Agendabundel

<

Woningen bewoners Woningen bezoekers Kantoor / Bedrijven Commerciële Dienstverlening Detailhandel Grootschalige Detailhandel Supermarkt Sportfuncties Binnen Sportfuncties Buiten Bioscoop, Theater, Podium, Etc. Sociaal Medisch: Arts, Maatschap, Therapeut, Consultatiebureau Verpleeg- en Verzorgingstehuis, Aanleunwoning, Verzorgingsflat Ziekenhuis (patiënten en bezoekers) Ziekenhuis Medewerkers Dagonderwijs Avondonderwijs

/

-

/

.

/

0

5

0

6

9

,

,

0

;

,

=

=

/

overdag 50 10 100 100 30 30 30 50 25 5 100 50 60 75 100 0

middag 50 20 100 100 60 60 60 50 25 25 75 50 100 100 100 0

avond 90 80 5 5 10 70 40 100 50 90 10 100 60 40 0 100

nacht 100 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 25 5 25 0 0

Koopavond 80 70 5 75 75 80 80 100 50 90 10 100 60 40 0 100

Zaterdagmiddag 60 60 0 0 100 100 100 100 100 40 10 100 60 40 0 0

avond 80 100 0 0 0 0 40 100 25 100 10 100 60 40 0 0

Zondagmiddag 70 70 0 0 0 0 0 75 100 40 10 100 60 40 0 0

0

Niet alle parkeerplaatsen die bij een ruimtelijke ontwikkeling gerealiseerd worden, mogen in een parkeerbalans meegeteld worden als één plaats. Reden is dat sommige plaatsen niet openbaar zijn en daardoor uitsluitend beperkt gebruikt kunnen worden. Het betreft hier de volgende verdeling: Voorziening - Enkele oprit zonder garage - Lange oprit zonder garage / carport - Dubbele oprit zonder garage - Garage zonder oprit (bij woning) - Garagebox (niet bij woning) - Garage met enkele oprit - Garage met lange oprit - Garage met dubbele oprit

Theoretisch aantal 1 2 2 1 1 2 3 3

Berekeningsaantal 0,8 1,0 1,7 0,4 0,5 1,0 1,3 1,8

Opmerking Oprit minimaal 5 meter diep Oprit minimaal 4,5 meter breed

Oprit minimaal 5 meter diep Oprit minimaal 4,5 meter breed

122



















>



5

/

;















9







+













,







-







.









/



-













/

0

Parkeerbehoefte (LAAG) Functie Rij- en Vrijstaande Woning Appartement (met Fietsenberging) Appartement (zonder Fietsenberging) Woningen

Studentenhuis Kantoor (personeel)

Kantoren

Kantoor met balie (bezoekers) Basisschool (leerlingen)

Basisschool (medewerkers) Middelbare school (leerlingen) Middelbare school (medewerkers)

ROC (leerlingen) Onderwijs

Winkelen en Boodschappen

ROC (medewerkers) Winkelcentrum Supermarkt Bouwmarkt Tuincentrum Bibliotheek Bioscoop

Fitness

Museum Sporthal Sportveld Sportzaal Stadion Stedelijk Evenement Theater

Sport, Cultuur en Zwembad (openlucht) Zwembad (overdekt) Ontspanning Fastfoodrestaurant

Restaurant (eenvoudig) Horeca en (Verblijfs)recreatie Restaurant (luxe) Apotheek (bezoekers) Apotheek (medewerkers) Begraafplaats / Crematorium Gezondheidscentrum (bezoekers) Gezondheidscentrum (medewerkers) Kerk / Moskee Ziekenhuis (bezoekers) Gezondheidszorg Ziekenhuis (medewerkers) en (sociale) voorzieningen Busstation Overstapplaatsen Carpoolplaats

Overal, Kamer Overal, Woning

Hoofdcentrum 1,0 5,0

per eenheid ppl per kamer (excl. 0,5 ppl voor bezoekers) ppl per woning (excl. 0,5 ppl voor bezoekers)

Overal, Kamer

0,8

ppl per kamer (excl. 0,5 ppl voor bezoekers)

Overal, Woning

2,0

ppl per woning (excl. 0,5 ppl voor bezoekers)

Overal, Kamer Overal, Woning Overal Hoofdcentrum Schil Centrum Rest Bebouwde Kom Buitengebied Op NS-Station Overal < 250 leerlingen 250 - 500 leerlingen > 500 leerlingen

0,3 0,5 1,0 1,0 0,7 0,7 0,4 0,5 3,0 3,0 3,5 4,3

ppl per kamer (excl. 0,5 ppl voor bezoekers) ppl per woning (excl. 0,5 ppl voor bezoekers) ppl per kamer (excl. 0,5 ppl voor bezoekers) ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per balie ppl per 10 leerlingen ppl per 10 leerlingen ppl per 10 leerlingen

Overal Overal Hoofdcentrum Schil Centrum Rest Bebouwde Kom Overal Overal Binnen Bebouwde Kom Binnen Bebouwde Kom Binnen Bebouwde Kom Binnen Bebouwde Kom Buiten Bebouwde Kom Overal Hoofdcentrum Schil Centrum Rest Bebouwde Kom Hoofdcentrum Schil Centrum Rest Bebouwde Kom Overal Overal Overal Overal Overal Overal Hoofdcentrum Schil Centrum Rest Bebouwde Kom Overal Overal Hoofd- en Schil Centrum Rest Bebouwde Kom Buitengebied Binnen Bebouwde Kom Buiten Bebouwde Kom Overal Overal Overal Overal Overal Overal Overal Overal Hoofdcentrum Schil Centrum Rest Bebouwde Kom Hoofd- en Schil Centrum Rest Bebouwde Kom

0,2 10,0 0,4 0,3 0,2 8,0 0,6 1,5 1,6 0,1 0,2 0,1 2,0 4,0 2,0 0,8 3,0 2,0 1,1 0,5 1,4 33,0 2,2 5,0 18,0 13,0 11,0 10,0 15,0 11,0 16,0 5,0 3,0 10,0 8,0 2,0 4,0 2,0 3,0 1,0 0,3 22,0 0,3 0,2 0,2 0,1 23,0 0,5

ppl per 10 leerlingen ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per ha. netto terrein ppl per 100m2 BVO ppl per 100 zitplaatsen ppl per 100 bezoekers ppl per 100 zitplaatsen ppl per 100 zitplaatsen ppl per 100 zitplaatsen ppl per 100m2 bassin ppl per 100m2 bassin ppl per locatie ppl per locatie ppl per locatie ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per locatie ppl per locatie ppl per gelijktijdige plechtigheid ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100 zitplaatsen ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per 100m2 BVO ppl per halterende buslijn ppl per autoparkeerplaats

123

Agendapunt nr.:

Ui

Gemeente Kerkrade

Registratienummer: 24it03609 Sector: Burger

Kerkrade, 2 september 2024

Aanbiedingsbrief aan de raad. Nr.: 24it03609 Hierbij bieden wij u ter overweging en beslissingeen ontwerpbesluit, nr. 24Rb055, inzake Beleidsplan 2025-2027 'Armoede en Schulden, Koersvast! aan. In de nota van toelichting, nr. 24TI048 , die het ontwerpbesluit vergezelt, zijn de overwegingen en nadere gronden aangegeven waarop het ontwerpbesluit berust.

MIX Papier van verantwoorde herkomst FSC* C017488

•3b Parkstad Limburg Gemeente Kerkrade maakt deel uit van Parkstad Limburg

Conform ontwerp besluit is besloten in de raadsvergadering d.d. ...ò.Q.~.\ţ?..7..ĩĻ.Ç? 2.*-t

Gemeente Kerkrade Ontwerpbesluit Nr.: 24Rb055

De raad van de gemeente Kerkrade; overwegende, » Dat de looptijd van het beleidsplan Armoede en Schulden 2020-2023 'Samen aanpakken' is verlengd tot 1 januari 2025. « Dat de eindevaluatie van het beleidsplan heeft de noodzaak van het continueren van het ingezette beleid heeft aangetoond. » Dat het wenselijk is het ingezette beleid in de kern voort te zetten aangevuld met nieuwe accenten.

kennis genomen hebbende van, » de nota van toelichting, nr. 24Tİ048, behorende bij dit besluit; » de beraadslagingen in de d.d. 8 oktober 2024

gelet op, » programma: Werk en Inkomen » gemeentelijk/regionaal beleidskader: Armoede/Inkomen en Schulden « wetsartikel: Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening/Participatiewet

besluit: Het beleidsplan Armoede en Schulden 2025-2027 'Koersvast' vast te stellen.

Aldus vastgesteld door de raad der gemeente Kerkrade in zijn openbare vergadering d.d. 30 oktober 2024.

72 FSC

fiŗÖ&ymentnummer: verantwoorde herkomst FSC* C017488

Parkstad Limburg Gemeente Kerkrade maakt deel uit van Parkstad Limburg

Nota van toelichting Nummer.: 24Tl048

Kerkrade, 2 september 2024

Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 24Rb055

Onderwerp Beleidsplan 2025-2027 Armoede en Schulden, Koersvast! Beslispunten 1. Het Beleidsplan 2025-2027 Armoede en Schulden, Koersvast! ter besluitvorming voorleggen aan de raadscommissie Burgers & Samenleving en de gemeenteraad van 30oktober 2024. 2. Instemmen met de voorgestelde dekking van de met de uitvoering van het beleidsplan gepaard gaande lasten ter hoogte van € 420.000 uit de resterende middelen energietoeslag en dit bedrag toe te voegen aan de reserve reeds bestemde nog uit te geven middelen (8010030). Inleiding Hierbij bieden wij u ter vaststelling het Beleidsplan Armoede en Schulden 2025-2027 aan, getiteld "Koersvast". Dit plan is het resultaat van een gedegen proces waarin we als gemeente intensief hebben samengewerkt met diverse betrokken partijen en experts, waarbij speciale aandacht is besteed aan de huidige maatschappelijke ontwikkelingen. Het beleidsplan bouwt voort op de ervaringen en resultaten van het vorige Beleidsplan Armoede en Schulden 20202023 en biedt een solide basis voor de aanpak van armoede en schulden in de komende jaren. Voorafgaand aan de totstandkoming van dit plan hebben wij het evaluatieplan van het Beleidsplan 2020-2023 opgesteld, dat zowel intern als extern breed is gedeeld, inclusief met de raadscommissie en de raad. De evaluatie leverde waardevolle inzichten op die mede richting hebben gegeven aan het nieuwe plan.

Daarnaast hebben wij tijdens een infosessie op 18 juni input ontvangen van uw raadsleden, evenals van partners zoals Impuls, Kredietbank Limburg (KBL), en vertegenwoordigers van de gemeente. Deze input is zorgvuldig verwerkt en heeft bijgedragen aan de inhoudelijke verdieping van het beleidsplan. De titel "Koersvast" weerspiegelt de keuze om de ingezette koers te continueren, aangezien de basis van het huidige beleid solide is gebleken. Er is echter ruimte voor nieuwe accenten die inspelen op de huidige uitdagingen, zoals de toenemende schuldenproblematiek onder jongeren en de verdere versterking van vroegsignalering en preventie. Dit beleidsplan biedt daarmee een toekomstgericht kader waarmee we, ondanks de financiële druk op gemeenten, effectief blijven werken aan het bestrijden van armoede en schulden in de gemeente. Met dit plan leggen we de nadruk op continuïteit, versterking van bestaande structuren en de inzet van innovatieve instrumenten, zoals de stadspas, om de zelfredzaamheid van onze inwoners te vergroten. Wij zijn ervan overtuigd dat dit beleidsplan een belangrijke bijdrage zal leveren aan de duurzame aanpak van armoede en schulden in onze gemeenschap.

Doelstelling De doelstelling van het Beleidsplan Armoede en Schulden 2025-2027, "Koersvast", is om heldere kaders en prioriteiten te formuleren die zorgen voor een samenhangende en effectieve voortzetting van de armoede- en schuldenaanpak in de komende jaren. Het plan bouwt voort op bestaande initiatieven, versterkt waar nodig en introduceert nieuwe accenten om beter in te spelen op de huidige uitdagingen. Uw instemming met de doelen en het bijbehorende uitvoeringsplan is van groot belang om gezamenlijk de gestelde ambities te verwezenlijken en duurzame resultaten te bereiken.

1

Argumenten De integrale aanpak van armoede en schulden blijft van groot belang voor de gemeente Kerkrade. Het Beleidsplan Armoede en Schulden 2025-2027, "Koersvast", bouwt voort op eerdere plannen en weerspiegelt onze voortdurende inzet om deze problematieken gezamenlijk en effectief aan te pakken. Uit de evaluatie van het vorige beleidsplan (2020-2023) bleek dat de gekozen koers succesvol was, wat bevestigt dat continuïteit gewenst is. Tegelijkertijd biedt het nieuwe beleidsplan ruimte voor vernieuwing en versterking, met extra focus op preventie en vroegsignalering om schulden in een vroeg stadium te detecteren en aan te pakken. Dit draagt bij aan een effectievere schuldhulpverlening en lagere maatschappelijke kosten zoals een van de speerpunten van het huidige kabinet. Daarnaast heeft de evaluatie aangetoond dat het duidelijk positioneren van taken en verantwoordelijkheden binnen de schuldhulpverlening aanzienlijke efficiëntievoordelen oplevert. De uitvoering van de schuldhulpverlening blijft daarom belegd bij de Kredietbank Limburg, terwijl de gemeente de eindverantwoordelijkheid behoudt. In dit proces zoeken wij actief de samenwerking met partners zoals Impuls, Schuldhulpmaatje en andere maatschappelijke organisaties om ons bereik te vergroten en de impact van ons beleid te versterken.

Het beleidsplan is dan ook tot stand gekomen in nauwe samenwerking met deze partners en gemeentelijke stakeholders, wat heeft geleid tot een breed gedragen aanpak die de belangen van alle betrokkenen weerspiegelt. Het Beleidsplan Armoede en Schulden 2025-2027, "Koersvast", biedt daarmee een solide en toekomstgerichte basis voor de aanpak van armoede en schulden in de komende jaren. Gedurende de looptijd van het plan zullen de resultaten aan de hand hiervan worden gemonitord. In dit kader is onder andere aansluiting gezocht bij de landelijke Benchmark Armoede en Schulden van Divosa. Wij verzoeken uw Raad dit beleidsplan vast te stellen als leidraad voor het gemeentelijk beleid in de aankomende periode. Kanttekeningen Het beleidsplan bevat doelstellingen die de komende jaren gerealiseerd moeten worden. Echter, we moeten ons bewust zijn van de economische moeilijkheden waarmee we geconfronteerd worden. De afgelopen periode heeft aangetoond dat de mondiale en nationale economische ontwikkelingen, zoals inflatie, stijgende kosten van levensonderhoud en de aanhoudende onzekerheid op de markten, een directe impact hebben op de financiële ruimte van de gemeente. Daarnaast staan alle gemeenten in Nederland, inclusief Kerkrade, onder druk door de zogenoemde "ravijnjaren," waarin de financiële middelen vanuit het Rijk aanzienlijk verminderen.

Deze omstandigheden maken het realiseren van de gestelde ambities binnen de geplande termijnen bijzonder uitdagend. Er zal mogelijk flexibiliteit nodig zijn in de uitvoering en bijstelling van bepaalde onderdelen van het beleidsplan om te kunnen blijven inspelen op de veranderende financiële situatie. Ondanks deze kanttekeningen blijft het streven om zoveel mogelijk van de doelstellingen te verwezenlijken, met de kanttekening dat dit onder de huidige economische druk een grote uitdaging vormt. Financiën Het huidige beleid wordt voortgezet, waarbij de structurele kosten grotendeels onveranderd blijven. Stijgende salariskosten en een kleiner budget door afnemende middelen leiden echter wel tot toenemende druk op de beschikbare middelen. Desondanks leggen we in de nieuwe beleidsplannen extra nadruk op de speerpunten van het nieuwe kabinet zoals het schuldenvrij maken van jongeren. De pilot voor schuldenvrije jongeren wordt het eerste jaar gefinancierd uit niet-gebruikte middelen van de energiecrisis (aangepast naar aanleiding van aangenomen amendement 24it03763). Ook investeren in het versterken van vroegsignalering en preventie, wat hogere kosten met zich meebrengt.

Om dit beleid te ondersteunen, willen we de stadspas implementeren, die op termijn besparingen op personeelskosten en administratieve lasten zal opleveren, de lokale economie stimuleert en tegelijkertijd de zelfredzaamheid van inwoners vergroot wat op de lange termijn een positief effect zal hebben.

2

Tot slot willen we de niet volledig gebruikte middelen uit de energiecrisis (2021-2023), die oorspronkelijk waren bedoeld voor lage inkomens, alsnog reserveren voor ondersteuning van kwetsbare groepen binnen het nieuwe armoedebeleid.

Communicatie Het beleidsplan is opgesteld in samenwerking met de bij de uitvoering betrokken organisaties en als zodanig ook ter advisering voorgelegd aan de Adviesraden. Burgerparticipatie De totstandkoming van het Beleidsplan Armoede en Schulden 2025-2027 is het resultaat van een intensief en transparant proces met alle betrokken partijen. De evaluatie van het voorgaande beleidsplan is opgesteld in nauwe samenwerking met de organisaties die bij de uitvoering betrokken zijn. Daarnaast is het evaluatierapport en het beleidsplan ter advisering voorgelegd aan de Adviesraden. Het advies van o.a. de Cliëntenraad is als bijlage toegevoegd en heeft een belangrijke rol gespeeld in de vormgeving van het nieuwe beleidsplan. Zowel de positieve bevindingen als de aandachtspunten die door de Adviesraden zijn benoemd, zullen zorgvuldig worden meegenomen in de verdere uitwerking en uitvoering van de activiteiten. Deze continue dialoog met de betrokken stakeholders onderstreept onze toewijding aan een open en participatief beleidsproces, waarin alle relevante input wordt gewaardeerd en geïntegreerd. Uitvoering De uitvoering van het Beleidsplan Armoede en Schulden 2025-2027 zal plaatsvinden in nauwe samenwerking met diverse organisaties die actief zijn in Kerkrade. Deze gezamenlijke aanpak is essentieel om de doelstellingen van het plan effectief te realiseren.

De betrokken organisaties, waaronder lokale partners zoals Impuls, KBL en andere maatschappelijke instellingen, spelen een cruciale rol in de implementatie van de voorgestelde maatregelen. Daarnaast willen we een structurele overlegtafel in het leven roepen, waar alle relevante maatschappelijke partijen regelmatig samenkomen. Dit overleg biedt de mogelijkheid om afstemming te bevorderen, overlap in werkzaamheden te voorkomen, en elkaars inspanningen te versterken. Door deze samenwerking vergroten we de maatschappelijke impact van ons beleid en kunnen we effectiever inspelen op de uitdagingen rondom armoede en schulden in onze gemeente. De uitgevoerde pilots worden gemonitord en binnen 12 maanden na invoering geëvalueerd. In deze evaluatie ligt de focus op de effectiviteit van het budget en de maatregelen voor de doelgroep jongeren. De Jongeren Adviesraad wordt actief betrokken bij dit proces, zodat hun inzichten en ervaringen meegenomen kunnen worden. De evaluatieresultaten en eventuele verbetervoorstellen worden vervolgens gedeeld met de gemeenteraad en daar besproken om gezamenlijk te bepalen of en hoe de aanpak verder geoptimaliseerd kan worden. (aangepast naar aanleiding van aangenomen amendement 24it03763).

Gezondheid en Vitaliteit Het verband tussen armoede, schulden en gezondheidsproblemen vormt een belangrijk aandachtspunt binnen het Beleidsplan Armoede en Schulden 2025-2027. Door vroegtijdig opkomende financiële problemen te signaleren en aan te pakken, kunnen we voorkomen dat deze uitmonden in ernstigere gezondheids- en vitaliteitsproblemen. Het doel is om door middel van proactieve maatregelen de negatieve impact van armoede en schulden op de gezondheid van onze inwoners te minimaliseren en, waar mogelijk, vroegtijdig terug te dringen. De activiteiten binnen dit beleidsplan zijn daarom niet op zichzelf staand, maar worden programmatisch verbonden met andere gemeentelijke programma’s gericht op gezondheid en vitaliteit, zoals die in het kader van het VIE initiatief. Deze integrale benadering zorgt ervoor dat de inspanningen op het gebied van armoede- en schuldhulpverlening aansluiten bij bredere gezondheidsinterventies. Door deze programmatische verbinding kunnen we inwoners niet alleen ondersteunen bij financiële problemen, maar ook bijdragen aan hun algehele welzijn en vitaliteit. Zo dragen we bij aan een gezonde, veerkrachtige en inclusieve gemeenschap, waarin iedere inwoner de kans krijgt om optimaal te participeren en zich te ontwikkelen. 3

4

Koersvast! Beleidsplan armoede en schulden 2025 - 2027

Inhoud 1.

INLEIDING ......................................................................................................................................3 1.1 Koersvast .................................................................................................................................3 1.2 Leeswijzer ................................................................................................................................3 1.3 Totstandkoming van dit beleidsplan ........................................................................................3 1.4 Kaders en ontwikkelingen ........................................................................................................3

2.

ARMOEDE EN SCHULDEN IN KERKRADE .................................................................................5 2.1 Inleiding ...................................................................................................................................5 2.2 Armoede ..................................................................................................................................5 2.3 Schulden ..................................................................................................................................6 2.4 Terugblik 2020-2024 ................................................................................................................6

3.

VISIE EN DOELSTELLING .............................................................................................................8 3.1 Visie .........................................................................................................................................8 3.2 Doelen .....................................................................................................................................9

4.

HOE GAAN WE DIT BEREIKEN? ................................................................................................10 4.1 Inleiding .................................................................................................................................10 4.2 Vroegsignalering en preventie ...............................................................................................10 4.3 Versterking redzaamheid .......................................................................................................11 4.4 Inkomensondersteuning ........................................................................................................12 4.5 Schuldhulpverlening ..............................................................................................................15 4.6 Aanpak kinderarmoede..........................................................................................................17

5.

BEGROTING .................................................................................................................................19

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

2

1. Inleiding 1.1 Koersvast Voor u ligt het beleidsplan voor het voorkomen en bestrijden van armoede en schulden in Kerkrade. Het armoede- en schuldenbeleid rust op vijf pijlers: 1. Vroegsignalering en preventie 2. Redzaamheid versterken 3. Inkomensondersteuning 4. Schuldhulpverlening 5. Aanpak kinderarmoede De eindevaluatie van het armoede- en schuldenbeleid 2020-2024 geeft geen aanleiding voor drastische ingrepen of een koerswijziging. Wel zullen we in de komende beleidsperiode onze aanpak op een paar onderdelen vernieuwen en verbeteren. Zo introduceren we een stadspas. Op vertoon van deze stadspas krijgen mensen diensten of goederen gratis of met korting. De stadspas is ook (bijvoorbeeld tegen betaling) verkrijgbaar voor inwoners met een hoger inkomen, zodat er geen stigmatisering optreedt. Ook starten we een pilot voor jongeren met financiële problemen, gaan we aan de slag met de mogelijkheden die de aanstaande wet proactieve dienstverlening biedt en steunen we het Jeugdeducatiefonds. Het Jeugdeducatiefonds vergoedt schoolgerelateerde kosten zoals een dyslexietest, bijles of een schoolreisje. In onze aanpak van de kinderarmoede nemen we ook de meeste adviezen van de Kinderraad over. 1.2 Leeswijzer In dit hoofdstuk leest u hoe dit beleidsplan tot stand is gekomen en welke kaders en ontwikkelingen aanleiding vormen voor de herijking van het beleid.

In hoofdstuk schetsen we de aard en omvang van de armoede- en schuldenproblematiek en kijken we terug op de armoede- en schuldenaanpak in de afgelopen beleidsperiode. In hoofdstuk 3 formuleren we de visie en doelen. In hoofdstuk 4 vertalen we deze naar concrete maatregelen. Het beleidsplan sluit af met een meerjarenbegroting. 1.3 Totstandkoming van dit beleidsplan Bij het opstellen van dit beleidsplan zijn onder meer de cliëntenraad, Kredietbank Limburg, Schuldhulpmaatje en Impuls geraadpleegd. Deze partijen waren ook betrokken bij de jaarlijkse evaluatie van de armoede- en schuldenaanpak vanaf 2020. In hoofdstuk 2 leest u meer over de uitkomsten van de evaluatie. In juni 2024 werd de eindevaluatie gepresenteerd tijdens een raadsinformatiesessie. De leden van de Commissie Burgers en Samenleving, diverse organisaties en betrokkenen droegen tijdens deze sessie diverse ideeën aan voor het nieuwe beleidsplan. De adviezen van de Kinderraad zijn bijna allemaal overgenomen in dit beleidsplan. 1.4

Kaders en ontwikkelingen

Huidige gemeentelijke beleidskaders Het voorliggende beleidsplan is de opvolger van het Beleidsplan Armoede en schulden, Samen Aanpakken 2020 -2023. In verband met de eindevaluatie over de hele looptijd is de werkingsduur van het beleidsplan verlengd tot en met 2024.1 Daarnaast vormen de Beleidsregel schuldhulpverlening en Beleidsregel bijzondere bijstand belangrijke beleidskaders.

1 Dit is in oktober 2023 vastgesteld in de Raad. Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 23Rb034.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

3

Coalitieprogramma In het Collegeprogramma 2022 — 2026 staat dat het in 2020 ingezette beleid voor Armoede en Schulden zal worden voortgezet samen met de in Kerkrade actieve organisaties op dit vlak. De nadruk zal hierbij nog nadrukkelijker komen te liggen op het bestrijden van armoede bij kinderen. Dit ook door de gerichte samenwerking op dit vlak met Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Daarnaast zal worden onderzocht of de in 2022 eerder uitgevoerde activiteiten in samenwerking met Stop de kinderarmoede de komende jaren niet alleen kunnen worden voortgezet, maar waar mogelijk ook worden uitgebreid. Bij de aanpak van schulden zal nog meer aandacht worden gegeven aan preventie. Dit door gerichte informatie aan kwetsbare doelgroepen als kinderen, ouderen en minima. Ook hierbij wordt samengewerkt met de in Kerkrade actieve organisaties het onderwijs, de Bibliotheek, Schuldhulpmaatje, Seniorenraad en Cliëntenraad. In de aanpak van schulden blijft een snelle en goede vroegsignalering onmisbaar. Dit geldt ook voor de samenwerking hierin met Impuls en Kredietbank Limburg. Participatiewet Eén van de wettelijke kaders voor het armoedebeleid is de Participatiewet. Die wet regelt onder ander de verstrekking van (bijzondere) bijstand. De Participatiewet schrijft voor dat gemeenten geen ‘generiek of categoriaal inkomensbeleid’ mogen voeren.

Dat betekent dat een gemeente niet zomaar een bedrag mag geven aan minima zonder te controleren of het bedrag wordt uitgegeven aan het doel waarvoor het is toegekend. Inkomensbeleid is voorbehouden aan het rijk. Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) Sinds 2012 is de Wgs van kracht. De wet verplicht gemeenten om inwoners met schulden te helpen. Het uiteindelijke doel is het bereiken van een ‘selectieve, gerichte en efficiënte schuldhulpverlening’. De wet verplicht de gemeenteraad om een plan vast te stellen dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening aan inwoners van de gemeente. De gemeenteraad stelt het plan telkens voor een periode van ten hoogste vier jaren vast. Met dit beleidsplan wordt aan deze verplichting voldaan.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

4

2. Armoede en schulden in Kerkrade 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk beschrijven we de aard en omvang van de armoede- en schuldenproblematiek. Daarnaast houden we het beleid van de afgelopen jaren tegen het licht. 2.2 Armoede Kerkrade telt 3.100 huishoudens met een inkomen tot 110% van het wettelijk sociaal minimum (bron: CBS). We kijken naar deze inkomensgrens, omdat deze geldt voor de meeste gemeentelijke inkomensregelingen. In deze huishoudens leven 900 minderjarige kinderen. Ongeveer 500 huishoudens hebben werk (loondienst of onderneming) als voornaamste inkomensbron. De armoedecijfers liggen al heel lang fors hoger dan landelijk. De laatste jaren worden de verschillen wel iets minder groot. We zien dat vooral in 2022 de (kinder)armoede sterker daalde dan landelijk. De daling heeft volgens het CBS vooral te maken met de introductie van de energietoeslag in 2022. Figuur 1.

Percentage (kinderen in) huishoudens met inkomen tot 110% van sociaal minimum

20% 16,9%

18%

11,2% 9,4%

9,1%

9,9%

12,2% 9,7%

11,6% 9,2%

8,0%

8% 6%

15,1% 12,8%

12,4%

12% 10%

16,5%

15,3%

16% 14%

17,8%

8,0%

8,9%

8,5%

8,2%

6,9%

14,5%

13,8% 12,5%

11,1% 8,5% 7,9%

11,1% 8,1% 7,9%

10,9% 7,9% 7,9%

10,1% 7,4% 7,5%

12,4% 9,6% 6,8% 6,8%

11,5% 9,4%

6,1% 6,3%

4%

8,9% 6,1% 5,2% 4,4%

2% 0%

2011

2012 Nederland

2013

2014 Kerkrade

2015

2016

2017

2018

Nederland kinderarmoede

2019

2020

2021

2022

Kerkrade kinderarmoede

Hier is het belangrijk om te vermelden dat de gemeentelijke inkomensregelingen (m.u.v. energietoeslag) niet worden meegerekend in de armoedecijfers van het CBS. Kerkrade keert relatief hoge bedragen uit aan minima, zo blijkt uit de evaluatie (§ 2.6), maar dat zie je dus niet terug in de armoedecijfers.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

5

2.3 Schulden Het CBS laat zien dat het aantal huishoudens met geregistreerde problematische schulden in de periode 2015-2023 in Kerkrade afnam van 3.240 tot 2.940 huishoudens. Dat is een daling van ruim 9%. Landelijk is het percentage huishoudens met geregistreerde problematische schulden na een daling weer op hetzelfde niveau als in 2015. Sinds 2022 zien we in Kerkrade een stijging. Landelijk is de stijging al in 2021 ingezet. Figuur 2.

Percentage huishoudens met geregistreerde problematische schulden 2015-2023

16% 14,2%

14,3% 13,6%

14%

14,0% 13,3%

13,2% 12,2%

12,0%

12,5%

12% 10% 8%

8,6%

8,6% 7,8%

8,3%

8,6%

8,1%

7,9%

6%

7,4%

7,9%

4% 2% 0%

2015

2016

2017

2018 Nederland

2019

2020

2021

2022

2023

Kerkrade

2.4 Terugblik 2020-2024 In de eindevaluatie van de armoede- en schuldenaanpak over afgelopen beleidsperiode worden de volgende conclusies getrokken: 1. De armoede en kinderarmoede dalen in Kerkrade sinds 2021 iets sterker dan landelijk. Het aantal huishoudens met problematische schulden stijgt iets minder sterk dan landelijk. 2. De Geldwijzerwinkel wordt beter bezocht dan beoogd. 3. De Voorzieningenwijzer wordt goed gebruikt 4. Het aantal meldingen van betalingsachterstanden in het kader van vroegsignalering is sinds 2021 explosief gestegen. Alle meldingen worden opgepakt. Maandelijks worden ongeveer 160 huishoudens benaderd met een huisbezoek of telefonisch contact. De gemeente overtreft hiermee ruimschoots de gestelde doelen. 5. Bij de meeste minimaregelingen is het gebruik sinds 2020 toegenomen. Wel zien we in 2023 een afname ten opzichte van het jaar ervoor. De energietoeslag werd zeer goed gebruikt, mede omdat deze deels ambtshalve mocht worden uitgekeerd. Het gebruik lag hoger dan het landelijke gemiddelde. 6. Voor de meeste minimaregelingen geldt dat Kerkrade gemiddeld relatief hoge bedragen uitkeert per inwoner, ook als we dit corrigeren voor het feit dat Kerkrade relatief veel armoede kent.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

6

7. Medewerkers gemeente, maatschappelijk veld, verenigingen en andere intermediairs zijn getraind in signaleren en bespreekbaar maken van armoede en schulden en doorverwijzen/overdragen. Na 2022 is dit niet meer structureel opgepakt. De Help-Hulp-Gids is op afgeefpunten beschikbaar maar niet huis aan huis verspreid. De indruk is dat er meer kan worden gedaan aan vergroten van bekendheid van voorzieningen. 8. De instroom in de schuldhulpverlening vertoont ongeveer dezelfde trend als landelijk: sinds de energiecrisis neemt het aantal aanmeldingen weer toe na een daling in de voorgaande jaren. 9. In 2019 is de intakefase en de ketenregie overgedragen van de gemeente naar Kredietbank Limburg (KBL). KBL en Impuls zijn positief over de gezamenlijke quick scan die ook in 2019 werd geïntroduceerd. Er is ook op andere vlakken een intensievere samenwerking tussen hulpverleners waardoor inwoners beter worden geholpen. 10. Na doorlooptijd tussen aanmelding en intakegesprek voor schuldhulpverlening is opgelopen tot 18 dagen. Dat is niet binnen de beoogde 2 weken, maar wel binnen de wettelijke 4 weken. De uitval in deze fase is iets afgenomen. 11. De meeste beschikkingen voor schuldhulpverlening worden afgegeven binnen de in de verordening vastgestelde 4 weken. Het overige deel wordt afgegeven binnen de wettelijke termijn van 8 weken. 12.

Het slagingspercentage van schuldregelingen is toegenomen. Schuldregelingen worden vaker getroffen met een saneringskrediet, zoals beoogd. 13. Enkele respondenten geven aan dat er behoefte is aan een specifieke aanpak voor jongeren met schulden. 14. Kerkrade geeft nog steeds relatief veel bijzondere bijstand uit aan beschermingsbewind. Het aandeel is sinds 2019 wel wat gedaald.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

7

3. Visie en doelstelling 3.1 Visie In onze visie is armoede niet alleen een geldprobleem. Armoede is een complex van achterstanden die elkaar onderling versterken en een kloof slaan met de rest van de samenleving. Het gaat om achterstanden in gezondheid, werken, wonen, opleiding, sociale vaardigheden, politieke deelname, pedagogisch klimaat, opvoeden en vrijetijdsbesteding. Armoede kan een persoon beperken in zijn welbevinden in lichamelijk en geestelijk opzicht en leiden tot sociale uitsluiting. De doelgroep van ons armoedebeleid is niet homogeen. De oorzaken en aard van de problematiek verschillen van persoon tot persoon. Daarom zetten we in het nieuwe armoedebeleid meer in op maatwerk. Het nieuwe armoedebeleid biedt een goede mix van zorg en bemoeizorg, motiveren en stimuleren, rechten en plichten en solidariteit en wederkerigheid. Versterking van de (financiële) redzaamheid, samenwerking met maatschappelijke partners en vroegsignalering hebben een preventief effect. Het Nibud stelt dat mensen met een inkomen op bijstandsniveau niet kunnen rondkomen als ze niet goed kunnen budgetteren. Burgers die hun financiële administratie op orde hebben, goed zicht hebben op de inkomsten en uitgaven en zich niet laten verleiden tot onverantwoorde aankopen of leningen, maken minder kans om in de armoede en schulden te geraken.

De kunst is om de komende jaren vroegtijdig Kerkradenaren in beeld te krijgen die betalingsachterstanden hebben of voor belangrijke levensgebeurtenissen staan waarbij het risico op het ontstaan van armoede en schulden relatief groot is, zoals echtscheiding, baanverlies, arbeidsongeschikt raken of gezinsuitbreiding. Maatwerk betekent dat we als het nodig is met mensen in gesprek gaan om te kijken of we het ontstaan van armoede en schulden kunnen voorkomen en of er mogelijkheden zijn om de financiële situatie duurzaam te verbeteren. We kijken in voorkomende gevallen naar alle leefgebieden en maken daar waar nodig een integraal plan om de problemen op zo veel mogelijk leefgebieden aan te pakken. In dat plan kan bijvoorbeeld coaching, inkomensondersteuning, opvoedondersteuning, gezondheidszorg, maatschappelijke ondersteuning, verslavingszorg, re-integratie of inburgering in samenhang worden aangeboden. We doorbreken hiermee de verkokering van het beleid. We willen extra aandacht geven aan onze jeugd in de leeftijd tot 18 jaar, omdat we vinden dat kinderen niet de dupe mogen worden van de (financiële) problemen van hun ouders. Een andere groep vormen werkende minima.

De gemeente vindt het zeer onwenselijk dat werkende minima minder gebruikmaken van onze voorzieningen dan bijvoorbeeld bijstandsgerechtigden, omdat hiermee sprake is van een armoedeval en onterecht het beeld ontstaat dat je als bijstandsgerechtigde beter af bent dan als werkende. Het bestrijden van armoede en schulden kan de gemeente niet alleen. Er zijn tal van goede initiatieven van vrijwilligers, fondsen en organisaties in Kerkrade. De gemeente wil graag samen met deze maatschappelijke organisaties de armoede bestrijden. Deze partijen weten vaak beter wat er speelt in de wijken en welke problemen minima ervaren. De ondersteuning die zij bieden is vaak laagdrempelig en ‘op maat’. Ze signaleren ‘stille armoede’ achter voordeuren waar de gemeente niet komt. Zowel in de uitvoering als bij de doorontwikkeling van het beleid willen we heel graag regelmatig met deze partijen rond de tafel gaan zitten.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

8

Doel van het armoedebeleid is het vergroten van de redzaamheid.2 We kiezen bewust voor de term redzaamheid in plaats van zelfredzaamheid. Sommige mensen zullen blijvende ondersteuning nodig hebben van de gemeente, hulpverleners of vanuit hun eigen netwerk. We willen niet dat mensen aan hun lot worden overgelaten en zichzelf maar moeten redden. Het beleid is erop gericht dat mensen ontdekken dat zij veel meer kunnen dan ze zelf misschien verwachtten. Dit gevoel van grip op de eigen situatie geeft mensen zelfvertrouwen en betekent een echte stap vooruit. Dit uiteraard naar vermogen. We geven liever een hengel dan vis. 3.2 Doelen Uit de visie volgen de doelen. Deze delen we in drie resultaatvelden: •

We zetten in op preventie en vroegsignalering. Er zijn minder Kerkradenaren met (problematische) schulden. De gemiddelde schuld waarmee mensen zich melden voor schuldhulpverlening daalt. En meer aanvragen schuldhulpverlening zijn succesvol;

•

Er is minder armoede. Het bereik van minimaregelingen neemt toe, vooral bij werkende minima en ouderen. Vergoedingen worden aantoonbaar besteed aan datgene waarvoor het bedoeld is. Zoals dat al het geval is voor bijvoorbeeld sport, muziekles en schoolgerelateerde kosten via de jeugdfondsen;

•

Meer Kerkradenaren zijn financieel redzaam. Bij financiële hulpvragen hebben we oog voor de oorzaken en bieden we hulp en ondersteuning op meerdere leefgebieden. Bedrijven, fondsen, scholen, maatschappelijke organisaties en particuliere initiatieven (intermediairen) leveren samen met de gemeente een bijdrage aan bestrijding van armoede en schulden.

We willen net als in de voorgaande beleidsperiode werken met meetbare doelstellingen. We zullen daarbij aansluiten op het landelijke project Datadelen op Armoede en Schulden (DDAS). Vanaf 2025 zal het CBS gestandaardiseerde data over armoede en schulden op een uniforme wijze gaan verzamelen en ontsluiten. Veel indicatoren van DDAS zijn dezelfde als die in het uitvoeringsplan en de eindevaluatie van de afgelopen beleidsperiode.

2 Wanneer is iemand financieel redzaam? Volgens de Nibud definitie is dat: ‘Iemand is financieel redzaam wanneer hij

weloverwogen keuzes maakt, zodanig dat zijn financiën in balans zijn op zowel korte als op lange termijn’. Dat is niet alleen op het moment dat iemand zelf al zijn geldzaken kan regelen, maar ook dat iemand weet wanneer hij hulp zou moeten inroepen.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

9

4. Hoe gaan we dit bereiken? 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk presenteren we per pijler de maatregelen: 1. Vroegsignalering en preventie 2. Redzaamheid vergroten 3. Inkomensondersteuning 4. Schuldhulpverlening 5. Aanpak kinderarmoede 4.2

Vroegsignalering en preventie

Vroeg eropaf Mensen met schulden wachten vaak lang voor ze om hulp vragen. Gemiddeld is de schuld dan opgelopen tot bijna € 40.000 en zijn er 14 schuldeisers in het geding.3 Schulden kunnen relatief snel en eenvoudig worden opgelost als deze vroegtijdig worden gesignaleerd en nog relatief klein zijn. Daarnaast spelen bij schulden vaak ook andere problemen. Die kunnen dan ook worden gesignaleerd en aangepakt. Vroegsignalering is sinds 2021 een wettelijke taak (art. 3 Wgs). Verhuurders, water- en energiebedrijven en zorgverzekeraars moeten betalingsachterstanden melden bij de gemeente. De gemeente moet de betreffende inwoners hulp aanbieden. Mogelijk wordt tijdens deze beleidsperiode landelijk het aantal signaalpartners uitgebreid tijdens pilots of in wetgeving. In 2025 starten pilots met bijvoorbeeld de Belastingdienst, Toeslagen en het CAK. Bij het CAK gaat het om betalingsachterstanden bij de eigen bijdrage Wmo. Kerkrade zal onderzoeken of het mogelijk is om aan te haken bij deze pilots. De signalen worden opgepakt door een ‘vroeg eropaf team’. Het team bestaat uit schuldhulpverleners van Kredietbank Limburg. medewerkers van de Geldwijzerwinkel en sociaal werkers van Impuls. Het team verricht huisbezoeken en probeert de financiële problemen te stabiliseren of op te lossen voordat deze uit de hand lopen.

Afhankelijk van de problematiek die wordt aangetroffen, wordt bijvoorbeeld hulp bij thuisadministratie, aanvragen inkomensondersteuning, betalingsregeling, schuldhulpverlening of andere hulpverlening aangeboden. Inwoners met minder ernstige betalingsachterstanden worden gebeld of ontvangen een brief of sms. De aanpak van het Team Vroeg Eropaf wordt voortdurend verbeterd, mede op basis van nieuwe landelijke inzichten. Bevorderen van het gebruik van voorzieningen De gemeente blijft inzetten op het bevorderen van het gebruik van voorzieningen. Dit doen we als volgt: •

•

Bij de Geldwijzerwinkel informeren en adviseren we inwoners over geldzaken. Vanuit de Geldwijzerwinkel worden regelmatig activiteiten georganiseerd. Denk aan cursussen over rondkomen en de financiële gevolgen van belangrijke levensgebeurtenissen, zoals het verliezen van een baan, het krijgen van kinderen of een scheiding. Ook wordt er aandacht besteed aan initiatieven zoals de Week van het geld. De organisaties in Kerkrade die betrokken zijn bij de aanpak van armoede en schulden stellen gezamenlijk een activiteitenplan op. De Voorzieningenwijzer helpt bij het kiezen en aanvragen van beschikbare voorzieningen.

3 Zie Eindevaluatie Armoede- en schuldenaanpak Kerkrade 2020-2023.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

10

•

• •

•

•

•

• • •

4.3

De Wet proactieve dienstverlening (wet is nog niet aangenomen) geeft gemeenten meer mogelijkheden om bestanden te koppelen en rechthebbenden proactief inkomensondersteuning aan te bieden. Eenvoudige en laagdrempelige aanvraagprocedures. Maatschappelijke partners zoals stichtingen, fondsen, scholen, huisartsen, Kamer van Koophandel, de (grotere) werkgevers, huisarts, kinderopvang, UWV en woningcorporaties worden periodiek geïnformeerd over voorzieningen voor mensen in armoede. Consulenten en hulpverleners van de gemeente die Kerkradenaren spreken in het kader van bijvoorbeeld de Wmo (denk bijvoorbeeld aan de huishoudelijke hulp), Jeugdwet of Participatiewet ontwikkelen een extra antenne voor het signaleren en bespreekbaar maken van armoede en schulden. Publieksvoorlichting. De doelgroep en intermediairs wordt geïnformeerd via gemeentebladen, huis-aan-huisbladen, regionale nieuwszenders, sociale media en de websites van de gemeente, Geldwijzerwinkel en ketenpartners. Zichtbaarheid van informatie op andere plekken zoals scholen, verenigingen en buurthuizen. Plekken waar (minima)huishoudens vaak komen en dus een vindplaats voor informatie kunnen zijn. Het team in de Geldwijzerwinkel helpt inwoners bij het aanvragen van gemeentelijke voorzieningen en landelijke toeslagen. In de voorlichting is er extra aandacht voor ouderen.

We onderzoeken of we bedrijven en stagiaires kunnen inzetten bij het informeren van verschillende doelgroepen. Versterking redzaamheid

We geven inwoners de spreekwoordelijke hengel. We helpen mensen uit de brand, maar helpen en ondersteunen zodanig dat mensen uiteindelijk zoveel mogelijk zelf het heft in handen kunnen nemen. SchuldHulpMaatje Alles wat SchuldHulpMaatje doet is erop gericht om mensen met (dreigende) schulden vroegtijdig te bereiken en hulp te bieden via internet en met getrainde vrijwilligers, die deskundig en op persoonlijke wijze kunnen helpen naar een schuldenvrij leven. Begeleiding in gedragsverandering en financiële zelfredzaamheid staan daarbij centraal. Impuls Welzijnsorganisatie Impuls biedt laagdrempelige, preventieve ondersteuning bij (financiële) hulpvragen. Dat doen zij onder meer via de maatschappelijk werkers, een inloopspreekuur voor financiële hulpvragen in samenwerking met Schuldhulpmaatje en koken met een klein budget in de Vriendenkring. Online zelfhulp Inwoners met financiële hulpvragen kunnen zelf - of met hulp van een vrijwilliger, professional of familielid – online antwoorden en oplossingen vinden via zogenaamde Geldplannen van Startpunt Geldzaken. Gebruikers vullen een profiel in en krijgen op basis daarvan heel gericht een overzicht van tips en voorzieningen. Kerkrade biedt de Geldplannen via haar website aan aan alle inwoners. Taalhuis Voor mensen die moeite hebben met het lezen en schrijven van brieven of invullen van formulieren.

In het Taalcafé helpen taalcoaches en vrijwilligers met het begrijpen en spreken van de Nederlandse taal. Wijkpunten

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

11

Op diverse plekken in de Kerkraadse wijken zijn wijkpunten. Hier kan men terecht met vragen en ideeën. Medewerkers van de wijkteams ondersteunen bewoners met vragen die zij in het dagelijks leven tegenkomen. De medewerkers van de diverse organisaties werken samen om elke individuele vraag zo snel en volledig mogelijk te beantwoorden. Ook kunnen ze helpen met het aanvragen van regelingen en voorzieningen. Vriendenkring De Vriendenkring is een initiatief van Impuls. Iedereen in Kerkrade die op zoek is naar mensen met wie het klikt en met wie hij of zij iets leuks kan doen, kan zich aansluiten. Een Vriendenkring bestaat uit een groepje van 3 tot 6 mensen, dat regelmatig bij elkaar komt bij één van de deelnemers thuis. Eén van de activiteiten is koken met een klein budget. 4.4

Inkomensondersteuning

Met een laag inkomen is het vaak moeilijk om bepaalde uitgaven te bekostigen. De gemeente komt daarom tegemoet in de kosten van bijvoorbeeld de zorgverzekering, woonlasten en sociale of culturele activiteiten. Hierbij houdt de gemeente rekening met de specifieke behoeften en omstandigheden van verschillende doelgroepen. Ook als iemand op papier een hoger inkomen heeft, maar door schulden een laag besteedbaar inkomen overhoudt, kan die persoon in aanmerking komen voor inkomensondersteuning. Stadspas In deze beleidsperiode introduceert de gemeente een stadspas. Op vertoon van deze stadspas krijgen mensen diensten of goederen gratis of met korting. De stadspas is ook (bijvoorbeeld tegen betaling) verkrijgbaar voor inwoners met een hoger inkomen, zodat er geen stigmatisering optreedt. Een groot deel van de huidige gemeentelijke vergoedingen wordt in de toekomst aangeboden via de stadspas. Collectieve zorgverzekering De gemeente Kerkrade heeft samen met de andere gemeenten in Zuid-Limburg een overeenkomst gesloten met zorgverzekeraar VGZ. Hierdoor zijn huishoudens met een inkomen tot 150% van het sociaal minimum verzekerd van een ziektekostenverzekering met een goede dekking tegen een zo laag mogelijke prijs. Het eigen risico is meeverzekerd.

Bijzondere bijstand Bijzondere bijstand is bedoeld voor bijzondere kosten.4 Dit zijn extra kosten bij ziekte, een beperking of een andere reden. Bijvoorbeeld kosten voor brillen, rechtsbijstand of tandartskosten. Het moet gaan om kosten die niet tot de normale kosten van het bestaan horen, die men niet zelf kan betalen en ook niet vergoed worden (bijvoorbeeld door de zorgverzekering). Voor aanschaf duurzame gebruiksgoederen, huisinrichting en dergelijke wordt leenbijstand verstrekt. Regeling Sociaal Culturele Activiteiten De regeling Sociaal Culturele Activiteiten is er voor volwassenen vanaf 19 jaar en voor kinderen van 2 of 3 jaar oud. Er geldt een inkomensgrens van 120% van het sociaal minimum. De volgende zaken kunnen worden gedeclareerd: • Culturele, educatieve, recreatieve en sportieve activiteiten in georganiseerd verband. • Lidmaatschap van de bibliotheek. • Telefoon-, internet- of krantenabonnement. • Zwemles, dansles en dergelijke in georganiseerd verband. • Museumkaart. 4 Gemeenten zijn wettelijk verplicht bijzondere bijstand te verstrekken (art. 35 Participatiewet). Gemeenten hebben wel

de beleidsvrijheid om de draagkrachtberekening te bepalen en beleidsregels te formuleren.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

12

• • •

Bezoek aan Gaiazoo Bezoek aan alle speeltuinen in Kerkrade Bezoek aan Roda JC

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

13

Individuele Inkomenstoeslag De individuele inkomenstoeslag is een vrij besteedbare toeslag voor huishoudens die langer dan 3 jaar leven van een inkomen niet hoger dan 100% van het sociaal minimum en geen uitzicht hebben op inkomensverbetering.5 Pensioengerechtigden komen niet in aanmerking (dat is wettelijk zo geregeld). De bedragen 2024 zijn voor een alleenstaande € 445, voor een alleenstaande ouder € 513 en voor een gezin € 627. De gemeente bepaalt elk jaar opnieuw de hoogte aan de hand van de officiële consumentenprijsindex van het CBS. Woonkostentoeslag De woonkostentoeslag is een tijdelijke regeling als het inkomen plotseling daalt waardoor men de hypotheek of huur niet meer kan betalen. Bijvoorbeeld bij een ziekte, scheiding of werkloosheid. Men kan in verschillende situaties in aanmerking komen, bijvoorbeeld: • De kosten van de koopwoning zijn te hoog voor het inkomen. Het gaat onder andere om de hypotheekrente, het onderhoud en de onroerendezaakbelasting; • Het inkomen is plotseling sterk gedaald; • De huur of hypotheek is hoger dan de bovenste huurtoeslaggrens; • De aanvrager gaat op zoek naar een goedkoper huur- of koophuis. Huurtoeslag gaat vóór woonkostentoeslag. Men kan dus alleen woonkostentoeslag krijgen als u er geen recht is op huurtoeslag.

Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen Huishoudens met een inkomen rond het sociaal minimum en zonder vermogen komen in aanmerking voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen.6 Overige voorzieningen voor mensen met een krap budget Voedselbank Voedselbank Limburg-Zuid is er voor personen en gezinnen met een minimum tot zeer laag inkomen. De voedselbank geeft een wekelijks voedselpakket uit en heeft ook tweedehands kleding. Een aanvraag kan worden ingediend via een hulpverlenende instantie zoals Impuls, GGD of KBL. De gemeente Kerkrade subsidieert de voedselbank. Kledingbank Kledingbank Limburg verstrekt kleding op het moment dat iemand het nodig heeft en niet over de middelen beschikt om er zelf voor te kunnen zorgen. Om de noodzaak hiervan te bepalen werkt de kledingbank met het principe van verwijzing. Deze verwijzing kan men aanvragen bij een erkende hulpverlener of maatschappelijke instantie. De gemeente Kerkrade subsidieert de kledingbank. Stichting samen delen Parkstad Samen Delen verstrekt gratis meubels en kleding aan minima op verwijzing van instellingen. Ook statushouders kunnen er terecht. Samen Delen werkt op basis van verwijzingen door hulpverlenende instanties. De gemeente Kerkrade subsidieert activiteiten van Samen Delen. Ruilwinkel In de ruilwinkel kan men goederen en diensten ruilen tegen punten.

Men levert een dienst of brengt goederen naar de winkel en ontvangt hiervoor punten. Met deze punten kan men in de ruilwinkels 5 Gemeenten zijn wettelijk verplicht deze toeslag te verstrekken (art. 36a Participatiewet), maar hebben de

beleidsvrijheid om o.a. de hoogte van de bedragen, inkomensgrens en inkomensduur te bepalen. 6 De gemeentelijke beleidsvrijheid is beperkt: gemeenten mogen geen hogere inkomens- en vermogensgrens hanteren. Gemeenten mogen wel lagere grenzen vaststellen of ervoor kiezen om voor bepaalde of alle belastingen geen kwijtschelding te verlenen.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

14

weer goederen en/of diensten aanschaffen. Alles met gesloten beurzen. De ruilwinkel is te vinden in het Flexiforum. De ruilwinkel wordt financieel gesteund door de gemeente. Energie en Klimaat Fonds Kerkrade Inwoners, verenigingen en ondernemers met een eigen woning of gebouw kunnen bij het Energie en Klimaat Fonds Kerkrade een aanvraag indienen voor een lening tussen de € 1.000 en € 35.000 tegen een lage rente. Inwoners kunnen zich laten informeren bij Woonwijzerwinkel Limburg. Kindpakket In § 4.6 beschrijven we de inkomensondersteuning voor (gezinnen met) kinderen. 4.5

Schuldhulpverlening

Met goede schuldhulpverlening willen we schulden oplossen of – als dat niet mogelijk is – beheersbaar maken, zodat mensen voldoende overhouden voor de boodschappen en de vaste lasten. De gemeentelijke verantwoordelijkheid om schuldhulpverlening uit te voeren is vastgelegd in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Kredietbank Limburg De uitvoering van de schuldhulpverlening is belegd bij de Kredietbank Limburg (KBL). Kredietbank Limburg is geen commerciële bank, maar een Gemeenschappelijke Regeling van de gemeenten Brunssum, Kerkrade, Landgraaf, Maastricht en Sittard-Geleen. KBL heeft een aantal medewerkers op locatie in Kerkrade. Dat betekent dat inwoners niet ver hoeven te reizen voor een gesprek met een schuldhulpverlener. Integrale aanpak We pakken onze schuldhulpverlening integraal aan. Dit betekent dat wij niet alleen kijken naar de schuld zelf. We kijken ook naar de oorzaak van de schuld. We kijken naar motivatie, vaardigheden, mogelijke belemmeringen en problemen op andere leefgebieden. Onze hulp moet leiden tot een duurzame oplossing. Voorafgaand aan schuldhulpverlening doen KBL en Impuls samen een ‘quickscan’. Daarbij wordt samen met de inwoner een integraal hulpverleningsplan opgesteld. Termijnen Zonder hulp kunnen schulden snel groter worden. Daarom moeten we binnen vier weken na melding een gesprek hebben met de inwoner om de hulpvraag vast te stellen.

Dit staat in de Wgs. Soms is een financieel probleem zo ernstig dat het grote gevolgen heeft. Bijvoorbeeld als iemand uit zijn huis wordt gezet. Of als gas, water en licht worden afgesloten. Dit zijn zogenaamde ‘bedreigende schulden’. Als hier sprake van is, moeten we binnen drie dagen na melding in een gesprek de hulpvraag vaststellen. De gemeente moet volgens de Wgs binnen acht weken een beschikking tot schuldhulpverlening (of afwijzing) afgeven. In de lokale verordening is vastgelegd dat de beschikking binnen vier weken moet worden afgegeven. Kwaliteitsborging We houden de kwaliteit van de schuldhulpverlening scherp in de gaten. Er wordt gewerkt volgens de regels van de Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK). We gaan deze beleidsperiode ook aan de slag met invoering van de ‘Basisdienstverlening Schuldhulpverlening’: De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Rijk sloten in het voorjaar van 2024 een bestuurlijk akkoord om in alle gemeenten de basisdienstverlening te verbeteren. De gemeente en KBL voldoen al aan de meeste minimumeisen, maar op onderdelen is er nog verbetering mogelijk.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

15

Uitvoering en instrumentarium Inwoners met een financiële hulpvraag kunnen terecht bij KBL. Daar wordt de hulpvraag vastgesteld. Een deel van de mensen kan met informatie en advies zelf verder. Als er meer aan de hand is, wordt een quickscan gedaan en een plan van aanpak gemaakt. Dat plan van aanpak kan bestaan uit onder meer de instrumenten budgetbegeleiding, betalingsregeling, budgetbeheer, schuldregeling en beschermingsbewind: •

Budgetbegeleiding: Met budgetbegeleiding leert de cliënt op een verantwoorde manier met zijn geld om te gaan. Budgetbegeleiding heeft tot doel het verkrijgen van inzicht in de inkomsten en uitgaven, het voeren van een overzichtelijke administratie, en het afstemmen van de uitgaven op het beschikbare budget. Er wordt dus ook gewerkt aan gedragsverandering. Budgetbegeleiding wordt geboden door schuldhulpverleners en/of vrijwilligers van Schuldhulpmaatje.

•

Betalingsregeling: Een betalingsregeling wordt getroffen met één of enkele schuldeisers wanneer de schulden nog niet problematisch zijn. In principe wordt 100% van de schulden afbetaald.

•

Budgetbeheer. Inkomsten en uitgaven worden beheerd door een schuldhulpverlener.

•

Schuldregeling. Een schuldregeling is er in twee vormen: 1. Schuldbemiddeling. De schuldenaar spaart maandelijks geld voor de schuldeisers. Periodiek wordt het gespaarde geld overgemaakt naar de schuldeisers. Na 18 maanden wordt het restant van de schulden kwijtgescholden. Schuldeisers profiteren van een eventuele inkomensstijging. 2. Schuldsanering. De schulden worden met een saneringskrediet gedeeltelijk afbetaald aan de schuldeisers. De rest wordt door de schuldeisers kwijtgescholden. De schuldenaar betaalt in 18 maanden het krediet terug aan de gemeente. Dit heeft veel voordelen voor zowel schuldenaar, schuldeisers als de gemeente. Het beleid is daarom om in principe een saneringskrediet in te zetten, tenzij er zwaarwegende redenen zijn om een schuldbemiddeling in te zetten.

Bij een deel van de aanmelders zijn de problemen zo groot - of de afloscapaciteit zo klein - dat onderhandeling met schuldeisers geen zin heeft. Deze mensen zijn aangewezen op de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp) of – als ook de rechter geen oplossing ziet - op een jarenlang bestaan met schulden en een inkomen op de beslagvrije voet. Ook in dat geval biedt de gemeente hulp, bijvoorbeeld in de vorm van budgetbeheer, beschermingsbewind of bewaken dat de beslagvrije voet door schuldeisers goed wordt berekend. •

Beschermingsbewind. Net als bij budgetbeheer worden inkomsten en uitgaven beheerd. De bewindvoerder heeft daarbij meer bevoegdheden dan de schuldhulpverlener. Het wordt opgelegd door de rechter en vaak uitgevoerd door commerciële partijen. Ook KBL biedt beschermingsbewind. Wanneer de inwoner een laag inkomen heeft, moet de gemeente de kosten van beschermingsbewind vergoeden via de bijzondere bijstand. Beschermingsbewind is in Kerkrade, maar ook in de meeste andere gemeenten, de grootste kostenpost binnen de bijzondere bijstand. De gemeente zal met de rechtbank, bewindvoerders en KBL bekijken hoe we meer grip krijgen op de in- en uitstroom bij beschermingsbewind. Er zal onder meer worden ingezet op het treffen van schuldregelingen, zodat de grondslag voor schuldenbewind (beschermingsbewind op grond van schulden) vervalt.

•

Nazorg. We willen niet dat er opnieuw schulden ontstaan als de financiële problemen zijn opgelost. Goede nazorg aan gemotiveerde mensen voorkomt herhaling. We spreken de klant binnen drie maanden nadat de schuldregeling is afgerond. Dit is het nazorggesprek. We kijken dan hoe het gaat met het beheer van de financiën door de klant. Waar nodig geven we advies. Het gesprek is niet vrijblijvend en is onderdeel van ons traject schuldhulpverlening.

Beleidsplan armoede en schulden 2025-2027

16