is gekeken naar de verschillende niveaus van preventie. Vie is immers gericht op preventie. Maar wat is eigenlijk preventie en welke verschillende vormen van preventie bestaan er? Van belang is dat Vie zich op dat niveau van preventie richt waar de meeste toegevoegde waarde behaald kan worden. Daarnaast is essentieel om te bepalen op welke gebieden het grootste verschil gemaakt kan worden als het gaat om het inhalen van gezondheidsachterstanden. Dit is gedaan door de belangrijkste oorzaken van gezondheidsverschillen bij de actualisatie van het lokaal uitvoeringsprogramma te betrekken.

Adviescommissie Vie en reactie college Het geactualiseerde uitvoeringsprogramma is op 8 oktober 2024 in de Adviescommissie Vie besproken. De Adviescommissie heeft hierop een advies opgesteld (4 december 2024, 24i0065543). Dit advies is te vinden in de bijlagen bij dit raadsvoorstel, evenals de reactie van het college op dit advies (17 januari 2025, 25u0000533). 1

Behandeling in informatiebijeenkomst Vie 21 januari 2025 Op 21 januari 2025 heeft er een presentatie plaatsgevonden met betrekking tot het tot stand komen van het geactualiseerde LUP Vie en heeft de vergadering een eerste reactie gegeven. Hierbij werd aangegeven dat men zich kon vinden in de focus op met name de primaire en secundaire preventie als ook de focus op de voorgestelde onderwerpen/items. Financiën De financiële middelen voor het uitvoeringsprogramma zijn gealloceerd middels het raadsbesluit van 1 juli 2020 (20Rb023). Communicatie Dat de inwoner begrijpt wat het gedachtegoed van Vie inhoudt is geen doel op zich. Dat Vie niet alleen het gebouw is maar veel meer een langdurige beweging om gezondheidsachterstanden in te lopen, begint door te sijpelen in de gemeenschap. Hierop zal dan ook door gebouwd worden door Vie op een laagdrempelige manier nog dichter bij de inwoner te brengen. Naast meer en meer aanwezig te zijn in de wijk en de programma’s nog beter onder de aandacht te brengen bij partners en via communicatieuitingen en social media, wordt vanuit Vie een externe (inwoner) en interne (gemeentelijk personeel) communicatiecampagne ontwikkeld om de inwoners van Kerkrade uit te leggen dat gedrag en handelen al vaak past binnen het gedachtengoed van Vie. En dat daarmee door de inwoner positief wordt bijgedragen aan het gedachtengoed van Vie.

Burgerparticipatie Burgerparticipatie vindt steeds passend bij het onderwerp plaats binnen de diverse deelprojecten/programma’s van Vie. Uitvoering De uitvoering vindt plaats vanuit het programmateam Vie. Gezondheid en Vitaliteit Zie het LokaalUitvoeringsprogramma Vie.

2

Burgemeester en Wethouders van gemeente Kerkrade Postbus 600 6460 AP Kerkrade

24i0065543

Per mail: bestuurssecretariaat@kerkrade.nl Kerkrade, 4 december 2024 Onderwerp:

Suggesties en adviezen van de Adviescommissie Vie - Leven in beweging Vie naar aanleiding van vergadering d.d. 08 oktober 2024

Geacht College, Onderstaand bieden wij U de constateringen, suggesties en adviezen aan van onze commissie inzake diverse onderwerpen die aan bod kwamen ter vergadering van de adviescommissie 8 oktober 2024. Actualisatie Lokaal Uitvoeringsprogramma/focus Vie De commissie complimenteert Berry Jacobs voor haar presentatie over de actualisatie van het Lokaal Uitvoeringsprogramma Vie. In het belang van het bereiken van een zo groot mogelijke groep, waarbij voorkomen beter is dan genezen, adviseert de Adviescommissie de focus te leggen op primaire en secundaire preventie. Daar zou Vie zich dus nadrukkelijker op moeten richten. Primaire en secundaire preventie vergen en verdienen meer energie. Ook mensen die nog geen klachten hebben, hebben er baat bij als ze langer gezond blijven of verbeteren in hun ervaren levenskwaliteit. We adviseren deze doelgroep in kaart te brengen. Binnen de commissie is bediscussieerd dat gezond bewegen niet altijd voor iedereen is weggelegd, bijvoorbeeld door de prijs die hieraan hangt. De toegankelijkheid van beweegmogelijkheden verdient aandacht.

Tegelijkertijd concludeert de adviescommissie dat bewegen niet altijd geld hoeft te kosten, zoals bijvoorbeeld wandelen in een groepje, maar de hamvraag blijft: hoe breng je dat aan “de man”, hoe breng je mogelijkheden/initiatieven en mensen samen? De adviescommissie wijst erop dat dat ‘gezondheid’ niet alleen fysieke gezondheid maar alle aspecten van positieve gezondheid bestrijkt. Culturele activiteiten en mentale gezondheid zijn daarbij zeker ook belangrijk. In feite gaat het vaak om een stuk zingeving in het leven. Impact: waar kunnen we als (en met) Vie het meeste verschil maken? Om op de lange termijn het verschil te maken, is de adviescommissie van mening dat er onverminderd ingezet moet worden op de jeugd. Jong geleerd is immers oud gedaan. Daarnaast is de adviescommissie van mening dat inzetten op gezondheid pas zin heeft als factoren die gezondheidsgedrag in de weg staan, zoals een onzekere bestaanszekerheid en het ontbreken van basisvaardigheden, zijn aangepakt. De inzet op deze onderdelen (schulden en armoede, werk/participatie) worden dan ook onderschreven.

Integraal samenwerken/integrale wijkaanpak De adviescommissie heeft ter vergadering stilgestaan bij de ontwikkelingen in de zorg met een stijgende zorgvraag en het afnemen van personele inzet. In veel gevallen wordt er een beroep gedaan op zorg die niet nodig zou zijn als inwoners geholpen worden met het ontwikkelen van vaardigheden of het inzetten van hun eigen netwerk. Het vergroten van de zelfredzaamheid en samenredzaamheid draagt bij aan het vermogen zo lang mogelijk de eigen regie over het leven te houden. Bekend is dat wanneer mensen meer eigen regie ervaren, ze daardoor minder stress ervaren en dit bijdraagt aan het eigen welzijn. Inzet op eigen regie, sociale cohesie en samenredzaamheid zijn wat betreft de adviescommissie dan ook onderdelen waarop nog meer mag worden ingezet. Aanvullend daarop is de Adviescommissie van mening dat de toenemende zorgvraag ook vraagt om een verschuiving van zorg naar het sociaal domein/voorliggend veld. Hierbij moeten de inwoners centraal staan en moeten partijen die werkzaam zijn in de wijk (nog) integraler samenwerken. Vie op koers (houden) De adviescommissie kan zich vinden in de voorgestelde weg voor de inzet van Vie, maar vraagt wel aandacht voor de wijze van framing van deze focus.

Men is van mening dat Vie zichzelf tekort doet omdat op deze manier voorbij gegaan wordt aan de vele programma’s, interventies en activiteiten waarmee al wordt ingezet op het inhalen van de gezondheidsachterstanden. Volgens de commissie is er meer sprake van het bestendigen en verstevigen van de ingezette weg, waarbij aansluitend op de ontwikkelingen gericht wordt ‘doorgepakt’. Het is goed om deze richting met elkaar te verankeren om te voorkomen dat Vie van/voor alles is en daarmee uiteindelijk niet daadwerkelijk het gewenste verschil gemaakt wordt. Het inzetten op die gebieden die de grootste impact hebben op gezondheidsverschillen is daarbij logisch. Communicatie en marketing Vie Het doel hiervan is om de mensen in Kerkrade duidelijk te maken dat Vie niet alleen het gebouw is maar dat heel veel “Vie” is. De commissie constateert dat Vie een abstract begrip is voor veel inwoners. De commissie ondersteunt de wens van Vie om dichter naar de mensen toe te gaan, de leefwereld in te treden op een laagdrempelige manier. Om de mensen in Kerkrade uit te leggen dat Vie juist niet alleen het gebouw is, maar dat heel veel in het leven van de inwoner al “Vie” is. Neem bijv. de bridgeclub die eenzame ouderen uitnodigt of een inwoner die iedere dag een wandeling maakt om fit te blijven, ook dat is Vie, past binnen het gedachtegoed van leven in beweging.

Er gebeurt al heel veel in de wijken dat past binnen het Vie- gedachtegoed. Dat kan actief uitgedragen worden. De adviescommissie blijft graag op de hoogte van de aanpak die momenteel wordt ontwikkeld, zowel voor in de gemeenschap als intern binnen de gemeente. Voorzitterschap Adviescommissie Vie De voorzitter van de Adviescommissie Vie, Dhr. Eurlings, heeft ter verggadering aangegeven de voorzittershamer van de adviescommissie neer te leggen en over te dragen. Hij sprak de commissie toe en gaf aan trots te zijn op wat de adviescommissie tot nu toe heeft bereikt en kijkt terug op een vruchtbare en constructieve inbreng van de commissie richting het college. Binnen de commissie is besproken dat nu ook het moment is aangebroken dat er gekeken moet worden hoe de commissie in de toekomst verder zal gaan als adviserend orgaan en wie de voorzittershamer oppakt. De adviescommissie stelt voor vooralsnog geen nieuwe voorzitter te benoemen. De positie van de adviesraden en de toekomstige invulling/wijze van advisering moet eerst duidelijk zijn als ook een mogelijke rol van inhoudsdeskundige adviseurs in deze commissie.

De commissie stelt voor dat in de tussentijd de Adviescommissie Vie in werking blijft en dat het voorzitterschap bij een volgende vergadering vanuit de gemeente tijdelijk ambtelijk wordt ingevuld. Namens de Adviescommissie Vie - Leven in beweging,

Martin Eurlings Voorzitter

J

Gerrteente I(erkrade

ffitneinBurger Bezoekadres:

Adviescommissie Vie-leven in beweging

Markt 33 Ambtenâar

Telefoonnummer

14 045 Telefax

045-s67639s zaaknummer

Uw br¡ef van

Uw kenmerk

9 december 2024 Onderwerp

Ons

kenmerk

Datum

25uOooO':i?-a /[;::CI'jl[.li 1 f .f/fifj .j:J

Suggesties en adviezen

Adviescommissie Bijlage(nl 0

Geachte leden van de Adviescommissie Vie,

Het college ontving op 13 dec.202424iOO65543 uw adviezen en suggesties zoals besproken tijdens uw vergadering van 8 oktober 2024.Het college is verheugd met uw constructieve bijdrage en opbouwende adviezen en suggesties. Onderstaand vindt u onze reactie toegespitst op de diverse door u aangehaalde items.

Actualisatie Lokaal Uitvoeringsprogram ma/focus Vie Het college is het met u eens dat het belangrijk is een zo groot mogelijke groep te bereiken, waarbij voorkomen beter is dan genezen. Het college onderschrijft uw conclusie dat de focus gelegd moet worden op primaire en secundaire preventie en daarmee dus ook gericht op mensen die nog geen klachten hebben. Vie zal primaire en secundaire preventie daarom nog nadrukkelijker laten meewegen bij de afweging van (potentiële) programma's. Het langer gezond blijven c.q. het verbeteren van de ervaren levenskwaliteit is cruciaal om de doelstellingen van Vie op lange termijn te verwezenlijken. Daarbij merken we op dat, zoals u ook aangeeft, alle aspecten van positieve gezondheid van belang zijn. Binnen de bestaande middelen en capaciteit, zijn we daarbij echter wel van mening dat we net dáár moeten inzetten waar ook de meeste impact gemaakt kan worden. Daarover meer verderop. Waar het gaat om de toegankelijkheid van beweegmogelijkheden is het college van mening dat hier nog winst te behalen is. Daar waar het echt nodig is om een helpende hand uit te steken, kent de gemeente diverse regelingen om die inwoners die het nodig hebben te ondersteunen. Maar we zijn het ook met u eens dat bewegen niet altijd geld hoeft te kosten.

Dat neemt n¡et weg, dat het ook zou helpen als er meer inzicht bestaat in Posfåus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 - 567 67 67 lelefax 045 - 567 63 95

#'",¡*ä*r-**'

E-mail gem eente h u is@ke rkrade. n I IBAN NL49 BNCH 0285 OO44 84

BIC BNCHNL2C

Ø

Psltlstsd Limbuvg Gemeente Kerkrade maakt deel uit van Parkstad Limburg

J

Gerneente l{erkrøde

het beweegaanbod in onze gemeente. Wij zullen hiertoe het initiatief nemen om dit in het eerste halfjaar van 2025 in kaart te brengen. lmpact: waar kunnen we als (en met) Vie het meeste verschil maken? Het college kan zich vinden in uw advies dar de jeugd prioriteit dient te blijven houden. Daar kan het grootste verschil gemaakt worden dat een leven lang doorwerkt. Ook zijn wij het met u eens dat investeren in gezondheid pas zin heeft als factoren die een gezond gedrag in de weg staan, worden aangepakt. Met het onlangs vastgesteld beleidsplan Schulden en Armoede, maar ook met het bevorderen van (arbeids)participatie en het continu in ontwikkeling zijnde beleid op het gebied basisvaardigheden, hebben deze factoren onze grote aandacht. lntegraal samenwerken/integrale wijkaanpak Het college onderschrijft uw observatie dat het vergroten van de zelfredzaamheid en samenredzaamheid bijdraagt aan het vermogen om zo lang mogelijk de eigen regie over het leven te houden. Vanuit het welzijns- en maatschappelijk werk wordt sinds l januari 2024 bijvoorbeeld ook al gewerkt vanuit het centraal zetten van de kracht van de inwoner zelf en diens sociale netwerk.

Dat neemt niet weg dat er ook nog zeker 'winst' te behalen is door het optimaliseren van de samenwerking tussen partijen die werkzaam zijn in de wijken/buurten en laten we inderdaad zeker ook niet de kracht van en de sociale cohesie tussen inwoners onderschatten als bouwsteen binnen de pijler Vitale Wijken. Hiermee samenhangend delen we daarnaast uw mening dat de toenemende zorgvraag ook vraagt om een verschuiving van zorg naar het sociaal domein/voorliggend veld. De gemeente en partners zullen daarbij dichtbij de inwoners moeten staan en vraaggericht moeten werken. Het in juli 2024 vastgestelde uitvoeringsplan gemeenschapshuizen, is een voorbeeld hoe op deze koers wordt ingezet. Vie op koers (houden) De zichtbaarheid van Vie en het uitdragen van het gedachtegoed is een proces van de lange adem. Het doet ons goed dat uw Adviescommissie concludeert dat Vie met vele programma's, interventies en activiteiten uitvoert, al fors inzet op het inhalen van de gezondheidsachterstanden. We zullen in lijn met uw advies deze weg voortzetten en kansrijk'doorpakken' door met prioriteit in te zetten op die gebieden die de grootste impact hebben op gezondheidsverschillen. Communicatie en marketing Vie Dat de inwoner begrijpt wat het gedachtegoed van Vie inhoudt is geen doel op zich.

Dat Vie niet alleen het gebouw is maar juist een langdurige beweging om gezondheidsachterstanden in te lopen begint door te sijpelen in de gemeenschap. Daar wil het college graag op doorbouwen door Vie dichter bij de inwoner te brengen, op een laagdrempelige manier. Naast meer en meer aanwezig zijn in de wijk, wordt vanuit Vie een interne (gemeentelijk personeel) en externe (inwoner) communicatiecampagne ontwikkeld om de mensen in Kerkrade uit te leggen dat gedrag en handelen al vaak past binnen het gedachtengoed van Vie en daarmee een positieve beweging op gang te brengen. De door u geschetste voorbeelden zijn treffend.

Voorzitterschap Adviescom missie Vie Uw voorzitter, Martin Eurlings, heeft aangegeven de voorzittershamer neer te leggen. Het college spreekt graag haar dank uit. Gedurende de afgelopen vierjaar heeft dhr. Eurlings met scherpe blik en inspirerend voorzitterschap ervoor zorg gedragen dat de Adviescommissie een belangrijke bijdrage geleverd heeft aan de inhoudelijke ontwikkeling van Vie.

.â FSC

Mtx Pspisr I Ond€Btount vsrsntuoord boBbêho€r

FSC" C004241

Posfóus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 - 567 67 67 Telefax O45 - 567 63 95

E-mail ge mee nte h u i s@kerkrade. n I IBAN NL49 BNCH O2B5 OO44 84

8'C BNCHN¿2C

€)

--d

varÊstr rimbuvg Gemeente Kerkrade maakt deel uit van Parkstad Limburg

J<

Gerneente I(erkrade

Onder zijn leiding zijn stevige, inhoudelijke adviezen gegeven, die van grote waarde zijn geweest voor zowel de commissie Burgers en Samenleving en de gemeenteraad als ons college. Hiervoor zijn wij de heer Eurlings zeer erkentelijk. Het college kan zich vinden in uw voorstel om vooralsnog geen nieuwe voorzitter te benoemen. Als de positie van de adviesraden en de toekomstige invulling/wijze van advisering duidelijk is, zal het voorzitterschap en bemensing van de Adviescommissie Vie geagendeerd worden. ln de tussentijd zal het voorzitterschap, in lijn met uw voorstel, tijdelijk ambtelijk worden ingevuld. Tot slot We danken u voor uw constructieve bijdrage, adviezen en suggesties, Het college zal uw advies en deze reactie daarop met de commissie Burgers en Samenleving en de Raad delen.

Ç "***"'$rî,*,

Het college,

De

dr. T.P. Dassen-Housen

R.M.J.S. Stijns

Posfúus 600 6460 AP Kerkrade TeleÍoon 045 - 567 67 67 Telefax 045 - 567 63 95

E-m ai

I gem ee nte h u i s@ ke rk r ade. n I

IBAN NL49 BNCH O2B5 OO44 84 8'C BNCHNL2C

€) earÊstldrtmburq cemeenÌe Kerkrade maaktdeel u¡tvan Parkstad L¡mburg

Doorontwikkeling

Lokaal Uitvoeringsprogramma Vie december 2024

Voorwoord/leeswijzer In 2021 heeft Vie het lokaal uitvoeringsprogramma (LUP) opgesteld dat in januari 2021 door de raad van de gemeente Kerkrade is vastgesteld. Passend binnen de ambities van Vie, en in lijn met de subsidievoorwaarden van Provincie, Stadsregio en IBA werd hiermee invulling gegeven aan de diverse subsidiebeschikkingen met betrekking tot Vie. Na ruim 3 jaar waarin het beleid rond vitaliteit en gezondheid niet heeft stilgestaan en met de ervaring en ontwikkelingen van Vie, is het nu tijd om terug en vooruit te blikken en het LUP Vie te actualiseren. Voor u ligt het rapport ‘doorontwikkeling Lokaal Uitvoeringsprogramma Vie - Leven in Beweging’. In dit rapport kijken we naar de rol van Vie anno 2024 en onderzoeken we waar de grootste toegevoegde waarde van Vie ligt. Hiermee krijgen we een duidelijke focus van Vie voor de jaren 20252027. Hoe doen we dit? Deze rapportage begint met een kort inzicht in het nut en noodzaak van vitaliteits- en gezondheidsbeleid en plaatst het gedachtegoed van Vie in de huidige tijd. In hoofdstuk 3 inventariseren we vervolgens het huidige (gezondheids-)beleid en interventies op landelijk, provinciaal en regionaal niveau. Waar interventies al anders dan lokaal worden opgepakt, heeft het immers minder toegevoegde waarde om daar ook vanuit Vie nog eens speciaal aandacht aan te besteden.

We gaan dus kijken waar de zogenaamde ‘witte’ vlekken liggen. Vervolgens gaan we kijken naar preventie. Vie is immers gericht op preventie. Maar wat verstaan we eigenlijk onder preventie en welke verschillende vormen van preventie bestaan er? In hoofdstuk 4 gaan we dan ook kijken naar deze verschillende vormen om af te bakenen op welke vorm van preventie Vie zich het meest zal richten. Als we dan weten waar de witte vlekken liggen en op welke vorm van preventie Vie zich het beste kan richten is het natuurlijk erg belangrijk om te weten op welke gebieden het grootste verschil gemaakt kan worden als het gaat om het inhalen van gezondheidsachterstanden. Dit doen we door de belangrijkste oorzaken van gezondheidsverschillen bij onze keuze te betrekken. In hoofdstuk 5 zijn al de bevindingen samenvattend gecombineerd tot een duidelijke focus tot en met 2027. Naast de interventies die vanuit Vie worden ingezet, kent Vie ook nog de Vie-Innovatiehub. In hoofdstuk 6 gaan we in op de rol van de Vie-Innovatiehub. Aan de hand van de ervaringen van de afgelopen jaren en de opgaven van de toekomst, wordt ook daar een focus aangebracht voor de periode tot en met 2027.

2

Inhoudsopgave Deel 1 Vie - Leven in beweging Voorwoord

2

Hoofdstuk 1 Aanleiding van Vie onverminderd van toepassing

4

Hoofdstuk 2 Vie-gedachtegoed beweegt mee

5

Hoofdstuk 3 Vie in samenhang tot overig gezondheidsbeleid

6

Hoofdstuk 4 Vie en de (meeste) toegevoegde waarde 4.1 Vie gedachtegoed in relatie tot preventie 4.2 Belangrijkste oorzaken gezondheidsverschillen 4.3 Gezondheidsthema’s die aandacht vragen

9 9 10 10

Hoofdstuk 5 Focus Vie

12

Hoofdstuk 6 Samenvatting

14

Bijlage 1: Bijlage 2:

15 20

Gezondheidsbeleid op hoofdlijnen Preventiepiramide zorg

3

Hoofdstuk 1

De aanleiding van Vie onverminderd van toepassing

In 2021 is het eerste Lokaal Uitvoeringsprogramma (LUP) Vie vastgesteld. De noodzaak van een gezamenlijke inzet op vitaliteit en gezondheid is sinds 2021 niet gewijzigd. We zouden kunnen zeggen ‘helaas’, maar ook in 2021 wisten we al dat het inhalen van de achterstand in vitaliteit en gezondheid een aanpak van de lange adem zou zijn. De aanleiding is daarmee dan ook niet veranderd. Onveranderd is ook dat gezondheid meer is dan een levensverwachting en de afwezigheid van ziekte. Gezondheid gaat over kwaliteit van leven, kansen in het leven, betekenisvol meedoen in de samenleving, de omgeving waarin je leeft, met betekenisvol werk of een andere bijdrage. Gezondheid vraagt om een stabiele en gezonde leefomgeving, bestaanszekerheid een veilige buurt en een sociaal netwerk. Of het nu gaat over armoede, arbeidsmarkt, onderwijs, gezonde voeding, openbare ruimte, sport en cultuur, alles raakt gezondheid.

Bron: Alles wat je moet weten over gezondheidsverschillen - Pharos, 2024

4

Hoofdstuk 2

Vie-gedachtegoed beweegt mee

Het gedachtegoed van Vie is in 2021 opgebouwd rond de drie pijlers Gezonde jeugd, Vitaal ouder worden en Vitale wijken. Vanuit de gedachte ‘de jeugd heeft de toekomst’, de levenscyclus met een leven lang leren, wonen, werken en leven en daarnaast het belang van een omgeving waarin dit allemaal mogelijk is, zijn deze pijlers die nog steeds toereikend en actueel. Nu, 3 jaar later, zijn echter ook steeds meer de gevolgen zichtbaar van de toename van de zorgvraag. Waar welzijn en de sociale cohesie de sleutel tot een zelfredzame samenleving vormen, zijn ze tegelijkertijd ook nog te veel buiten beeld om de toekomstige opgaven het hoofd te kunnen bieden. Nadrukkelijker dan 3 jaar geleden zal voor de komende periode in de pijler Vitale wijken dan ook de ombuiging te zien zijn van zorg naar welzijn/voorliggend veld. Waar Vitale wijken in 2021 al als randvoorwaarde werden gezien, wordt de komende jaren hierop nadrukkelijker ingezet. Zetten we de pijlers bij elkaar dan ziet het gedachtegoed van Vie er anno 2024 als volgt uit:

en ge ond en vitaal arkstad itaal ouder worden

itale wijken

e ge onde jeugd

eidend rinci e van org naar wel ijn

itale wijken ocus o het kind en ijn ouder anaf ge oorte een ge onde jeugd

ocus o leren, werken, wonen en leven anaf jongvolwassen lee ijd ge ond en vitaal oud worden

5

Hoofdstuk 3

Vie in samenhang tot overig gezondheidsbeleid

Het nationale en regionale gezondheidsbeleid heeft de afgelopen jaren niet stil gestaan. Zowel nationaal, provinciaal als regionaal hebben zich ontwikkelingen voorgedaan en zijn nieuwe initiatieven ontwikkeld. Zo hebben het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) hun intrede gedaan, heeft de Provincie Limburg het beleidskader Samenleven en Bestaanszekerheid vastgesteld, kent Trendbreuk het werkplan 2024-2026 en is aan de Stadsregio Parkstad Limburg de Regiodeal II toegekend. Het onderdeel Sociaal Economische Structuurversterking (SES) in deze egiodeal heeft als één van de thema’s ge ondheid en vitaliteit van inwoners en wijken. Momenteel wordt ook het gezondheidsbeleid van de gezamenlijke gemeenten in Zuid-Limburg geactualiseerd. Dit LUP is in lijn met wat daarin de ontwikkelrichtingen zijn.

Wat we regionaal zien, is dat er sterk wordt ingezet op de allerjongsten. Het gaat hierbij vooral om de jongsten van -9 maanden tot 1000 dagen (kansrijke start). Met het werkplan Trendbreuk Zuid-Limburg 2024-2026, is daarin een uitbreiding van een doorgaande lijn naar de iets oudere jeugd in het primair onderwijs te zien. Welbevinden, bewegen en voeding zijn in deze doorgaande lijn de centrale thema’s. Vanuit het regio beeld en regioplan Zuid-Limburg wordt invulling gegeven aan de doelen van IZA via de inhoudelijke thema’s • Veilige, sociale, gezonde leefomgeving • Gezonde generatie • Vitaal ouder worden • Mentale gezondheid • Zorgoptimalisatie In de verbinding met GALA zijn het de volgende onderwerpen die centraal staan: • Terugdringen gezondheidsachterstanden • Kansrijke start • Mentale gezondheid • Aanpak overgewicht en obesitas • Valpreventie • Leefomgeving • Vroegsignalering alcoholproblematiek en Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) • Eén tegen eenzaamheid • Welzijn op recept Vanuit de Stadsregio Parkstad wordt met SES een extra impuls gegeven aan Kansrijke Start, Rijke schooldagen, onderwijs en arbeidsmarkt en gezondheid en vitaliteit van inwoners en wijken. Dit laatste thema wordt uitgewerkt via het regionaal Uitvoeringsprogramma VIE. In bijlage 1 is een verdere uitwerking/toelichting te vinden van de inventarisatie verschillende ge ondheidsnota’s/ beleid.