Agendabundel

Bent u bereid alsnog een rapport(je) op te stellen met uw bevindingen en deze aan de raad aan te bieden ter bespreking zodat de raad alsnog een besluit kan nemen op basis van uw bevindingen? 7. Kunt u toezeggen in het vervolg eerst goed na te gaan of beslissingen die u wenst te nemen op grond van de verordeningen, gedragscodes, gemeentewet, en actieve informatieplicht de goedkeuring van de raad behoeven, danwel of u verplicht bent voorafgaand aan de beslissing hierover advies in te winnen bij de raad? 8. Wilt u in het vervolg uw brieven dateren?

Agenda Commissie Burgers en Samenleving Nr. 23it01438 Datum

10-10-2023

Tijd

19:00 - 22:00

Locatie

Raadzaal

Voorzitter

Arie Gramsma

Toelichting

Commissieleden kunnen voorafgaand ook vragen stellen. Stuur uw vragen naar de griffie. Vragen en antwoorden worden ook opgenomen bij het betreffende agendapunt.

Commissieleden kunnen voorafgaand ook vragen stellen. Stuur uw vragen naar de griffie. Vragen en antwoorden worden ook opgenomen bij het betreffende agendapunt. 1

Opening door de voorzitter

2

Vragenuurtje

3

Spreektijd voor het publiek

4

Vaststelling van de agenda

5

Vaststelling van de besluitenlijst 19 september 2023

6

Evaluatie beleidsplan Armoede en Schulden

7

Voortgangsrapportage Vie

8

Ontwerpbesluit inzake WMC

9

Lijst van toezeggingen

10

Rondvraag

11

Sluiting

Raadsgriffie Bezoekadres:

Alle leden van de Raadscommissies en leden van het college B&W

Markt 1 Ambtenaar

Griffie Telefax Zaaknummer Uw brief van

Uw kenmerk

Ons kenmerk

Datum

27 september 2023 Onderwerp

Uitnodiging portefeuillehouders commissies 10 en 11 oktober 2023 Bijlage(n) -0-

Onder verwijzing naar artikel 19 RvO–commissies worden de volgende personen uitgenodigd de vergaderingen bij te wonen:

-Commissie B&S dinsdag 10 oktober aanvang 19.00 uur Ontwerpbesluit evaluatie beleidsplan Armoede en Schulden Voortgangsrapportage Vie Ontwerpbesluit WMC

Commissie GEZ woensdag 11 oktober aanvang 19.00 uur Ontwerpbesluit Verordening winkeltijden Kerkrade 2023 Aanvalsplan Kerkrade Centrum – Streetwise

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

ING Bank Kerkrade 67.31.10.672 Postbank 1031755 BNG 28.50.04.484

wethouder Roland wethouder van Drunen wethouders Paas en Roland

burgemeester Dassen en wethouder Geers wethouder Geers

Raadsgriffie BESLUITENLIJST RAADSCOMMISSIE BURGERS EN SAMENLEVING 19 september 2023 Nr. 23it01436 Voorzitter: Dhr. A. Gramsma (Burgerbelangen) Aanwezige raadsleden: Dhr. R.F.A.C. Creusen (VVD) Dhr. S.H.G. Gorissen (PvdA) Mw. N.M. Heijltjes (Burgerbelangen) Dhr. N. Krasovec (Ons Kerkrade) Mw. M.A.K.J. Laumann (SP) Dhr. A.R.J. Otten (Hart voor Vrijheid) Mw. C.E. Paul-Ubachs (Burgerbelangen) Dhr. D.H.M. Pouwels (Burgerbelangen) Dhr. L.H.J.F. Schlenter (Ouderenpartij Kerkrade) Mw. A.J.C. Snijders-Mahr (Burgerbelangen) Dhr. M.C. Struver (Ons Kerkrade) Mw. C.J.A. Szalata-Thomas (Lokaal Alternatief) Mw. A.C. Wevers (SP) Afgemeld m.k.: Mw. L. Bacher (Hart voor Vrijheid) Dhr. P.J. Caumon (CDA) Mw. A.M.H. Schrijnemaekers (SP) Dhr. M. Meijer (CDA)

Aanwezige niet-raadsleden: Mw. J.M.L.W. van Drunen (PvdA) Dhr. J.H.M. Hanssen (Lokaal Alternatief) Dhr. M. Kannapin (VVD) Mw. G.M.C. Kortland (Ons Kerkrade) Mw. E.M.C. Kroon-Schoonhen (Burgerbelangen) Dhr. T.J. Moonen (Ons Kerkrade) Dhr. J.A. Schneider (Burgerbelangen) Dhr. Vleugels (Ons Kerkrade) Mw. I. Wiermans (Burgerbelangen)

Eveneens aanwezig Burgemeester T.P. Dassen-Housen Wethouder J. Roland Wethouder M.M.L. van Drunen Wethouder J.P.M. Paas Dhr. P. Koekkoek (gemeente Kerkrade) Dhr. L. Raets (gemeente Kerkrade) Dhr. J. Schillings (gemeente Kerkrade) Dhr. F. Ramakers (gemeente Kerkrade) Dhr. B. Schroën (gemeente Kerkrade) Mw. C. Olfen (gemeente Kerkrade) Dhr. M. Bakker (gemeente Kerkrade) Dhr. D.G.M.G. Franssen (griffier)

Naslagwerk op basis van de ondertiteling van de vergadering kunt u terugvinden via https://kerkrade.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/980d8d56-772b-45ee-ad8a94aa72bd5415 1 Opening door de voorzitter De voorzitter opent de vergadering om 19.00 uur en maakt melding van de afwezigen. Hij trekt een lootje ter bepaling van de spreekvolgorde; nr. 5. De fractie PvdA heeft vandaag het eerste recht van spreken. 2 Vragenuurtje Er zijn geen vragen gesteld voor het vragenuurtje. 3 Spreektijd publiek Er is geen aanmelding voor de spreektijd voor publiek. 4 Vaststelling van de agenda De PvdA dient een wijzigingsvoorstel in om de motie steun voor Marokko en Libië, die in de middag is gedeeld via ibabs onder punt 4, toe te voegen aan de agenda. Commissie unaniem akkoord. De agenda wordt conform dat voorstel gewijzigd vastgesteld.

1

5

Vaststelling van de besluitenlijst van de commissievergadering B&S van 27 juni 2023 De besluitenlijst wordt conform vastgesteld.

6

Ontwerpbesluit verlenen toestemming GR Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad

Portefeuillehouders Roland en Dassen-Housen beantwoorden de gestelde vragen. Naar de raad: ja, als akkoordstuk. De commissie adviseert de raad het volgende besluit te nemen: I. toestemming te verlenen aan het college en aan de burgemeester voor het treffen van de gemeenschappelijke regeling Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad; II. geen zienswijze in te dienen met betrekking tot de begroting 2024 Zorg– en Veiligheidshuis Parkstad. Toezegging 30: De burgemeester zegt toe om via de griffie een werkbezoek aan het zorg- en veiligheidshuis Parkstad te organiseren. Openstaande vragen: Fractie SP: krijgt graag een toelichting op het bedrag van 1 miljoen voor ICT / software kosten. Reactie: na de vergadering is kortgesloten tussen de portefeuillehouders en SP dat het hier gaat om een bedrag rond de 100.000 zoals opgenomen in de stukken en niet 1 miljoen waardoor beantwoording niet meer nodig is. Fractie SP: laat nog een citaat uit de stukken toekomen over de wachtlijsten aan de portefeuillehouders voor een reactie.

7 Ontwerpbesluit herstelplan Xonar Portefeuillehouder van Drunen beantwoordt met ambtelijke ondersteuning van dhr. Schillings en dhr. Raets de gestelde vragen. De fractie CDA dient een motie in: Constaterende dat: 1. Xonar een eenmalige bijdrage van 8 miljoen euro heeft gevraagd aan de zestien ZuidLimburgse gemeenten zodat zij voort kunnen bestaan; 2. Het aandeel dat gemeente Kerkrade hierin wordt geacht bij te dragen 760.163 euro betreft. Overwegende: 1. Xonar in de problemen is gekomen door de slechte bedrijfsvoering van bestuurders waarvan de gemeenten nu worden geacht die te verhelpen middels een financiële bijdrage; 2. De financiële bijdrage gemeenschapsgeld betreft waarmee we zorgvuldig mee om dienen te gaan; 3. De financiële bijdrage zoveel als mogelijk aan de zorg besteed dient te worden; 4. De financiële bijdrage niet besteed dient te worden aan onnodige of exorbitant hoge juridische en consultancy kosten; 5. Het verkopen van een deel van het vastgoed van Xonar onderdeel is van het herstelplan waarmee Xonar winst kan maken; 6. Een deel van deze winst ingezet wordt aan onderhoud van het resterend vastgoed; 7. Het onderhoud van het resterend vastgoed het noodzakelijk onderhoud moet betreffen (voldoen aan eisen wet- en regelgeving) en geen nieuwe projecten moet inhouden zoals

2

verduurzaming of het herschikken van parkeerplaatsen; 8. Xonar de resterende winst na onderhoudsaftrek kan inzetten om een deel van het herstelplan zelf te bekostigen i.p.v. de gemeenten. Verzoekt het College van B&W: 1. Kosten die Xonar nog moet maken en betaald moeten worden uit de pot van 8 miljoen eerst ter goedkeuring aan het monitoringsoverleg worden voorgelegd met overweging 2, 3 en 4 in acht nemend. 2. De gemeenteraad frequent een terugkoppeling krijgt van de gemaakte kosten. 3. De winst die Xonar overhoudt aan de verkoop van een deel van het vastgoed na het noodzakelijk onderhoud terugvloeit naar de gemeenten. En gaat over tot de orde van de dag. Naar de raad: ja, als bespreekstuk. Een eenmalige financiële bijdrage van maximaal € 760.163,-- aan stichting XONAR toekennen om de zorgcontinuïteit voor onze jeugdigen veilig te stellen. Toezeggingen: Openstaande vragen: De vergadering wordt voor 5 minuten geschorst door de voorzitter. 8 Martin Buber, stand van zaken Portefeuillehouder is dhr. van Drunen. Er wordt een presentatie gegeven over de stand van zaken Martin Buber door de ambtelijke ondersteuning, dhr. Ramakers, dhr. Schroën en mevr. Olfen Naar de raad: n.v.t. Toezeggingen: Openstaande vragen: -

9 Managementinformatie sociaal domein Portefeuillehouders zijn dhr. Roland, dhr. van Drunen en dhr. Paas. Dhr. Marcel Bakker geeft een presentatie over de stand van zaken management informatie sociaal domein. Naar de raad: n.v.t. Toezegging 31: Wethouder Roland zegt toe om in de heroverweging opbouw management informatie sociaal domein die verloopt via de griffie ook een nota van toelichting mee te nemen. Openstaande vragen: Fractie SP: er volgt nog een toelichting toe op de besteding energietoeslag naar aanleiding van de vraag of de rijksmiddelen volledig doorgezet worden naar de betreffende ontvangers. Fractie SP: ontvangt graag het BMC rapport over de WMO – collegevergadering 18 juli. 10 Motie Bijdrage hulpverlening n.a.v. natuurrampen Marokko en Libië De fractie PvdA dient een motie in: Overwegende dat: • Marokko en Libië zijn getroffen door natuurrampen met veel slachtoffers en verwoesting tot gevolg; • De wederopbouw een grote opgave zal zijn waarvoor internationale steun wenselijk, zo niet noodzakelijk is. Constaterende dat: • VNG een oproep aan gemeenten heeft gedaan om een donatie te doen; • Dit kan via het VNG Fonds voor Noodhulp, Wederopbouw en

3

Vredesbevordering, dat kan leunen op een goed netwerk via zusterverenigingen in Marokko, waardoor hulp snel op de juiste plek kan komen; • Een vergelijkbare optie er niet is voor Libië, maar dit wel kan via het Rode Kruis. Draagt het college op: • Één euro per inwoner te doneren aan de hulpverlening in de getroffen gebieden. • De helft van het bedrag te doneren aan het VNG Fonds conform ledenbrief d.d. 11 september 2023 voor de slachtoffers en wederopbouw in Marokko. • De andere helft van het bedrag te doneren aan het Rode Kruis voor de slachtoffers en wederopbouw in Libië. En gaat over tot de orde van de dag. Er is geen behoefte aan een eerste termijn, motie wordt geagendeerd voor de raadsvergadering op 4 oktober aanstaande. 11 Lijst van toezeggingen De lijst van toezeggingen wordt conform vastgesteld. 12 Rondvraag Mevr. Laumann (SP) wil graag Prinsjesdag en de beschouwingen kunnen volgen en verzoekt om hiermee rekening te houden in de vergaderplanning. 13 Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 22:10 uur.

4

B E H A N D E L B R I E F

Registratienummer: 23it00539 Het Presidium van de gemeente Kerkrade, handelend met mandaat van de gemeenteraad – ex artikel 3a lid 1 van het Reglement van orde voor de vergaderingen van de raadcommissies ter voorbereiding van de vergaderingen van de raad der gemeente Kerkrade – stelt de hieronder gekozen commissie(s) voor om in de openbaarheid te doen behandelen, het onderwerp: Onderwerp Evaluatie Beleidsplan 2020-2023 ‘Armoede en Schulden, Samen Aanpakken! – en het Uitvoeringsplan 2021-2023 'Armoede en Schulden, Samen aanpakken' Borgen uitvoeringswerkzaamheden Geldwijzerwinkel en Vroegsignalering Algemene informatie Dit onderwerp is toegekend aan de commissie:

Te behandelen d.d.:

Burgers en Samenleving

10 oktober 2023

Aanleiding / toelichting In resp. 2019 en 2020 is het beleidsplan 'Armoede en Schulden, Samen Aanpakken! 2020-2023 en het uitvoeringsplan 'Armoede en Schulden, Samen Aanpakken! 2021-2023 vastgesteld. Inmiddels is het tweede uitvoeringsjaar afgerond en zijn wederom de gerealiseerde doelen en bereikte effecten nader onderzocht en geëvalueerd. Deze evaluatie treft u bijgaand aan. Op basis van deze evaluatie worden een tweetal projectonderdelen geborgd middels overdracht van projectstatus naar uitvoeringsorganisatie. Daarnaast worden op basis van de evaluatie vervolgacties uitgezet , waar nodig bijgestuurd en/of doorontwikkeld.

Kader / afbakening Beleidsplan 'Armoede en Schulden, Samen Aanpakken!' 2020-2023 Uitvoeringsplan 'Armoede en Schulden, Samen Aanpakken!' 2021-2023 Gemeente Kerkrade, afdeling Griffie Telefoonnummer: 045-5676767 Gemeentehuis@kerkrade.nl

Bezoekadres: Markt 1 6461 EB Kerkrade Postadres: Postbus 600 6460 AP Kerkrade

1

B E H A N D E L B R I E F

Wijze van behandelen Doel: Ter kennisgeving

Aard van het onderwerp: Eigen/ nieuw beleid

Vorm: Schriftelijke stukken:

Reeds toegezonden

Mondelinge toelichting: Ja

Tijdsduur

Presentatie: Ja Anders, namelijk:

Tijdsduur Tijdsduur

15 minuten minuten minuten minuten

Bestuurlijke verantwoordelijke(n) Wethouder Roland

Ambtenaren en externen Aanwezig zullen zijn: Externen:

Ambtenaren:

De heer M.Schut

Mevrouw D. van Trigt

Gemeente Kerkrade, afdeling Griffie Telefoonnummer: 045-5676767 Gemeentehuis@kerkrade.nl

Bezoekadres: Markt 1 6461 EB Kerkrade Postadres: Postbus 600 6460 AP Kerkrade

2

B E H A N D E L B R I E F

Bijlage(n) Div

Gemeente Kerkrade, afdeling Griffie Telefoonnummer: 045-5676767 Gemeentehuis@kerkrade.nl

Bezoekadres: Markt 1 6461 EB Kerkrade Postadres: Postbus 600 6460 AP Kerkrade

3

Agendapunt nr.:

Registratienummer: 23it00538 Kerkrade, 11 september 2023

Sector: Burger

Aanbiedingsbrief aan de raad. Nr.:

23it00538

Hierbij bieden wij u ter overweging en beslissing een ontwerpbesluit, nr. 23Rb034, inzake evaluatie Beleidsplan 2020-2023 ‘Armoede en Schulden, Samen Aanpakken! – en het Uitvoeringsplan 2021-2023 ‘Armoede en Schulden, Samen Aanpakken’ aan. In de nota van toelichting, nr. 23n00557, die het ontwerpbesluit vergezelt, zijn de overwegingen en nadere gronden aangegeven waarop het ontwerpbesluit berust.

Het college,

De secretaris,

dr. T.P. Dassen-Housen

R.M.J.S. Stijns

Ontwerpbesluit Nr.:

23Rb034

De raad van de gemeente Kerkrade; overwegende,  dat op 30 oktober 2019 het Beleidsplan 2020-2023 Armoede en Schulden, Samen Aanpakken! is vastgesteld met daarin opgenomen de hoofdlijnen en de richting van het te voeren beleid ten aanzien van armoede en schulden!  dat op basis hiervan en in nauwe samenwerking en co-creatie met maatschappelijke partners en adviesorganen de activiteiten zijn uitgewerkt die in deze periode vorm en inhoud krijgen die zijn vervat in het Uitvoeringsplan 2021-2023 Armoede en Schulden, Samen Aanpakken! vastgesteld op 28 oktober 2020  dat met deze activiteiten -in aanvulling op hetgeen hierover in het beleidsplan is opgenomen- wordt beoogd een aantal doelen te realiseren

kennis genomen hebbende van,  de nota van toelichting, nr.23TL033, behorende bij dit besluit;  de beraadslagingen in de commissie Burgers en Samenleving d.d. 10 oktober 2023

gelet op,  programma: Werk en Inkomen  gemeentelijk/regionaal beleidskader: Armoede/ Inkomen en Schulden  wetsartikel: Wet gemeentelijke schuldhulpverlening/Participatiewet

besluit: I. Kennis nemen van de opgestelde evaluatie en de daarin opgenomen constateringen II. Instemmen met de getrokken conclusies, bevindingen en vervolgacties

Aldus vastgesteld door de raad der gemeente Kerkrade in zijn openbare vergadering d.d. 25 oktober 2023.

De voorzitter van de raad,

De griffier,

dr. T.P. Dassen-Housen.

mr. drs. D.G.M.G. Franssen.

Documentnummer:

Documentnummer:

Nota van toelichting Nummer.: 23Tl033

Kerkrade, 11 september 2023

Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 23Rb034

Onderwerp -Evaluatie beleidsplan 2020-2023 'Armoede en Schulden', Samen Aanpakken! en het Uitvoeringsplan 2021-2023 'Armoede en Schulden', Samen Aanpakken! Beslispunten 1. Kennisnemen van de opgestelde evaluatierapport en de daarin opgenomen conclusies, bevindingen en vervolgacties 2. Instemmen met de getrokken conclusies, bevindingen en vervolgacties Inleiding In oktober 2019 en oktober 2020 zijn achtereenvolgens het Beleidsplan 2020-2023 'Armoede en Schulden, Samen Aanpakken!' en het uitvoeringsplan 2021-2023 'Armoede en Schulden', Samen Aanpakken 'door uw Raad vastgesteld. Op basis van het beleidsplan en het uitvoeringsplan werd vormgegeven aan de realisatie van de hierin opgenomen activiteiten. De plannen uit het uitvoeringsplan kennen een vijftal pijlers, te weten: -Preventie en Vroegsignalering -Redzaamheid versterkern -Inkomensondersteuning -Schuldhulpverlening -Aanpak Kinderarmoede De nadruk van de plannen ligt evenwel op de Pijler Preventie en Vroegsignalering en in de uitvoering is hier aandacht aan gegeven. De evaluatie ziet mede toe op het jaar 2022 en een vooruitblik naar 2023 gelet op de looptijd van het beleidsplan. Hierbij geldt dat de activiteiten vooral vanaf 2021 zijn opgestart waarbij de coronacrisis, energiecrisis en inflatie een grote invloed hebben op de prestaties.

De meeste in het uitvoeringsplan opgenomen activiteiten zijn inmiddels uitgevoerd en gestart. De inzichten en cijfers die betrekking hebben op 2022 vormen een goed referentiepunt waartegen de ontwikkelingen en resultaten voor dit jaar (2023) kunnen worden afgezet. Deze evaluatie dient mede ter ondersteuning van en voorbereiding op het in de loop van 2024 vorm te geven beleidskader Armoede en Schulden vanaf 2025. Doel hiervan zal het borgen zijn van de activiteiten en interventies die aantoonbaar een bijdrage hebben geleverd en zullen leveren aan de doelstellingen van het plan. Hierbij zal dan ook nadrukkelijk de afweging dienen te worden gemaakt welke maatregelen binnen het voor de komende jaren beschikbare budget kunnen worden vormgegeven.

Doelstelling -Met de evaluatie wordt inzicht verschaft in de ontwikkelingen op het gebied van Armoede en Schulden over 2022 en een vooruitblik naar 2023 op basis van de resultaten die zijn geboekt met de in dit kader in 2021 in gang gezette activiteiten. Op basis hiervan zullen eventuele vervolgacties worden uitgezet en waar nodig 1

aangescherpt. Het uitvoeringsplan loopt tot en met 2023. Dit geldt ook voor een aantal in het plan opgenomen te realiseren doelen. -Ondersteuning van en voorbereiding op het in de loop van 2024 vorm te geven beleidskader Armoede en Schulden vanaf 2025. -Afwegen welke maatregelen binnen het voor de komende jaren beschikbare budget kunnen worden vormgegeven Argumenten Met het uitvoeringsplan is richting gegeven aan de activiteiten die in het kader van Armoede en Schulden zijn uitgezet. Zoals aangegeven geldt hierbij dat op de pijlers Preventie en Vroegsignalering nadruk is gelegd. Uitgangspunt hierbij is dat hoe vroeger armoede en schuldenproblematieken kunnen worden gesignaleerd en opgepakt, hoe groter de kans dat deze sneller en eenvoudiger kunnen worden opgelost. Tegelijkertijd zal ook op de andere 4 pijlers voortgang dienen te worden geboekt om vervolg te geven aan de ingezette ontwikkelingen. Zo is het tijdig signaleren en oppakken van betalingsachterstanden zinloos als de achterliggende (schuld)hulpverlening hier niet op is ingericht. Belangrijk onderdeel binnen Preventie en Vroegsignalering vormt de Geldwijzerwinkel, het vandaar uit ontwikkelde programma aan voorlichtingsactiviteiten en workshops en de dienstverlening naar inwoners met vragen op het gebied van financiën- en daarmee gerelateerde vraagstukken.

Naast de samenwerkende partijen Kredietbank Limburg, stichting Impuls en Schuldhulpmaatje maken ook de Cliëntenraad, Seniorenraad en Bureau Sociaal Raadslieden gebruik van de spreekuurvoorziening van de Geldwijzerwinkel. Vanuit de Geldwijzerwinkel is ook het team ‘Vroeg erop Af’ werkzaam en is gericht op het direct oppakken van signalen over betalingsachterstanden bij inwoners van Kerkrade. Uitgangspunt is dat alle signalen -conform de Wet Gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs)- een vervolgactie krijgen. De meeste in het uitvoeringsplan voorgenomen activiteiten zijn uitgevoerd of gestart. In de activiteitenplanning van de Geldwijzerwinkel en de bibliotheek zijn zelfs meer activiteiten opgenomen dan in het uitvoeringsplan zijn opgenomen. Conclusies, bevindingen en vervolgacties uit het evaluatierapport armoede- en schuldenaanpak Kerkrade 2022: -Uitbreiden van het activiteiten-jaarplan. -De visie op de Geldwijzerwinkel verder uitwerken. -De samenwerking met de gemeente en andere ketenpartners wordt als positief ervaren; er is sprake van een effectievere en efficiënte armoede- en schuldenaanpak. -Na 2022 nam de instroom schuldhulpverlening -na de afname t.g.v. corona- weer toe, evenals het gebruik van minimaregelingen.

Gemeente Kerkrade keerde de energietoeslag uit aan huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum (ook aan inwoners in de schuldhulpverlening) en attendeerde minima ook op andere voorzieningen. -Het aantal aanmeldingen voor schuldhulp neemt toe en is het percentage huishoudens met geregistreerde problematische schulden in 2021 gedaald. Landelijk steeg dit percentage. Het is echter nog te vroeg om hier conclusies aan te verbinden. -Helaas neemt armoede en kinderarmoede toe. De gemeentelijke minimaregelingen worden in de armoedecijfers van het CBS niet meegerekend. Dit, terwijl Kerkrade relatief hoge bedragen uitkeert aan minima en is dus niet terug te zien in de armoedecijfers. -Trainingen stress-sensitieve dienstverlening vindt plaats binnen de relevante afdelingen. De effecten hiervan zullen op termijn zichtbaar zijn.

Kanttekeningen 2

Het uitvoeringsplan kent een aantal stevige ambities. Ook het afgelopen jaar heeft uitgewezen dat het realiseren hiervan binnen de eerder gestelde termijnen -gelet op de mondiale ontwikkelingen- uitdagend zijn. Omdat er sprake is van variatie aan inwoners/doelgroepen met een kwetsbaarheid op het gebied van armoede en schuldenproblematiek betekent dat er niet één oplossingsinterventie is. Wel kan er lering getrokken worden uit wetenschappelijk kennis, monitoring en interventies. Daarnaast blijft maatwerk van belang omdat ieder mens en zijn of haar situatie uniek is. Het thans geldende beleidskader Armoede en Schulden kent een looptijd tot eind 2023 waarna de eindevaluatie over de gehele looptijd zal geschieden. Deze evaluatie zal ook een wezenlijk onderdeel vormen voor het nieuw op te stellen beleidskader. In dit kader zal de werkingsduur van het huidige beleidsplan hierop worden afgestemd en worden verlengd tot en met 2024. De gemeente Kerkrade onderzoekt op dit moment de uitvoering van schuldhulpverlening in eigen beheer. De uitkomsten worden mede betrokken in de voorbereiding op en uitwerking van het nieuwe beleidskader.

De uitkomsten hiervan kunnen dan eveneens worden betrokken in het nieuwe beleidskader armoede en schulden dat in 2024 aan de raad zal worden aangeboden Financiën De met de uitvoering gepaard gaande lasten worden gedekt vanuit het beschikbare budget Armoede en Schulden. Monitoring en verantwoording hiervan vindt plaats via de reguliere planning en control cyclus alsook de periodieke managementinformatie Domein Burger. Communicatie n.v.t. Burgerparticipatie De evaluatie is opgesteld in intensieve samenwerking met de bij de uitvoering betrokken organisaties en als zodanig ook ter advisering voorgelegd aan de cliëntenraad Kerkrade. De cliëntenraad vindt dat we met z’n allen goed op weg zijn, maar er moet ook nog heel veel gebeuren. De cliëntenraad kan zich vinden in de conclusies, bevindingen en aanbevelingen van de het evaluatierapport ‘Armoede en Schuldenaanpak’ Kerkrade 2022. Uitvoering -Bij de uitvoering van het plan 'Armoede en Schulden, Samen Aanpakken!' zijn een aantal in Kerkrade werkzame organisaties gezamenlijk betrokken. Samen met deze partijen worden de activiteiten en acties verder opgepakt danwel doorontwikkeld. Gezondheid en Vitaliteit De gemeente Kerkrade beoogt met het beleid 'Armoede en Schulden' en de daaruit voortvloeiende samenhangende aanpak de (financiële) redzaamheid van haar inwoners te vergroten.

3

ZS00692126

Divosa Benchmark Armoede & Schulden

Rapportage 2021: module armoedebeleid Inzicht in de prestaties van het armoedebeleid van Kerkrade

1 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw armoedebeleid aan de hand van de volgende hoofdstukken:

Management samenvatting 1. Uitgaven bijzondere bijstand 2. Uitgaven regelingen maatschappelijke participatie 3. Uitgaven overige minimaregelingen 4. Aanvragen minimaregelingen 5. Bereik minimaregelingen Definitiebijlage Hoe lees je dit rapport? Dit rapport geeft een beeld van de resultaten van het gemeentelijk armoedebeleid. Dit rapport dient als vertrekpunt om het verhaal/de verhalen achter de resultaten te ontdekken. Dit helpt je op weg bij het verbeteren van het gemeentelijk armoedebeleid. De indicatoren in dit rapport zijn uitsluitend bedoeld om van te leren en niet om een scoringslijst mee op te stellen. In bijlage 1 vind je de definities, zoals die in de Divosa Benchmark Armoede & Schulden gebruikt worden. Niet aangeleverde gegevens Als je gegevens niet in een tabel of grafiek zijn opgenomen, zijn je gegevens (nog) niet of niet correct aangeleverd. Je kunt je gegevens alsnog aanleveren via het online benchmarkplatform. Neem hiervoor contact op met je contactpersoon of de helpdesk van de Divosa Benchmark via het online benchmarkplatform. Ongewogen gegevens In dit rapport wordt gebruik gemaakt van ongewogen resultaten. Dit betekent dat de resultaten van alle deelnemers even zwaar meewegen bij de gemiddelden en indexcijfers van de vergelijkingsgroepen. Hiervoor is gekozen omdat je zo jouw resultaten makkelijker kunt vergelijken met andere deelnemers.

Online benchmarken De indicatoren in dit rapport zijn een selectie van de beschikbare indicatoren van de Benchmark Armoede & Schulden. Deze rapportage geeft dus geen compleet beeld van de prestaties van jouw armoedebeleid. Op het online benchmarkplatform kun je meer indicatoren vinden waarmee je naar eigen inzicht kunt benchmarken. Benchlearnbijeenkomsten Tijdens de benchlearnbijeenkomsten gaan deelnemers met elkaar in op de verhalen achter de resultaten. Bijvoorbeeld door in te zoomen op opvallende resultaten, beleidskeuzes en voorbeelden om van te leren. Tijdens deze bijeenkomsten proberen de deelnemers hun resultaten te duiden door met elkaar in gesprek te gaan en zo overeenkomsten en verschillen te verklaren.

2 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

Managementsamenvatting armoedebeleid Dit hoofdstuk geeft een beeld van de uitgaven van deelnemers voor de verschillende onderdelen van het armoedebeleid.

Totale uitgaven aan minimaregelingen Onderstaande figuur geeft een overzicht van de verdeling van de totale uitgaven aan minimaregelingen. Hieronder vallen de uitgaven aan: • • •

Bijzondere Bijstand Participatieregelingen voor volwassenen en kinderen Overige minimaregelingen zoals bijvoorbeeld kwijtschelding van belasting

3 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

4 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

1. Uitgaven bijzondere bijstand 1.1. Totale uitgaven bijzondere bijstand Voor de definitie van bijzondere bijstand sluiten we aan bij de Richtlijnen van de Bijstand Uitkeringsstatistiek (BUS). Dit betekent dat bij de berekening van de totale uitgaven de volgende uitgaven zijn meegenomen: • directe levensbehoeften voorzieningen voor het huishouden • voorzieningen voor wonen • voorzieningen voor opvang • kosten uit maatschappelijke zorg • financiële transacties • uitstroombevordering • medische dienstverlening (vergoeding medische kosten) • overige kostensoorten (zoals begrafeniskosten) • individuele inkomenstoeslag • individuele studietoeslag • collectieve zorgverzekering De uitgaven aan beschermingsbewind worden door gemeenten geboekt op de posten financiële transacties en kosten uit maatschappelijke zorg. Beschermingsbewind is dus geen afzonderlijk cluster in de BUS. In deze rapportage hebben we ervoor gekozen om deze uitgaven wel afzonderlijk in kaart te brengen, omdat dit voor veel deelnemers een hoge kostenpost is. In tabel 1.1 zie je de totale uitgaven aan bijzondere bijstand en in grafiek 1.4 en 1.5 zie je hoe deze uitgaven zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers. Tabel 1.1. Uitgaven bijzondere bijstand 2021 Kerkrade Uitgaven bijzondere bijstand

2.576.779 €

5 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

In grafiek 1.6 zie je hoe de totale uitgaven bijzondere bijstand zijn verdeeld.

6 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

1.2. Uitgaven beschermingsbewind In tabel 1.2. zie je de uitgaven voor de bijzondere bijstand in het kader van beschermingsbewind. Tabel 1.2. Uitgaven beschermingsbewind 2021

Uitgaven beschermingsbewind Percentage uitgaven beschermingsbewind ten opzichte van de uitgaven bijzondere bijstand

Kerkrade

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

1.324.794 €

-

-

51,4 %

41,8 %

35,5 %

In grafiek 1.7 en 1.8 zie je hoe jouw uitgaven zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers. Het gaat hier om alle kosten die gemaakt zijn voor het opstarten van beschermingsbewind, de periodieke betalingen en (extra) vergoedingen aan professionele en niet-professionele beschermingsbewindvoerders.

7 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

8 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

1.3. Uitgaven collectieve zorgverzekeringen In tabel 1.3 zie je de uitgaven voor de bijzondere bijstand in het kader van de collectieve zorgverzekeringen. In voorgaande jaren onderscheidden we de basis en aanvullende zorgverzekering. Deze twee indicatoren zijn per 2021 samengevoegd. Tabel 1.3. Uitgaven collectieve zorgverzekeringen 2021

Uitgaven collectieve zorgverzekeringen Percentage uitgaven collectieve zorgverzekeringen ten opzichte van de uitgaven bijzondere bijstand

Kerkrade

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

98.018 €

118.524,7 €

509.396,8 €

3,8 %

13,5 %

20,1 %

In grafiek 1.9 en 1.10 zie je hoe jouw uitgaven voor de kosten voor de collectieve zorgverzekering zich verhouden tot de uitgaven van de andere deelnemers.

9 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

10 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

1.4. Uitgaven individuele inkomenstoeslag In tabel 1.4 zie je de uitgaven voor de bijzondere bijstand in het kader van de individuele inkomenstoeslag. Tabel 1.4. Uitgaven individuele inkomenstoeslag 2021 Kerkrade

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

Uitgaven individuele inkomenstoeslag

439.070 €

-

-

Percentage uitgaven individuele inkomenstoeslag ten opzichte van de uitgaven bijzondere bijstand

17,0 %

17,3 %

15,4 %

In grafiek 1.11 en 1.12 zie je hoe jouw uitgaven zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers.

11 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

12 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

1.5. Uitgaven individuele studietoeslag In tabel 1.5 zie je de uitgaven voor de bijzondere bijstand in het kader van de individuele inkomenstoeslag. Tabel 1.5. Uitgaven individuele studietoeslag 2021 Kerkrade

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

Uitgaven individuele studietoeslag

0€

-

-

Percentage uitgaven individuele studietoeslag ten opzichte van de uitgaven bijzondere bijstand

0,0 %

0,6 %

1,5 %

In grafiek 1.13 en 1.14 zie je hoe jouw uitgaven zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers.

13 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

14 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

1.6. Uitgaven overige bijzondere bijstand Onder overige uitgaven bijzondere bijstand zijn de uitgaven bijzondere bijstand opgenomen die in de paragrafen hiervoor niet aan de orde zijn gekomen. Het zijn uitgaven die in de Bijstand Uitkeringsstatistiek (BUS) vallen onder de categorie 'Overige kostensoorten, zoals begrafeniskosten'. In tabel 1.6 zie je de uitgaven voor de bijzondere bijstand in het kader van de overige bijzondere bijstand. Tabel 1.6. Uitgaven overige bijzondere bijstand 2021 Kerkrade

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

Uitgaven overige bijzondere bijstand

714.897 €

-

-

Percentage uitgaven overige bijzondere bijstand ten opzichte van de uitgaven bijzondere bijstand

27,7 %

26,4 %

28,0 %

In de grafiek 1.15 en 1.16 zie je hoe jouw uitgaven zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers.

15 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

16 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

2. Uitgaven regelingen maatschappelijke participatie Dit hoofdstuk geeft een beeld van de uitgaven van deelnemers aan regelingen voor maatschappelijke participatie. Het gaat hier om de uitgaven voor sociale, culturele en/of sportieve activiteiten, zoals lidmaatschap van een sportvereniging, bibliotheek, muzieklessen, gezelligheidsverenigingen en uitgaan. Voor kinderen gaat het ook om schoolkosten. En soms worden ook kledingkosten (via het Kindpakket) vergoed. In grotere gemeenten worden de uitgaven voor maatschappelijke participatie vaak gekoppeld aan een stadspas. Via deze pas kunnen mensen gebruik maken van de regelingen voor minima. Soms worden daar ook kortingen en aanbiedingen aan toegevoegd, zoals voor musea/theater, zwembadbezoek, kappers en winkels.

2.1. Uitgaven regelingen voor maatschappelijke participatie In tabel 2.1 zie je de totale uitgaven van de regelingen voor maatschappelijke participatie. Tabel 2.1. Uitgaven regelingen voor maatschappelijke participatie Kerkrade

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

Uitgaven regelingen voor maatschappelijke participatie

602.335 €

-

-

Percentage uitgaven regelingen voor maatschappelijke participatie ten opzichte van de totale uitgaven gemeentelijke minimaregelingen

13,7 %

16,1 %

14,5 %

In grafiek 2.1 en 2.2 zie je hoe jouw uitgaven zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers.

17 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

18 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

2.2. Uitgaven regelingen voor maatschappelijke participatie voor volwassenen (18+) In tabel 2.2 zie je de totale uitgaven van de regelingen voor maatschappelijke participatie voor volwassenen. Tabel 2.2. Uitgaven regelingen voor maatschappelijke participatie Kerkrade Uitgaven stadspassen voor volwassenen

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

€Niet voldoende data

€183.283

Overige uitgaven maatschappelijke participatieregelingen voor volwassenen

325.005

€143.053

€156.156

Totale uitgaven regelingen voor participatie voor volwassenen

325.005 €

€143.053

€183.142

In grafiek 2.3 en 2.4 zie je hoe jouw uitgaven zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers.

19 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

20 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

2.3. Uitgaven regelingen voor maatschappelijke participatie voor kinderen (tot 18 jaar) In tabel 2.3 zie je de uitgaven voor maatschappelijke participatieregelingen voor kinderen, inclusief de uitgaven voor stadspassen voor kinderen. Tabel 2.3. Uitgaven regelingen voor maatschappelijke participatie voor kinderen Kerkrade Uitgaven stadspassen voor kinderen

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

€Niet voldoende data

€214.819

Overige uitgaven maatschappelijke participatieregelingen voor kinderen

56.725 €

€37.799

€107.826

Totale uitgaven regelingen voor maatschappelijke participatie voor kinderen

277.330 €

€182.413

€250.373

In grafiek 2.5 zie je hoe jouw uitgaven zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers. Het gaat hier om de uitgaven voor sociale, culturele en/of sportieve activiteiten voor kinderen (tot 18 jaar).

21 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

2.4. Uitgaven particuliere initiatieven en fondsen voor kinderen (tot 18 jaar) In tabel 2.4 zie je de uitgaven voor particuliere initiatieven en fondsen ten behoeve van de maatschappelijke participatie van kinderen (tot 18 jaar). Tabel 2.4. Uitgaven particuliere initiatieven en fondsen voor kinderen

Uitgaven particuliere initiatieven en fondsen voor kinderen

Kerkrade

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

220.605 €

-

-

In de grafiek 2.6 zie je hoe jouw uitgaven zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers.

22 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

2.5. Uitgaven kindpakket voor kinderen (tot 18 jaar) In tabel 2.5 zie je de uitgaven voor kindpakketten per huishouden met kinderen. Het is de som van de totale uitgaven maatschappelijke participatieregelingen, inclusief stadspassen voor kinderen en de totale uitgaven aan particuliere initiatieven en fondsen. Dit wordt gedeeld door het aantal minimahuishoudens (130% van het sociaal minimum) met kinderen tot 18 jaar. Tabel 2.5. Uitgaven kindpakket per minimahuishouden met kinderen

Uitgaven particuliere initiatieven en fondsen voor kinderen

Kerkrade

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

575,65 €

€790

€790

In de grafiek 2.7 zie je hoe jouw uitgaven zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers.

23 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

3.Uitgaven overige minimaregelingen 3.1. Uitgaven kwijtschelding van belastingen In tabel 3.1 zie je de uitgaven voor de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Tabel 3.1. Uitgaven kwijtschelding van belastingen 2021

Het totale kwijtgescholden bedrag aan gemeentelijke belastingen

Kerkrade

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

910.717,00 €

€298.297,5

€Niet voldoende data

In grafiek 3.1 en 3.2 zie je hoe jouw uitgaven zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers. Het gaat hier om het niet opgelegde bedrag aan belastingen. En dus het bedrag dat jouw organisatie heeft kwijtgescholden.

24 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

25 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

3.2. Uitgaven resterende minimaregelingen Resterende minimaregelingen zijn uitgaven die zijn niet behoren tot de bijzondere bijstand of participatieregelingen. Te denken valt hierbij aan bijdragen voor bijvoorbeeld een voedselbank, speelgoed- kledingbanken en overige noodfondsen. In tabel 3.2 zie je de uitgaven voor resterende minimaregelingen. Tabel 3.2. Uitgaven resterende minimaregelingen 2021

Uitgaven resterende minimaregelingen

Kerkrade

grootteklasse provincie

benchmarkgemiddelde

299.254 €

€88.588,5

€88.588,5

In grafiek 3.3 zie je hoe de uitgaven voor de resterende minimaregelingen van jouw organisatie zich verhouden tot de uitgaven van andere deelnemers.

26 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

4. Aanvragen minimaregelingen 4.1. Aanvragen voor minimaregelingen In tabel 4.1 zie je het aantal aanvragen voor minimaregelingen. Tabel 4.1. Aanvragen minimaregelingen 2021 Kerkrade Aantal aanvragen minimaregelingen

Niet voorhanden

In grafiek 4.1 zie je hoe de aanvragen binnen jouw organisatie zich verhouden tot andere gemeenten.

27 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

4.2. Resultaat aanvragen voor minimaregelingen In grafiek 4.2 zie je het percentage toegewezen en afgewezen aanvragen en hoe deze percentages zich verhouden toch de percentages toegewezen en afgewezen aanvragen van andere deelnemers.

28 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

5. Bereik minimaregelingen Dit hoofdstuk geeft een indicatie van het bereik van de verschillende gemeentelijke minimaregelingen. Het bereik van minimaregelingen wordt berekend aan de hand van de Minimascan-light van Stimulansz. Deze Minimascan geeft een beeld van de omvang en samenstelling van de doelgroep van het gemeentelijk armoedebeleid in jouw gemeente. In de Minimascan vind je per inkomensgroep, variërend van 101% tot 150% van het sociaal minimum, het aantal huishoudens met of zonder kinderen en het aantal personen en kinderen. Het bereik in de benchmark wordt berekend aan de hand van de potentiële doelgroep voor een regeling. Dit betekent dat jouw bereik inzicht geeft in het aantal huishoudens die de regeling hebben ontvangen.

Gehanteerde inkomensgrenzen voor minimaregelingen In tabel 5.1 zie je de inkomensgrenzen die de deelnemers aan de benchmark hanteren voor hun minimaregelingen. Tabel 5.1 Aantal organisaties met gehanteerde inkomensgrenzen t.o.v. het sociaal minimum grootteklasse provincie

100-110%

115-120%

125-130%

135% en hoger

anders

Collectieve zorgverzekering

0

2

0

1

0

Maatschappelijke participatieregelingen voor volwassenen (18+)

1

2

0

0

0

Stadspassen voor volwassenen (18+)

0

0

0

0

0

Maatschappelijke participatieregelingen voor kinderen (tot 18 jaar)

1

3

0

0

0

Stadspassen voor kinderen (tot 18 jaar)

0

0

0

0

0

Kwijtschelding van belastingen

3

1

0

0

0

29 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

5.2. Bereik huishoudens met lage inkomens Het bereik in de benchmark wordt berekend aan de hand van de potentiële doelgroep voor een regeling. Het gemiddeld bereik van een regeling wordt berekend door het bereik van elke organisatie – tot de eigen gehanteerde inkomensgrens - op te tellen en dat te middelen. Soms zie je bij je eigen bereik een percentage dat boven de 100% uit komt. Dat wil zeggen dat het bereik groter is dan de potentiële doelgroep die in de Minimascan naar voren komt. Dit betekent dat bij een inkomensgrens van bv 110% er ook huishoudens met een inkomen boven de 110% door omstandigheden toch gebruik maken van de regeling. Bijvoorbeeld omdat huishoudens met een schuldenregeling (en een feitelijk hoger inkomen) ook toegelaten worden tot een regeling. Overigens hoeft het bereik niet altijd samen te vallen met het daadwerkelijk gebruik van de regelingen. Dit is bijvoorbeeld voor stadspassen vaak het geval. Dan kan het bereik hoog zijn, maar is het feitelijk gebruik lager. In tabel 5.2 zie je het bereik van jouw minimaregelingen per minimahuishouden tot jouw inkomensgrens. In tabel 5.3 zie je het bereik van jouw minimaregelingen per inwoner In beide tabellen zie je jouw eigen bereik ten opzichte van het gemiddelde van andere deelnemers.

In welke tabel je jouw bereikpercentage terug vindt is afhankelijk van de wijze waarop je jouw gegevens registreert: op huishoudens of op persoonsniveau. Tabel 5.2. Bereik per minimahuishouden met inkomen tot ...% van het sociaal minimum Kerkrade

eigen inkomensgrens

Collectieve zorgverzekering

150%

Maatschappelijke participatieregelingen voor volwassenen (18+)

120%

eigen bereik

gemiddeld bereik regeling grootteklasse provincie Niet voldoende data %

0%

Stadspassen voor volwassenen (18+)

0,0 %

Niet voldoende data %

Maatschappelijke participatieregelingen voor kinderen (tot 18 jaar)

120%

Kwijtschelding van belastingen

100%

Niet voldoende data %

Noot: Het bereik van de kindregelingen is berekend op basis van het aantal minimahuishouden met kinderen. Tabel 5.3. Bereik per inwoner in een huishouden met inkomen tot ...% van het sociaal minimum Het gaat hier om het percentage volwassenen en kinderen van de potentiële doelgroep dat als persoon gebruik maakt van de betreffende regeling. Kerkrade eigen inkomensgrens eigen bereik gemiddeld bereik regeling grootteklasse provincie Collectieve zorgverzekering

150%

7%

22,5 %

Maatschappelijke participatieregelingen voor volwassenen (18+)

120%

39 %

33,0 %

30 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

Stadspassen voor volwassenen (18+) Maatschappelijke participatieregelingen voor kinderen (tot 18 jaar)

Niet voldoende data % 120%

Stadspassen voor kinderen (tot 18 jaar) Kwijtschelding van belastingen

129 %

140,7 %

Niet voldoende data % 100%

Noot: Het bereik van de kindregelingen is berekend op basis van het aantal minimahuishouden met kinderen.

31 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

Bijlage 1. Definities armoedebeleid In deze bijlage worden de definities beschreven zoals deze worden gehanteerd in de Benchmark Armoede & Schulden. Sociaal minimum : Het sociaal minimum is het bedrag dat iemand nodig heeft om in zijn levensonderhoud te kunnen voorzien. Het sociaal minimum is niet voor iedereen hetzelfde. De norm voor een (echt)paar met minderjarige kinderen is bijvoorbeeld gelijkgesteld aan de bijstandsuitkering van een echtpaar, aangevuld met de (leeftijdsafhankelijke) kinderbijslag. Het sociaal minimum voor een alleenstaande tot AOW-leeftijd is gelijk aan 70% van de bijstandsnorm. Bij 65-plussers is het bedrag aan AOW-pensioen de norm. Inkomen tot …% van het sociaal minimum : Het inkomen ten opzichte van het sociaal minimum. Gemeenten maken vaak gebruik van een inkomensgrens ten opzichte van het sociaal minimum om te bepalen of iemand in aanmerking komt voor een bepaalde regeling. Bijzondere bijstand : Een eenmalige of periodieke uitkering waarmee extra, bijzondere kosten betaald kunnen worden. De kosten moeten noodzakelijk zijn en niet op een andere manier vergoed kunnen worden, bijvoorbeeld via een (zorg)verzekering. Iemand kan recht hebben op bijzondere bijstand als hij voldoet aan de (gemeentelijke) voorwaarden.

Beschermingsbewind : het behouden van of komen tot een financieel stabiele situatie van een rechthebbende waarbij de goederen onder bewind zijn gesteld. De bewindvoerder beschermt de financiële belangen van de rechthebbende, beheert de goederen en het inkomen en streeft ernaar het ontstaan van (nieuwe) schulden of achterstanden te voorkomen en – waar nodig en mogelijk – een schuld op te lossen. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen : Als iemand de gemeentelijke belastingen niet kan betalen, kan hij de gemeente vragen om kwijtschelding. De gemeente bepaalt onder welke voorwaarden kwijtschelding mogelijk is. Maatschappelijke regelingen / participatieregelingen : Gemeenten hebben hun eigen minimaregelingen om mensen met een laag inkomen deel te laten nemen aan sport, cultuur en educatie. De gemeente bepaalt welke doelgroepen voor de regelingen in aanmerking komen (bijvoorbeeld schoolgaande kinderen of ouderen), onder welke voorwaarden, en welke vergoeding of tegemoetkoming in de kosten mogelijk is. Particuliere initiatieven of fondsen ten behoeve aan maatschappelijke participatie : Er zijn landelijke, regionale en plaatselijke fondsen en particuliere initiatieven om mensen met weinig geld te stimuleren deel te nemen aan sport, cultuur of educatie.

Als iemand de deelname aan deze activiteiten niet (volledig) kan betalen, kan hij een particulier initiatief of fonds vragen om een vergoeding. Denk bijvoorbeeld aan Stichting Leergeld, het Jeugdsportfonds en Jeugdcultuurfonds. Gemeenten kunnen ervoor kiezen geld te doneren aan een particulier initiatief of fonds, of deel te nemen aan landelijke initiatieven als Stichting Leergeld. Noodfondsen: Als iemand in acute financiële nood verkeert en niet in aanmerking komt voor een voorliggende voorziening, kan hij een (particulier) noodfonds vragen om financiële hulp. Bijvoorbeeld om een huisuitzetting of het afsluiten van energie of water te voorkomen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan Stichting Urgente Noden. Gemeenten kunnen ervoor kiezen geld te doneren aan een dergelijk particulier initiatief of fonds. Individuele inkomenstoeslag: De individuele inkomenstoeslag is een belastingvrij geldbedrag dat iemand één keer in de 12 maanden op aanvraag kan krijgen. Er gelden enkele voorwaarden. Iemand moet: - 21 jaar of ouder zijn, maar nog geen AOW ontvangen; - 3 jaar of langer van een minimuminkomen leven; 32 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

- in deze periode naar vermogen geprobeerd hebben het inkomen te verbeteren; - geen uitzicht hebben op inkomensverbetering. Collectieve zorgverzekering: De gemeente kan mensen met een laag inkomen tegemoet komen door een zorgverzekering met collectiviteitskorting en een gemeentelijke tegemoetkoming aan te bieden. De gemeente bepaalt welke zorg en vergoedingen er in het aanvullende pakket zitten en onder welke voorwaarden iemand kan deelnemen.

33 / 33 - Benchmarkrapportage 2021 - Divosa Benchmark Armoede & Schulden - Kerkrade

23i0037790

Evaluatie armoede- en schuldenaanpak Kerkrade 2022

Schut, januari – juni 2023

1

Inhoud 1.

Inleiding..................................................................................................................................................3

2.

Bevindingen ............................................................................................................................................4 Preventie en vroegsignalering.........................................................................................................................4 Redzaamheid versterken.................................................................................................................................8 Inkomensondersteuning ...............................................................................................................................11 Schuldhulpverlening......................................................................................................................................14 Aanpak kinderarmoede.................................................................................................................................19 Communicatie ...............................................................................................................................................20 Anders werken ..............................................................................................................................................20

3.

Conclusies .............................................................................................................................................22

2

1.

Inleiding

In dit rapport treft u de tweede evaluatie van de armoede- en schuldenaanpak van de gemeente Kerkrade. Het beleid is in 2019 vastgelegd in het Beleidsplan Armoede en schulden, Samen Aanpakken 2020 -2023. In 2020 volgde het Uitvoeringsplan armoede en schulden, Samen aanpakken! 2021-2023. In het uitvoeringsplan is het beleid verder geconcretiseerd en zijn meetbare doelen en activiteiten toegevoegd. Het eerste evaluatierapport (oktober 2021) vindt u hier. Deze evaluatie is gebaseerd op gesprekken met diverse betrokkenen waaronder vertegenwoordigers van Kredietbank Limburg (KBL), Impuls, Schuldhulpmaatje en Cliëntenraad. Daarnaast zijn rapportages, benchmark armoede en schulden, werkprocessen en projectplannen bestudeerd. De bevindingen worden gepresenteerd rond de vijf pijlers van de armoede- en schuldenaanpak: 1. Preventie en Vroegsignalering 2. Redzaamheid versterken 3. Inkomensondersteuning 4. Schuldhulpverlening 5. Aanpak kinderarmoede Daarnaast zijn in het uitvoeringsplan activiteiten en streefwaarden geformuleerd rond de thema’s Communicatie en Anders werken. Per pijler en thema wordt aangegeven of de in het uitvoeringsplan benoemde streefwaarden en planning zijn behaald. In het slothoofdstuk staan de algemene bevindingen en conclusies. Voor veel streefwaarden geldt dat deze betrekking hebben op 2023.

Hierbij presenteren we de tot nu toe behaalde resultaten en kunnen we hooguit vaststellen of de gemeente op schema ligt. Daarbij plaatsen we wel de kanttekening dat de coronacrisis, energiecrisis en inflatie een grote invloed hebben op de prestaties. In deze analyse is summier gekeken naar de begroting en de gerealiseerde uitgaven. De financiële verantwoording doet het college via de reguliere planning en controlcyclus en de periodieke managementinformatie Sociaal Domein.

3

2.

Bevindingen

Preventie en vroegsignalering De planning van de activiteiten rond deze pijler was volgens het uitvoeringsplan (p. 34) als volgt: Programma

Activiteit

2020 1

2021 2 3

4

Informatiepunt inrichten Operationeel maken geldwijzerwinkel Cursus aan groep 8 basisscholen Cursus 18e verjaardag Educatie pensioengerechtigden Workshop omgaan met klein budget Voorzieningenwijzer Trainen professionals Vroeg Eropaf Afspraken vaste lasten-leveranciers Selectie en implementeren software Realiseren team Vroeg erop af Benaderen werkgevers Vroegsignalering niet-gestructureerde Organisaties signaleren en geleiden door signalen Training intermediairs Geldwijzerwinkel

Geldwijzerwinkel Op 10 augustus 2021 opende de Geldwijzerwinkel haar deuren. Bekijk het persbericht. Gelijktijdig werd ook geldwijzerwinkel.nl gelanceerd. Daarmee is de voorgenomen planning gehaald. Activiteiten Een aantal activiteiten die zouden plaatsvinden vanuit de Geldwijzerwinkel heeft wel enige vertraging opgelopen. Het operationeel maken van de Geldwijzerwinkel en het opstellen van een activiteitenplan met de bibliotheek kostte meer tijd dan gedacht. Daarnaast speelde eind 2021 ook corona een rol: de geldwijzerwinkel en bibliotheek moesten een tijdje dicht en workshops en andere activiteiten werden uitgesteld. Desalniettemin is een groot deel van het activiteitenplan uitgevoerd, hoofdzakelijk in de eerste maanden van 2022. In de verantwoording staat zelfs: ‘Wel kunnen we met trots melden dat meer is geleverd dan vooraf afgesproken en dat het programma als een succes wordt gezien.’ In het overzicht van geplande en uitgevoerde activiteiten staan 50 activiteiten in de periode oktober 2021 tot en met juli 2022, variërend van workshop Meer doen met poen, workshop Omgaan met geld, workshop Hoe maak ik een huishoudboekje, Week van het geld en de training Doe je Digiding. Dat zijn (veel) meer activiteiten dan in het Uitvoeringsplan was voorgenomen. Alleen de voorgenomen Cursus aan groep 8 basisscholen en Cursus 18e verjaardag zijn niet uitgevoerd.

Bij de uitvoering van deze activiteiten waren betrokken: Schuldhulpmaatje, Cubiss, Rabobank, Stichting Lezen & Schrijven, KBL en Taalhuis. Per activiteit is ook het aantal deelnemers geregistreerd. De betrokken partners onderzoeken hoe ze de deelnemersaantallen kunnen verhogen. (Ook) de introductie van de energietoeslag in 2022 heeft bijgedragen aan de hogere bezoekersaantallen. Via diverse media zijn inwoners geattendeerd op de mogelijkheid om bij de Geldwijzerwinkel de energietoeslag aan te vragen. 4

Voor 2022-2023 is een nieuw activiteitenprogramma opgesteld. Adviesgesprekken In het eerste jaar 2021 vonden 65 adviesgesprekken plaats. In 2022 vonden circa 200 adviesgesprekken plaats. Het streefcijfer is 100 adviesgesprekken per jaar. De Geldwijzerwinkel is geïnspireerd op (maar niet hetzelfde als) het Geldloket Amersfoort. In Amersfoort waren er in de eerste 12 maanden 32 adviesgesprekken, fors minder dus dan in Kerkrade. Loketfunctie De Geldwijzerwinkel is bedoeld als één loket waar inwoners terecht kunnen met al hun geldvragen. De Geldwijzerwinkel is een open, voor iedereen toegankelijk, transparant en dienstbaar concept. Hulpverleners en andere partijen verwijzen hun klanten regelmatig naar de Geldwijzerwinkel. Alle vragen worden opgevolgd of door begeleid. Geen enkele hulpvraag verdwijnt buiten beeld. De Geldwijzerwinkel moet voor mensen de eerste ingang zijn. Als ze elders al in beeld zijn, dan hoeven ze niet via de Geldwijzerwinkel toegang te krijgen tot hulp, zo is de gedachte. Het duurde even voordat dit voor alle hulpverleners duidelijk was. De vraag is ook of het wenselijk is om alle specialismen in huis te hebben. Ketenpartners verzoeken de gemeente om deze vraagstukken samen met hen op te pakken, en zo de in het Uitvoeringsplan armoede en schulden, Samen aanpakken! 2021-2023 geformuleerde visie op de Geldwijzerwinkel wat verder uit te werken.

Website Geldwijzerwinkel.nl is in 2021 674 bezocht. In 2022 werd de website circa 2.500 keer bezocht. De website nodigt vooral uit voor een live adviesgesprek bij de Geldwijzerwinkel. De website zelf bevat links naar Wijzeringeldzaken en Datgeldtvoormij (van Voorzieningenwijzer). De website wordt nog verder ontwikkeld met bijvoorbeeld thema’s. Bij thema’s kunnen bovendien deeplinks worden gemaakt naar specifieke pagina’s elders over dat thema. Op de website staat de verwijzingen naar de Geldplannen van het Nibud, zoals voorgenomen bij de pijler Versterken redzaamheid. Voorzieningenwijzer De Voorzieningenwijzer brengt op maat inkomensondersteuning en besparingsmogelijkheden in beeld. Een professional of vrijwilliger helpt de inwoner bij het invullen van de Voorzieningenwijzer. Het instrument wordt onder andere gebruikt bij vroegsignalering en in vervolg op de quick scan voor schuldhulpverlening. Ambtenaren van de gemeente, medewerkers van Bureau Sociaal raadslieden en vrijwilligers van Impuls zijn getraind in het gebruik ervan. Volgens betrokkenen werkt de Voorzieningenwijzer goed. In 2021 hebben sinds de start in juni 17 gezinnen met hulp van een professional of vrijwilliger gebruikgemaakt van de Voorzieningenwijzer. Gemiddeld leverde dit € 606 per huishouden op aan besparingen en inkomensondersteuning. In 2022 vonden ruim 100 adviesgesprekken plaats.

Het voornemen was om 100 adviesgesprekken per jaar te voeren. De organisatie Voorzieningenwijzer communiceert ook op eigen initiatief met de doelgroep. In de eerste helft van 2022 was er een belactie onder huurders van Wonen Zuid en een social media campagne. Inwoners kunnen ook zelf een online check doen, dus zonder hulp van een professional of vrijwilliger. Dit kan via datgeldtvoormij.nl. Vroegsignalering Schuldeisers melden betalingsachterstanden bij de gemeente. Het team Vroeg Eropaf benadert vervolgens de inwoners met een hulpverleningsaanbod. Het team Vroeg Eropaf is op 1 januari 2021 gestart. Het team bestaat uit schuldhulpverleners van Kredietbank Limburg. medewerkers van de Geldwijzerwinkel en sociaal werkers van Impuls. De medewerkers verrichten in duo’s huisbezoeken. In 2021 zijn in totaal 2.067 betalingsachterstanden gemeld. Er zijn in 2021 75 huisbezoeken verricht bij inwoners met meerdere en/of hoge schulden. De overige inwoners zijn benaderd met telefoon, brief of sms. 5

In 2022 werden circa 2.200 betalingsachterstanden gemeld. 46% van de meldingen werd opgepakt met een huisbezoek, 33% telefonisch, 9% per brief en 6% per e-mail. 32% van de huishoudens is bereikt. In de volgende figuur ziet u het resultaat van dat bereik: Bereikte huishoudens in 2022

Vroeg Eropaf heeft in 2022 dus bij 32% van de meldingen contact weten te leggen met de inwoner. Het landelijke percentage was in 2021: 25% (bron: Monitor vroegsignalering schulden). Daarbij moet worden vermeld dat 2021 en 2022 niet goed met elkaar te vergelijken zijn, omdat er in 2021 relatief weinig huisbezoeken zijn verricht vanwege corona. Huisbezoeken leiden relatief vaak tot contact. NB. Het landelijk nieuw registratiesysteem is nog in ontwikkeling waardoor de Kerkraadse cijfers over 2021 nog niet goed vergelijkbaar zijn met de landelijke cijfers. De hulpverleners geven aan dat dankzij vroegsignalering (veel) mensen in beeld komen, die voorheen niet in beeld waren. Dat is een belangrijke meerwaarde. Uitbreiding signaalpartners In het beleidsplan en het uitvoeringsplan (p. 15/16) staat het voornemen om naast de vaste lastenleveranciers ook met andere partijen – zoals grote werkgevers - afspraken te maken over het melden van betalingsachterstanden. KBL heeft mede namens Kerkrade afspraken gemaakt met grote werkgevers in de regio, onder meer over vroegsignalering. Bij een aantal werkgevers vinden preventiegesprekken plaats met werknemers. Exacte cijfers over het aantal verwijzingen vanuit werkgevers zijn (nog) niet voorhanden, maar binnen enkele maanden zijn al tientallen mensen verwezen naar KBL.

Hier merken we op dat werkgevers altijd toestemming moeten hebben van hun medewerker om hun gegevens door te geven aan de schuldhulpverlener. Bij wettelijke vroegsignalering – voorbehouden aan verhuurders, zorgverzekeraars en water- en energiebedrijven – is toestemming niet nodig. In landelijke pilots met o.a. Belastingdienst, hypotheekverstrekkers en gemeentelijke belastingkantoren wordt onderzocht of de wettelijke vroegsignalering in de toekomst kan worden uitgebreid. Intermediairs informeren en trainen Ook voor het tweede kwartaal van 2021 stond gepland: ‘Medewerkers gemeente, maatschappelijk veld, verenigingen en andere intermediairs trainen in signaleren, bespreekbaar maken en doorverwijzen/overdragen.’ Dit is gebeurd tijdens onder meer de periodieke bijeenkomsten met de ‘Meedenkers’ waaronder MEE, Cliëntenraad, Impuls, Seniorenraad en Geldwijzerwinkel en in 2022 bij het 1jarig bestaan van de Geldwijzerwinkel.

6

Uitgaven preventie In 2020 besteedde Kerkrade gemiddeld € 5,5 per inwoner aan preventie en we zien dat het effect heeft. Het landelijke gemiddelde was € 3,1. In de benchmark armoede en schulden over 2021 wordt helaas niet gerapporteerd over de preventieuitgaven. Preventie is volgens de benchmarkdefinitie een mix van maatregelen, activiteiten en voorzieningen die er op gericht zijn dat mensen financieel vaardig worden, zich zo gedragen dat zij hun financiën op orde houden en gebruik maken van alle voorzieningen waar zij recht op hebben. Preventieve aanpak energiearmoede Vanaf eind 2021 zijn de energiekosten fors gestegen. Daardoor werden ook andere producten duurder. In augustus 2022 bedroeg de inflatie 12% (Bron: CBS). Gemeenten kregen in 2022 de wettelijke mogelijkheid om een energietoeslag uit te keren. Bij de pijler Inkomensondersteuning kijken we naar de Kerkraadse invulling daarvan. Gemeenten ontvingen daarnaast een budget voor de (preventieve) aanpak van energiearmoede. Dat kan bijvoorbeeld via energiebespaaradvies of energiebesparende maatregelen. Hiermee kunnen bewoners aan de slag om hun stookkosten te verlagen. De gemeente heeft met deze middelen onder andere op 15 september 2022 het Energie en Klimaat Fonds Kerkrade opgericht.