Agendabundel

Bundel - Openbare informatiebijeenkomst van 4 juni 2024 Agenda bijlagen Behandelbrief uitnodiging raadsinformatieavond 4 juni 2024 Kapstok duurzaamheid 14 februari 2023 Terugblik uitvoering duurzaamheid 2023 Presentatie Duurzaamheid 4 juni 2024 Bijlage bij de presentatie Raadsinformatiebijeenkomst op 4 juni 2024 transcript

B E H A N D E L B R I E F

Registratienummer: 24it02152 Het Presidium van de gemeente Kerkrade, handelend met mandaat van de gemeenteraad – ex artikel 3a lid 1 van het Reglement van orde voor de vergaderingen van de raadcommissies ter voorbereiding van de vergaderingen van de raad der gemeente Kerkrade – stelt de hieronder gekozen commissie(s) voor om in de openbaarheid te doen behandelen, het onderwerp: Onderwerp Energietransitie Kerkrade. Is de energietransitie wel haalbaar en betaalbaar? Wie hebben we nodig en wie kunnen we helpen? Algemene informatie Dit onderwerp is toegekend aan de commissie:

Te behandelen d.d.:

Grondgebied en Economische Zaken

4 juni 2024

Aanleiding / toelichting Brainstormsessie commissie en raad Haalbare en betaalbare ideeën en doelen definiëren voor de energietransitie in Kerkrade. Geen stip op de horizon, maar een volgende stap naar ’t Kirchroa va Mörje. Welke ideeën zijn er? Plukken we al laaghangend fruit? Wie kunnen wij helpen? En wie helpt ons? Welke prioriteiten heeft de Raad? En hoe kunnen de inwoners het beste betrokken en gestimuleerd worden? Agenderingsverzoek energietransitie De raads- en commissieleden op “vlieghoogte” brengen over het thema duurzaamheid, met de energietransitie als hoofdthema. Op deze wijze kunnen de commissie, de raad en het college samen aan de slag met initiatieven om Kerkrade met een sociale en solidaire grondslag duurzamer te maken. Vervolg Raadsinformatieavond februari 2023 Het jaar 2023 stond in het teken van informatie en het opzetten van kennisstructuren. Maar wat is er nu daadwerkelijk uitgevoerd. Een terugblik naar 2023 en een schets van de lopende projecten Kader / afbakening Landelijk: Klimaatakkoord, Nationale klimaatadaptatie strategie, Nationaal Programma Circulaire Economie 2023-2030 1 Gemeente Kerkrade, afdeling Griffie Telefoonnummer: 045-5676767 Gemeentehuis@kerkrade.nl

Bezoekadres: Markt 1 6461 EB Kerkrade Postadres: Postbus 600 6460 AP Kerkrade

B E H A N D E L B R I E F

Regionaal: Regionale Energie Strategie 1.0, PArkstad Limburg Energie Transitie, Provinciaal waterprogramma, beleidskader Circulaire Economie Limburg 2.0 Lokaal: Transitievisie Warmte 2.0, Hitteplan Kerkrade Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie

Wijze van behandelen Doel: Opiniërend

Informeren van de raad en ophalen van prioriteiten Meedenk sessie over de wijze waarop we onze inwoners kunnen gaan bereiken. Aard van het onderwerp: Eigen/ nieuw beleid

Vorm: Schriftelijke stukken:

Reeds toegezonden

Mondelinge toelichting: Ja Presentatie: Ja Anders, namelijk: Raadsparticipatie

Tijdsduur Tijdsduur Tijdsduur

15 minuten 45 minuten 75 minuten

Bestuurlijke verantwoordelijke(n) Wethouder van Drunen

Ambtenaren en externen Aanwezig zullen zijn: Externen:

Ambtenaren: 2

Gemeente Kerkrade, afdeling Griffie Telefoonnummer: 045-5676767 Gemeentehuis@kerkrade.nl

Bezoekadres: Markt 1 6461 EB Kerkrade Postadres: Postbus 600 6460 AP Kerkrade

B E H A N D E L B R I E F

Marc Fischer Celine Valk Roy Reimering David de Witte Erik Theunissen Sven van Gool Sebastian Swier Bijlage(n) Kapstok duurzaamheid 2023 Terugblik uitvoering duurzaamheid 2023

3 Gemeente Kerkrade, afdeling Griffie Telefoonnummer: 045-5676767 Gemeentehuis@kerkrade.nl

Bezoekadres: Markt 1 6461 EB Kerkrade Postadres: Postbus 600 6460 AP Kerkrade

§ Zonne-akkers: § Emma Shoes § Locht-Zuid § Windturbines (5 stuks van 4 MW) § Nader onderzoek:

§ Onderzoek internationale samenwerking grensoverschrijdende energieprojecten (elektriciteit en warmte) Gebiedsontwikkeling Rolduckerveld Prestatieafspraken woningcorporaties verduurzamen huurwoningen IRDOE (inkoop Regionaal Duurzaam Opgewekte Energie) Regionaal / lokaal energiebedrijf Aanpak energiearmoede (verbond voor energie rechtvaardigheid) Energie en Klimaat Fonds Kerkrade Diverse projecten Volkshuisvestingsfonds met verduurzamingscomponent / koppeling met warmtetransitie

§ §

Overkappen grote parkeerterreinen met zonnepanelen § Grootschalig Zon-op-dak § Grondgebonden zonnepaneleninstallaties op ‘vrije’ percelen bedrijventerreinen

§ § § § § Combinaties

§ Zonnepanelenproject ParkstadKerkrade

§ WoonWijzerWinkel Limburg B.V. § Samenwerking Windenergie Parkstad

RES ZL

Energie transitie

Warmte

Zuid

§ Regionaal afwegingskader grootschalig

§

§ § § §

duurzame energieopwekking (zon en wind) Regionaal PALET-project toezicht op energiebesparing bij bedrijven (door RUD) Verduurzaming (eigen) maatschappelijk vastgoed Openbare verlichting op LED Verduurzaming eigen wagenpark Verduurzamen sportaccommodaties

§ Transitievisie Warmte 1.0 en 2.0 § Ontwikkelen lokaal / regionaal isolatie-

PAL ET 1.0 2.0 3.0

en verduurzamingsprogramma

§ Regionale Structuur Warmte (onderdeel van de RES ZL)

Ove rig

Circulai re Econo mie

Commu -nicatie

§ Circulaire gebiedsontwikkeling

§ Laadvisie (laden elektrische

SUPER LOCAL - Super Circulair Estate

Klimaat adaptati e

§ Strategisch visiedocument Parkstad Circulair / 'Circulaire Economie Strategie Parkstad Limburg'

voertuigen)

§ Windvisie Kerkrade § Planregels m.b.t. verplichten zon-PV op dak nieuwe bedrijfsgebouwen (Bestemmingsplan bedrijventerrein Willem Sophia) § Versterkt energietoezicht bij bedrijven via rijksregeling VUE § E-laadpalen op aanvraag en op strategische locaties

§ Deelname klimaatadaptatie-aanpak via § WoonWijzerWinkel Limburg (fysiek loket) § Marc Cornelissen Brightlands Award (Partner) § Parkstadverduurzaamt.nl

samenwerking Stadsregio Parkstad Limburg

§ Subsidieregeling Waterklaar (t.b.v. afkoppelen hemelwater)

§ Stichting Steenbreek

Programma Klimaat en duurzaamheid Jaaroverzicht 2023 De opgave

Het resultaat

De omgeving en het klimaat blijven zich veranderen. Het is niet mogelijk om stil te blijven staan. We moeten kijken naar de ontwikkelingen van nu en vooruit kijken naar de toekomst, met als resultaat dat onze gemeente en haar inwoners gezond veilig en toekomstbestendig zijn.

• • • • •

Doelen voor 2023 Stimuleren burgers De burgers stimuleren om betaalbare en preventieve maatregelen te treffen

Klimaatadaptie Omgaan met de gevolgen en risico’s van extremer weer door ons aan te passen aan het veranderende klimaat

Klimaatbestendig en water robuust in 2050 CO2 besparing van 30% in 2030 Aardgasvrij in 2050 50% circulair in 2030 en volledig circulair in 2050

• • Energieneutraal • Kerkrade Zo snel en zoveel als mogelijk werk te maken van de energietransitie en -opgave, door over te stappen van • fossiele brandstoffen naar een mix van nieuwe energiebronnen. • Circulaire economie Het thema circulaire economie hoog op de • agenda te zetten • 50

Resultaten 2023 Festival Kirchroa va Mörje Eerste bewustwordingscampagne voor de hele gemeente Kerkrade om samen met alle partners en inwoners heel Kerkrade te verduurzamen. Stimuleren van burgers

Energieneutraal

• •

• • • • • • • • •

• • • •

Vaststelling Isolatie en Verduurzamingsprogramma Vaststelling plan van aanpak Uitvoeringscapaciteit PALET voor WoonWijzerWinkel Limburg Inzet Energie-knip voor energiebesparing Voorbereiding opzet energiecoöperatie Voorbereiding communicatiestrategie

Klimaatadaptie • • • • •

Opstellen lokaal hitteplan Kerkrade Vergroening van het stadscentrum en in woonbuurten (samen met bewoners, Steenbreek) De “3-30-300” vuistregel gebruiken om de stad groener, gezonder en klimaatbestendiger te maken Voorkomen van opwarming van gebouwen Aanpak van wateroverlast in de gemeente Kerkrade

•

Prestatie afspraken met woningcorporatie Aanbesteding Soorten Management Plan Vaststelling intentieverklaring warmtenet Zuid-Limburg Vaststelling transitievisie warmte 2.0 Intentieovereenkomst Mijnwater Plan van aanpak Uitvoeringscapaciteit PALET Strategie stimuleringsaanpak grootschalige opwek Stimuleringsaanpak zon op agrarisch gebouwen Onderzoek grensoverschrijdende samenwerking bij grootschalige duurzame energieopwekking Inventarisatie netcongestie Kerkrade

Circulaire economie • • • •

Opstellen uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair Uitvoering onderzoek naar Urban Mining Vaststelling position paper Parkstad circulair Voorbereiding kennisprogramma circulaire economie

Aangevraagde rijkssubsidies • • • • • • •

Regio Deal 1.0 Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Specifieke uitkering (SPUK) Energie armoede Specifieke uitkering (SPUK) Lokale Aanpak Isolatie (LAI) Specifieke uitkering (SPUK) Soorten Management Plan (SMP) Impulsregeling Deltaplan Ruimtelijke adaptatie (DPRA), Aanleg regenwaterbuffer Eygelshoven Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Bleijerheide, nog niet vastgesteld

€ 300.000,€ 953.332,€ 657.903,€ 1.204.922,€ 217.581,€ 130.917,€ 194.000,-

De aantallen in 2023

18

12

Evenementen

Deelnemende basisscholen

1

500

SUPERLOCAL waterkringloop

Geplante bomen

8.330

28.829

zonne-installaties

vierkante meter isolatiemateriaal

6

191

Bewoners bijeenkomsten

Gesubsidieerde apparaten

7

6

Deelnemende gemeenten

Masterclasses in voorbereiding

6

1

Toegekende subsidies

Lopende subsidie aanvraag

Begrote gemeentelijke middelen • voor maatregelen en inhuur € 264.444,Ontvangen Rijkssubsidies • voor maatregelen en inhuur € 2.511.323,• voor capaciteit € 953.332,Besteed in 2023 • voor maatregelen en inhuur € 573.316,-

Belangrijkste Projecten in 2023 Festival Kirchroa va Mörje

€ 25.655,-

Transitie Visie Warmte 2.0 Aanpak Energiearmoede • Energie-Knip • Energiecoaches Onderzoek urban mine Parkstad Kennisprogramma Parkstad Circulair Uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair Grensoverschrijdende samenwerking (GROS) grootschalige energieopwekking

€ 23.183,€ 657.393,€ 123.499,€ 9.854,€ 11.148,€ 10.126,10 € 340.000,-

Raadsinformatieavond Duurzaamheid en Energietransitie 4 juni 2024

Invulling van de avond Inleiding

19:00-19:10

‘’Popcorn’’ sessie Energietransitie

19:10-19:30

Presentatie Duurzaamheid

19:30-20:00

Pauze

20:00-20:10

Presentatie Energietransitie

20:10-20:40

Vervolg “Popcorn” sessie

20:40-21:10

Afronding

21:10-21:15

Invulling van de avond

Inleiding ‘’Popcorn’’ sessie Energietransitie Presentatie Vervolg “Popcorn” sessie

• •

Aanleiding en doel van de avond Van collegeprogramma naar uitvoeringsprogramma

Invulling van de avond

Inleiding ‘’Popcorn’’ sessie Energietransitie Presentatie Vervolg “Popcorn” sessie

• •

Waar denkt u aan? Wat heeft prioriteit?

Invulling van de avond

Inleiding ‘’Popcorn’’ sessie Energietransitie Presentatie Vervolg “Popcorn” sessie

• ‘t Festival va Mörje • Klimaatadaptatie • Circulaire Economie Pauze • Energiezuinig wonen en werken • Stimuleren van Burgers

Invulling van de avond

Inleiding ‘’Popcorn’’ sessie Energietransitie Presentatie Vervolg “Popcorn” sessie

• (On)mogelijkheden • Herprioritering • Hoe bereiken we de burgers?

Inleiding Aanleiding

• Agenderingsverzoek energietransitie • Raadsinformatieavond februari 2023 • Terugblik thema duurzaamheid 2023

Inleiding Aanleiding

• Agenderingsverzoek energietransitie • Raadsinformatieavond februari 2023 • Terugblik thema duurzaamheid 2023

Inleiding Aanleiding

• Agenderingsverzoek energietransitie • Raadsinformatieavond februari 2023 • Terugblik thema duurzaamheid 2023

Inleiding Doel

• De raad op vlieghoogte brengen • Informeren over de stand van zaken • Kennis overbrengen • Ideeën ophalen • Vragen beantwoorden

Van collegeprogramma naar uitvoeringsprogramma Samen verder bouwen aan een Vitaal en Uitdagend Kerkrade! • Stimuleren van burgers voor het treffen van duurzaamheidsmaatregelen • De gevolgen van klimaatverandering onder controle krijgen • Windmolens worden alleen geplaatst, als 95 tot 100% van de direct omwonenden instemt • Bevorderen van een circulaire economie

Van collegeprogramma naar uitvoeringsprogramma Samen verder bouwen aan een Vitaal en Uitdagend Kerkrade! • Stimuleren van burgers

• Klimaatadaptie • Energiezuinig wonen en werken • Circulaire economie • Gemeentelijke organisatie

Van collegeprogramma naar uitvoeringsprogramma

Inleiding ‘’Popcorn’’ sessie Energietransitie Presentatie Vervolg “Popcorn” sessie

• •

Waar denkt u aan? Wat heeft prioriteit?

“Popcorn” sessie energietransitie

Energietransitie Waar denkt u aan? Waar geeft u zelf prioriteit aan?

Inleiding ‘’Popcorn’’ sessie Energietransitie Presentatie Vervolg “Popcorn” sessie

• ‘t Festival va Mörje • Klimaatadaptatie • Circulaire Economie Pauze • Energiezuinig wonen en werken • Stimuleren van Burgers

Stand van zaken Duurzaamheid

•

Festival ‘t Kirchroa va Mörje

•

Klimaatadaptatie

•

Circulaire Economie

Festival ‘t Kirchroa va Mörje! 14 - 21 oktober 2023

Festival ‘t Kirchroa va Mörje!

Festival ‘t Kirchroa va Mörje!

Festival ‘t Kirchroa va Mörje! De fair

Festival ‘t Kirchroa va Mörje!

Festival ‘t Kirchroa va Mörje!

Klimaatadaptatie Wat is Klimaatadaptatie? Ons aanpassen en voorbereiden op extreem weer door klimaatverandering. Het wordt natter.

Het wordt droger.

Het wordt heter.

Klimaatadaptatie Overzicht wetgeving en beleid • • • • • • • • •

Klimaatakkoord Parijs 2015 Bestuursakkoord Klimaatadaptatie 2018 Deltaplannen 2018, ruimtelijke adaptatie: klimaatbestendig en waterrobuust in 2050 Klimaatwet 2019 en klimaatplan 2020 Propositie Limburg Water in Balans 2021 Regionale klimaatadaptatiestrategie Parkstad Limburg 2022 Tweede Kamerbrief “Water en Bodem sturend” 2023 Landelijke maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving/aanzet groennorm 2023 Landelijke pilot “Menukaart hitte”, ministerie BZK 2023

Klimaatadaptatie Regionale klimaatadaptatiestrategie Parkstad (2022) Ambitie is om in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig te zijn. Zie ook raadsinformatiebrief van 18 mei 2022 (22u0006985) Dit betekent voorbereid zijn op steeds extremer weer, zie https://parkstad.klimaatatlas.net/ (stresskaarten); in 2025 actualisatie.

Klimaatadaptatie Strategie is gericht op het vasthouden van hemelwater en het beperken van hittestress in stedelijk gebied. Integrale aanpak van lokale kwetsbaarheden bij extreem weer.

Dit doen we door: - vergroenen en ontstenen van het stedelijk gebied - wijziging gebruik en inrichting (openbaar) gebied - kwetsbare functies en locaties in beeld brengen - kwetsbare groepen voorbereiden en waarschuwen - klimaatadaptief bouwen en inrichten bij nieuwe (bouw)plannen - communicatie (bewustwording en acceptatie) - samenwerking met bewoners en (markt)partijen

Klimaatadaptatie Toepassen van vuistregels en geodata (1) “Menukaart voor Hitte”, maatregelen om hittestress aan te pakken in de gebouwde omgeving. Drie pijlers: - Gezondheid (gedrag) - Gebouw (gebruik) - Gebied (gemeenschap)

Klimaatadaptatie Toepassen van vuistregels en geodata 2 3-30-300 regel (vuistregel voor stedelijk groen): - 3 grote bomen zichtbaar vanuit iedere woning - 30% van het oppervlak in de buurt bestaat uit bladerdek bomen - 300 meter lopen naar een bos of park

Klimaatadaptatie Wat gaan we de komende jaren doen? • • • • • • • •

Hitteplan Kerkrade 2024 Onderzoek stimuleringsregeling groene daken en gevels Klimaatadaptatie verankeren in strategisch beleid (Omgevingsvisie) Wijziging Omgevingsplan (regels opnemen over klimaatadaptief bouwen en inrichten) Vergroening van stedelijk gebied (o.a. Steenbreek en NK Tegelwippen) Onderzoek toepassen groenblauwe schoolpleinen Urgente kwetsbare locaties en functies aanpakken (wateroverlast en hittestress) Klimaatadaptatie vanaf begin meeliften bij nieuwe plannen, gebiedsontwikkelingen en wegreconstructies.

Conferentie Klimaatadaptatie Parkstad op 1 juli 2024 (18-21 uur)!

Circulaire Economie

Wat is circulaire economie?

Circulaire Economie

Wat is circulaire economie?

Circulaire Economie

Wat is circulaire economie? Circulariteit als instrument

• • • • • • • •

Werkgelegenheid Brede welvaart Betere gezondheid Sociale cohesie Versnelde energietransitie Duurzame mobiliteit Verduurzaming agrarische sector Slim slopen en bouwen

Circulaire Economie Kennisprogramma

Enquête circulariteit eind 2022

Strategie Parkstad Circulair (positiepaper)

Interviews: behoeften van werknemers gemeente in kaart brengen

Circulaire Economie Kennisprogramma

Enquête circulariteit eind 2022

Strategie Parkstad Circulair (positiepaper)

Interviews: behoeften van werknemers gemeente in kaart brengen

Circulaire Economie Kennisprogramma

Enquête circulariteit eind 2022

Strategie Parkstad Circulair (positiepaper)

Interviews: behoeften van werknemers gemeente in kaart brengen

Circulaire Economie

Urban mining

Circulaire Economie

Dakpannen

Plafondplaten

Hout

Circulaire Economie Uitvoeringsplan Circulaire Economie We organiseren een regionale circulaire bouwketen

We stimuleren circulaire en regionale landbouwproductie

50% minder primaire grondstoffen in 2030

We organiseren regionale circulaire korte (voedsel)ketens

We richten de gebouwde omgeving volgens circulaire principes in

Stand van zaken Duurzaamheid

Vragen ?

Pauze

Stand van zaken Energietransitie

•

Energiezuinig wonen en werken

•

Stimuleren van Burgers

Energiezuinig Wonen en Werken

•

TransitieVisie Warmte 2.0 (TVW 2.0)

Energiezuinig Wonen en Werken

•

Transitie Visie Warmte 2.0 – uitwerken: 1. 2. 3.

Doelgroepgericht: Isolatie en Verduurzamingsprogramma (IVP) Buurtgericht: startbuurten Ontwikkelen collectieve warmtesystemen

4.

Programmatische sturing uitvoering TVW 2.0

Energiezuinig Wonen en Werken

•

Transitie Visie Warmte 2.0 – uitwerken: Verduurzaming vastgoed uitwerken 1. Doelgroepgericht: Isolatie en Verduurzamingsprogramma (IVP) Doelgroepen in de pijplijn: Vereniging Van Eigenaren, monumenten, kantoorpanden en bedrijfsvastgoed, doelgroep thema vergrijzing, maatschappelijk vastgoed ……. Lopend: Lokale aanpak Isolatie (LAI) koopwoningen doel: aanpak slechte energie-labels (D-G) en lage WOZ Inbreng 4 juni planning: Q1-2 2024 : Opzetten aanpak Q3-4 2024: Testfase aanpak met 50 woningen • Isoleren vanaf Q1- 2025: Opschalen aanpak

Energiezuinig Wonen en Werken

•

Transitie Visie Warmte 2.0 – uitwerken: Verduurzaming vastgoed uitwerken 2.

Buurtgericht: startbuurten

Opstellen Wijk UitvoeringsPlannen WUP In de pijplijn: Q3 2024 - Q3 2025: Wijkuitvoeringsplan Bleijerheide Q3 2025 - Q3 2026: Wijkuitvoeringsplan Nulland Q3 2026 - Q3 2027: Wijkuitvoeringsplan Rolduckerveld Q3 2027 - Q3 2028: Wijkuitvoeringsplan Hopel/Ehrenstein Q3 2028 - Q3 2029: Wijkuitvoeringsplan Holz Q3 2029 - Q3 2030: Wijkuitvoeringsplan Centrum

Inbreng 4 juni • Wijkaanpak

Energiezuinig Wonen en Werken Inbreng 4 juni • Mijnwater project •

Transitie Visie Warmte 2.0 – uitwerken: 3.

Ontwikkelen collectieve warmtesystemen:

Lopend: - Warmtenet Zuid Limburg - Grensoverstijgend warmtenet - Mijnwater Energy

Energiezuinig Wonen en Werken

•

Transitie Visie Warmte 2.0 – uitwerken: 4.

Programmatische sturing uitvoering TVW 2.0

Lopend: Bouwen monitoringssysteem voortgang uitvoering TVW: – Aardgasreductie - Energiearmoede - Energetische toestand gebouwenvoorraad

Energiezuinig Wonen en Werken

•

GrensOverschrijdende Samenwerking (GROS) , thema energie

Lopend: GROS ‘Wissensaustausch’ 1 x per maand ambtelijke kennisuitwisseling tussen Landgraaf, Kerkrade en Herzogenrath over de energietransitie

Energiecoöperatie gemeente Kerkrade

Rescoop Energie coöperatie

Gemeente Kerkrade

Inbreng 4 juni • Energie coöperatie (revenu blijft binnen Kerkrade) • Energiebedrijf samen met de coöperatie • Samen met Rescoop en een provincie brede aanpak

Stimuleringsaanpak “Zon op dak” voor bedrijven

Inbreng 4 juni • Zonnepanelen • Regelingen (aanvullend op de wetgeving) • Energie coöperatie • Ontzorging

Netcongestie

Inbreng 4 juni • Energiehubs (bedrijfsleven als partner) • Auto als batterij • Direct verbruik • Besparing

Netcongestie

Stimuleren van Burgers

•

Energiearmoede

Inbreng 4 juni • Sociale opgave • Financiële mogelijkheden • Ontzorging • Woningcorporatie

Stimuleren van Burgers

•

WoonWijzerWinkel

Inbreng 4 juni • Betrouwbaar advies van de Woonwijzerwinkel

Stimuleren van Burgers

•

Energiecafé In Opbouw…

Inbreng 4 juni • Communicatie

Stimuleren van Burgers

•

Prestatieafspraken Woningcorporaties

Inbreng 4 juni • Samenwerking woningcorporaties

Stand van zaken Energietransitie

Vragen ?

Verbruik en opwek Inbreng 4 juni • Overcapaciteit

Routekaart Energietransitie

Parkstad Limburg Energietransitie (PALET)

Energieverbruik Kerkrade

Prognose vanuit PALET (energie in TJ)

5000

4500

5000

4500

Prognose verbruik met afname door besparing

4000

4000

3500

3500

3000

3000

Minimale verbruiks range 2500

2500

2000

2000

1500

1500

1000

1000

500

500

Prognose opwek duurzame energie 0

0 2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2011

2012 Energieverbruik

2013

2014

2015

Gebouwde omgeving

2016

2017 Industrie

2018

2019

2020

Verkeer en vervoer

2021

2022

Overig

Energieverbruik Kerkrade

Prognose vanuit PALET (energie in TJ)

5000

4500

5000

4500

Prognose verbruik met afname door besparing

4000

4000

3500

3500

Energieopwek Kerkrade 240 3000 220

3000

Minimale verbruiks range

200

2500

2500 180 160

2000

2000

1500

1500

140 120 100 80

1000

1000 60

500

500

20

Prognose opwek duurzame energie 0

0 2011

2012

2013

2014

2015

2016

40

2017

2018

2019

2020

2021

2022

0 20112011 20122012 2013 2013 Energieverbruik

2014 2014

2015 2015

2016

2017 2017

2018 2018 2019 2019 20202020 2021 20212022 2022

Gebouwde omgeving Hernieuwbare Industrie energie

Verkeer en vervoer

Overig

Prognose vanuit PALET (energie in TJ)

5000

4500

Prognose verbruik met afname door besparing

4000

Energieopwek Kerkrade 3500 240 220

3000

Minimale verbruiks range

200

2500

180 160

2000

140 120

1500 100 80 1000 60 40

500

20

Prognose opwek duurzame energie 0

0 2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Hernieuwbare energie

2019

2020

2021

2022

SMR Inbreng 4 juni • Desinformatie

SMR (On)mogelijkheden • Kansen

SMR (kleine nucleaire centrale)

• Knelpunten

Ruimtevraag en inpassing

• Mogelijkheden

Voorziening voor industrie

• Stand van zaken

Provinciaal traject

Inpassing SMR Gebouw oppervlak 5.000m2 – 10.000m2 Site oppervlak 40.000m2 – 140.000m2

Inpassing SMP ….?....

Preparatiezone 1 km ?

Site oppervlak 140.000 m2

Communicatiestrategie Website, templates en informatie bijeenkomsten Inbreng 4 juni • Communicatie

▪ Zonne-akkers: ▪ Emma Shoes ▪ Locht-Zuid ▪ Windturbines (5 stuks van 4 MW) ▪ Nader onderzoek: Overkappen grote parkeerterreinen met zonnepanelen ▪ Grootschalig Zon-op-dak ▪ Grondgebonden zonnepaneleninstallaties op ‘vrije’ percelen bedrijventerreinen

▪ Onderzoek internationale samenwerking grensoverschrijdende energieprojecten (elektriciteit en warmte) ▪ Gebiedsontwikkeling Rolduckerveld ▪ Prestatieafspraken woningcorporaties verduurzamen huurwoningen ▪ IRDOE (inkoop Regionaal Duurzaam Opgewekte Energie) ▪ Regionaal / lokaal energiebedrijf ▪ Aanpak energiearmoede (verbond voor energie rechtvaardigheid) ▪ Energie en Klimaat Fonds Kerkrade ▪ Diverse projecten Volkshuisvestingsfonds met verduurzamingscomponent / koppeling met warmtetransitie

Combinaties

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Zonnepanelenproject Parkstad-Kerkrade WoonWijzerWinkel Limburg B.V. Samenwerking Windenergie Parkstad Zuid Regionaal afwegingskader grootschalig duurzame energieopwekking (zon en wind) Regionaal PALET-project toezicht op energiebesparing bij bedrijven (door RUD) Verduurzaming (eigen) maatschappelijk vastgoed Openbare verlichting op LED Verduurzaming eigen wagenpark Verduurzamen sportaccommodaties

RES ZL

Energie transitie

▪ Transitievisie Warmte 1.0 en 2.0 ▪ Ontwikkelen lokaal / regionaal isolatie- en verduurzamingsprogramma ▪ Regionale Structuur Warmte (onderdeel van de RES ZL)

Circulair e Economi e

Communicatie

Klimaatadaptati e

▪ Laadvisie (laden elektrische voertuigen) ▪ Windvisie Kerkrade ▪ Planregels m.b.t. verplichten zon-PV op dak nieuwe bedrijfsgebouwen (Bestemmingsplan bedrijventerrein Willem Sophia) ▪ Versterkt energietoezicht bij bedrijven via rijksregeling VUE ▪ E-laadpalen op aanvraag en op strategische locaties

▪ WoonWijzerWinkel Limburg (fysiek loket) ▪ Marc Cornelissen Brightlands Award (Partner) ▪ Parkstadverduurzaamt.nl

Klimaatadaptie

Warmte

PALE T 1.0 2.0 3.0

Over ig

Stimuleren van burgers

▪ Circulaire gebiedsontwikkeling SUPER LOCAL - Super Circulair Estate ▪ Strategisch visiedocument Parkstad Circulair / 'Circulaire Economie Strategie Parkstad Limburg'

▪ Deelname klimaatadaptatie-aanpak via samenwerking Stadsregio Parkstad Limburg ▪ Subsidieregeling Waterklaar (t.b.v. afkoppelen hemelwater) ▪ Stichting Steenbreek

Energiezuinig wonen en werken

Circulaire economie

Invulling van de avond

Inleiding ‘’Popcorn’’ sessie Energietransitie Presentatie Vervolg “Popcorn” sessie

• (On)mogelijkheden • Herprioritering • Hoe bereiken we de burgers?

Vervolg “Popcorn” sessie energietransitie

Verandering prioriteiten?

Vervolg “Popcorn” sessie energietransitie

Hoe behalen we samen op sociale wijze de doelstellingen?

Afronding Vervolg

• Opstellen Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2025-2028

Raadsinformatieavond Duurzaamheid en Energietransitie 4 juni 2024

Bedankt voor uw aandacht en inbreng

Bijlage bij de presentatie Raadsinformatiebijeenkomst energietransitie op 4 juni 2024. Overzicht opgehaalde onderwerpen over energietransitie tijdens de “popcornsessie”. Stimuleren van burgers • • • • • • • •

Reduceren woonlasten Sociale opgave Ontzorgen Financieel advies Desinformatie Communicatie Goed voorbeeld doet volgen Woonwijzerwinkel

Besparen van energie • • • • • • • •

Wijkaanpak Toekomstbestendig Woningcorporatie Bedrijfsleven als partner en gebruiker, samen werken (Energiehubs) Isoleren Direct profiteren 50% lokaal eigenaarschap Monumenten zoals Rolduc

Opwekken van energie • • • • • • •

Wijkaanpak Zonnepanelen Revenu via de energie coöperatie Mijnwaterproject Zelf opwekken om onafhankelijk te zijn Windturbine Overcapaciteit delen

Prioritering onderwerpen energietransitie •

• • • •

Prioriteit bij op de slechte energie labels o Ontzorgen o Besparen Meer focus op opwek Laagdrempelige communicatie o Gebruik bestaande communicatie kanalen (zie aanvullingen) Gewoon beginnen o Aanpak van onder op Overcapaciteit delen

Overige onderwerpen •

Het onderwerp Klimaatadaptatie moet prioriteit krijgen. Er zijn veel aanknopingspunten en veel kansen om hier iet in te betekenen. Het is daarbij essentieel dat er goed gecommuniceerd wordt. Deze communicatie moet wel van twee kanten komen. De gemeente moet aangeven wat er mogelijk is en initiatiefnemers en vrijwilligers moeten ook de stap naar de gemeente zetten. Dit kan en moet gezamenlijk opgepakt worden.

•

•

Tip mbt de energiecoöperatie: Om bestuursleden voor de energiecoöperatie te vinden kan een verzoek naar de raadsfracties gestuurd worden. Er kan dan binnen de eigen gelederen gekeken worden of hier vrijwilligers voor gevonden kunnen worden. Een functieomschrijving moet hier wel deel van uit maken. Tip mbt het delen van kennis: Laat een verwijzing naar de WoonWijzerWinkel opnemen in de Help Hulp gids.

kerkrade_20240604_1.mp4 00:15:47

Voorzitter: Goedenavond. Welkom raadsleden en commissieleden. Dit is een informatieavond die door de PvdA is aangevraagd voor een blik vooruit op het gebied van duurzaamheid, klimaatadaptatie, circulariteit, energiearmoede. In ieder geval waar deze mensen mee bezig zijn. Dat willen ze laten zien door middel van een aantal presentaties. Dan worden jullie een beetje op de hoogte gesteld van wat er nu aan de hand is in Kerkrade en waar we naartoe gaan. Dat was mijn openingswoord. Ik verwacht nog een aantal raadsleden. Er is een vergadering hieronder, misschien komen ze naar boven. Ik weet het niet, ik ben vol verwachting. Ik geef graag het woord aan Mark die de mensen gaat voorstellen. Dankjewel. 00:16:47

Marc Fischer: Goedenavond, vorig jaar zij we in het voorjaar bij de WoonWijzerWinkel geweest. Daar hebben we een presentatie gegeven over de stand van zaken waar we toen met duurzaamheid waren. We waren toen met een ander team aanwezig, er zijn twee mensen die toendertijd ook aanwezig waren. De rest is vernieuwd, waardoor komt dat? We hebben vanuit de Rijksoverheid middelen ter beschikking gekregen om de maatregelen die uit het Klimaatakkoord voortvloeien uit te kunnen voeren. Het zijn middelen die we kunnen inzetten om personeel te betalen. Dus dat zijn geen middelen die we kunnen gebruiken voor maatregelen, maar echt voor personeel. Het heeft ertoe geleid dat wij het Team Duurzaamheid hebben kunnen uitbreiden. Daarmee een stuk slagvaardiger kunnen optreden en meer thema's kunnen pakken. Ik was er vorig jaar al bij. Ik stel het team voor en ik begin naast de wethouder. 00:17:54

Marc Fischer: Dit is collega Sven van Gool. Zonder helemaal in detail te gaan, hij zit voornamelijk op het onderwerp: het grootschalig opwekken van energie. Daarnaast zit collega Roy Reimering, hij werkt voornamelijk aan de warmtetransitie. Dus de Transitievisie Warmte en de uitvoering daarvan. Daarnaast zit een bekend gezicht voor iedereen, collega Erik Theunissen. Hij is met name aan de slag op het gebied van de klimaatadaptatie, dus het aanpassen van de gevolgen van het veranderend klimaat. Daarnaast collega Céline Valk, zij heeft vooral op het gebied van circulaire economie het takenpakket. Daarnaast collega David de Witte, hij heeft met name participatie op het gebied van duurzaamheid, maar ook energiearmoede. Dus dat we onze inwoners daarin mee kunnen nemen en wat daarvoor nodig is. 00:18:54

Marc Fischer: Direct naast me zit Sebastian Swier, hij kijkt met name naar de overkoepelende beleidsthema's. Het thema PALET wat u bekend is, Parkstad Energie, maar ook de Regionale Energiestrategie en overkoepelende zaken zoals financiën en dergelijke. Hij kijkt mee bij die duurzaamheid. Sebastian zal u door de avond leiden en de collega's zullen de diverse onderwerpen voor het voetlicht brengen. Het staat u altijd vrij om vragen te stellen. Ik geef het woord aan Sebastian. 00:19:41

Sebastian Swier: Ook namens mij nogmaals welkom. Ik hoef me niet meer voor te stellen, dus dat scheelt alweer. Ik leid u heel kort door het voorste gedeelte van de presentatie. Ik heb net op het laatste moment de presentatie aangepast, de tijden kloppen weer in zijn geheel. We zouden om 19:00 uur beginnen, het is nu 19:10 uur, This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 dus die aanpassing is al gebeurd. Ik probeer de inleiding zo kort mogelijk te houden, zodat er meer tijd is voor daadwerkelijke informatie en uw inbreng. Die inbreng zal voornamelijk in de zogenoemde popcornsessie komen. De uitleg over hoe dat werkt, wordt zo meteen verteld. Een stuk verder de presentatie over duurzaamheid. Duurzaamheid heeft meerdere facetten, u heeft het net al gehoord. 00:20:22

Sebastian Swier: Daarbij gaat het voornamelijk om de facetten die met klimaatadaptatie en circulaire economie te maken hebben. Dan willen we heel even een pauze en kunnen jullie koffie of water pakken. Daarna gaan we ons richten op de energie- en warmtetransitie, daar zit het stimuleren van burgers bij. De popcorncessie heeft een vervolg, die uitleg wordt nog gegeven. Tegen die tijd bent u wellicht helemaal up-to-date als het om popcorn gaat, maar ook up-to-date van de zaken waar wij daadwerkelijk mee bezig zijn. De aanleiding van vandaag is het agenderingsverzoek wat wij van de PvdA binnengekregen hebben, het is een gedeelte daarvan. De vraag is voornamelijk: kunnen wij informatie en kennis opdoen? Kunnen wij samen brainstormen en naar de mogelijkheden kijken die wij als gemeente hebben om de burgers, bedrijven of andere instanties verder te helpen? 00:21:25

Sebastian Swier: Het tweede deel is de beslisboom die vorig jaar is opgesteld. Die is samen met enkele raadsleden en commissieleden gemaakt. Daar staan alle ideeën in die vorig jaar aan de orde geweest zijn met betrekking tot de energie- en warmtetransitie. We hebben een terugblik naar 2023, we hebben er een template van gemaakt. Als het goed is, heeft u die informatie ook via de jaarrekening ontvangen, tenminste tekstueel. De informatie is overigens weer te verkrijgen. Aan het einde zullen wij de presentatie delen, zodat iedereen de presentatie nog eens na kan kijken. U kent hem ook vanuit de opnames. Het doel van vandaag is de raad op vlieghoogte brengen. Enerzijds is dat door middel van de stand van zaken, anderzijds is dat wij u naar ideeën vragen. 00:22:22

Sebastian Swier: We willen ook graag uw vragen beantwoorden. Dus mochten er vragen zijn, stel ze gewoon. We hebben genoeg mensen die op hun vakgebied aan kunnen geven wat daadwerkelijk op dat moment speelt. Het collegeprogramma 'Van collegeprogramma naar uitvoeringsprogramma' kent u uiteraard. Bij duurzaamheid waren dat vier beleidsaccenten. U ziet ze staan, ik hoef ze niet op te lezen. We hebben met Communicatie erover gehad. Hoe kunnen we dit nu het beste naar voren brengen? Hoe kunnen we er het beste mee omgaan? Op het moment dat je deze hoeveelheden teksten als beleidsaccenten typeert, worden de gesprekken veel langer en je kunt er altijd iets bij vinden. 00:23:02

Sebastian Swier: We hebben ze deels ingekort waarbij één belangrijke inkorting geweest is. Dat is 'Energiezuinig wonen en werken' in plaats van 'Windmolens alleen bij 95 % of meer participatie door bewoners'. Daarvan vonden we dat als je het alleen over windmolens hebt, je de bewoners tekort doet. Op het moment dat je windturbines zegt, vinden we dat de bewoners moeten kunnen participeren of in elk geval kunnen aangeven wat ze ervan vinden. Dat geldt ook voor zonneweides, zonnevelden, noem ze maar op. Je kunt heel moeilijk alleen over windmolens praten. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 Vandaar dat het in overleg met Communicatie uitgebreid is naar 'Energiezuinig wonen en werken'. Het vijfde onderdeel wat toegevoegd is, is de gemeentelijke organisatie. Wij hebben een voorbeeldfunctie. Er is een bepaalde hoeveelheid budget binnengekomen via het Rijk, waardoor wij als gemeente een stap extra kunnen zetten. Dat willen we dus om die reden doen. 00:23:58

Sebastian Swier: We hebben het collegeprogramma en we hebben de beslisboom die destijds is gemaakt. De terugblik naar 2023 willen we ook weer voor 2024 en 2025 maken. Mocht u zeggen: bij de jaarrekening hadden we liever de template gehad. We kunnen die u altijd toesturen. We proberen hem in dezelfde vorm te houden. De raadsinformatieavond van vandaag: wij gaan ervan uit dat er informatie bij ons binnenkomt. Daar willen wij mee aan de slag, zodat wij in elk geval eind dit jaar een programma voor 2025 tot en met 2028 kunnen opstellen. In dit geval 'Samen op weg naar ’t Kirchroa va Mörje'. Excuus voor mijn Limburgs, ik versta het Kerkraads wel. Dus mocht er een vraag in het Kerkraads komen, dan kan ik hem beantwoorden, maar niet in het Kerkraads. 00:24:56

Sebastian Swier: Dit stuk moet uiteindelijk door het college vastgesteld worden en zal naar de raad toe gaan. Dat was mijn inleiding, ik probeerde hem zo kort mogelijk te houden. Mochten er vragen zijn, dan is nu het moment over het voorstuk, anders starten we meteen met de popcornsessie. Fijn! Dat is duidelijk en scheelt mij veel werk. David. 00:25:20

David de Witte: Dankjewel. Er is jammer genoeg geen popcorn, sorry, misschien verwachtte u dat. Het is een term die we lenen vanuit de Deep Democracymethodiek. Je hebt misschien zelf weleens popcorn gemaakt. Het is heel simpel, je voelt het opborrelen en in een keer poft het. Dat is hier de bedoeling, we willen jullie ophalen bij de energietransitie. Waar denk je zelf aan? Waar geef je zelf prioriteit aan? Dat staat er ook. Het is om even een moment te nemen en te capteren wat er op komt borrelen als je aan energietransitie denkt. Dus ga maar. 00:26:09

Spreker 1 : Nu begint het gelijk te borrelen. Ik ben thuis met heel veel maatregelen bezig: zonnepanelen, warmtepomp, zonnewisselaar, warmwatervoorzieningen, isolatie. Nu weer aan het informeren over thuisbatterijen of een energiemanagementsysteem erbij. Telkens als je als burger een keuze gemaakt hebt en betaald, kom je erachter dat de dingen weer veranderen. Het eerste wat er dan in mijn hoofd gebeurt: de overheid als onbetrouwbare partner. Dat is één. Het tweede is: waar geef je zelf prioriteit aan? Dat is investeren in het verduurzamen voor zover het nu voor een particulier kan. Hoe kun je mensen stimuleren of bewegen om dat te blijven doen of überhaupt te gaan doen? De bewegingen daaromheen waarop je zou willen bouwen, geeft veel onduidelijkheid over wat er nu landelijk met allerhande regelingen gaat gebeuren. Nu ook weer in het kader van alles wat er gebeurt rond de formatie. Dat is het eerste wat bij mij opkomt. 00:27:13

David de Witte: Prima, dankjewel. Aanvullingen?

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:27:19

Spreker 2: Misschien nog een aanvulling. Overigens ben ik voorstander van de hele energietransitie. Als ik bijvoorbeeld naar de nieuwe wetgeving over de woonlastenneutraliteit kijk, die is nu helemaal losgelaten. De vraag is: waar wordt die straks geborgd voor de voor de inwoners? Vooral als we naar de samenstelling van de bevolking in Kerkrade kijken en we hebben het over de woonlasten, dan is dat een heel belangrijk punt om mee te nemen. De burgers die nog niet meegedaan hebben, zover krijgen dat ze mee gaan doen aan de hele energietransitie. De vraag is of hier straks gedacht wordt aan de wijkaanpakpunten om te kijken hoe we die burgers kunnen benaderen. Hoe kunnen we ze met de juiste informatie voeden om die onbetrouwbaarheid weg te nemen en om toch tot een energietransitie te komen? 00:28:15

David de Witte: Dankjewel. 00:28:20

Spreker 3: Ik zie het vooral als een sociale opgave. Vooral in de energietransitie zie je tot nu toe dat mensen zelf moeten investeren. Heel veel zelf moeten uitzoeken. Die transitie moet vooral van onderop gebeuren, het moet een sociale opgave zijn. Hoe krijg je die mensen mee? Dat betekent dat je beleid moet maken gericht op die mensen, dat zij ervan kunnen profiteren. Als je dat doet, loopt het vanzelf. Mensen die een bepaald vermogen hebben, kunnen investeren. Die hebben zelf al het vermogen om verder in de toekomst te denken. Als jij net rondkomt, ga jij niet kijken naar wat je over tien jaar kunt doen om met een energietransitie mee te gaan. Terwijl dat juist de mensen zijn die we mee moeten krijgen, want daar moet die energietransitie juist plaatsvinden. 00:29:14

Spreker 3: Dus ik zie het vooral als een sociale opgave die we van onderop moeten beginnen. Niet van bovenaf beleid verzinnen, dat achteraf blijkt dat het maar half werkt. Je zou moeten kijken hoe je burgers met ideeën kunt laten participeren. Vooral dat stimuleren en ondersteunen. In ieder geval mogelijk maken dat het zonder al te veel wet- en regelgeving gaat. 00:29:47

David de Witte: Dat is het woordje 'ontzorgen' dat je bedoelt. Goed. Andere punten? 00:30:00

Spreker 4: De vraag is: hoe ga ik die mensen stimuleren die wel een huis hebben, maar niet het geld om te verduurzamen? Hoe kan ik die mensen alsnog stimuleren? Dat wilde ik graag weten. 00:30:13

David de Witte: Zijn er nog andere punten? Iets wat opkomt? 00:30:25

Spreker 5: Ik sluit mij ook aan bij dat stukje informatievoorziening en wat er vanuit een regering wordt aangeboden. Bijvoorbeeld: de zonnepanelen waar elke energiemaatschappij nu kosten voor rekent. De mensen voelen zich een beetje belazerd en daardoor zijn ze waarschijnlijk huiverig om te starten of door te starten met de volgende stap. Bijvoorbeeld: een warmtepomp zou eventueel de volgende stap zijn. Dus hoe kun je ervoor zorgen dat er een goede informatievoorziening is en This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 dat het toekomstbestendig is? Ik denk dat er heel veel vragen zijn. Ik gaf dat net ook aan in een persoonlijk gesprek. Het speelt echt, de mensen blijven erover spreken. Het is een onderwerp dat terug blijft komen. De mensen zijn huiverig om die stap te zetten, omdat het met redelijk wat kosten gepaard gaat. 00:31:22

Spreker 6: Ik denk ook aan onze oudere burgers. Als je een bepaalde leeftijd hebt bereikt, denk je: ik ben al 85, loont dat nog voor mij? Moet ik daar nog investeren? Hoe ga je die mensen erbij betrekken? Als je een bepaalde leeftijd hebt, zie je er tegenop. Is je huis daarvoor nog bedoeld of geschikt? 00:31:45

David de Witte: Een terecht punt. We zien al verschillende puntjes rond besparen en stimuleren. Zit er misschien ook iets van een prioriteit en het opwekken? 00:32:03

Spreker 7: Die komt nu al aan bod. Als burgers niet voldoende plek hebben of een te oud dak waardoor de investering veel te hoog is, wat is dan het nut? En wat zijn de mogelijkheden van de energiecoöperaties waardoor ze wel mee kunnen gaan in de opwekking en de revenu's ervan, zowel financieel als qua principieel? Hoe krijgen jullie mensen mee zonder dat ze zelf een hoop moeten investeren, terwijl het huis misschien niet geschikt is? Hoe zitten de mogelijkheden binnen de gemeente, maar ook binnen de stadsregio en provincie? Als we het over windturbines en dergelijke hebben, de onmogelijkheden ervan, misschien zitten die er wel als je het samen met de rest van de provincie of de regio doet. 00:32:55

David de Witte: Dankjewel. 00:33:00

Spreker 2: Misschien nog een aanvullende opmerking. Ik las vorige week de krant en ik zie dat Kerkrade reeds akkoord is om het Mijnwater-project in te voeren. De vraag is of dat zo is, maar dat stond wel in de krant. We moeten ons eerst afvragen als het warmtenet via het mijnwater gerealiseerd wordt - als het er gaat komen - of de mensen het weten. Dus dat het eraan komt en waar het aankomt, voordat je zelf gaat investeren in energieprojecten. Dat is een belangrijke om mee te nemen. Ik denk dat het heel belangrijk is om snel duidelijkheid te geven als de kranten publiceren dat er mijnwater uit Heerlen naar Kerkrade komt. Het moet goed gecommuniceerd worden of het nu waar of niet waar is. 00:33:49

David de Witte: Dankjewel. 00:33:51

Spreker 8: Ik vraag me af hoe het zit met de samenwerking met de woningstichtingen voor de huurwoningen die we hebben. Je ziet heel vaak dat er bij oudere woningen die opgeknapt worden veel aan energietransitie wordt gedaan. Zonnepanelen, noem het maar op. Als je bijvoorbeeld een huis of een woning hebt van twaalf, dertien jaar, valt daar helemaal niet over te praten. Terwijl je wel in jouw gebouw ziet dat er voldoende mogelijkheden zijn. Je hebt heel veel zon, je hebt heel veel licht. Dan denk ik: hoe wordt daar mee omgegaan met zo'n woningstichting? Hoe is die samenwerking daarin? This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:34:33

David de Witte: Dankjewel. 00:34:34

Spreker 3: Ik zou vooral kijken naar wat ik altijd noem een 'win-winsituatie'. Ik denk dat je heel veel vragenstukken vanuit het negatieve kunt laten zien, bijvoorbeeld die windturbine. Aan de andere kant, als je mensen van de energie laat profiteren die door een windtribune wordt opgewekt, dan vraag ik me af hoeveel mensen daadwerkelijk tegen die windturbine zijn. Voor mij is het belangrijkste dat als je iets doet, het direct invloed moet hebben op de burger en de bewoner zelf. Dan krijg je vaak een heel ander verhaal, want niemand wilt hoge energiekosten. Vooral nu niet. Die noodzaak is sinds de oorlog alleen maar groter geworden, daarom denkt iedereen er nog meer over na. Het komt nu meer uit nood doordat het zo duur is, terwijl je al aan de voorkant de vraagstukken op die manier had kunnen invullen. Iedereen wil het liefste onafhankelijk zijn. Het liefste ben je compleet onafhankelijk van anderen en wek je alles zelf op. Daar moeten mensen inderdaad bij geholpen worden. 00:35:57

Spreker 6: Ik denk ook dat de mensen de juiste informatie moeten vinden. Je hebt veel bedrijven die denken: iedereen wil verduurzamen. Die maken er misschien misbruik van. Dan kom je er later achter en denk je: ik heb toch een verkeerde keuze gemaakt. Het lijkt me vooral als leek moeilijk om een juiste keuze te maken. Er zullen best bedrijven tussen zitten die denken: ik bied het je aan voor zoveel. Dan denk je: ik ben goedkoper uit. En achteraf blijkt dat je toch de verkeerde keuze hebt gemaakt. 00:36:26

Spreker 3: Ik denk dat het juist belangrijk is dat we als gemeente dingen meer doen. Dus dat we als gemeente meer de rol oppakken, zoals we met die WoonWijzerWinkel hebben gedaan. We hebben die lening gedaan, zodat mensen zelf konden verduurzamen. Je ziet dat het echt loopt als mensen worden ontzorgd. Ik denk dat we veel meer als overheid en gemeente die taak op ons moeten nemen. En soms denk ik ook: gewoon doen. Je ziet namelijk dat mensen het echt willen. Ik zie daar veel meer een taak in. In plaats van dat aan commerciële partijen over te laten, daar als gemeente veel meer de regie op te gaan pakken. 00:37:06

Spreker 6: Daar ben ik het helemaal mee eens, want ik denk dat je het als leek heel moeilijk hebt om de juiste keuze te maken. Ik vind dat een goede. 00:37:14

David de Witte: Dankjewel. 00:37:15

Spreker 1 : Toch nog eentje als nabrander op het bedrijfsleven. Hier wordt vooral over het bedrijfsleven gesproken als leverancier bijvoorbeeld, maar je kunt naar het bedrijfsleven als partner kijken. Als je naar de bedrijventerreinen om ons heen kijkt, zullen er ook behoeftes bij die bedrijven zelf liggen. Hoe ga ik mijn energievoorziening verder voorzien? Hoe kun je in de particuliere kant daarbij aansluiten en elkaar wellicht versterken? Ook daar ligt een regierol bij de overheden. Dat lijkt me heel duidelijk.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:37:47

Spreker 3: Je kunt zelfs denken aan circulaire economie. Als jij bedrijven aan je bindt die lokaal verbonden zijn in uitvoer - ik heb het puur over de uitvoer - dan heb je het daar ook weer. 00:37:59

Spreker 1 : Verdieping. 00:38:00

Spreker 3: Dat is verdieping. We zij hier bezig met een popcornsessie. 00:38:06

David de Witte: Leuk, interessant! Het is echt aan het borrelen, leuk. Nog eentje? 00:38:11

Spreker 5: Een vraagje over het stukje windturbine. We hebben nu een paar keer de windturbine genoemd. Is dat een windturbine op grote schaal of een windturbine voor thuis? Het werd net ook een keer genoemd. 00:38:33

Sebastian Swier: U bedoelt in het voorstuk, er zijn meerdere mogelijkheden. Je hebt windturbines die op een bedrijventerrein zouden kunnen staan. Dan heb je bijvoorbeeld 9 meter hoogte. Je hebt de Turbies die voor een woning zijn, die zijn vaak nog te gebruiken, maar dan zit je toch 1, 2 meter boven op het dak. Dat is de laagste vorm, denk ik. Goed, je blijft altijd de vraag houden. Daar zit heel veel tussenin en je hebt zelfs turbines die in een gebouw ingebouwd zijn. Je krijgt dan op hoogbouw nog een extra etage waar de turbine in zit, zodat je die niet als turbine ziet, maar wel aanwezig is. Dat zijn allemaal mogelijkheden. Dank u. 00:39:12

Spreker 2: Nog een opmerking als het gaat over opwekken. Ik denk dat het belangrijk is om ervoor te zorgen dat de mensen die nu opwekken, dat blijven doen. Ik hoop niet dat iedereen alle energie gaat verbruiken die over is, want dan zijn we niet duurzaam bezig. Ik ga dan mijn airco van 100 kilowatt extra aanzetten om niet in de volgende schaal te hoeven komen. Dat is belangrijk. Wat ook belangrijk zou kunnen zijn als we wijkaanpak willen realiseren, is dat je zult zien dat er in de wijken overcapaciteit is. Dan is de vraag: moeten bewoners die nog geen faciliteiten voor zonnepanelen hebben, die alsnog aanschaffen? Of kunnen we naar mogelijkheden kijken om de energie met elkaar te delen? Op die manier kijken. Is er een mogelijkheid om de overcapaciteit over degenen te verdelen die nog niet kunnen investeren? Welke rol zou je daar als gemeente in kunnen spelen als je naar de wijkaanpak gaat kijken? 00:40:12

Spreker 6: Hoe ga je ermee om als je in een bepaalde straat huur en eigendomswoningen hebt? Je zit dan met een woningstichting en particulier. Het wordt dan toch een hele klus. 00:40:31

Voorzitter: Dit is het meest essentiële gedeelte van de bijeenkomst. Laat het vooral blijven borrelen. Ik denk dat dit het belangrijkste is, dus ik zie het probleem niet om dit door te laten gaan.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:40:47

David de Witte: Ik kijk even rond. Zijn er nog zaakjes die opborrelen? Of zeg je nu aan de hand van wat er is gezegd: daar geef ik nu prioriteit aan? 00:40:59

Spreker 7: Hij is benoemd, maar misschien nog nadrukkelijker. We hebben het gehad over de sociale kant van het groene verhaal. De mensen die het meeste baat kunnen hebben bij verduurzaming kunnen het vaak niet alleen betalen, nog veel vaker zit je met desinformatie. Het moedwillig verkeerd informeren vanuit welke kant dan ook. Het wantrouwen hebben we genoemd, maar hoe zorg je nu voor bewustwording? Niet alleen in eerste instantie denken: stroom is wel aardig van het net. Ik denk dat dat wel goed verstaanbaar was. Dat soort termen. Dat is vaak de eerste insteek, maar hoe zorgen we nu ervoor dat we met zijn allen en zeker als gemeente, juist dat vertrouwen opwekken? Ik vind dat een hele lastige, want heel vaak is het: laat maar liever. Het gaat goed, dus het hoeft niet. 00:41:59

Spreker 7: Ik vind dat heel cruciaal. Het is juist de bewustwording. Niet alleen: waarom is het goed om qua milieu duurzamer te gaan leven? Waarom heb ik er echt financieel baat bij, ook al word ik bang gemaakt voor een terugleverboete? Waarom heb ik ondanks die maatregelen nog steeds baat bij het investeren in panelen? Waarom moet ik me niet bang laten maken? Ik ben op zoek naar hoe we daar een rol in kunnen spelen, zonder gelijk met het wijzende vingertje aan te komen. Luister maar naar ons, want het is echt goed. Dat vind ik een hele moeilijke, maar wel een essentiële. 00:42:38

David de Witte: Een goede, dank. 00:42:42

Spreker 5: Het stukje: waar geeft u zelf prioriteit aan? Ik denk zelfvoorzienend zijn. Ik denk dat het voor de meesten een dingetje zal zijn die ze heel graag willen. Maar het financiële stukje wat daarmee gepaard gaat, is niet mogelijk voor de mensen waar dit het belangrijkste voor is. 00:43:01

David de Witte: Patrick, kun je dat specificeren? Bedoel je het als burger of als gemeente? 00:43:05

Spreker 5: Als burger. Daarnaast nog andere stukjes popcorn. Een goed voorbeeld doet volgen. Daarom de vraag over die windturbines. Dus als een gemeente investeert in windtribunes of die ook toepasbaar zijn op huizen, eigendomswoningen of huurcorporaties die het kunnen inzetten. Het zou zeker een idee kunnen zijn. Als ik naar mezelf kijk, ik heb recent een elektrische auto aangeschaft met de belofte dat ik die als batterij thuis zou gebruiken. Ik heb de auto al twee jaar en die software is er nog steeds niet. Dat zijn beloftes die gemaakt worden en niet worden nagekomen. Dat is het stukje huiverige wat ik net ook een keer noemde. Het vertrouwen van de mensen is nog niet voldoende. Dat werd ook al een keer genoemd. Het informatiekanaal is echt heel belangrijk.

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:44:05

Spreker 6: Ik wil inhaken op mijn collega. Met zonnepanelen wordt het heel erg moeilijk. Je kunt het als gemeente stimuleren, maar als hoge overheden andere maatregelen nemen, dan wordt het lastig. Hoe krijg je dan vertrouwen? Mensen zeggen: ik ga maar zonnepanelen aanschaffen, dadelijk word ik beboet. Dan denk ik: het een strookt niet met het ander en dan is het lastig. 00:44:29

Spreker 3: Je kunt ook aansluiten bij een landelijke politieke partij. Ik mis isoleren heel erg, want dat is een maatregel waarmee je in ieder geval minder energie nodig hebt. Je hebt het over opwekken, hoor ik, maar daar kun je echt energie besparen. Dat is het minst dure is en kan hopelijk snel gebeuren. Daar hebben mensen direct profijt van, zowel zomer als winter. 00:45:02

David de Witte: Dat is het verhaal. Hoe meer je kunt isoleren, hoe minder opwek je nodig hebt. 00:45:06

Spreker 3: Precies, en wat dat betreft, is het een maatregel waar niemand op tegen is. Ik denk dat als je dat als prioriteit pakt er bijna niks op tegen is. Je weet dat dat middel zich als een olievlek zal verspreiden. Er zijn bijna geen tegenargumenten te bedenken om dat niet te doen. Ik denk dat je mensen dan veel beter meekrijgt. 00:45:37

Spreker 8: Dat prikkelt me wel, wat Joëlle net zegt. Ik zie het bij ons in het gebouw, bijvoorbeeld. We hebben er alles aan gedaan om mensen erop te wijzen hoe je energie kunt besparen, zonder dat al die maatregelen worden getroffen. Wat wij bij de volgende afrekening zagen, is dat we met zijn allen veel minder joules hadden gebruikt. Die jouleprijs werd daardoor drie, vier keer zo duur. Dus dat triggert de mensen absoluut niet om meer te isoleren en weet ik wat voor maatregelen te treffen. Dat vind ik ook een hele moeilijke. 00:46:13

David de Witte: Dankjewel. 00:46:13

Spreker 1 : Misschien sluit mijn opmerking daar bij aan. Als het over je energievoorziening gaat, zou voor mij een stukje prioriteit liggen in het vermijden van enorme fluctuaties bij je lasten. Als je nu afhankelijk bent van een stroomprijs, gasprijs, kilojouleprijs, of wat dan ook, dat kan alle kanten op. Ongeacht wat jezelf geïnvesteerd hebt. Het zal me wat boeien - bij wijze van spreken - hoeveel ik gebruik als ik € 250 in de maand betaal. Als dat elke maand hetzelfde is en ik weet zeker dat ik de eerste vijf, zes, zeven, acht jaar er geen omkijken naar heb, geeft me dat rust. Ik denk dat je naar een pakket maatregelen kunt zoeken die ervoor zorgt dat de financiële druk voor een huishouden zoveel mogelijk ingehouden blijft. 00:46:56

Spreker 3: Even daarop inhakend. Volgens mij mogen we nu provinciaal. Zijn ze nu niet met een onderzoek bezig? Ik kijk met een schuin oog naar jou. Dat de provincie zelf een energiecoöperatie kan zijn? In ieder geval dat het niet meer in handen van de markt ligt. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:47:17

Spreker 7: Dank voor de voorzet, dan kop ik hem in. Volgens mij zijn ze inderdaad ermee bezig. Het staat in ieder geval in het coalitieakkoord. Hoe ver ze zijn met de uitvoering, dat laat nog op zich wachten. Dus dat moeten we vooral niet doen, maar ze zijn ermee bezig. Dat kan misschien een mooie laatste stap zijn bij de lokale overgang als we met de energiecoöperaties bezig zijn. Als ik het me goed herinner, hebben we vorig jaar al een presentatie in Heerlen gehad over Energiebedrijf Parkstad. Volgens mij zijn ze in Sittard met vergelijkbare projecten bezig. Dat lijkt me een hele mooie combi om dadelijk de opmaat via de provincie te zoeken. En misschien de regio als we eindelijk werk maken van de grenzen weghalen. Dat is ook een kleine trigger naar 6 juni, natuurlijk. 00:48:11

David de Witte: Prima, nog laatste aanvullingen? Dan zullen we afronden. Ik kijk even rond. Ik denk dat het prima is. We pakken ze mee. Ik denk dat we nu met de presentatie kunnen doorgaan. Ik mag blijven staan en ik geef de stand van zaken mee rond de drie puntjes. Het eerste punt is het festival. 00:48:45

Céline Valk: ’t Kirchroa va Mörje. 00:48:52

David de Witte: Goed, we hebben voor de eerste maal vorig jaar van 14 tot 21 oktober het festival gehad. Ik hoop dat jullie dat allemaal hebben meegemaakt. Ik durf te zeggen dat het best succesvol was. We hadden achttien standjes. 00:49:10

Céline Valk: Achttien activiteiten. 00:49:12

David de Witte: Inderdaad, achttien activiteiten. Het was een week lang waar mensen konden passeren en waarin we vooral wilden inzetten op het vergroten van het bewustzijn rond duurzaamheid. Wat is er al? Wie is ermee bezig? We hebben verschillende foto's. Je ziet bijvoorbeeld een fotootje van Het Stift waar we waren en het andere is SUPERLOCAL. Het waren verschillende activiteiten die iets van een duurzaamheidsaspect hadden, zonder dat er echt een hele dikke sticker op zit dat het duurzaam is. Het heeft er wel iets mee. 00:49:57

Céline Valk: Het was heel leuk om te laten zien wat we allemaal al doen, want we hebben het altijd over wat er allemaal nog moet gebeuren. Eigenlijk zijn we binnen onze gemeente al heel goed bezig met een heleboel projecten. Het geeft juist veel positieve energie om dat ook te laten zien. Dus dat was een van de belangrijkste doelen. 00:50:19

David de Witte: Dit was ook een hele leuke bij de brouwerij Rolduc. We waren deels bezig met het vergroten van het bewustzijn van de burgers en de inwoners. We merkten in het verhaal van de man van de brouwerij dat zij heel duurzaam bezig waren, zonder dat ze het zelf doorhadden. Hij vertelde namelijk wat hij deed en besefte: we doen dit en dat. Het is leuk dat de ondernemers ook beseffen dat ze duurzaam zijn. This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 00:50:52

Céline Valk: Toen we eerste instantie aan brouwerij Rolduc vroegen of ze mee wilden doen en een verhaaltje vertellen, hadden ze zoiets: duurzaam? Wat doen wij daar nu mee? Ik begreep dat hij uiteindelijk een half uur of zo erover heeft verteld. 00:51:05

David de Witte: Dat was een leuke actie. De laatste dag van het festival hadden we de fair in de HuB, de bibliotheek. We hadden verschillende standjes en je ziet daar twee voorbeelden. We konden ons eigen beleid en eigen activiteiten vanuit de gemeente aan de inwoners presenteren en informatie ophalen. Ik denk dat dat een mooie interactie was. Je ziet Roy daar staan met de TVW. Ik denk dat het waardevol voor hem was. Je ziet dat we verschillende standjes hebben gehad. Patrick was er ook bij. Uiteindelijk was het een hele mooie dag, waar heel levendig en met veel plezier over duurzaamheid werd gesproken. 00:51:51

Céline Valk: Niet alleen voor de bezoekers van die fair. Het was heel leuk om te zien dat uiteindelijk 800, 900 mensen de fair bezocht hebben. Voor een eerste editie is dat een heel mooi aantal. De mensen van de standjes gingen ook onderling communiceren en verbinding met elkaar leggen. Dat is ook een heel mooi resultaat dat hieruit voortkomt. Je ziet dat je daarmee bezig bent en misschien kunnen we iets voor elkaar betekenen. Dat is een heel waardevol element van het festival. Dus we doen het dit jaar weer. 00:52:28

David de Witte: Inderdaad, en groter. 00:52:29

Céline Valk: Dit jaar van 4 tot en met 12 oktober. Er staat een QR-code bij en we hebben een eigen website. Daar staat op wat we die week gaan doen, maar gedurende het jaar zijn er ook allerlei activiteiten. Die geven we nu het labeltje ’t Kirchroa va Mörje, omdat het er allemaal mee te maken heeft. Zo willen we gedurende het jaar laten meer laten zien wat we allemaal doen. In Herzogenrath was het Drei-Länder-Fest, daar hebben we ook gestaan. Er was een soort open middag bij de natuurbegraafplaats in Eygelshoven. Dat soort dingen zijn ook allemaal onderdeel hiervan. Dus bekijk vooral een keer de website. 00:53:16

David de Witte: De agenda wordt telkens bijgevuld met activiteiten die niet alleen in die week zitten, maar ook in de andere maanden, zodat mensen iets kunnen doen. Ik geef nu het woord aan Erik. 00:53:44

Erik Theunissen: Er worden wat kaarten omgeslagen, het zijn hittestresskaarten en koelteplekkenkaarten. Ik kijk even naar de wethouder, want volgens mij is vandaag het hitteplan vastgesteld. Dat is heel belangrijk. Klimaatadaptatie is een vreemde eend in de bijt als je het met de rest van duurzaamheid vergelijkt. De club van duurzaamheid houdt zich vooral bezig met mitigatie van klimaatverandering. Klimaatadaptatie heeft vooral te maken met hoe we ons aanpassen. Hoe bereiden we ons voor op steeds extremer weer? We hebben het afgelopen halfjaar al meegemaakt. Heel veel regenval. Ik krijg regelmatig filmpjes van verschillende

This speech-to-text was created by www.Amberscript.com

kerkrade_20240604_1.mp4 boeren hier uit de omgeving. Het wordt alleen maar erger en iedereen ondervindt dat. 00:54:42

Erik Theunissen: In 2021 was het ook heel extreem, met name in Eygelshoven en omgeving. Het weer wordt steeds extremer. Natter, droger en heter. Dit is meer een stukje naslagwerk, dat zullen we niet helemaal behandelen. Er is in ieder geval nationaal en vanuit Europa heel veel opgesteld over klimaatadaptatie. De gemeente moet dat uitvoeren. Ik pak er eentje bij. Bij de volgende sheet is met name de Regionale Klimaatadaptatiestrategie Limburg. Die hebben we met alle Parkstadgemeentes opgesteld en het is door alle colleges vastgesteld. Er is ook een brief naar de gemeenteraden toegestuurd. Het komt erop neer dat wij met zijn allen met klimaatadaptatie aan de slag gaan. Het houdt niet op bij de grens. Het gaat veel verder. Wat hier gebeurt, kan gevolgen hebben in Heerlen of in Landgraaf. 00:55:40