Agendabundel

Inwoners, verenigingen en ondernemers met een eigen woning of gebouw kunnen er een aanvraag indienen voor een lening tussen de € 1.000 en € 35.000 tegen een rente van 1,425%. Inwoners kunnen zich laten informeren bij Woonwijzerwinkel Limburg.

Doel

Indicator en streefwaarde

Gerealiseerd?

In 2023 signaleren we schulden eerder dan in 2019 en is er een laagdrempelige toegang tot schuldhulpverlening

1. Vanaf 2021 gaan we jaarlijks bij 150-200 meldingen vroeg eropaf.

Ja, in 2021 2.076 signalen opgevolgd, waarvan 75 met huisbezoek.

2. In 2023 ligt de gemiddelde schuld bij aanvang schuldhulpverlening onder het niveau van 2019.

Gemiddelde schuld (afgerond) Kerkrade

Nederland*

2019

€ 39.900

€ 43.500

2020

€ 48.500

€ 42.000

2021

€ 42.700

€ 42.700

2022

€ 40.800

€ 37.359

(*bron: Jaarverslagen NVVK) Maatschappelijke partners zijn geïnformeerd over regelingen

3. Minstens 2 voorlichtingsbijeenkomsten per jaar

Ja, onder meer via bijeenkomsten Meedenkers.

Flyers, posters en Geldkrant

4. Ten minste 2 acties per jaar

• • • •

Start campagne Kom uit je schuld

5. Campagne is uitgevoerd

Flyer Geldwijzerwinkel verspreid Poster alleen rond 1-jarig bestaan Geldwijzerwinkel. Advertenties in plaatselijk krant Berichten op social media

De landelijke campagne gaat door onder de naam De eerste stap helpt je verder. Er was in Kerkrade geen separate campagne.

7

Doel

Indicator en streefwaarde

Gerealiseerd?

Voorlichting op scholen

6. Voorlichtingsacties op alle scholen regulier PO en VO.

Dit is o.a. gebeurd in het kader van schoolmaatschappelijk werk (Impuls) en door Leergeld, Jeugdfonds en KBL.

Voorzieningenwijzer

7. 100 adviesgesprekken per jaar

2021: 17 adviesgesprekken 2022 tot okt.: 77 adviesgesprekken

Geldwijzerwinkel

8. 150-200 adviezen per jaar

• •

2021: 65 adviesgesprekken 2022: circa 153 adviesgesprekken

• •

2021: 674 websitebezoekers 2022: 2.500 websitebezoekers

We gaan stresssensitief werken

9. Alle front office medewerkers zijn getraind in stress-sensitieve dienstverlening

Deels gerealiseerd. Trainingsprogramma loopt nog.

Redzaamheid versterken In het beleidsplan staat over versterking van de redzaamheid: ‘We geven inwoners de spreekwoordelijke hengel. We helpen mensen uit de brand, maar helpen en ondersteunen zodanig dat mensen uiteindelijk zoveel mogelijk zelf het heft in handen kunnen nemen.’ In het uitvoeringsplan wordt onderscheid gemaakt tussen financiële redzaamheid (programma 5) en sociale redzaamheid (programma 6). De planning van de activiteiten rond deze pijler was volgens het uitvoeringsplan (p. 34) als volgt: Programma

Activiteit 1

Financiële redzaamheid Sociale redzaamheid

2021 2 3

4

App kwikstart Geldplannen Taalcafé Vriendenkring uitbreiden met ondersteuning voor schulden

De Jongerenadviesraad buigt zich momenteel over de meerwaarde van de Kwikstart app en andere apps. Kerkrade is aangesloten bij de Geldplannen, maar deze zijn voor inwoners van Kerkrade pas in de loop van 2022 goed te vinden via de website van de Geldwijzerwinkel. Het Taalcafé en De Vriendenkring zijn lopende activiteiten. Als het gaat om Versterken Redzaamheid moeten ook Bureau Sociaal Raadslieden (BSR) en Schuldhulpmaatje worden genoemd. Zij richten zich sterk op het versterken van de (financiële) redzaamheid van inwoners. BSR had in 2021 1.164 klantcontacten.1 De vrijwilligers van Schuldhulpmaatje begeleiden ultimo 2022 circa 170 cliënten. Na een daling van het aantal cliënten in coronatijd ligt het aantal nu boven het niveau van 2019. Ultimo 2019 waren 133 cliënten in begeleiding. In 2020 en 2021 zakte dat aantal terug tot 80 respectievelijk 52 cliënten. Tot slot, ook de producten Budgetbeheer maatwerk en Duurzaam Financiële Dienstverlening van Kredietbank Limburg dragen bij aan de redzaamheid van inwoners. In 2022 maken maandelijks ca. 30 tot 40 inwoners daarvan gebruik. Dat is ongeveer een verdubbeling ten opzichte van 2021. 1 Cijfers 2022 niet bij de onderzoeker bekend.

8

Doel

Indicator en streefwaarde

Gerealiseerd?

In 2023 worden inwoners ondersteund bij kennis en vaardigheden om financiële keuzes te maken en schulden te voorkomen.

10. Er worden jaarlijks 5 cursussen met verschillende thema’s aangeboden.

Gerealiseerd

Bedrijven, fondsen, scholen, maatschappelijke organisaties en particuliere initiatieven leveren samen met de gemeente een bijdrage aan bestrijding van armoede en schulden.

11. Medewerkers worden getraind in het signaleren en bespreekbaar maken van financiële problemen.

Dit is gebeurd tijdens o.a. bijeenkomsten met Meedenkers.

In 2023 maken inwoners geldplannen.

12. Vanaf 2021 maken elk jaar meer inwoners gebruik van de online Geldplannen van het Nibud.

Er zijn nog geen gebruikscijfers.

In 2023 hebben minder inwoners problematische schulden.

13. In de periode 20202023 realiseren we een trendbreuk met de landelijke armoedecijfers.

De (kinder)armoede ontwikkelt zich minder gunstig dan landelijk. Het aantal huishoudens met problematische schulden daalt juist tegen de landelijke trend in. Zie toelichting onder deze tabel.

14. In de periode 20202023 realiseren we daling van het aantal zorgverzekerden in de Wanbetalersregeling.

Het aantal wanbetalers daalde van 1.570 in 2010 naar 920 in 2020. Dat is een forse daling van 41%. Landelijk was de daling 28%. Bron: CBS.

15. In de periode 20212023 stabiliseert het aantal huisuitzettingen en zien we in ieder geval geen toename.

In 2021 waren er 17 huisuitzettingen. Dat is er 1 minder dan het jaar ervoor. Dit is een forse daling ten opzichte van de periode vóór 2020. Vanaf 2014 waren er gemiddeld 31 huisuitzettingen per jaar. De daling heeft zeer waarschijnlijk ook te maken met de landelijke oproep aan verhuurders om in coronatijd geen huisuitzettingen te doen.

Zie ook figuur met meerjarencijfers onder deze tabel.

Het is eind 2022 te vroeg om op basis van de beschikbare cijfers iets te zeggen over de effecten van het nieuwe beleid. Pas in 2023 zullen hierover uitspraken kunnen worden gedaan. De hieronder gepresenteerde cijfers zeggen hooguit iets over het effect van het voorgaande beleid. Daarbij moet wel worden aangetekend dat er naast het beleid tal van andere factoren zijn die van invloed zijn op de armoedecijfers, zoals de regionale economie en waarschijnlijk ook de coronacrisis. 9

Het CBS laat zien dat het aantal huishoudens met geregistreerde problematische schulden in de periode 2015 tot en met oktober 2021 in Kerkrade afnam van 3.240 tot 2.750 huishoudens. Dat is een daling van 15%. De landelijke daling bedroeg 6%. Het landelijke schuldenpercentage steeg in 2021, terwijl er in Kerkrade het schuldenpercentage sinds 2017 blijft dalen.

10

Percentage huishoudens met geregistreerde problematische schulden 16%

14,2%

14,3%

14%

13,6%

14,0%

13,3%

13,2% 12,2%

11,9%

7,4%

7,6%

2020

2021

12% 10% 8%

8,6%

8,6%

6%

7,8%

8,3%

8,1%

7,9%

2018

2019

4% 2% 0%

2014

2015

2016

2017

Kerkrade

Nederland

Als we in de volgende grafiek kijken naar de CBS-cijfers over het aantal huishoudens met een inkomen tot 110% van het sociaal minimum (deze grens wordt ook gehanteerd in het beleidsplan), dan zien we dat de trend in Kerkrade bijna dezelfde is als landelijk. In 2020 zien we echter een trendbreuk, helaas in het ‘nadeel’ van Kerkrade. De armoede neemt toe met een half procentpunt tot 14,4%. Landelijk bleef het armoedecijfer stabiel. Bij de kinderarmoede (gestreepte lijn) zien we dezelfde trends. Hier is het belangrijk om te vermelden dat de gemeentelijke minimaregelingen niet worden meegerekend in de armoedecijfers van het CBS. Kerkrade keert relatief hoge bedragen uit aan minima (zie pijler inkomensondersteuning), maar dat zie je dus niet terug in de armoedecijfers en dit kan het beeld beïnvloeden. Bijvoorbeeld het kinderarmoedepercentage dat hoger is dan het algemene armoedecijfer. Kinderarmoede in Kerkrade is gelinkt aan huishoudens met een inkomen tot 110% van de bijstandsnorm. Echter, dit doet geen afbreuk aan de vele voorzieningen van Kerkrade op het gebied van kinderarmoede.

11

Percentage (kinderen in) huishoudens met een inkomen tot 110% van het sociaal minimum 20% 17,5% 17,3%

18% 16% 14% 12%

18,3% 16,8% 17,1% 16,5% 15,5%

15,2%

14,7%

15,6% 15,4%

14,8%

15,6%

Kerkrade

15,0% 15,1% 15,0%

14,4% 14,4% 13,9% 11,1% 11,2% 11,0% 11,0% 10,9% 10,7% 10,6% 10,4% 10,2% 10,2% 13,8%

Kerkrade - kinderen

10% 8%

Nederland 8,8%

9,2%

9,4%

9,5%

8,9%

8,8%

8,5%

8,2%

6%

7,9%

Nederland kinderen

7,9%

4% 2% 0%

2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Het aantal wanbetalers zorgpremie is in de afgelopen jaren afgenomen. Dat is ook de landelijke trend. Bron: CBS. Wanbetalers zorgverzekering (2010 = 100) 140 113

120 100

112

100

114 117

116

122

116 102

111

114

94 84

100

96

80

78

72

80 72

60

67

61

59

2019

2020

40 20 0

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Nederland

2016

2017

2018

Kerkrade

Inkomensondersteuning Voor wat betreft de pijler inkomensondersteuning zette de gemeente vooral in op uitbreiding van de regeling Sociale en Culturele Activiteiten (SCA) en vergroting van de bekendheid en het gebruik van de SCA en overige minimaregelingen. 12

Gebruik minimaregelingen Gebruik minimaregelingen 2019

2020

2021

2022

Individuele inkomenstoeslag

1.064

957

1.042

989

Verschil ’19-‘22 -7%

SCA

2.254

2.145

2.445

3.594

59%

Leergeld

852

675

883

1.099

29%

Jeugdfonds Sport

416

367

318

434

4%

Jeugdfonds Cultuur

116

89

69

74

-36%

SCA bijdrage kinderen

209

185

181

183

-12%

Collectieve zorgverzekering

453

417

459

420

-7%

€ 909.925

€ 861.590

€ 944.592

€ 922.308

1%

Kwijtschelding belastingen (totaalbedrag)

Regeling Sociale en Culturele Activiteiten (SCA) De SCA is in juli 2021 uitgebreid. Gebruikers krijgen een gratis bibliotheekabonnement en € 50 extra voor gezondheids- en vitaliteitsactiviteiten. In 2019, 2020 en 2021 gaf Kerkrade gemiddeld per inwoner € 13, € 14 respectievelijk € 13 uit aan ‘maatschappelijke participatie voor volwassenen’ (Bron: benchmark). Het gaat hier vooral om de SCA. Dat is in 2021 bijna € 7 meer dan landelijk gemiddeld. Gebruik SCA 2019-2021 2019 Computercursus 4 Internetabonnement 1.282 Overig 27 Zwembad, theater, concert, etc. 319 Abonnement krant, tijdschrift, vakbond, etc. 70 Muziek- of dansonderwijs 6 Seizoenkaart Roda JC, Gaia, Museumplein 120 Sport- en ontspanningsvereniging 217 Bijdrage kinderen 209 Nieuwe gezondheids- en vitaliteitsactiviteiten en bibliotheek:*

2020 6 1.292 38 272 54 13 97 188 185

2021 7 1.349 28 215 62 15 115 178 162

2022 7 1.546 36 270 64 22 187 242 190

Verschil ’19-‘21 75% 21% 33% -15% -9% 267% 56% 12% -9%

Bezoek zwembad Gezondheid en vitale cursussen Overige kosten Speeltuinen Sport- of ontspanningsvereniging Abonnement bibliotheek Totaal

0 0 0 0 0 0 2.145

84 7 17 15 62 131 2.445

467 92 98 112 431 96 3.860

100% 100% 100% 100% 100% 100% 71%

0 0 0 0 0 0 2.254

* Vanaf 2021 kunnen inwoners een extra vergoeding krijgen voor vitaliteitsbevorderende activiteiten vanuit VIE-leven in beweging. De verordening SCA is hiertoe aangepast. Bijzondere bijstand In 2019, 2020 en 2021 verstrekte de gemeente gemiddeld € 43, € 44 respectievelijk € 57 aan bijzondere bijstand per inwoner. Dat is € 12, € 12 respectievelijk € 23 meer dan landelijk gemiddeld. (Bron: benchmark). 13