Document · PDF

Accountantsverslag 2021 - gemeente Kerkrade (definitief concept).pdf

Gemeenteraad 14 juli 2022, gemeente KerkradeBij agendapunt: Ontwerpbesluit Jaarrekening 202110.361 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Concept

Gemeente Kerkrade

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept

Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9901 www.deloitte.nl

Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente Kerkrade Postbus 600 6460 AP Kerkrade Onderwerp Accountantsverslag 2021

Behandeld door C.C.J. Honings RA

Datum 21 juni 2022

Ons kenmerk Concept

Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2021 van de gemeente Kerkrade. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2021 van de gemeente Kerkrade. De jaarrekening 2021 van de gemeente Kerkrade geeft een getrouw en rechtmatig beeld De jaarrekening 2021 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Kerkrade. Wij zijn voornemens bij deze jaarrekening een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid. Wij bespreken onze bevindingen met de rekeningcommissie Wij zullen de uitkomsten van deze rapportage presenteren in de vergadering van de rekeningcommissie op 5 juli 2022. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met het bestuur en met de ambtelijke organisatie. Met vriendelijke groet, Deloitte Accountants B.V.

drs. R.M.J. van Vugt RA

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept

Inhoud

01 02

Samenvatting

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

Financiële positie 2.1 2.2 2.3

Vermogenspositie Saldo van baten en lasten Weerstandsvermogen

8 9 9

05 03

Jaarrekening 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8

Vastgoed Lening Stadion Voorzieningen Grondexploitaties Sociaal domein Sociale zaken (uitkeringen) Budgetoverheveling en overlopende posten Situatie Rusland/Oekraïne

12 12 14 15 16 17 18 18

Rechtmatigheid Wet normering topinkomens Aanbestedingen SiSa-bijlage 2021 Investeringskredieten Begrotingsoverschrijdingen

20 20 21 21 22

Accountantscontrole 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8

Opdracht Controleverklaring Materialiteit Administratieve organisatie en interne beheersing Geautomatiseerde gegevensverwerking Fraude Proces jaarrekeningcontrole Onafhankelijkheid

24 25 25 25 26 27 27 28

Bijlagen

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept

01 Samenvatting

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Samenvatting Samenvatting Financiële positie

Wij hebben de jaarrekening 2021 van de gemeente Kerkrade gecontroleerd die is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Deze controle is bedoeld om een onafhankelijk oordeel te geven over de getrouwheid en de rechtmatigheid hiervan. In deze samenvatting geven wij kort de conclusies en bevindingen naar aanleiding van onze werkzaamheden weer. Voor een meer gedetailleerd inzicht verwijzen wij naar de hoofdstukken 2 tot en met 5 van dit verslag.

•

Jaarrekening Rechtmatigheid

•

Accountantscontrole Bijlagen

•

Als gevolg van de versoepelingen tijdens COVID-19 heeft de controle van de jaarrekening 2021 weer deels op locatie bij de gemeente Kerkrade plaatsgevonden. Hoewel we weer fysiek konden samen komen was de controle over boekjaar 2021 een uitdaging, zowel voor de gemeente als voor Deloitte. De oorzaken hiervan hebben met name gelegen in de toenemende SiSa regelingen, capaciteitsdruk door onder andere de nasleep van de coronacrisis en de opvang van Oekraïense vluchtelingen, afhandeling van de watersnood en lopende verbeterprojecten om ervoor te zorgen dat de bedrijfsvoering binnen de gemeente Kerkrade ‘toekomstproof’ is. Door flexibele inzet van beide kanten hebben wij de controle 2021 kunnen afronden en presenteren wij voorliggend accountantsverslag. Wij danken de medewerkers van de gemeente Kerkrade voor de samenwerking. Wij zijn van mening dat de jaarrekening 2021 van de gemeente Kerkrade de omvang en de samenstelling van het eigen vermogen per jaareinde 2021 en het saldo van baten en lasten over 2021 getrouw en rechtmatig weergeeft. Er bestaan geen verschillen van inzicht met het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde grondslagen, de verslaggeving, of de uitkomsten van onze controlewerkzaamheden.

Dit laat onverlet dat er na onze controle nietgecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden resteren die onze rapporteringstolerantie van € 100.000 overschrijden. Voor deze niet-gecorrigeerde controleverschillen verwijzen wij naar bijlage 1 van dit accountantsverslag. De geconstateerde ongecorrigeerde controleverschillen (totaal € 616.000) en onzekerheden (totaal € 370.000) vallen binnen de materialiteitsgrenzen (€ 2.000.000 voor fouten en € 6.000.000 voor onzekerheden) van de jaarrekening 2021, waardoor deze geen invloed hebben op de strekking van de controleverklaring. Derhalve zijn wij voornemens om bij de jaarrekening 2021 van de gemeente Kerkrade een goedkeurende controleverklaring te verstrekken. Daarbij geldt als voorwaarde dat de door ons gecontroleerde jaarrekening ongewijzigd door de raad wordt vastgesteld. De gemeente Kerkrade realiseert over het boekjaar 2021 een positief resultaat van bijna € 3,0 miljoen. Begroot was een resultaat van ruim € 0,3 miljoen. Het feit dat het resultaat over 2021 positiever is uitgevallen dan begroot of verwacht, wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere bouwleges op het programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (€ 1,0 miljoen) en een meevaller inzake grondverkoop van voormalig Licom (€ 1,0 miljoen) op het programma Sociaal domein (programma 6/0).

Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar hoofdstuk 2.2 van dit rapport en de in het jaarverslag opgenomen analyse (financiële samenvatting, onderdeel d). Het positieve resultaat heeft tot gevolg dat de financiële positie van de gemeente Kerkrade is verbeterd. Het eigen vermogen is toegenomen van 15,8% van het balanstotaal naar 17,6% van het balanstotaal. Het ratio tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit komt uit op 1,54. Het weerstandsvermogen classificeren wij op basis hiervan als ruim voldoende. Wij hebben de belangrijkste uitgangspunten en veronderstellingen beoordeeld die ten grondslag liggen aan de schattingen in de jaarrekening, en achten deze aanvaardbaar. Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Samenvatting Samenvatting

•

Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole

• •

Uit onze beoordeling van de opzet en het bestaan van de administratieve organisatie en interne beheersing van de gemeente Kerkrade komen enkele verbeterpunten in de primaire processen van Kerkrade naar voren. De bevindingen, conclusies en aanbevelingen uit de interim-controle zijn door ons gerapporteerd in een gespreksverslag ten behoeve van het management (d.d. 11 maart 2022). De belangrijkste aanbevelingen betroffen het ontbreken van een tijdige uitvoering van de interne controlewerkzaamheden op de uitkeringen sociale zaken (o.a. Participatiewet) en sociaal domein (WMO en Jeugd), het ontbreken van het 4-ogen principe in het primaire proces van de sociale uitkeringen, ontbrekende uniformiteit in de vastlegging van de inkoopbehoefte/aanbesteding, de volledigheid van het contractenregister en het ontbreken van een periodieke spendanalyse ten aanzien van de aanbestedingen. Wij adviseren de gemeente Kerkrade om de genoemde verbeterpunten op te pakken en de hiermee gepaard risico’s te mitigeren. Daarnaast hebben wij nog specifieke bevindingen geconstateerd ten aanzien van WMO en de sociale uitkeringen, hiervoor verwijzen wij naar hoofdstuk 5.4 van voorliggend verslag. Tijdens de controle van de jaarrekening 2021 zijn ons geen aanwijzingen voor fraude gebleken. Ook is ons geen fraude gemeld.

Wij maken u er in dit verband op attent dat de accountantscontrole is gericht op het geven van een onafhankelijk oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening en niet specifiek op het ontdekken van fraudes of onregelmatigheden binnen de gemeente Kerkrade. Wij hebben tijdens het uitoefenen van onze functie als extern accountant van de gemeente Kerkrade de onafhankelijkheidsvoorschriften in acht genomen, zoals die gelden voor het uitvoeren van assurance-opdrachten. Wij hebben in 2021 geen werkzaamheden verricht die een bedreiging vormen voor onze onafhankelijkheid als controlerend accountant van uw gemeente.

Bijlagen

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept

02 Financiële positie

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Financiële positie Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van de ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente. 2.1 Vermogenspositie In het Besluit begroting en verantwoording provincie en gemeenten (BBV), de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2021 bedraagt € 9,5 miljoen voordelig (begroot: € 0,8 miljoen nadelig). Per saldo is tussentijds € 6,5 miljoen aan de reserves gedoteerd (begroot: dotatie van 1,1 miljoen), zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat vóór resultaatbestemming over 2021 € 3,0 miljoen voordelig bedraagt (begroot: € 0,3 miljoen voordelig). Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. De tussentijdse mutaties in de reserves hebben plaatsgevonden op basis van raadsbesluiten. In het hiernavolgende overzicht hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. Eigen vermogen (in € 1.000)

2021

2020

2019

Eigen vermogen per 1 januari

31.934

25.963

29.096

Mutaties reserves

6.517

3.721

-/- 3.497

Gerealiseerd resultaat

2.986

2.250

364

41.437

31.934

25.963

Solvabiliteit

18%

16%

14%

Nettoschuldquote

75%

74%

79%

Structurele exploitatieruimte

-1%

Eigen vermogen per 31 december Financiële kengetallen

Wij meten de financiële positie van Kerkrade aan drie criteria, ontleend aan een publicatie van de VNG, waarbij sprake is van een positieve situatie als alle drie van de volgende indicatoren beter zijn. De indicatoren zijn: Solvabiliteit < 20%, netto-schuldquote > 100% en structurele exploitatieruimte < 0%. De gemeente Kerkrade heeft een betere positie op deze criteria, met uitzondering van de solvabiliteit (17,6%) die lager is dan de grens van 20%. Hoewel de financiële positie ultimo 2021 reeds is verbeterd, blijven wij benadrukken dat de gemeente Kerkrade de financiële ontwikkelingen goed moet blijven monitoren.

De solvabiliteitsratio is de maat voor schuldbelasting van het gemeentebezit. De solvabiliteit is lager dan de richtlijn die gesteld wordt vanuit de VNG. Echter, er is vanuit de VNG een bewuste keuze gemaakt om geen harde norm op te leggen voor de kengetallen. Een kengetal of de ontwikkeling van een kengetal is namelijk een weerspiegeling van het gevoerde beleid. Hierin kunnen bewuste keuzes zijn gemaakt. Het BBV vraagt hierbij om een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Bij de beoordeling van de financiële situatie van de gemeente Kerkrade zien wij niet direct verhoogde risico’s in het feit dat de solvabiliteit lager is dan de zachte streefwaarde van 20%. In de totale beoordeling van de financiële situatie van de gemeente constateren wij namelijk dat de schulden kunnen worden terugbetaald en de geïdentificeerde risico’s (financieel) zijn afgedekt. Daarnaast is er sprake van een structureel sluitende en evenwichtige begroting. Indien het beleid is om de solvabiliteitsratio wel verder op te hogen, zijn er structureel exploitatie-overschotten nodig, hetgeen betekent dat dit impact zou hebben op andere onderdelen van het beleid.

Zie tevens de uiteenzetting in de paragraaf 2 weerstandsvermogen en risicobeheersing Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021 8 (onderdeel d) in de jaarstukken 2021 van de gemeente Kerkrade.

Concept Financiële positie Samenvatting

2.2 Saldo van baten en lasten

Financiële positie

Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de politieke besluitvorming.

Jaarrekening

De exploitatie over 2021 laat een voordelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 3,0 miljoen zien, ten opzichte van een begroot saldo van € 0,3 miljoen. Dit is een voordeel van € 2,7 miljoen ten opzichte van de bijgestelde begroting.

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

De grootste voordelen ten opzichte van eerste formele bijstelling begroting 2021 zitten in de bouwleges (€ 1,0 miljoen) en de grondverkoop van voormalig Licom (€ 1,0 miljoen). De toename van de bouwleges is te wijten aan een groot aantal uitbreidingen van bedrijfslocaties en een forse toename van het aantal Particuliere aanvragen. De grondverkoop van voormalig Licom heeft betrekking op het aandeel van de gemeente Kerkrade in de verkoop van de gronden door GR WOZL. De raad is hier via een raadsinformatiebrief op 22 december 2021 over geïnformeerd (kenmerk: 21it04321).

Resultaat conform begroting

€ 308

(* € 1.000)

Voordeel Bouwleges

€ 1.014

Meevaller grondverkoop vml. Licom

€ 977

Overige (meerdere posten)

€ 687

Gerealiseerde resultaat 2021 Het restant van het positief resultaat ten opzichte van de begroting wordt veroorzaakt door diverse kleinere afwijkingen op de verschillende programma’s. De gemeente Kerkrade heeft de verschillen tussen Resultaat bestemming 2021 regulier realisatie en begroting toegelicht en de belangrijkste financiën in kaart gebracht in de Resultaat bestemming 2021 Corona programmaverantwoording. Voor nadere (detail) informatie verwijzen wij naar pagina 11 van het jaarverslag van de gemeente Kerkrade. Wij adviseren om vanaf boekjaar 2022 meer expliciet bij de Resultaat na bestemming 2021 analyse van de afwijkingen bij de programma’s de relatie te leggen met de eventuele mutaties in de reserves.

€ 2.986 -/- € 2.380 -/- € 161 € 445

2.3 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandcapaciteit is opgebouwd uit de Algemene Reserve, Algemene Reserve OBK en Reserve Exploitatie. Hierbij wordt in het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GTK), zoals opgesteld door de provincie Limburg, genoemd dat voornamelijk uitgegaan moet worden van de algemene reserve. De gemeente Kerkrade betrekt bij het bepalen van de weerstandscapaciteit ook de Reserve Exploitatie. Dit betreft namelijk de vrije ruimte inclusief het resultaat en is derhalve terecht meegenomen in het bepalen van de beschikbare weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is het bedrag dat voortvloeit uit de inschatting van de (toekomstige) financiële risico’s.

Voor een nadere toelichting omtrent de kaders verwijzen wij naar de uiteenzetting in paragraaf 2 ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van de jaarrekening 2021. Op de volgende pagina hebben wij korte samenvatting van het weerstandsvermogen opgenomen. Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Financiële positie Samenvatting Financiële positie

De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt ultimo 2020 € 10,9 miljoen op basis van de gerealiseerde gegevens over 2020. Middels de risico inschatting heeft uw gemeente de risico’s gekwantificeerd op € 7,1 miljoen. Dit bedrag bepaalt het benodigde weerstandsvermogen. Hiermee komt de gemeente Kerkrade uit op een ratio tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit van 1,54, hetgeen classificeert als ruim voldoende conform de tabel zoals opgesteld door de NAR en universiteit Twente. Deze tabel uit de paragraaf weerstandsvermogen hebben wij nevenstaand opgenomen.

Jaarrekening Hoewel de gemeente Kerkrade de financiële positie heeft verbeterd blijven wij benadrukken dat de gemeente Kerkrade de financiële ontwikkelingen kritisch dient te blijven monitoren.

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept

03 Jaarrekening

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Jaarrekening Samenvatting

Dit hoofdstuk belicht de bevindingen die, volgens ons professionele oordeel, van belang zijn om te rapporteren. 3.1 Vastgoed

Financiële positie Jaarrekening

Eind 2021 bedraagt de boekwaarde van de materiële vaste activa van de gemeente Kerkrade € 149,0 miljoen (2020: € 132,6 miljoen). De materiële vaste activa zijn conform het BBV opgesplitst in investeringen economisch nut, investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden opgelegd en investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut. De grootste componenten binnen de materiële vaste activa betreffen de gebouwen (€ 59,3 miljoen) en de grond-, weg- en waterbouwkundige werken inclusief riolen (€ 59,0 miljoen).

Accountantscontrole

Binnen het gemeentelijk vastgoed wordt steeds opnieuw een onderverdeling gemaakt in strategisch en niet-strategisch vastgoed. Objecten die specifiek worden aangemerkt als “strategisch kernvoorraad” worden als zodanig belangrijk beschouwd dat ze (op korte termijn) niet vervreemd mogen worden. Deze worden op een goed onderhoudsniveau gehouden. De overige gebouwen staan op de nominatie om vervreemd of gesloopt te worden. Deze gebouwen worden in principe marginaal onderhouden op basis van alleen klachtenonderhoud. De totale boekwaarde van het niet-strategisch vastgoed, van in totaal 18 objecten, is nagenoeg geheel afgeschreven en bedraagt in totaliteit € 0,2 miljoen. Het bedrag aan niet-strategisch vastgoed bestaat geheel uit de aangekochte kerk, pastorie en woningen met betrekking tot de gebiedsontwikkeling Rolduckerveld. Deze panden zullen worden gesloopt en er worden in het plangebied nieuwe infra en groen gerealiseerd. De verwerving was noodzakelijk om later de investeringen in infra en groen te kunnen realiseren. Voor de gemeente zijn de verwervings- en sloopkosten daarom bijkomende kosten. Deze kosten zijn geactiveerd onder de materiële vaste activa. Analoog op de verwerving van gronden om een weg te kunnen aanleggen worden deze aankopen niet in één keer afgewaardeerd ten laste van het resultaat, maar afgeschreven in ca. 25 jaar.

Deze verwervingskosten zijn dus toegevoegd aan het krediet voor het slopen en het aanleggen van infrastructuur en groenvoorzieningen en meegenomen in de afschrijving van die investering.

Bijlagen

Indien de gebouwen niet als strategisch vastgoed worden aangemerkt en daarmee geen functie meer vervullen voor de gemeente gerelateerde taken, indiceert dit dat er wellicht een boekwaardecorrectie vanwege een duurzame waardevermindering aan de orde is. Wij kunnen ons vinden in het standpunt van de gemeente Kerkrade dat er geen sprake is van een (materiële) duurzame waardevermindering ten aanzien van het niet-strategisch vastgoed.

Rechtmatigheid

3.2 Lening Stadion De gemeente heeft een belang van 87,495% in Holding Stadion Kerkrade B.V. (hierna: Stadion) en een vordering van € 18,6 miljoen op het Stadion. Of de vordering geheel inbaar zal zijn, is afhankelijk van de huur voor het Parkstad Limburg Stadion (hierna: PLS) door voetbalclub Roda JC (hierna: RJC). De inkomsten van het Stadion bestaan namelijk uit de huurontvangsten van RJC. Uit deze ontvangsten lost Stadion een (deel) af ten behoeve van de rente/aflossing ten aanzien van de genoemde langdurige vordering aan de gemeente Kerkrade. Over dit onderwerp heeft de raad 1 juli 2020 een besluit genomen voor de periode tot en met 2023. Roda JC heeft richting gemeente aangegeven in het voorjaar 2022 in gesprek te willen over de voorwaarden omtrent de tijdelijk verlaagde huurverplichting. Het college heeft ingestemd met dit gespreksverzoek. De basis afspraak is dat Stadion jaarlijks € 800.000 aan huur int van Roda JC en € 700.000 daarvan betaalt aan rente/aflossing aan de gemeente Kerkrade. Op basis van de tijdelijk herziene huurafspraken heeft de gemeente in boekjaar 2021 circa € 250.000 ontvangen van Stadion. Van dit bedrag is € 100.000 gebruikt ter bekostiging van de eigenaarslasten van het PLS (ozb, verzekering, etc). Het restant is gebruikt voor rente (€ 98.000) en aflossing (€ 52.000).

Een nadere uiteenzetting van deze systematiek is onder andere ook opgenomen in de financiële paragraaf in de nota van toelichting behorend bij het raadsbesluit van 1 juli 2020. © 2021 2022 Deloitte The Netherlands

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

De totale aflossing van de lening Stadion was in boekjaar 2021 € 52.000. Met dit tempo duurt het meer dan 150 jaar om de lening af te lossen. Dit zijn factoren die nopen tot het kritisch beoordelen van de lening aan Stadion. Wij kunnen ons vinden in het standpunt van de gemeente Kerkrade dat er nog geen direct risico is wat betreft de ‘oninbaarheid’ van de lening op korte termijn. Hieraan liggen de volgende argumenten aan ten grondslag:

• • • • •

De gemeente heeft aangegeven dat zij geen vorderingen en/of uitgegeven leningen zal kwijtschelden. De lening loopt tot en met 2046 en de termijn blijft gehandhaafd. Op basis van het raadsbesluit van 1 juli 2020 dient een bedrag van € 400.000 per jaar over de periode 2018-2020 alsook een bedrag van € 550.000 per jaar over de periode 2021-2023 in de periode tussen 2024 en 2046 aanvullend te worden terugbetaald (bovenop de reguliere aflossingen). Er is sprake van investeerders, die momenteel proberen om Roda JC weer sportief en financieel gezond te maken. Er is een vernieuwde cessie getekend welke per 2021 in werking is getreden. Hiermee worden de jaarlijkse betalingsverplichtingen voldaan. De gelden die worden ontvangen vanuit de KNVB zijn niet stopgezet door Corona. Voor de vordering is er dus geen directe afhankelijkheid van de gemiste wedstrijdinkomsten. Op dit moment worden alle verplichtingen uit de cessie nagekomen en is er geen achterstand in het nakomen van de (financiële) verplichtingen. Er sprake is van een ruime looptijd en vernieuwde betalingsregelingen (tot en met 2046). Conform de nieuwe afspraken heeft Roda JC voldaan aan haar betalingsverplichtingen over 2021 en 2022 (tot en met juni). Tot slot geldt een hypothecair recht op het stadion die de gemeente kan uitoefenen.

Gezien de potentiële waarde is op het moment geen sprake van een majeure onderdekking van de waardering van de lening. In het geval Roda failliet zou gaan, zal voor het lege stadion een nieuwe huurder of een nieuwe bestemming moeten worden gezocht. Dat kost tijd. Vanuit het toezichtkader kan hiervoor een periode van vier jaren worden uitgetrokken. Pas wanneer in die periode geen zicht is op een oplossing komt een afboeking van de vordering in beeld. Dit is het slechtste (worst case) scenario.

In het verlengde hiervan heeft de gemeente Kerkrade de volwaardigheid van de vordering kritisch beoordeeld. De hieruit voortvloeiende risico’s zijn gekwantificeerd voor een bedrag van € 1,6 miljoen en opgenomen in de paragraaf 2.Weerstandsvermogen en risicobeheersing in de jaarrekening 2021. Uiteraard adviseren wij de ontwikkelingen te blijven volgen en bij eventuele wijziging in omstandigheden de financiële consequenties hiervan in kaart te brengen.

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Jaarrekening Samenvatting Financiële positie

3.3 Voorzieningen De gemeente Kerkrade heeft voorzieningen gevormd voor de mogelijke verliezen, risico’s of verplichtingen, ter egalisering van kosten en voor beklemde middelen van derden. De omvang van de voorzieningen kan samengevat worden in onderstaand overzicht: Bedragen * € 1.000

Jaarrekening

31.12.2020

Dotatie

Onttrekking

Vrijval

31.12.2021

338

432

177

593

3.001 1.240

25 0

0 0

3.026 1.240

Voorziening verkoop aandelen

Voorziening Wegen

332

Voorziening oninbare belastingdebiteuren Voorziening pensioenverplichting wethouders Voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

Voorziening projecten - Heerlenersteenweg

Voorziening projecten – Zonstraat/Clausstraat

Totaal voorziening voor verplichtingen en risico’s

4.941

470

178

5.233

Voorziening riolen

3.299

3.298

Voorziening dialect activiteiten

Voorziening projecten Heilust

Totaal voorziening door derde beklemde middelen

3.411

3.325

Totaal

8.352

470

264

8.558

De voorzieningen in de jaarrekening bedragen € 8,6 miljoen. Deze voorzieningen worden conform de voorschriften van het BBV in meerdere jaarrekeningposten verantwoord. De voorziening pensioenverplichting wethouders, voorziening wegen, voorziening riolen en de voorziening dialect activiteiten zijn verantwoord onder de post voorzieningen (€ 6,7 miljoen). De voorziening oninbare belastingdebiteuren en dubieuze debiteuren sociale zaken is opgenomen onder de vorderingen in de jaarrekening (€ 1,8 miljoen). De voorziening verkoop aandelen onder de financiële vaste activa en de voorzieningen projecten onder de grondexploitaties (zie hiervoor paragraaf 3.4). Het saldo van de voorzieningen is mede gebaseerd op schattingen. Vanwege de subjectiviteit die hier inherent aan is, hebben wij tijdens de jaarrekeningcontrole aandacht besteed aan de onderbouwing en de plausibiliteit van de uitgangspunten en veronderstellingen die ten grondslag liggen aan de berekeningen van de voorzieningen.

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

Bij de grootste voorziening, voorziening riolen, ter hoogte van € 3,3 miljoen is geen sprake van een schattingselement. De voorziening is namelijk gebaseerd op de overschotten of tekorten op de producten riolering (conform artikel 44 lid 2 BBV). Het resterende bedrag aan voorzieningen bestaat met name uit een voorziening voor pensioenaanspraken met betrekking tot (voormalige) wethouders (€ 3,0 miljoen) en dubieuze debiteuren sociale zaken (€ 1,2 miljoen). Wij hebben vastgesteld dat de voorziening voor pensioenaanspraken ultimo boekjaar 2021 voor het volledige bedrag is verantwoord. De voorziening is gebaseerd op basis van de onderliggende actuariële berekeningen van een deskundige derde partij. Ten aanzien van de waardering van de oninbare debiteuren (sociale zaken) hebben wij vastgesteld dat de verantwoorde voorziening kritisch is geanalyseerd door de gemeente Kerkrade en op basis van een consistente gedragslijn is verantwoord. Op basis van bovenstaande uiteenzetting schatten wij de schattingsonzekerheid in de betreffende voorzieningen als beperkt in. Naast de voorzieningen heeft de gemeente Kerkrade de volgende (belangrijke) schattingselementen opgenomen in de jaarrekening 2021: • Waardering voorziening oninbare debiteuren (waaronder ook belastingdebiteuren). De gemeente Kerkrade heeft de voorziening belastingdebiteuren gewaardeerd in lijn met de inschattingen van de BsGW.

• Waardering grondexploitaties en uitgegeven leningen (zie uiteenzetting in hoofdstuk 3.2 en 3.4). Wij hebben hierbij geen bevindingen in de schattingen geconstateerd die onze rapportagetolerantie overschrijden. 3.4 Grondexploitaties De grondexploitaties zijn door de gemeente Kerkrade opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) met het oog op de jaarrekening 2021. Over het algemeen stellen wij dat de overige grondexploitaties van de gemeente Kerkrade binnen afzienbare tijd aflopen, zodat de ramingen in de grondexploitaties beter zijn in te schatten en het bijbehorende risicoprofiel steeds verder afneemt.

Totaal grexen (boekwaarde in duizenden) € 0,0 -€ 500,0 -€ 1.000,0 -€ 1.500,0

2019

2020

Totaal voorziening grexen (boekwaarde in duizenden)

2021

De balanswaarde van de grondexploitatie bedraagt ca. € 0,8 miljoen negatief (2020: -/- € 0,9) , inclusief de voorziening van € 17.000 (2020: € 4.000). Een negatief saldo op de grondexploitaties betekent dat er meer ontvangsten € 120,0 dan uitgaven hebben plaatsgevonden, hetgeen vanuit een risicoperspectief positief is. De gemeente Kerkrade heeft de € 100,0 gerealiseerde tussentijds winsten gereserveerd in een ‘algemene reserve OBK’ en bestemmingsreserve ‘reserve grondexploitatie OBK’ . In de vorm van de algemene reserve OBK is er een specifieke reserve voor het opvangen van € 80,0 eventuele niet al voorziene/afgedekte risico’s in de totale grondexploitaties. De reserve is door de verkopen van de gronden € 60,0 op de Rodaboulevard versneld aangevuld met € 0,76 miljoen tot het ‘oorspronkelijke’ niveau van € 1,25 miljoen. Het bedrag van deze reserve is apart betrokken bij de weerstandscapaciteit. Vanuit de bestemmingsreserve ‘reserve grondexploitatie OBK’ € 40,0 worden niet verwachte verliezen uit grondexploitaties betaald. De reserve werkt op deze manier als ‘werkreserve’ voor het € 20,0 Grondbedrijf. De resterende stille reserve over alle grondexploitaties is ingeschat binnen een bandbreedte van circa € 0,0 € 0,3 – € 0,8 miljoen positief.

Deze eventuele winst is een inschatting van toekomstige winsten op de grondexploitaties en 2019 2020 2021 zijn derhalve nog niet gerealiseerd. De gemeente Kerkrade houdt vooralsnog, vanuit voorzichtigheidsprincipe, rekening Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021 15 met € 0,3 miljoen in het meerjarig verloop van de ‘reserve grondexploitatie OBK’.

Concept Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

Rechtmatigheid

Gegeven de bestemmingsreserve, stille reserve, onze controlewerkzaamheden en de resterende bedragen in de grondexploitaties zien wij hierin geen verhoogde risico’s. Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de waardering van de grondexploitaties ultimo 2021. 3.5 Sociaal domein Lasten Jeugd De totale lasten Jeugd, zoals opgenomen in de jaarrekening 2021, bedragen circa € 18,4 miljoen. De grootste financiële stromen voor de lasten Jeugd betreffen de Zorg in Natura (€ 16,0 miljoen) en het Gedwongen Kader (€ 1,2 miljoen). De inkoop van jeugdzorg, alsmede financiële verwerking, is uitbesteed aan centrumgemeente Maastricht. Op 25 april 2022 hebben wij van de accountant van gemeente Maastricht de gewaarmerkte verantwoording lasten jeugd 2021 ontvangen. Hierbij hebben we vastgesteld dat de gewaarmerkte lasten overeenkomen met de door de gemeente Kerkrade in de definitieve jaarrekening verantwoorde lasten. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat de afwikkeling van de oude jaren (2017 tot en met 2020) geen materiële impact hebben op de jaarrekening 2021 van de gemeente Kerkrade. Het gecumuleerde effect hiervan bedraagt namelijk afgerond € 0,2 miljoen nadelig en is ook zodanig in de jaarrekening 2021 verwerkt. Wijziging woonplaatsbeginsel

Accountantscontrole Bijlagen

Per 1 januari 2022 is het nieuwe woonplaatsbeginsel Jeugdwet van kracht gegaan, onder andere als gevolg van het feit dat het in veel gevallen lastig te bepalen is welke gemeente financieel verantwoordelijk is alsmede doordat het vaststellen van de woonplaats van de gezagsdrager van een jeugdige tot hoge uitvoeringslasten leidt. Uitgangspunt conform het nieuwe woonplaatsbeginsel is dat de woonplaats van de jeugdige leidend is bij het bepalen welke gemeente financieel verantwoordelijk is. Bij jeugdhulp met verblijf betreft dit de woonplaats waar de jeugdige onmiddellijk voorafgaand aan zijn verblijf zijn woonadres had. Voorgaand betekent niet enkel dat de nieuwe instroom beoordeeld dient te worden aan de hand van het nieuw woonplaatsbeginsel. Tevens dient de migratiegroep, zijnde de zittende populatie van jeugdigen die nu en op datum inwerkingtreding van de wet jeugdhulp ontvangen uit hoofde van de jeugdwet, herbeoordeeld te worden. Wij vragen u aandacht voor voorgaande met het oog op de accountantscontrole van volgend boekjaar. Lasten WMO De gemeente Kerkrade heeft naar aanleiding van het uitvoeren van de interne controlewerkzaamheden diverse bevindingen geconstateerd ten aanzien van de rechtmatigheid van de lasten WMO.

Deze bevindingen zagen met name toe op onvoldoende onderbouwing waarom een afgegeven toekenning (duur, zwaarte en hoogte) passend is in de specifieke cliëntsituatie. Gemeente Kerkrade heeft van de voor de accountantscontrole relevante dossiers alsnog adequaat kunnen onderbouwen dat de reeds toegekende voorzieningen rechtmatig zijn toegekend. Echter benadrukken wij het belang van adequate onderbouwing van de rechtmatigheid van afgegeven toekenningen in de toekomst. PGB-bestedingen De PGB-bestedingen zijn verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft – net als in voorgaande jaren – bij de PGBverantwoordingen voor Jeugd en Wmo over 2021 een controleverklaring met beperking verstrekt. De PGB-bestedingen over 2021 bedragen circa € 1,2 miljoen.

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Jaarrekening Samenvatting Financiële positie

Vanaf 2019 verricht u inzake de prestatielevering van PGB-bestedingen aanvullende interne controles. Daarbij opgemerkt dat u controles (waaronder detailcontroles) uitvoert en dat u tot de conclusie komt dat met de huidige interne controlewerkzaamheden geen onzekerheden ten aanzien van prestatielevering resteren. 3.6 Sociale zaken (uitkeringen)

Jaarrekening

Vanaf 1 november 2022 worden de uitkeringen (waaronder participatiewet, IAOW, BBZ, Bijzondere bijstand, loonkostensubsidie, TOZO en IAOZ) verwerkt en geadministreerd in de (sub)administratie X-Works. De lopende uitkeringsdossiers, uit de voormalige (sub)administratie Civision, zijn per voorgenoemde datum overgezet naar het nieuwe uitkeringssysteem. De leverancier van Xworks heeft een toets uitgevoerd, waaruit is af te leiden dat de uitkeringsdossiers juist en volledig zijn overgezet naar het nieuwe systeem.

Rechtmatigheid

Middels detailcontrole hebben wij de uitkeringen en bijbehorende baten getoetst op getrouwheid en rechtmatigheid. Tevens hebben wij de interne integrale aansluitingen getoetst tussen de (sub)administraties Civision/Xworks, de financiële administratie Coda en de jaarrekening voor de genoemde uitkeringen. Uit deze detailcontrole en aansluitingen komen financiële onzekerheden naar voren welke wij onder uw aandacht brengen. Deze financiële onzekerheden zijn als volgt:

Accountantscontrole Bijlagen

Constatering

Soort uitkering

Fout/onzekerheid

De onzekerheid heeft betrekking op het bedrag aan uitkeringen die zijn afgegeven door twee tijdelijke medewerkers die niet goed waren ingewerkt en waarvan de behandelde dossiers niet zijn betrokken in de interne controle. De dossiers die wel in de interne controle zijn betrokken, van deze twee tijdelijke medewerkers, waren allen onrechtmatig en zijn gecorrigeerd in de SiSa verantwoording behorende bij de jaarrekening 2021.

Participatiewet (G2/01)

Onzekerheid

€ 280.000

Onzekerheid ten aanzien van opgenomen baten levensonderhoud BBZ. Vanwege de overgang naar Xworks hebben wij geen aansluiting ontvangen tussen de verantwoorde baten in de Participatiewet (G2/08) jaarrekening en de subadministraties Civision/Xworks (ontbrekend lijstwerk). Hierdoor kunnen wij niet met zekerheid vaststellen dat deze baten juist en volledig zijn verantwoord.

Onzekerheid

€ 82.000

Onzekerheid ten aanzien van opgenomen baten levensonderhoud TOZO. Vanwege de overgang naar Xworks hebben wij geen aansluiting ontvangen tussen de verantwoorde baten in de Tozo (G4/04) jaarrekening en de subadministraties Civision/Xworks (ontbrekend lijstwerk). Hierdoor kunnen wij niet met zekerheid vaststellen dat deze baten juist en volledig zijn verantwoord.

Onzekerheid

€ 8.000

Bedrag

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

De geconstateerde onzekerheden vallen binnen de gestelde materialiteitsgrenzen, waardoor deze geen invloed hebben op de strekking van de controleverklaring. Daarnaast hebben wij in het primaire proces rondom uitkeringen verbeterpunten geconstateerd, hiervoor verwijzen wij naar paragraaf 5.4. 3.7 Budgetoverheveling en overlopende posten De wettelijke grondslag voor het financieel toezicht is neergelegd in de ‘Gemeentewet’, het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ en het ‘Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader’. Gemeenten zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor hun financiële huishouding. Een structureel en reëel sluitende begroting is daarbij essentieel. Indien dit niet het geval is, dient in de meerjarenbegroting aannemelijk te worden gemaakt dat dit evenwicht alsnog tot stand wordt gebracht. Met het toezicht wordt beoogd een gezonde financiële situatie bij gemeenten te bevorderen.

Accountantscontrole

Repressief toezicht is de regel, en preventief toezicht is een uitzondering. Elke gemeente krijgt vóór 1 januari bericht over het toezichtsregime voor het komende begrotingsjaar. De gemeente Kerkrade valt onder het repressief toezicht. In het belang van het imago kan sprake zijn van de tendentie dat de gemeente aan de maatschappij een bepaald resultaat wil tonen (conform de door de raad goedgekeurde begroting). Als gevolg van politieke beslissingen en van een veranderlijke regelgeving binnen de sector kan er derhalve sprake zijn van (prestatie)druk. Wanneer de gemeente een zeer positief resultaat behaalt, geeft dit de maatschappij een tegenstrijdig beeld van de problematiek in de sector. Een te negatief resultaat drukt aan de andere kant op de financiële positie van de gemeente Kerkrade. Derhalve gaat het hier om een mogelijke prikkel voor het al dan niet toepassen van budgetoverheveling. Naar aanleiding van dit risico hebben wij verhoogde aandacht besteed aan de overlopende posten in de jaarrekening 2021, waarbij het risico op budgetoverheveling en op het vormen van ‘potjes’ het grootst is. Dit betreft zowel de overlopende activa als de overlopende passiva.

Bijlagen

Middels uitgebreide detailcontroles hebben wij de overlopende activa en passiva gecontroleerd. Daarbij hebben wij 67% van de overlopende activa en 70% van de overlopende passiva gecontroleerd. Wij hebben geen indicaties die erop duiden dat er sprake is van het vormen van ‘potjes’ of van budgetoverheveling.

Rechtmatigheid

3.8 Situatie Rusland/Oekraïne De Oekraïne-crisis heeft (naar verwachting) in 2022 belangrijke maatschappelijke en financiële gevolgen. Heel concreet en bekend is op dit moment de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne, maar de crisis heeft naar verwachting o.a. ook een verder opdrijvend effect op de inflatie. Dit was overigens na het (min of meer) einde van de COVID-19-pandemie al ingezet, nu consumenten weer meer geld uitgeven en bedrijven hun verliezen willen terugverdienen. Een verder stijgende inflatie vanwege de Rusland/Oekraïne-crisis heeft gevolgen voor de kosten bij het inkopen van goederen en diensten, maar kan ook gevolgen hebben voor de verwachte resultaten op projecten, en op de bouwgrondexploitatie. De exacte impact hiervan is op dit moment niet in te schatten en hangt ook af van de duur van de crisis en van het antwoord op de vraag welke (steun)maatregelen de rijksoverheid eventueel gaat treffen. Ondanks deze feiten heeft de crisis voor de gemeente Kerkrade geen gevolgen wat betreft de continuïteit en ontplooit de gemeente ook geen activiteiten in of met Rusland of Oekraïne. De gemeente heeft de gevolgen ook als zodanig toegelicht in de jaarrekening.

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept

04 Rechtmatigheid

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Rechtmatigheid Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

4.1 Wet normering topinkomens Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij de naleving van de voorschriften met betrekking tot de Wet normering topinkomens (verder: de WNT) beoordeeld. De maximale bezoldiging voor topfunctionarissen van een gemeente bedraagt over boekjaar 2021 € 209.000. Voor de gemeente Kerkrade geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionarissen worden aangemerkt. Op grond van onze controlewerkzaamheden concluderen wij dat de bezoldigingen van de gemeentesecretaris en de griffier voldoen aan de WNT. Wel hebben wij vastgesteld dat de gemeente Kerkrade in de periode van 1 januari 2021 tot en met 11 januari 2021 geen gemeentesecretaris had aangesteld. In 2021 zijn er geen ontslagvergoedingen uitgekeerd aan topfunctionarissen die als zodanig zijn bestempeld door de WNT. De bezoldigingen van deze topfunctionarissen zijn, na het naar aanleiding van de accountantscontrole doorvoeren van enkele correcties, op een toereikende wijze in de jaarrekening toegelicht. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan - ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslag-vergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000.

In 2021 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd. 4.2 Aanbestedingen De Europese aanbestedingswetgeving valt onder de reikwijdte van het oordeel van de instellingsaccountant over de financiële rechtmatigheid. Met betrekking tot het naleven van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij voor het boekjaar 2021 een formele onrechtmatigheid geconstateerd ter hoogte van €5.277.072, welke niet meeweegt in ons oordeel. Voorgenoemde formele onrechtmatigheid ziet toe op de lasten Wet Maatschappelijke Ondersteuning (specifiek zijnde dagbesteding, begeleiding en kortdurend verblijf) en wordt veroorzaakt door een onjuist genomen collegebesluit. We hebben vastgesteld dat initiële aanbesteding ten aanzien van de lasten Wet Maatschappelijke Ondersteuning (dagbesteding, begeleiding en kortdurend verblijf) rechtmatig heeft plaatsgevonden middels een bestuurlijke aanbesteding. Echter heeft het College van burgemeester en wethouders op 11 december 2018 besloten dat er geen nieuwe aanbieders meer gecontracteerd kunnen worden voor begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf. Dit in de aanloop van de doorontwikkeling van Samen Leven en de hiermee gepaard gaande nieuwe gunning per 1 juli 2019. Op 15 januari 2019 is de beoogde koers Samen Leven in de commissie BenS gepresenteerd.

Op basis van de aldaar gegeven reacties, heeft het college op 5 februari 2019 besloten om de bestaande werkwijze te handhaven en Samen Leven niet verder door te ontwikkelen en implementeren. Daarbij is tevens nogmaals besloten om geen verzoeken van nieuwe zorgaanbieders te honoreren. Op 21 december 2021 heeft het college besloten om per 1 juli 2022 nieuwe verzoeken van nieuwe zorgaanbieders weer in behandeling te nemen. Hiermee werd in boekjaar 2021 niet meer voldaan aan de voorwaarden van de oorspronkelijke bestuurlijke aanbesteding, met als onbedoeld effect deze formele onrechtmatigheid. Dit werkt ook nog door naar het eerste halfjaar 2022. Volledigheidshalve wordt door de vakafdeling opgemerkt dat er in de periode tussen eind 2018 en eind 2021 geen bezwaren zijn gemaakt door (andere) zorgaanbieders. De vakafdeling geeft verder aan dat aansluiten van nieuwe aanbieders altijd mogelijk is gebleven als onderaannemer van reeds gecontracteerde aanbieders. In de praktijk blijkt dit ook regelmatig te hebben plaatsgevonden. En daar waar specifieke zorgvragen niet vanuit de reeds gecontracteerde zorgaanbieders konden worden beantwoord, zijn met op deze vragen gespecialiseerde zorgaanbieders alsnog overeenkomsten gesloten. Feitelijk is daarmee ook van uitsluiting geen sprake geweest. Tot slot heeft dit geen gevolgen gehad voor de zorgverlening naar de burgers.

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Rechtmatigheid Samenvatting Financiële positie Jaarrekening

4.3 SiSa-bijlage 2021 Wij hebben onzekerheden in de SiSa-bijlage 2021 geconstateerd voor een bedrag van € 370.000, welke wij hebben opgenomen in bijlage 2. De procedure die uw gemeente moet naleven bij het aanleveren van de bestanden aan het CBS is ten opzichte van vorig jaar niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien zeven documenten aan het CBS aan te leveren. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de nota Verwachtingen accountantscontrole SiSa 2021. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren). Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U heeft dit aan ons bevestigd en wij constateren dit ook op basis van onze nadere werkzaamheden hierop. 4.4 Investeringskredieten

Rechtmatigheid Accountantscontrole

Bij het beoordelen van de investeringskredieten hebben wij géén overschrijdingen geconstateerd die onze rapporteringstolerantie van € 100.000 overschrijden. De investeringskredieten vertonen geen overschrijdingen die niet verklaarbaar zijn, of die de jaarschrijven overschrijden. Derhalve constateren wij géén onrechtmatigheden die meetellen in ons oordeel.

Bijlagen

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Rechtmatigheid

357

Verschillen tussen begrote (1ste formele wijziging) en werkelijke lasten (in duizenden) -55 -863

-742

-218

-388

-1.714

-4.132

08 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

07 Volksgezondheid en milieu

-2.226

06 Sociaal Domein

€ 1.000 € 500 €0 -€ 500 -€ 1.000 -€ 1.500 -€ 2.000 -€ 2.500 -€ 3.000 -€ 3.500 -€ 4.000 -€ 4.500

00 Bestuur en Ondersteuning

Bijlagen

05 Sport, Cultuur en Recreatie

Accountantscontrole

Een voorbeeld hiervan is de afrekeningen in het sociaal domein die pas na 31 december bekend worden. Bij de gemeente Kerkrade is op één programma sprake van een begrotingsoverschrijding op de lasten (zie ook hieronder). Het betreft het programma 01 Veiligheid. De overschrijding valt onder bovenstaande uitzonderingen waardoor de overschrijding niet meetelt als onrechtmatigheid voor ons rechtmatigheidsoordeel. Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse naar de paragraaf Begrotingsbijstellingen na 1e begrotingswijziging 2021 (financiële samenvatting, onderdeel c) in de jaarstukken 2021.

04 Onderwijs

Rechtmatigheid

1. De overschrijding is wel gemeld aan de raad, maar er is geen ruimte voor een wijziging in de begroting; 2. Er staan direct gerelateerde baten tegenover de overschrijding; 3. Het betreffen openeind regelingen.

03 Economie

Jaarrekening

Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2021 hebben wij ook de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat wijzigingen of overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze binnen het begrotingsjaar geïnformeerd zijn. Het begrotingscriterium is uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de Commissie BBV. Dit is van belang zodat het budgetrecht van de gemeenteraad beschermd blijft. Een overschrijding van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft niet altijd mee te tellen in het accountantsoordeel. Er gelden 3 verschillende criteria voor wanneer dit niet mee telt in ons oordeel. Namelijk:

02 Verkeer, Vervoer en Waterstaat

Financiële positie

4.5 Begrotingsoverschrijdingen

01 Veiligheid

Samenvatting

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept

05 Accountantscontrole

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Accountantscontrole Samenvatting

5.1 Opdracht

Financiële positie

Onze opdracht betreft de controle van de jaarrekening 2021 van de gemeente Kerkrade, met als doel een onafhankelijk oordeel te geven over de getrouwheid en de rechtmatigheid hiervan, en over de naleving van de specifieke wet- en regelgeving. Wij hebben deze controle verricht met inachtneming van het Nederlands recht, waaronder de Nederlandse Controlestandaarden en het controleprotocol van de gemeente Kerkrade d.d. 14 juli 2022. Deze opdracht is schriftelijk vastgelegd in onze opdrachtbevestiging van 15 oktober 2021 (met als kenmerk: 2110C39195/WS).

Jaarrekening

Op basis van onze werkzaamheden en de uitkomsten daarvan concluderen wij dat de jaarrekening 2021 van de gemeente Kerkrade een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van het eigen vermogen per 31 december 2021 en van het resultaat over 2021. Dit impliceert het volgende:

Rechtmatigheid

• •

Accountantscontrole

•

Bijlagen

•

De jaarrekening 2021 is opgesteld in overeenstemming met de bepalingen zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincie en gemeenten (BBV). De grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die zijn gehanteerd voor het opmaken van de jaarrekening 2021 voldoen aan de geldende verslaggevingsvoorschriften en zijn consistent toegepast. Voorts zijn de schattingen op basis waarvan de jaarrekening is opgesteld, aanvaardbaar. Wij hebben de belangrijkste uitgangspunten en veronderstellingen die hieraan ten grondslag liggen, beoordeeld in het kader van het beeld dat de jaarrekening als geheel dient te geven. De in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties over 2021, zijn in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen, in overeenstemming met de Kadernota Rechtmatigheid 2018 (meest actuele versie), met de begroting, en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder de gemeentelijke verordeningen, zoals opgenomen in het normenkader. Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen.

Als onderdeel van dit vereiste hebben wij vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25, en artikel 26 BBV. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden. Er bestaan geen verschillen van inzicht met het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde grondslagen, de verslaggeving, of de uitkomsten van onze controlewerkzaamheden. Na onze controle resteren er niet-gecorrigeerde controleverschillen die onze rapporteringstolerantie van € 100.000 overschrijden. Hiervoor verwijzen wij naar bijlage 1 van voorliggend accountantsverslag. De geconstateerde ongecorrigeerde controleverschillen vallen binnen de materialiteitsgrenzen bij de jaarrekening, waardoor deze geen invloed hebben op de strekking van de controleverklaring.

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Accountantscontrole Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole

5.2 Controleverklaring Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2021 van de gemeente Kerkrade een goedkeurende verklaring te verstrekken. De goedkeurende strekking van de controleverklaring betreft daarbij zowel de getrouwheid van de jaarrekening als de financiële rechtmatigheid. Wij geven deze controleverklaring af onder voorbehoud van goedkeuring van de jaarrekening door de gemeenteraad. Graag ontvangen wij daartoe een exemplaar van de vastgestelde jaarrekening 2021. Mochten er nog wijzigingen in de definitieve versie hiervan worden aangebracht, dan verzoeken wij u ons hiervan in kennis te stellen. Wij dienen deze wijzigingen alsdan te beoordelen alvorens onze controleverklaring hierbij mag worden opgenomen. 5.3 Materialiteit Voor ons oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening gaan wij uit van het materialiteitsbegrip. Dit begrip is leidend voor het evalueren van de bevindingen die uit de controle van de jaarrekening voortkomen en voor de betekenis daarvan met betrekking tot ons oordeel. Voor de jaarrekening 2021 van de gemeente Kerkrade hebben wij een materialiteit gehanteerd van € 2.000.000 (1,0% van de lasten, inclusief dotaties aan de reserves). Voor de diepgang van onze controlewerkzaamheden hebben wij de uitvoeringsmaterialiteit bepaald op € 1.600.000 miljoen.

Voor de controle op de naleving van enkele specifieke rechtmatigheidsaspecten, zoals de Wet normering topinkomens, hanteren wij een lagere materialiteit, die aansluit bij datgene wat hierbij is voorgeschreven in het controleprotocol WNT 2021. 5.4 Administratieve organisatie en interne beheersing

Bijlagen

De bevindingen, conclusies en aanbevelingen uit de interim-controle zijn door ons gerapporteerd in een gespreksverslag (d.d 11 maart 2022). De belangrijkste aanbevelingen betroffen het ontbreken van een tijdige uitvoering van de interne controlewerkzaamheden op de uitkeringen sociale zaken (o.a. Participatiewet) en sociaal domein (WMO en Jeugd), het ontbreken van het 4-ogen principe in het primaire proces van de uitkeringen (m.n. Participatiewet), ontbrekende uniformiteit in de vastlegging van de inkoopbehoefte/aanbesteding, de volledigheid van het contractenregister en het ontbreken van een periodieke spendanalyse ten aanzien van de aanbestedingen. Wij adviseren de gemeente Kerkrade om de genoemde verbeterpunten op te pakken en de hiermee gepaard risico’s te mitigeren. Daarnaast hadden wij ten tijde van de interim-controle de volgende specifieke bevindingen geconstateerd: WMO De gemeente Kerkrade heeft naar aanleiding van het uitvoeren van de interne controlewerkzaamheden diverse bevindingen geconstateerd ten aanzien van de rechtmatigheid van de lasten WMO. Deze bevindingen zien met name toe op:

Besluiten zijn genomen door een onbevoegde functionaris (cq. functionaris welke hiertoe niet gemandateerd is door het College B&W). Voorgenoemde bevinding is met terugwerkende kracht gecorrigeerd middels het afgeven van een (onder) mandaatbesluit aan de betreffende functionarissen. Onvoldoende onderzoek documentatie en dossiervorming: onder andere waaruit blijkt dat (duur, omvang en hoogte van) de toegekende zorg passend is in de Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021 25 situatie van de cliënt en hiermee rechtmatig is toegekend.

Concept Accountantscontrole Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

De bevindingen uit de interne controle WMO alsmede de bevindingen uit de externe controle zijn met de clusterleiders WMO besproken en uitgezet naar de betreffende consulenten ter opvolging. Ten tijde van de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat alle bevindingen zijn opgelost/hersteld binnen de gemeente Kerkrade, waardoor wij geen financiële fouten hebben geconstateerd ten aanzien van de lasten WMO. Uitkeringen sociale zaken Ook ten aanzien van sociale zaken zijn er naar aanleiding van de uitgevoerde interne controlewerkzaamheden en interim-controle diverse bevindingen geconstateerd ten aanzien van de getrouwheid en de rechtmatigheid van de lasten. Deze bevindingen zien met name toe op:

• • • •

Heronderzoeken worden niet (tijdig) door de betreffende consulenten uitgevoerd. Onvoldoende onderzoek documentatie en dossiervorming: onder andere waaruit blijkt dat vermogen- en inkomenstoets (adequaat) is uitgevoerd en voorschotten terecht zijn verstrekt. Hierdoor is er sprake van een risico dat uitkeringen onrechtmatig zijn verstrekt. Niet (tijdig) onderzoeken van fraudesignalen. Foutieve berekeningen ten aanzien van terugvorderingen.

Bovengenoemde geconstateerde bevindingen zijn bij de uitvoering teruggelegd om opvolging te geven aan de constateringen. In april/mei hebben er met de gemeente diverse overleggen plaatsgevonden over de ondernomen vervolgacties en naar aanleiding hiervan hebben wij in totaal een onzekerheid geïdentificeerd in de uitkeringen Participatiewet van € 280.000. Eventuele fouten voortvloeiend uit bovenstaande bevindingen zijn gecorrigeerd in de definitieve SiSa verantwoording. De gemeente Kerkrade onderkent dat dit een belangrijk issue is en heeft ons aangegeven dat dit veelvuldig onderwerp van gesprek is bij coachgesprekken en het inwerkprogramma van nieuwe consulenten. Op korte termijn zal ook een verbeterplan worden opgezet om de geconstateerde bevindingen in de toekomst te voorkomen. 5.5 Geautomatiseerde gegevensverwerking Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op het gebied van de betrouwbaarheid en de continuϊteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking aan u gerapporteerd zouden moeten worden. Wij willen u in dit kader wel adviseren verhoogde aandacht te hebben voor eventuele cyberrisico’s, met name in de digitale tijd waarin we nu leven.

Wij maken u erop attent dat de controle van de jaarrekening 2021 primair gericht is op het geven van een oordeel over de jaarrekening, en naar zijn aard niet bedoeld is om uitspraken te doen over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Daarbij is het tevens van belang dat wij ten behoeve van de jaarrekeningcontrole vooralsnog slechts in beperkte mate gebruikmaken van de geautomatiseerde gegevensverwerking binnen de gemeente Kerkrade, omdat wij onze controlebevindingen overwegend baseren op de binnen uw organisatie aanwezige brondocumenten, zoals facturen, bankafschriften en overeenkomsten.

Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2021

Concept Accountantscontrole Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen

Verder hebben wij op 10 januari 2022 inlichtingen ingewonnen ten aanzien van de dreiging van Log4j. Parkstad IT heeft proactief penetratietesten verricht en heeft in het geval van defensieve zwakte de applicaties uitgeschakeld, tot er nieuwe patching beschikbaar was. Vervolgens is, na het uitvoeren van intensieve scans, door Parkstad IT vastgesteld dat geen penetraties hebben plaatsgevonden. Op basis van onze werkzaamheden zijn wij niet tot een andere conclusie gekomen. 5.6 Fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Kerkrade. De gemeenteraad dient hierop toe te zien. In dit verband vermelden wij dat de gemeente Kerkrade zowel een gedragscode voor ambtenaren, bestuur en burgemeester, een regeling melding vermoeden misstand, een regeling vertrouwenspersoon, als een kader integriteitbeleid heeft vastgesteld, maar dat zij als basis voor een effectieve fraudebeheersing nog niet beschikt over een analyse van het frauderisico. Als accountant van de gemeente Kerkrade hebben wij de verantwoordelijkheid om het risico te beoordelen dat de jaarrekening 2021 als gevolg van fraude, onjuistheden of verduistering van activa, afwijkingen van materieel belang zou kunnen bevatten. Wij hebben hiertoe een aantal werkzaamheden uitgevoerd, zoals:

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Kerkrade&id=dea884c7-b130-46e7-9637-7ec49bbbd964