20n00565 collegenota Grondnota 2021.PDF
Tekst van het document
|C
'enîe Kerkrade A d vies-besluitformulier Aan het college
Repeteren
Stedelijke Ontwikkeling å Beheer Stedelijke Ontwikkeling P. Coorens
Registratienummer: 20n00565
]
Zaaknummer:
045-5676536
KI Paul.Coorens@kerkrade.nl
Onderwerp: Grondnota 2021 Beslispunten: 1. Akkoord te gaan met de grondnota 2021 en specifiek met de volgende beslispunten: a) Kennis te nemen van het ontwikkelingsprogramma, wonen, gebiedsontwikkeling, bedrijvigheid, verkeer, toerisme en recreatie en natuur en landschap; Zie vervolg blad 2. Bijlagen: Toelichting en Grondnota 2021
Conceptbrief bijgevoegd: Nee
Concept raadsvoorstel bijgevoegd: Nee
D Financiële consequenties D Voorzien in begroting Zo ja, begrotingspost: Zo neen, t.l.v. budget:
D Personele en rechtspositionele consequenties 0 Te behandelen in GO/OR-vergadering D Behandeld in GO/OR-vergadering Zo ja, d.d.:
Toetsing Rechtmatigheid 0 Uitgevoerd en akkoord D Niet van toepassing D Bijzonderheden: toelichten in nota Toetsing Duurzaamheid 0 Duurzaamheid
ū Communicatieactiviteiten ĩĥ Plaatsen op perslijst: D Inspraak
ļ
í
Toetsing Marketing 1 PR (steeds toelichten in nota) ū Uitgevoerd 0 Niet van toepassing
i ļ
Gezonde en vitale stad (steeds toelichten in nota) D Uitgevoerd 0 Niet van toepassing
Medeparafen/mede-adviezen
Directeur
Directeur
Directeur
Hoofd Bedrijfsbureau Paraaf d.d. Afdelingshoofd Paraaf d.d.
akkoord, paraaf zie bijgevoegde notitie; Paraaf d.d.:
akkoord, paraaf zie bijgevoegde notitie; Paraaf d.d.:
akkoord, paraaf zie bijgevoegde notitie; Paraaf d.d.:
0
1
Besproken met portefeuillehouder wethouder H. Wiermans
Besluit college
5S-12-'Ŭ0
Vergadering d.d.: Volgnr. Agenda: Repeteren: Besluit conform voorstel: Zo neen:
Ĥ-5-i CcntóvSm
LdJc uccep,tel Lûitdi tektatŵi. 1
c Kerkrade Voorstel om te beslissen (vervolg):
b) c)
Kennis te nemen van het verloop van de reserve OBK en de mededeling dat in het kader van de jaarrekening de verschillen tussen geraamde en gerealiseerde resultaten inzichtelijk zullen worden gemaakt; Kennis te nemen van de kaders van het grondbeleid;
2.
Akkoord te gaan met de tarieven voor verkoop openbaar groen en verhuur openbaar groen, volkstuinen en hobby- en paardenweides voor 2021 zoals weergegeven in de tabel in deze nota;
3.
De grondnota ter kennisgeving aan te bieden aan de raadscommissie Grondgebied en Economische Zaken, commissievergadering 3 februari 2021.
Aantekeningen secretaris I collegeleden
Aantekeningen collegebesluit
Behandelen in commissie Algemene Zaken en Middelen 4Parkstad
Behandelen in commissie Burgers en Samenleving
Behandelen in commissie Grondgebied en Economische Zaken
Nee
Nee
Nee
d.d.
d.d.
d.d.
Behandelen in adviesraad
Behandelen in adviesraad
d.d.
d.d.
Behandelen in raadsvergadering
Nee
;
I
d.d.
2
fc
'emeente Kerkrade Nota van toelichting Nummer.: 20n00565
Kerkrade,
Onderwerp Grondnota 2021 Beslispunten 1. Akkoord te gaan met de grondnota 2021 en specifiek met de volgende beslispunten: a) Kennis te nemen van het ontwikkelingsprogramma, wonen, gebiedsontwikkeling, bedrijvigheid, verkeer en buitenring, toerisme en recreatie en natuur en landschap; b) Kennis te nemen van het verloop van de reserve OBK en de mededeling dat in het kader van de jaarrekening de verschillen tussen geraamde en gerealiseerde resultaten inzichtelijk zullen worden gemaakt; c) Kennis te nemen van de vastgestelde kaders van het grondbeleid; 2. Akkoord te gaan met de tarieven voor verkoop openbaar groen en verhuur openbaar groen, volkstuinen en hobby- en paardenweides voor 2021 zoals weergegeven in de tabel in deze nota; 3. De grondnota ter kennisgeving aan te bieden aan de raadscommissie Grondgebied en Economische Zaken, commissievergadering 3 februari 2021. Inleiding In de jaarlijkse grondnota wordt ingegaan op de wijze waarop middels het gemeentelijk grondbeleid een bijdrage kan worden geleverd aan het behalen van de ruimtelijk-economische doelstellingen van onze stad. Het college stelt deze grondnota jaarlijks vast. Thans ligt voor de grondnota 2021. In de grondnota wordt ook het gemeentelijk grondbeleid in financiële zin toegelicht. Daartoe wordt ingegaan op de reserve grondexploitatie OBK.
Middels de verkoop van gemeentegrond ten behoeve van woningbouwontwikkeling en de uitgifte van bedrijfsterreinen worden revenuen ten gunste van deze reserve gegenereerd. Niet voorziene verliezen worden uit deze reserve gedekt. In de onderstaande tabel is een prognose van het meerjarig verloop van de 'reserve grondexploitatie OBK' in beeld gebracht.: bedragen x C 1.000
Beginsaldo Resultaten Grondbedrijf
2020 1.298
2021 712
2022 217
2023 470
2024 620
61
95
253
150
150
Verruiming openingstijden HUB
-132
-82
Kosten exploitatie fietsenstalling
-32
-
Sloopkosten school Gracht
-45
-80
IBA "Ikgroenheť'/Holzkuil
-145
-
-
-
-
Juridische kosten bp Holzkuil WOP-projecten *
-
-50
-71
Vennootschapsbelasting 201 7
16
Vennootschapsbelasting 2018
-3
-
Vennootschapsbelasting 201 9
-
-20
-
-
-
Businesscase Rolduckerveld
-25
-50
-
-
-
Klooster Bleijerheide
-
-368
Marketingactiviteiten
-50
-
-
-
-
Herontwikkeling pand Zonstraat
-160
60
-
-
-
Eindsaldo
712
217
470
620
770
* Dit betreft nog de doorwerking van eerdere projecten, er worden geen nieuwe WOP-projecten meer bekostigd vanuit de reserve
3
c Kerkrade De resultaten van het Grondbedrijf betreffen de winsten en verliezen uit grondexploitaties. Hieronder volgt een onderbouwing van de geraamde winst- of verliesneming uit de grondexploitaties. bedragen x C 1.000
raming
raming
raming
raming
raming
2020
2021
2022
2023
2024
-
60
100
100
100
- Rolduckerstraat (Brede School)
3
53
50
50
50
- Pastoor Theelenstraat (Campus)
43
3
-
-
-
-
-
-
-
-
Project Rodaboulevard Dislocaties:
Erensteinerveld Kaffebergsweg
-
-
-
-
-
Op de Knip
12
-
-
-
-
Teutelebroekstraat-Kerkvoetpad
3
103
103
-
-
Toekomstige herstructureringsprojecten
Subtotaal Kernwinkelgebied Kerkrade-West
Totaal
-
-
-
-
-
61
219
253
150
150
-
-124
-
-
-
61
95
253
150
150
In het kader van de jaarrekening zullen de verschillen tussen de gerealiseerde en geraamde resultaten voor 2020 nader worden toegelicht. De beheersvoorschriften zijn van toepassing op projecten waarbij de gemeente een actief grondbeleid voert. In die gevallen ontwikkelt de gemeente de eigen gronden zelf en verkoopt zij bouwrijpe grond. Het kan ook voorkomen dat de gemeente bij projecten géén actief grondbeleid uitvoert, maar enkel een faciliterende rol heeft. In die gevallen zal de gemeente op basis van de Wro kosten verhalen op de ontwikkelende partijen. Het gaat hierbij om kosten voor bestemmingsplanwijziging, gemeentelijke inzet, aanleg van voorzieningen etc. Bij de herstructurering van het Rolduckerveld is sprake van faciliterend grondbeleid, waarbij de gemeente bijdragen van Wonen Zuid en HEEMwonen ontvangt. Wel worden gronden geruild, omdat dit nodig is voor de toekomstige planologische indeling van het plangebied. De gronden worden bouwruw geruild. Dat wil zeggen onbebouwd (verhardingen, opstallen etc. zijn verwijderd) maar niet bouwrijp. De waarde van de bouwruwe gronden is getaxeerd. De gronden worden tegen een marktconforme prijs tussen partijen overgedragen. Voor wat betreft de grondruil is hier sprake van een voor partijen unieke situatie waarvoor maatwerk is geleverd.
Doelstelling Het gemeentelijk grondbeleid levert een bijdrage aan het behalen van de ruimtelijk-economische doelstellingen binnen een gemeente. De wijze waarop deze doelstellingen kunnen worden bereikt, met welke middelen en binnen welke randvoorwaarden, wordt inzichtelijk gemaakt in deze grondnota. Argumenten 1. Akkoord te gaan met de grondnota 2021; Op basis van de grondnota wordt onder andere inzichtelijk gemaakt wat het belang is van het gemeentelijk grondbeleid. Er wordt ingegaan op de grondexploitaties en het programma voor woningbouwontwikkeling en bedrijfsterreinen alsook op gebiedsontwikkelingen. Basis voor het ontwikkelingsprogramma vormt de structuurvisie van de gemeente en de uitwerking daarvan in de stadsdeelvisies. Er is verder inzichtelijk gemaakt wat de financiële gevolgen zijn van de ontwikkelingen voor de reserve OBK.
4
#C
Kerkrade
Tevens wordt inzichtelijk gemaakt binnen welke kaders de ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt en op grond waarvan gronden worden geadministreerd respectievelijk gronden worden gewaardeerd. 2. Akkoord te gaan met de tarieven voor verkoop openbaar groen en verhuur openbaar groen, volkstuinen en hobby- en paardenweides voor 2021 zoals weergegeven in de tabel in deze nota; Op basis van de beheersvoorschriften wordt in de grondnota jaarlijks de grondprijs vastgesteld voor de verkoop en verhuur van openbaar groen aan particulieren. Voorgesteld wordt om de tarieven voor de verkoop van openbaar groen en de verhuur van openbaar groen, volkstuinen, hobby- en paardenweides voor 2021 met 1,57o te indexeren en daarmee aan te sluiten bij de tarievennota. In bijgaande tabel wordt de grondprijs voor de verkoop c.q. de verhuur van gemeentegrond aan particulieren aangeduid. Tarief Verkoop openbaar groen
Verhuur tuin: Opp. (m2)
2020
2021 C1 m2
C1 m2
62,9
64
C/jr.
C1 jr.
< 20
12,0
12
^0
30,1
31
< 100
60,1
61
< 150
90,2
92
< 200
120,3
122
0,61/1712
0,62/ m2
Verhuur volkstuin: Opp. (m2)
C/jr.
C1 jr.
^0
11,9
12
< 100
23,8
24
< 150
35,6
36
000
47,5
48
0,25 1 m2
0,25 1 m2
Verhuur hobby/paardenwei: Opp. (m2)
C1 jr.
C/jr.
< 1500
^200
^200
178,2
181
< 2000
237,6
241
0500
297,0
301
oooo
356,4
362
<4000
451,5
458
< 5000
534,6
543
< 6000
605,9
615
< 7000
664,4
674 724
OOOO
712,9
oooo
748,5
760
<10000
772,3
784
> = 10000
0,078 1 m2
0,08 t m2
5
fC Kerkrade Kanttekeningen Niet van toepassing
Financiën In de grondnota worden de financiële gevolgen van het gemeentelijk grondbeleid nader aangeduid.
Personele consequenties Niet van toepassing
Rechtmatigheid De nota voldoet aan de rechtmatigheidseisen.
Duurzaamheid Niet van toepassing
Communicatie Er is geen specifieke communicatie over de grondnota vereist.
Marketing/PR Niet van toepassing
Gezondheid en vitaliteit Niet van toepassing
Uitvoering De grondnota ter kennisgeving aan te bieden aan de raadscommissie Grondgebied en Economische Zaken, commissievergadering 3 februari 2021.
De directeür Sector Stedelijke Ontwikkeling 8t Beheer,
T.E.W. Willems.
6
t; r ï
#c
\2#
.'.r,j0 1 . ÖiG ni'^'*-
'emeente Kerkrade A dvies-besluitformulier Aan het college
Stedelijke Ontwikkeling 8ì Beheer Stedelijke Ontwikkeling P. Coorens ffi 045-5676536 El Paul.Coorens@kerkrade.nl
Registratienummer: 20n00565 Zaaknummer:
Onderwerp: Crondnota 2021 Beslispunten: 1. Akkoord te gaan met de grondnota 2021 en specifiek met de volgende beslispunten: a) Kennis te nemen van het ontwikkelingsprogramma, wonen, gebiedsontwikkeling, bedrijvigheid, verkeer, toerisme en recreatie en natuur en landschap; Zie vervolg blad 2. Bijlagen: Toelichting en Grondnota 2021
Conceptbrief bijgevoegd: Nee
Concept raadsvoorstel bijgevoegd: Nee
D Financiële consequenties D Voorzien in begroting Zo ja, begrotingspost: Zo neen, t.l.v. budget:
ū Personele en rechtspositionele consequenties D Te behandelen in GO/OR-vergadering D Behandeld in GO/OR-vergadering Zo ja, d.d.:
Toetsing Rechtmatigheid 0 Uitgevoerd en akkoord D Niet van toepassing D Bijzonderheden: toelichten in nota Toetsing Duurzaamheid 0 Duurzaamheid
D Communicatieactiviteiten D Plaatsen op perslijst: D Inspraak Toetsing Marketing 1 PR (steeds toelichten in nota) m Uitgevoerd 0 Niet van toepassing Gezonde en vitale stad (steeds toelichten in nota) D Uitgevoerd 0 Niet van toepassing
Medeparafen/mede-adviezen
Directeur
Directeur
Directeur
Hoofd Bedrijfsbureau Paraaf d.d. Afdelingshoofd Paraaf d.d.
akkoord, paraaf zie bijgevoegde notitie; Paraaf d.d.:
akkoord, paraaf zie bijgevoegde notitie; Paraaf d.d.:
akkoord, paraaf zie bijgevoegde notitie; Paraaf d.d.:
0
Besproken met portefeuillehouder wethouder H. Wiermans
Besluit college
08 -ìí-'íC
Vergadering d.d.: Volgnr. Agenda: Repeteren: Besluit conform voorstel: Zo „een:
/-\„
/if /O -
1
ÍC
jemeent Kerkrade Voorstel om te beslissen (vervolg):
b) c)
Kennis te nemen van het verloop van de reserve OBK en de mededeling dat in het kader van de jaarrekening de verschillen tussen geraamde en gerealiseerde resultaten inzichtelijk zullen worden gemaakt; Kennis te nemen van de kaders van het grondbeleid;
2.
Akkoord te gaan met de tarieven voor verkoop openbaar groen en verhuur openbaar groen, volkstuinen en hobby- en paardenweides voor 2021 zoals weergegeven in de tabel in deze nota;
3.
De grondnota ter kennisgeving aan te bieden aan de raadscommissie Grondgebied en Economische Zaken, commissievergadering 3 februari 2021.
Aantekeningen secretaris I collegeleden
Aantekeningen collegebesluit
Behandelen in commissie Algemene Zaken en Middelen + Parkstad
Behandelen in commissie Burgers en Samenleving
Behandelen in commissie Grondgebied en Economische Zaken
Nee
Nee
Nee
d.d.
d.d.
d.d.
Behandelen in adviesraad
Behandelen in adviesraad
d.d.
d.d.
Behandelen in raadsvergadering
Nee
| ;
d.d.
ļ
2
c 'ente Kerkrade Nota van toelichting Nummer.: 20n00565
Kerkrade,
Onderwerp Grondnota 2021 Beslispunten 1. Akkoord te gaan met de grondnota 2021 en specifiek met de volgende beslispunten: a) Kennis te nemen van het ontwikkelingsprogramma, wonen, gebiedsontwikkeling, bedrijvigheid, verkeer en buitenring, toerisme en recreatie en natuur en landschap; b) Kennis te nemen van het verloop van de reserve OBK en de mededeling dat in het kader van de jaarrekening de verschillen tussen geraamde en gerealiseerde resultaten inzichtelijk zullen worden gemaakt; c) Kennis te nemen van de vastgesteide kaders van het grondbeleid; 2. Akkoord te gaan met de tarieven voor verkoop openbaar groen en verhuur openbaar groen, volkstuinen en hobby- en paardenweides voor 2021 zoals weergegeven in de tabel in deze nota; 3. De grondnota ter kennisgeving aan te bieden aan de raadscommissie Grondgebied en Economische Zaken, commissievergadering 3 februari 2021. Inleiding In de jaarlijkse grondnota wordt ingegaan op de wijze waarop middels het gemeentelijk grondbeleid een bijdrage kan worden geleverd aan het behalen van de ruimtelijk-economische doelstellingen van onze stad. Het college stelt deze grondnota jaarlijks vast. Thans ligt voor de grondnota 2021. In de grondnota wordt ook het gemeentelijk grondbeleid in financiële zin toegelicht. Daartoe wordt ingegaan op de reserve grondexploitatie OBK.
Middels de verkoop van gemeentegrond ten behoeve van woningbouwontwikkeling en de uitgifte van bedrijfsterreinen worden revenuen ten gunste van deze reserve gegenereerd. Niet voorziene verliezen worden uit deze reserve gedekt. In de onderstaande tabel is een prognose van het meerjarig verloop van de 'reserve grondexploitatie OBK' in beeld gebracht. bedragen x C 1.000
Beginsaldo Resultaten Grondbedrijf
2020
2021
2022
2023
2024
1.298
712
217
470
620 150
61
95
253
150
Verruiming openingstijden HUB
-132
-82
Kosten exploitatie fietsenstalling
-32
-
Sloopkosten school Gracht
-45
-80
IBA "Ikgroenheť'/Holzkuil
-145
-
-
-50
WOP-projecten *
-71
Vennootschapsbelasting 201 7
16
Vennootschapsbelasting 2018
-3
-
-
-
-
Vennootschapsbelasting 2019
-
-20
-
-
-
Businesscase Rolduckerveld
-25
-50
-
-
-
Klooster Bleijerheide
-
-368
-50
-
-
-
Marketingactiviteiten
-
-
Herontwikkeling pand Zonstraat
-160
60
-
-
-
Eindsaldo
712
217
470
620
770
Juridische kosten bp Holzkuil
-
* Dit betreft nog de doorwerking van eerdere projecten, er worden geen nieuwe WOP-projecten meer bekostigd vanuit de reserve
De resultaten van het Grondbed rijf betreffen de winsten en verliezen uit grondexpl oitaties. Hieronder volgt een onderbou wing van 3
|C
Genieent Kerkrade de geraamde winst- of verliesneming uit de grondexploitaties. bedragen x č 1.000 raming
raming
raming
raming
raming
2020
2021
2022
2023
2024
-
60
100
100
100
- Rolduckerstraat (Brede School)
3
53
50
50
50
- Pastoor Theelenstraat (Campus)
43
3
-
-
-
-
-
-
-
-
Project Rodaboulevard Dislocaties:
Erensteinerveld Kaffebergsweg
-
-
-
-
-
Op de Knip
12
-
-
-
-
Teutelebroekstraat-Kerkvoetpad
3
103
103
-
-
Toekomstige herstructureringsprojecten
Subtotaal Kernwinkelgebied Kerkrade-West
Totaal
-
-
-
-
-
61
219
253
150
150
-
-124
-
-
-
61
95
253
150
150
In het kader van de jaarrekening zullen de verschillen tussen de gerealiseerde en geraamde resultaten voor 2020 nader worden toegelicht. De beheersvoorschriften zijn van toepassing op projecten waarbij de gemeente een actief grondbeleid voert. In die gevallen ontwikkelt de gemeente de eigen gronden zelf en verkoopt zij bouwrijpe grond. Het kan ook voorkomen dat de gemeente bij projecten géén actief grondbeleid uitvoert, maar enkel een faciliterende rol heeft. In die gevallen zal de gemeente op basis van de Wro kosten verhalen op de ontwikkelende partijen. Het gaat hierbij om kosten voor bestemmingsplanwijziging, gemeentelijke inzet, aanleg van voorzieningen etc. Bij de herstructurering van het Rolduckerveld is sprake van faciliterend grondbeleid, waarbij de gemeente bijdragen van Wonen Zuid en HEEMwonen ontvangt. Wel worden gronden geruild, omdat dit nodig is voor de toekomstige planologische indeling van het plangebied. De gronden worden bouwruw geruild. Dat wil zeggen onbebouwd (verhardingen, opstallen etc. zijn verwijderd) maar niet bouwrijp. De waarde van de bouwruwe gronden is getaxeerd. De gronden worden tegen een marktconforme prijs tussen partijen overgedragen. Voor wat betreft de grondruil is hier sprake van een voor partijen unieke situatie waarvoor maatwerk is geleverd.
Doelstelling Het gemeentelijk grondbeleid levert een bijdrage aan het behalen van de ruimtelijk-economische doelstellingen binnen een gemeente. De wijze waarop deze doelstellingen kunnen worden bereikt, met welke middelen en binnen welke randvoorwaarden, wordt inzichtelijk gemaakt in deze grondnota. Argumenten 1. Akkoord te gaan met de grondnota 2021; Op basis van de grondnota wordt onder andere inzichtelijk gemaakt wat het belang is van het gemeentelijk grondbeleid. Er wordt ingegaan op de grondexploitaties en het programma voor woningbouwontwikkeling en bedrijfsterreinen alsook op gebiedsontwikkelingen. Basis voor het ontwikkelingsprogramma vormt de structuurvisie van de gemeente en de uitwerking daarvan in de stadsdeelvisies. Er is verder inzichtelijk gemaakt wat de financiële gevolgen zijn van de ontwikkelingen voor de reserve OBK. Tevens wordt inzichtelijk gemaakt binnen welke kaders de ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt en op grond waarvan gronden worden geadministreerd respectievelijk gronden worden gewaardeerd. 4
ÍC
Kerkmde
2. Akkoord te gaan met de tarieven voor verkoop openbaar groen en verhuur openbaar groen, volkstuinen en hobby- en paardenweides voor 2021 zoals weergegeven in de tabel in deze nota; Op basis van de beheersvoorschriften wordt in de grondnota jaarlijks de grondprijs vastgesteld voor de verkoop en verhuur van openbaar groen aan particulieren. Voorgesteld wordt om de tarieven voor de verkoop van openbaar groen en de verhuur van openbaar groen, volkstuinen, hobby- en paardenweides voor 2021 met 1,57o te indexeren en daarmee aan te sluiten bij de tarievennota. In bijgaande tabel wordt de grondprijs voor de verkoop c.q. de verhuur van gemeentegrond aan particulieren aangeduid. Tarief Verkoop openbaar groen
2020
2021 C 1 m2
C/ITI2
62,9
64
Verhuur tuin: Opp. (m2)
C/ jr.
C1 jr.
<20
12,0
12
< 50
30,1
31
< 100
60,1
61
< 150
90,2
92
< 200
120,3
122
0,61/012
0,621 m2
Verhuur volkstuin: Opp. (m2)
C/jr.
C/jr.
< 50
11,9
12
< 100
23,8
24
< 150
35,6
36
^200
OOO
47,5
48
0,25 1 m2
0,25 1 m2
Verhuur hobby/paardenwei: Opp. (m2)
C/jr.
C/jr.
< 1500
178,2
181
< 2000
237,6
241
< 2500
297,0
301
< 3000
356,4
362
^000
451,5
458
< 5000
534,6
543
< 6000
605,9
615
< 7000
664,4
674
^000
712,9
724
0000
748,5
760
<10000
772,3
784
^200
^ 10000
0,078 1 m2
0,08 1 m2
Kanttekeningen Niet van toepassing
5
|C
'emeente Kerkrade Financiën In de grondnota worden de financiële gevolgen van het gemeentelijk grondbeleid nader aangeduid.
Personele consequenties Niet van toepassing
Rechtmatigheid De nota voldoet aan de rechtmatigheidseisen.
Duurzaamheid Niet van toepassing
Communicatie Er is geen specifieke communicatie over de grondnota vereist.
Marketing/PR Niet van toepassing
Gezondheid en vitaliteit Niet van toepassing
Uitvoering De grondnota ter kennisgeving aan te bieden aan de raadscommissie Grondgebied en Economische Zaken, commissievergadering 3 februari 2021.
De directer Rector Stedelijke Ontwikkeling K Beheer,
Grondnota 2021 Uitwerking van het gemeentelijk grondbeleid
Inhoudsopgave 1. 2. 2.1 2.2 3. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 4. 5. 5-1 5.2 5.3 5-4 6. 6.1 6.2 7. 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7
Inleiding............................................................................................................................................ 3 Belang van gemeentelijk grondbeleid......................................................................................... 4 Algemeen belang grondbeleid....................................................................................................... 4 Financieel belang grondbedrijf...................................................................................................... 4 Ontwikkelingsprogramma.............................................................................................................. 5 Ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van woningbouw.................................................... 5 Ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van gebiedsontwikkeling....................................... 6 Ruimtelijke ontwikkelingen het gebied van bedrijvigheid.......................................................... 9 Ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van verkeer.............................................................. 9 Ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van natuur en landschap........................................
9 Samenwerkingsvormen met marktpartijen..............................................................................11 Financiële doelstelling OBK....................................................................................................... 12 Algemene reserve OBK..........................................................Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Reserve grondexploitatie OBK.............................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Verloop reserve OBK..................................................................................................................... 13 Gebiedsexploitaties.................................................................Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Beheer............................................................................................................................................ 15 Overzicht pachtgronden............................................................................................................... 15 Verhuurde/verkoop groenstroken aan particulieren.................................................................. 15 Kaders grondbeleid.................................................................................................................... 17 Wet ruimtelijke ordening (Wro) - Exploitatieverordening........................................................
17 Wet ruimtelijke ordening (Wro) - Kostenverhaal:.....................................................................1 7 Beheersvoorschriften................................................................................................................... 1 7 Grondprijs te verkopen gronden.................................................................................................1 7 Tarieven - pacht I verkopen cq. verhuur stroken openbaar groen.......................................... 18 Groenontwikkelingsplan............................................................................................................... 18 Toekomstige ontwikkelingen binnen grondbeleid..................................................................... 18
Bijlage: 1.
Beheersvoorschriften
2
1.
Inleiding
Het gemeentelijk grondbeleid levert een belangrijke bijdrage aan het behalen van de ruimtelijkeconomische doelstellingen binnen een gemeente. Door het eigendom van gronden kunnen nieuwe functies worden gerealiseerd. De wijze waarop deze doelstellingen kunnen worden bereikt, met welke middelen en binnen welke randvoorwaarden, wordt aangegeven in de grondnota. Het College van Burgemeester en Wethouders stelt in dit kader jaarlijks deze grondnota vast. In deze nota wordt het grondbeleid, zoals uitgevoerd in 2020 en gepland voor 2021 nader toegelicht. Daartoe is de nota als volgt opgebouwd: In paragraaf 2 wordt het belang van een adequaat gemeentelijk grondbeleid nader toegelicht. In paragraaf 3 wordt de ruimtelijke ontwikkelingsopgave in beeld gebracht. Deze ontwikkelingsopgave vloeide in het verleden voort uit separate locatie-ontwikkelingen uitgaande van een woninguitbreiding. In het kader van de demografische ontwikkelingen en de herstructureringsopgave die hierop gebaseerd is, is evenwel steeds meer sprake van integrale gebiedsontwikkelingen met bijbehorende gebiedsexploitaties. In deze nota worden deze nader toegelicht. In paragraaf 4 zijn de samenwerkingsvormen tussen gemeenten en private partijen toegelicht. In paragraaf 5 wordt het gemeentelijk grondbeleid in financiële zin toegelicht. Daartoe wordt ingegaan op de reserve grondexploitatie OBK.
Middels de verkoop van gemeentegrond ten behoeve van woningbouwontwikkeling en de uitgifte van bedrijfsterreinen worden revenuen ten gunste van deze reserve gegenereerd. Niet voorziene verliezen worden uit deze reserve gedekt. Daarnaast worden in deze paragraaf de gebiedsexploitaties, voortvloeiend uit de integrale gebiedsontwikkelingen nader toegelicht. In paragraaf 6 wordt inzichtelijk gemaakt welke gronden de gemeente naast de gronden in ontwikkelingsgebieden in eigendom heeft en die zijn verpacht aan boeren, danwel zijn verhuurd aan particulieren. In paragraaf 7 wordt aangegeven binnen welke kaders de ruimtelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt en hoe de grondprijs wordt bepaald. De afdeling Stedelijke Ontwikkeling is verantwoordelijk voor het opstellen en uitvoeren van het ruimtelijk beleid. Het Vastgoed- en Grondbedrijf is verantwoordelijk voor het grondbeleid. De Raad wordt via de paragraaf grondbeleid in de programmabegroting geïnformeerd. In deze paragraaf grondbeleid wordt de visie op het grondbeleid met betrekking tot het ontwikkelingsprogramma woningbouw en bedrijventerreinen toegelicht. Voorts wordt de Raad middels deze paragraaf geïnformeerd over de wijze van uitvoering van het grondbeleid op grond van de beheersvoorschriŕten en over de wijze waarop de grondprijs wordt bepaald.
Tot slot wordt ingegaan op het verloop van de reserve OBK en de voortgang van de afzondelijke projecten. De grondnota en de paragraaf grondbeleid, evenals de periodieke verantwoording via de voorjaarsnota en de najaarsnota staan hiermee nauw met elkaar in verband.
3
2.
Belang van gemeentelijk grondbeleid
2.1 Algemeen belang grondbeleid Onze gemeente heeft gronden in eigendom voor publieke doeleinden. Dit betreft gronden voor: « de bovengrondse en ondergrondse infrastructuur; » de openbare groenstructuur; » welzijnsvoorzieningen. Daarnaast kan de gemeente nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk maken, door ofwel de gronden in eigendom te verkrijgen, ofwel overeenstemming te verkrijgen met eigenaren om de gronden bij de ontwikkeling te kunnen betrekken. In strategische zin is het derhalve van belang om te bepalen welk grondbeleid de gemeente wenst te voeren. Dit kan een faciliterend beleid zijn, waarbij de beïnvloedsmogelijkheden voor een gemeente beperkter zijn en er veelal alleen publiekrechtelijke mogelijkheden zijn om bestemmingen mogelijk te maken. Anderzijds, bij een actief grondbeleid opereert de gemeente als ondernemer. Zij wil zelf gronden verwerven en exploiteren. Actief grondbeleid is risicodragend en kan winstgevend zijn. Het is voor de gemeente in ieder geval eenvoudiger om de regie in handen te houden. Er wordt per situatie het toe te passen grondbeleid bekeken, ook wel situationeel grondbeleid genoemd.
De keuze van het beleid is afhankelijk van onder meer: de (on)mogelijkheden dat de markt de gewenste ontwikkelingen zelf op kan pakken; de mogelijkheid, gelet op de marktsituatie, tot het verwerven van grond binnen het plangebied; het gemeentelijke ambitieniveau v.w.b. de locatie en/of omgeving; de noodzaak tot gemeentelijke sturing om de gemeentelijke doelen te bereiken; het risicoprofiel; de mogelijkheid tot waardeontwikkeling voor de gemeente; specifiek benodigde deskundigheid; de ontwikkelingstermijn; bij wie is de ontwikkel locatie (grond) in eigendom? Gemeente en/of bepaalde marktpartij(en)? de ruimtelijke en maatschappelijke doelstellingen die de gemeente heeft voor de ontwikkel locatie. Het grondbeleid kan niet los worden gezien van het ruimtelijk beleid. Op basis van het ruimtelijk beleid kan worden bepaald welke gronden voor de gemeente een strategische waarde hebben. De gemeente heeft gronden in eigendom om ontwikkelingen te stimuleren. Dit geschiedt onder andere volgens een vorm van gebiedsontwikkeling, waarbij de gemeente de regie voert, plannen maakt en een publiek-private samenwerking overweegt. Als de contractvorming rond is, volgt de planologische procedure. Dit ruimtelijk beleid vloeit voort uit de gemeentelijke structuurvisie en de stadsdeelvisies.
De Structuurvisie Kerkrade 2010-2020 is in maart 2011 door de Raad vastgesteld als richtinggevend document waarin duidelijk wordt welk sociaal, economisch en ruimtelijk beleid de gemeente nastreeft. Deze visie is uitgewerkt in drie stadsdeelvisies. Hieruit blijkt welke gebieden als herstructurerings of ontwikkelingsgebieden worden aangemerkt. Voor deze gebieden zullen op termijn functies wijzigen, zodat het gemeentelijk grondbezit veelal eveneens verandert. De structuurvisie en stadsdeelvisies blijven geldig totdat er een nieuwe gemeentelijk Omgevingsvisie is vastgesteld. Dit dient in ieder geval voor 2024 te gebeuren.
2.2 Financieel belang grondbedrijf De gemeente Kerkrade genereert inkomsten uit de verkoop van grond ten behoeve van woningbouw en bedrijfspercelen. De winsten uit de grondexploitatie worden in de reserve grondexploitatie OBK gestort. In paragraaf 5.3 wordt het meerjarig verloop ven deze reserve weergeven. Naast de geraamde resultaten uit de grondexploitatie is aangegeven hoe de middelen worden ingezet.
4
3. Ontwikkelingsprogramma In deze paragraaf wordt de ruimtelijke ontwikkelingsopgave in beeld gebracht, die richtinggevend is voor het te voeren grondbeleid. Dit ruimtelijk beleid vloeit voort uit de gemeentelijke structuurvisie, stadsdeelvisies, de structuurvisies Wonen Zuid-Limburg en Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg en de nieuwe Zuid-Limburgse visie op wonen "Bouwen naar behoefte" dat begin 2021 in werking zal treden.
3.1 Ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van woningbouw Voor het woningbouwuitvoeringsprogramma zijn de belangrijkste beleidskaders de "Regionale woonvisie Parkstad Limburg, Lokale woonvisie gemeente Kerkrade 201 7-2021" vastgesteld door de gemeenteraad op 19 april 2017, de "Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg" vastgesteld door de gemeenteraad op 28 september 2016 met bijbehorende uitwerkingen en beleidsregels en de 'Regionale Woningmarktprogrammering Parkstad Limburg 2019-2022'. Centrale thema's zijn het terugbrengen van de woningvoorraad en het beperken van de omvang van de plancapaciteit (geplande woningbouwproductie). In dit kader is door Parkstad een projectplan opgesteld om woningbouwplannen uit de plancapaciteit te onttrekken. Daartoe is een (juridisch houdbaar) objectief afwegingskader opgesteld, als basis voor het maken van kwalitatief goede keuzes over het beperken van plancapaciteit om de woningbouwproductie af te remmen. Voor Kerkrade is dit kader toegepast, hetgeen heeft geresulteerd in een herprioritering van woningbouwprojecten. Deze projecten zijn opgenomen in de begin 2019 vastgestelde Regionale Woningmarktprogrammering Parkstad Limburg 2019-2022. Ondanks de economische opleving kampt de regionale en lokale woningmarkt nog steeds met een overaanbod van bepaalde woningen. Veel woningen voldoen niet meer aan de huidige wensen en behoeften.
Naast de nog aanwezige kwantitatieve opgave om het aantal woningen terug te brengen, is er dus ook een kwalitatieve opgave. De kwantitatieve transformatieopgave bedraagt voor de periode 20192024, 1.110 (bron Woonmonitor Kerkrade 2018, E'til, november 2019). Met een nieuwe beleidsregel "Ruim baan voor goede woningbouwplannen 2021" wordt het woonbeleid geactualiseerd voor woningbouwplannen die voorzien in de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte en maatschappelijk meerwaarde opleveren door de verplichte compensatie los te laten. Met dit nieuwe beleid willen de Zuid-Limburgse gemeente, waaronder Kerkrade, de bouw van woningen waar dringend behoefte aan is stimuleren. In dit geval betaalbaar, flexibel en in de kernen en centra nabij de voorzieningen. Door te bouwen voor bijvoorbeeld senioren ontstaat er doorstroming, waar starters en middeninkomens van profiteren. Daartegenover staat dat bestaande woningbouw(plannen) die niet (meer) voorzien in de huidige en toekomstige woonbehoefte geschrapt of aangepast moeten worden. Onderstaand wordt aangegeven welke gronden - binnen het kader van de regionale woningmarktprogrammering - nog in produktie zijn. Locatie
Heerlenersteenweg t Grachterstraat
Op de Knip
Marktstraat-Einderstraat
In voorraad nog te verkopen vrije sector kavels Er is een overeenkomst gesloten in januari 2019 over ruiling van gronden. De gronden aan de Grachterstraat zijn in 2020 bouwrijp gemaakt. De grondruil zal in 2021 plaatsvinden. Aan de Grachterstraat zullen 14 grondgebonden levensloopbestendige woningen worden gerealiseerd Alle woningen zijn gerealiseerd. Alle infra is overgedragen aan de gemeente. De grex wordt eind 2020 gesloten. In 2019 heeft laatste overdracht gronden van gemeente naar JPO plaatsgevonden. Gemeente en JPO zijn in overleg over afronding project met minder woningen dan oorspronkelijk gepland. JPO heeft meerdere scenario's laten uitwerken.
5
Pastoor Theelenstraat
Kloosterpark-Pannesheide
Al lel 2 bouwkavels zijn verkocht. Na afronding van de bouwactiviteiten zullen nog werkzaamheden aan de infra rondom het project worden uitgevoerd. Daarna kan de grex worden gesloten. Het project is met betrekking tot de reguliere woningen in de afrondende fase.
TeutelebroekstraatKerkvoetpad
Van de 4 te verkopen bouwkavels zijn er 2 verkocht.
2 kavels
Rolduckerstraat
Van de 9 te verkopen bouwkavels zijn er 8 verkocht.
1 kavel
Crachterheide
De woningen zijn allen verkocht en in aanbouw. Het project zal in 2021 worden afgerond.
Daarnaast kunnen voorbereidingskosten worden gemaakt voor locaties die nog niet in produktie (NIP) genomen zijn. Dit betreft enerzijds ontwikkelingslocaties en anderzijds verspreid gelegen locaties. Indien gronden geen strategische betekenis meer hebben worden deze uit het ontwikkelingsbedrijf genomen. De volgende gronden blijven binnen NIP gehandhaafd, aangezien hieromtrent nog geen harde besluiten zijn genomen: « Berthradisstraat » Perceel Zegel
3.2 Ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van gebiedsontwikkeling Binnen het ontwikkelingsprogramma van de gemeente Kerkrade is steeds minder sprake van locatieontwikkeling en steeds meer van gebiedsontwikkeling. In de stadsdeelvisies worden ontwikkelings- en herstructureringsgebieden aangegeven, waar na sloop in beperkte mate nieuwe woonmilieus kunnen worden gerealiseerd. Als uitwerking van de gemeentelijke structuurvisie in stadsdeelvisies zullen derhalve steeds meer integrale gebiedsexploitaties opgesteld worden. Fysieke ontwikkelingen vinden steeds meer in het kader van integrale gebiedsontwikkelingen plaats (groen, ondergrondse en bovengrondse infrastructuur, woningbouw, voorzieningen en sociaal programma). Het merendeel van deze gebiedsexploitaties zal niet kostendekkend of rendabel zijn. Er zullen additionele gelden verworven dienen te worden. In het verlengde daarvan zal per ontwikkelings- en herstructureringsgebied gekeken dienen te worden naar de waarde van de gemeentegronden daarbinnen.
Stadsdeelvisie Kerkrade West (2011) Gebied
Deelproject
Programma
Kerkrade West
Heilust
De bouw van 24 parkwoningen door HEEMwonen (sociale huur) in het park tussen de Gladiolenstraat en de Kaal heldersteen weg. Parkeerprobleem - In overleg met de eigenaar van Akerstraat 24-26 en het achterliggende terrein wordt gezocht naar een nieuwe invulling van het
Akerstraat/ Carboonplein
Tot op heden ingezette instrumenten
6
Transferium
achterterrein. Indien dit perceel zou worden aangelegd als nieuwe openbare parkeerplaats zou dit een een beperkte uitbreiding van de perkeervoorziening betekenen. Het projectplan voor de realisatie van het Transferium is door de Stuurgroep Kerkrade-West eind 2013 goedgekeurd. In het projectplan wordt ingegaan op de scenario's voor doortrekking van de Heuvellandlijn. De Avantsilijn wordt opnieuw in ogenschouw genomen als van Duitse zijde het project wordt opgepakt. Een schetsontwerp voor het Transferium met een drietal varianten is afgerond. Het bestemmingsplan is in 2014 vastgesteld en is onherroepelijk. Voor de feítelijke realisatie is in overleg met de provincie Limburg een pand aan de Industriestraat aangekocht. In 2019 zijn binnen het plangebied transferium nog 2 panden aangekocht. In het kader van de treinagenda is vooralsnog om strategische redenen door de provincie Limburg prioriteit gegeven aan de intercity verbinding tussen Eindhoven (via Heerlen) en Aken. Voor de doortrekking naar Kerkrade-West is een verkenning uitgevoerd inclusief een "Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse". De kosten zíjn hoger dan de baten. Daarom is er op dit moment geen bestuurlijke steun van de provincie Limburg voor de doortrekking van de Heuvellandlijn.
Als vervolgstap is samen met de provincie Limburg, Parkstad Limburg en de Stadt Aachen de bereikbaarheidsopgave Regio Parkstad - Stadt Aachen uitgewerkt. Bij de uitwerking is gekozen voor een gebiedsgerichte benadering in overeenstemming met het Mobiliteitsplan Limburg "Slim op weg naar morgen". De uitwerking van de vijf meest kansrijke maatregelen is opgepakt. Een van de vijf maatregelen is de doortrekking van de Heuvellandlijn tot in Kerkrade-West. Uiterlijk het derde kwartaal van 2021 moet er een principe besluit worden genomen over de doortrekking van de Heuvellandlijn dit in verband met gemaakte afspraken met ProRail. Arriva heeft de halte Kerkrade-West in haar aanbod opgenomen. Door het positieve besluit over een gedeeltelijke spoorverdubbeling van Heerlen naar Landgraaf is er voldoende capaciteit beschikbaar voor een doortrekking naar KerkradeWest. Naast de realisatie van het transferium dient bekeken te worden op welke wijze de vrijgekomen locatie wordt heringericht.
Wvg
Stadsdeelvisie Kerkrade-Oost I (2012) | Gebied Kerkrade Oost I
Deelproject Atriumterrein 1 Center Court
Programma Realisatiefase, herontwikkeling:
7
Rolduckerveld I behelst een duurzame en gefaseerde herontwikkeling van het plangebied Rolduckerveld waarmee meerdere doelen worden gesteld te weten: de aanpak van de bestaande particuliere woningvoorraad een verbetering van het woningaanbod; de aanpak van sociaal maatschappelijke problematiek de realisatie van een groene verbinding een opwaardering van de openbare ruimte
- Zwembad, Sporthal, Openbare Ruimte en Parkeren - Ontwikkeling overige gebouwen door Ontwikkelaar De gemeenteraad heeft op 31 oktober 2019 besloten het plan te realisen. Provincie Limburg, Regiodeal en IBA subsidiëren. De realisatie van het plan is gestart. Oplevering vindt naar alle waarschijnlijkheid plaats in Q1 van 2022. Aan de hand van een gebiedsvisie met stedenbouwkundige uitwerkingen is een exploitatieplan uitgewerkt. Uitgangspunt is dat er een kostendeling tussen uitvoerende partijen gemeente, HEEMwonen en Wonen Zuid plaatsvindt voor de herinrichting van de openbare ruimte van het plangebied. Vanaf 2020 start de gezamenlijke gefaseerde herontwikkeling van het plangebied Rolduckerveld waarbij de woningcorporaties zorg dragen voor de aanpak van hun woningbezit. De gebiedsvisie bevat een sloopen nieuwbouwopgave voor welke als richtinggevend dient te worden beschouwd. Volgens de gezamenlijke nieuwbouwopgave zal de herontwikkeling tot een netto verdunning van ca. 232 woningen leiden die uiteindelijke omstreeks 2035 is gerealiseerd. De gebiedsontwikkeling Rolduckerveld is gebaseerd op een twee sporen aanpak. Enerzijds zal middels een pilotproject worden ingezet op het onttrekken van particulier woningbezit. Hiervoor komen met name 2 hoogbouwflats gelegen aan de Zonstraat in aanmerking (200 woningen).
Betreffende woningen zijn voor een deel in particulier bezit en voor een deel in eigendom van een belegger. Dit deel van het project wordt benoemd als de "Businesscase Rolduckerveld". Naast de aanpak van particulier bezit zal ook worden ingezet op de transformatie van het achterliggende gebied alwaar nog 455 woningen zijn gelegen. De woningcorporaties HEEMwonen en Wonen Zuid zijn voornemens om binnen dit gebied een grootschalige omvorming te gaan verrichten. De sloop van de 2 hoogbouwflats aan de Hertogen laan (200 woningen) is hierbij al als een eerste concrete ingreep voorzien. De gemeente Kerkrade zal bij de gebieds ontwikkeling zorgdragen voor het opwaarderen van de openbare ruimte. Inzet is om de wegen, paden, groenvoorziening, en overige inrichtingselementen te vernieuwen. Naast de fysieke ingrepen zal in samenwerking met partners ook sterk worden ingezet op de sociaal economische versterking van het gebied.
Bleijerheide I Superlocal:
In 2020 gaat de eerste grondoverdracht plaatsvinden. 3 hoogbouwflats ± omringende openbare ruimte. 8
een experimentele circulaire herstructureringontwikkeling in Bleijerheide op de locatie tussen de Vroenstraat, Ursulastraat, Bergstraat en de Voorterstraat in Bleijerheide. Deze gebiedsontwikkeling is één van de 15 voorbeeeldprojecten van IBA, wordt door IBA met proces- en investeringsmiddelen ondersteund en wordt tevens door verschillende Europese programma's gesubsidieerd (UIA en LIFE).
« (Circulair) slopen 2 hoogbouwflats aan de Ursulastraat en de Jonkerbergstraat door HEEMwonen * (Circulair) realiseren ca. 15 grondgebonden sociale huurwoningen door HEEMwonen * (Circulair) renoveren halve flat aan de Voorterstraat en nieuw bouwen andere helft flat aan de Voorterstraat, totaal ca. 116 sociale huurappartementen door HEEMwonen « Realiseren ca. 20 grondgebonden vrije sector woningen door gemeente Kerkrade « Grotendeels circulair herinrichten van de openbare ruimte door gemeente Kerkrade In het investeringsprogramma is voor de periode 20182022 een bedrag van C 1.500.000,- en C 320.000,- voorzien. » Realiseren van een gesloten waterkringloop door HEEMwonen, gemeente Kerkrade, WML en WBL.
Stadsdeelvisie Kerkrade Noord en Oost II (2014) Gebied Kerkrade Noord en Oost II
Deelproject Erensteinerveld
Programma Herbouw van in totaal 30 sociale huurwoningen aan de Poyckstraat en op het braakliggende terrein van de Nassaustraat is in afrondende fase.
3.3 Ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van bedrijvigheid De gemeente beschikt alleen op bedrijvenpark Rodaboulevard over uit te geven percelen. De voorraad bedrijfspercelen uit te geven door de gemeente bedraagt thans ca. 2,1 ha.
3.4 Ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van verkeer Na realisatie van de Buitenring Parkstad Limburg zullen diverse wegen en reststroken terug worden overgedragen aan de gemeente. Daarnaast is sprake van ontwikkelingen die gevolgen kunnen hebben voor het gemeentelijk grondbezit: - Doortrekken van de spoorverbinding van Kerkrade Centrum naar Kerkrade-West en op termijn via bedrijventerrein Avantis naar Aken (Avantislijn); - Leisure Lane: IBA project waar met een fietssnelverbinding de Parkstad gemeenten aan elkaar verbonden worden. - Locht: aanpassing van het kruispunt met de Hamstraat, eea wordt gelijkvloers
3.5
Ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van natuur en landschap
Gebied Kerkrade West
Project Hammijnstraat nummers 36-42
Programma op termijn het slopen van woningen en natuur te ontwikkelen. In het het nieuwe bestemmingsplan Buitengebied is de bebouwing wegbestemd en is de bestemming "Natuur" opgenomen.
9
Kerkrade West
Wisosplit
Kerkrade Oost
Holzkuil
Kerkrade Oost
Hockeyvelden Carisborg
Kerkrade Noord
Hopel
Ten aanzien van de groene recreatieve verbinding is een quickscan uitgewerkt voor de herinrichting van het terrein van Wisosplit. De bevindingen zijn opgenomen in het ontwerp bestemmingsplan. In dit ontwerp bestemmingsplan is een groene corridor langs de achterzijde van de woningen aan de Crachterstraat voorzien Het gebied wordt ingericht als toeristischrecreatief uitloopgebied voor omwonenden en bezoekers. Het vormt de schakel tussen Anstelvallei en Wormdal. Het voormalig agrarisch gebied blijft onbebouwd. Tevens wordt er een Levensbomenlaan en levensbomenbos gerealiseerd waarbij inwoners van Kerkrade een boom kunnen adopteren. De voormalige hockeyvelden zijn gesaneerd waarbij alle installatsies zijn verwijderd. De voormalige hockeyvelden worden omgevormd en krijgen een groene inrichting. Nabij het station Eygelshoven is een deel van de Roderlandbaan verwijderd t.b.v. de realisatie van de Buitenring. Dit voormalig stuk weg is omgevormd tot compensatienatuur en uitloopgebied voor de Hopel.
10
4.
Samenwerkingsvormen met marktpartijen
Publiek Private Samenwerking (PPS) Ten aanzien van bouwprojecten waarvoor de medewerking van de gemeente is vereist hetzij in de vorm van grondverkoop hetzij in de vorm van planologische medewerking wordt met de initiatiefnemer een overeenkomst gesloten. Hierbij wordt vaak gekozen voor een vorm van het concessiemodel waarbij partijen ervoor kiezen haar eigen gronden (geheel of gedeeltelijk) tot ontwikkeling te brengen. In dit geval onderhandelen de gemeente en de private partij over allerlei onderwerpen: het aantal te realiseren woningen, de toewijzing van de woningen, de kwaliteit van de openbare ruimte, de wijziging van het bestemmingsplan (indien noodzakelijk), de bereidheid van de private partij tot het betalen van de kosten van de gemeente en de hoogte hiervan, en de technische en financiële garanties. In deze vorm van samenwerking moet de gemeente zich op veel onderdelen voorbereiden, uitspreken en vastleggen. Bij elke ontwikkeling waarbij de gemeente grond aan- of verkoopt en/of diensten en werken aanbesteedt, worden de criteria "voorkoming ongeoorloofde staatssteun" en de regels met betrekking tot het (Europees) aanbestedingsrecht in acht genomen.
Met betrekking tot de verkoop van gemeentegrond ten behoeve van woningbouwontwikkeling heeft het college eerder besloten om bij de verkoop van grond aan een ontwikkelaar of woningstichting de grondwaarde residueel te bepalen, dat wil zeggen dat de waarde van de grond afhankelijk is van het programma dat op de betreffende locatie wordt gerealiseerd. In de beheersvoorschriften is dit verder uitgewerkt. Het uitgangspunt bij externe exploitaties is dat de gemeente kostenverhaal via het privaatrechtelijke spoor afhandelt. Het betreft kosten voor onder andere de door de gemeente gemaakte kosten in verband met de voorbereiding van het bestemmingsplan, de aanleg van openbare veoorzieningen en het houden van toezicht.
11
5.
Financiële doelstelling OBK
5.1 Algemene reserve OBK In de vorm van de 'algemene reserve OBK' was een specifieke buffer voorhanden voor het opvangen van eventuele niet reeds voorziene/afgedekte risico's in de totale grondexploitaties. Deze reserve bedroeg in het verleden C 1,25 mln. Ultimo 2019 was het saldo C 0,27 mln. Deze reserve wordt jaarlijks aangevuld met de inkomsten uit de erfpacht gebiedsexploitatie Centrumplan. De inkomsten bedragen voor 2020 ca. C 0,07 mln. Voor 2021 en verder bedragen de inkomsten ca. C 0,14 per jaar. Voor het afdekken van de risico's bij de businesscase hoogbouwflats Rolduckerveld is maximaal C 450.000 uit de reserve gereserveerd.
5.2 Reserve grondexploitatie OBK Daarnaast beschikt het OBK over de reserve grondexploitatie OBK. Vanuit deze reserve worden onder andere niet voorziene verliezen uit grondexploitaties gedekt. Winsten uit grondexploitaties worden in deze reserve gestort. Deze reserve fungeert daarmee als "werkreserve" voor het Grondbedrijf. De toekomstige bestemming bepaalt de waarde van de grond en daarmee de opbrengstkant van de grondexploitatie. Middels de verkoop van gemeentegrond ten behoeve van woningbouwontwikkeling en de uitgifte van bedrijfsterreinen worden revenuen ten gunste van deze reserve grondexploitatie OBK gegenereerd. In de stadsdeel visies zijn ontwikkelingsgebieden aangegeven waar - in zeer beperkte mate - nieuwe woonmilieus kunnen worden gerealiseerd, alsook herstructureringsgebieden waar gesloopt dient te worden. Fysieke ontwikkelingen vinden steeds meer in het kader van integrale gebiedsontwikkelingen plaats (groen, infra, woningbouw, voorzieningen, sociaal programma). Als uitwerking van de lokale structuurvisie in stadsdeelvisies worden derhalve steeds meer integrale gebiedsexploitaties opgesteld. Het merendeel van deze gebiedsexploitaties is niet kostendekkend of rendabel, zodat additionele gelden verworven dienen te worden.
In het verlengde daarvan zal per ontwikkelings- en herstructureringsgebied gekeken dienen te worden naar de waarde van de gemeentegronden daarbinnen. Voor de reserve grondexploitatie OBK betekent dit dat alleen met opbrengsten wordt gerekend uit de verkoop van bouwkavels voor de particuliere sector op een beperkt aantal locaties en uit de verkoop van bedrijfspercelen op de Rodaboulevard. Het verloop van de reserve grondexploitatie OBK wordt periodiek bijgesteld. Dit gebeurt op verschillende momenten: in het kader van de jaarrekening van het afgelopen jaar, de grondnota, een eventuele tussentijdse herziening van het verloop van de reserve OBK en de begroting van het daaropvolgende jaar. Vanwege de grote mate van onvoorspelbaarheid van de verkopen en de beperkte verdienmogelijkheden dient te worden voorkomen dat in de reserve grondexploitatie OBK wordt gerekend met nog te genereren revenuen. Om deze reden is besloten om eerst investeringen af te dekken uit de reserve grondexploitatie OBK op het moment dat grondverkopen hebben plaatsgevonden. De 'Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen' geldt met ingang van 1 januari 2016.
Indien overheden economische activiteiten ontplooien op een markt waarop ook private ondernemingen actief zijn, worden deze activiteiten op eenzelfde wijze aan de heffing van vennootschapsbelasting onderworpen als die private ondernemingen. Dit is van toepassing op het Grondbedrijf. De verschuldigde vennootschapsbelasting wordt betaald uit de reserve grondexploitatie OBK. In het verloop van de reserve wordt daarmee rekening gehouden. 5.3 Verloop reserve OBK Prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie. Het meerjarig verloop van de 'reserve grondexploitatie OBK' is als volgt: bedragen x ě~ 1.000
12
Beginsaldo Resultaten Grondbedrijf Verruiming openingstijden HUB Kosten exploitatie fietsenstalling Sloopkosten school Gracht IBA “Ikgroenheť/Holzkuil Juridische kosten bp Holzkuil WOP-projecten * Vennootschapsbelasting 2017 Vennootschapsbelasting 2018 Vennootschapsbelasting 2019 Businesscase Rolduckerveld Klooster Bleijerheide Marketingactiviteiten
2020 1.298
2021 712
2022 217
2023 470
2024 620
61 -132 -32 -45 -145
95 -82
253
150
150
-
-
-
-
-
-80 -50
-71 16 -3
-20
-25
Herontwikkeling pand Zonstraat
-50 -160
Eindsaldo
712
-
-
60
-
-
-
217
470
620
770
-50 -368
* Dit betreft nog de doorwerking van eerdere projecten, er worden geen nieuwe WOP-projecten meer bekostigd vanuit de reserve
De resultaten van het Grondbedrijf betreffen de winsten en verliezen uit grondexploitaties. Hieronder volgt een onderbouwing van de geraamde winst- of verliesneming uit de grondexploitaties. bedragen x éT 1.000
Project
raming
raming
raming
raming
raming
2020
2021
2022
2023
2024
-
60
100
100
100
- Rolduckerstraat (Brede School)
3
53
50
50
50
- Pastoor Theelenstraat (Campus)
43
3
-
-
-
Rodaboulevard Dislocaties:
Erensteinerveld
-
-
-
-
-
Kaffebergsweg
-
-
-
-
-
Op de Knip
12
-
-
-
-
Teutelebroekstraat-Kerkvoetpad
3
103
103
-
-
Toekomstige herstructureringsprojecten
-
-
-
-
-
61
219
253
150
150
-
-124
-
-
-
61
95
253
150
150
Subtotaal Kernwinkelgebied Kerkrade-West Totaal
In het kader van de jaarrekening zullen de verschillen tussen de gerealiseerde en geraamde resultaten voor 2020 nader worden toegelicht.
5.4 Gebiedsexploitaties In het kader van de bevolkingskrimp is er steeds minder sprake van kostendekkende of rendabele grondexploitaties. Het merendeel van de fysieke ontwikkelingen vindt in het kader van integrale gebiedsontwikkelingen plaats. Om deze reden dienen gebiedsexploitaties te worden opgesteld, opgebouwd uit zowel reguliere investeringen, grondexploitaties als bouwexploitaties en sociale programma's. Momenteel zijn 3 gebiedsexploitaties in uitvoering, namelijk de Herstructurering Heilust, Superlocal en Rolduckerveld. De stand van zaken en voortgang van deze projecten wordt in de P&C-cyclus uitvoerig behandeld in de paragraaf grondbeleid in de begrotingen de jaarrekening.
13
6. Beheer Naast het bezit van gronden in ontwikkelingsgebieden heeft de gemeente gronden in eigendom die zijn verpacht aan boeren, danwel zijn verhuurd aan particulieren. Onderstaand wordt dit nader aangegeven.
6.1 Overzicht pachtgronden Jaarlijks wordt de gronduitgifte van de agrarische gronden in eigendom van de gemeente geactualiseerd. In 2020 was ca. 79.00.00 ha. agrarische grond in pacht uitgegeven. Ca. 52.00.00 ha. is op basis van kortdurende pacht uitgegeven. Deze percelen zijn voor een korte duur verpacht omdat ze wellicht op korte termijn nodig zijn voor ruimtelijke ontwikkelingen. De pachtprijs wordt jaarlijks geïndexeerd op basis van de nieuwe pachtnorm. Elk jaar per 1 juli stelt de Rijksoverheid de hoogst toelaatbare pachtprijzen voor landbouwgrond vast (pachtnorm). De pachtnormen zijn gebaseerd op bedrijfsresultaten van middelgrote en grote akkerbouw- en melkveebedrijven in een regio.
6.2 Verhuurde/verkoop groenstroken aan particulieren De gemeente heeft ca. 50.000 m2 groenstroken in gebruik gegeven. Dit betreft grond verhuurd als tuin, hobby- en paardenweiden, en volkstuinen Op basis van de beheersvoorschriften wordt in de grondnota jaarlijks de prijs vastgesteld voor de verkoop en verhuur van openbaar groen aan particulieren. Voorgesteld wordt om de tarieven voor de verkoop van openbaar groen en de verhuur van openbaar groen, volkstuinen, hobby- en paardenweides voor 2021 met 1,5 7o te indexeren en daarmee aan te sluiten bij de tarievennota. In bijgaande tabel wordt de grondprijs voor de verkoop c.q. de verhuur van gemeentegrond aan particulieren aangeduid.
Tarief Verkoop openbaar groen
Verhuur tuin: Opp. (m2)
2020
2021 C1 m2
C1 m2
62,9
64
e/jr.
< 20
12,0
C/jr. 12
00
30,1
31
< 100
60,1
61
< 150
90,2
92
< 200
120,3
122
0,61/ m2
0,62/ m2
Verhuur volkstuin: Opp. (m2)
e/ jr.
C1 jr.
^0
11,9
12
c 100
23,8
24
< 150
35,6
36
OOO
47,5
48
0,25 1 m2
0,25 1 m2
^ 200
^200
15
Tarief
2020
2021
Verhuur hobby/paardenwei: Opp. (m2)
C/jr.
C/jr.
< 1500
178,2
181
<2000
237,6
241
< 2500
297,0
301
< 3000
356,4
362
< 4000
451,5
458
0000
534,6
543
< 6000
605,9
615
< 7000
664,4
674
^000
712,9
724
OOOO
748,5
760
<10000
772,3
784
»=10000
0,078 1 m2
0,08 7 m2
16
7.
Kaders grondbeleid
7.1 Wet ruimtelijke ordening (Wro) - Exploitatieverordening De gemeenteraad heeft in 2001 de exploitatieverordening vastgesteld. Hierin staat aangegeven onder welke voorwaarden de gemeente akkoord gaat met het in exploitatie nemen van gronden. De gemeente kan op grond van deze verordening de voorwaarden met externe partijen vastleggen, waaronder de gemeente voorzieningen van openbaar nut zal treffen, in een ontwikkelingsovereenkomst. Anderzijds kunnen op basis van deze verordening bijdragen worden gevraagd voor gemeentelijke inzet. Als gevolg van de inwerkingtreding van de nieuwe Wro in juli 2008 is het voor nieuwe overeenkomsten niet langer noodzakelijk om een exploitatieverordening te hebben. De nieuwe grondexploitatiewet geldt als wettelijk kader, op basis waarvan gemeentelijke bijdragen kunnen worden geïnd. Aangezien echter nog diverse grondexploitaties op grond van de oude WRO lopen, zal de exploitatieverordening vooralsnog niet worden ingetrokken. Crondexploitaites op basis van de oude WRO zijn: Rodaboulevard; Heerlenersteenweg; Op de Knip; Centrumplan; Pastoor Theelenstraat; Kloosterpark Pannesheide; Teutelebroekstraat - Kerkvoetpad;
Rolduckerstraat; Grachterheide; Kaffebergsweg.
7.2 Wet ruimtelijke ordening (Wro) - Kostenverhaal: De Wro brengt een verplichtend karakter van kostenverhaal met zich mee in de situatie dat sprake is van een bouwplan als bedoeld in artikel 6.2.1 Bro. Dit betreft de bouw van één of meerdere woningen, de bouw van één of meerdere hoofdgebouwen, uitbreiding van een hoofdgebouw met één of meerdere woningen en verbouwing van gebouwen die voor andere doeleinden in gebruik waren, mits tenminste 10 woningen worden gerealiseerd. Een gemeente moet de kosten in dat geval verhalen en mag er niet van afzien. Het geldt niet voor bouwplannen, waarvoor een omgevingsvergunning kon worden verleend op basis van een vorig planologisch besluit. Dit betekent dat indien een bouwaanvraag wordt ingediend, getoetst dient te worden of dit voldoet aan artikel 6.2.1 Bro. In dat geval zal een overeenkomst wordt opgesteld, waarbij de gemeentelijke kosten worden verhaald, alsook het risico van planschade wordt afgewenteld.
7.3 Beheersvoorschriften De beheersvoorschriften zijn van toepassing op projecten waarbij de gemeente een actief grondbeleid voert. In die gevallen ontwikkelt de gemeente de eigen gronden zelf en verkoopt zij bouwrijpe grond. Het kan ook voorkomen dat de gemeente bij projecten géén actief grondbeleid uitvoert, maar enkel een faciliterende rol heeft. In die gevallen zal de gemeente op basis van de Wro kosten verhalen op de ontwikkelende partijen. Het gaat hierbij om kosten voor bestemmingsplanwijziging, gemeentelijke inzet, aanleg van voorzieningen etc.
7.4 Grondprijs te verkopen gronden De grondprijs van gemeentegrond wordt marktconform bepaald. » Verkoop gemeentegrond ten behoeve van woningbouwontwikkeling: Het College heeft eerder besloten om bij de verkoop van grond aan een ontwikkelaar of woningstichting ten behoeve van woningbouwontwikkeling de grondwaarde residueel te bepalen, dat wil zeggen dat de waarde van de grond afhankelijk is van het programma dat op de betreffende locatie wordt gerealiseerd. In de beheersvoorschriften is dit verder uitgewerkt. « In het kader van de verkoopvoorwaarden voor de uitgifte van gemeentegrond aan particulieren is door het College bepaald dat bij de verkoop van vrije sector kavels door de gemeente de prijs op
17
basis van twee taxaties wordt bepaald. Uiteindelijk vormt de kavelprijs een gemiddelde van beide taxaties. De grondwaarde van de bedrijfspercelen is afhankelijk van de markt. In het kader van de grondexploitatie-opzet van de Rodaboulevard worden verkopen van bedrijfspercelen via een koopovereenkomst aan het College ter goedkeuring voorgelegd.
7.5 Tarieven - pacht I verkopen cq. verhuur stroken openbaar groen Voor alle percelen wordt een marktconforme pachtprijs betaald. De pachtprijzen worden jaarlijks geïndexeerd op basis van het jaarlijks aangepaste pachtprijzenbesluit. De tarieven verkopen cq. verhuur stroken openbaar groen wordt jaarlijks geïndexeerd op basis van de tarievennota.
7.6 Groenontwikkelingsplan Het Groenontwikkelingsplan (GOP) geeft de hoofdgroenstructuur en nevenstructuren aan, daarmee geeft het inzicht in de belangrijkste groene verbindingen welke bijdragen aan de kwaliteit van de stad. Op basis van het GOP is aan te geven waar het wenselijk is om stroken grond actief te verwerven danwel af te stoten.
7.7 Toekomstige ontwikkelingen binnen grondbeleid De Omgevingswet integreert 26 wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving in één wet. De Omgevingswet heeft betrekking op de gehele fysieke omgeving en vormt het nieuwe wettelijk kader voor onderwerpen als gezondheid, bodem, geluid, lucht, milieu, waterbeheer, ruimtelijke ordening, monumentenzorg en natuur, maar ook het grondbeleid behoort hier toe. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet naar verwachting op 1 januari 2022 streeft de overheid op Rijks, provinciaal en gemeentelijk niveau het beleid en de regels voor ontwikkelingen, het gebruik en beheer van onze fysieke leefomgeving in samenhang vorm te geven, zodat het voor eenieder duidelijker en overzichtelijker wordt wat wel/niet mogelijk is binnen de wetgeving. Dit vraagt van de overheden een veel integralere manier van werken, waarbij ook samenwerking met andere partijen in de samenleving veel meer centraal staat. Dit heeft ook impact op (onderdelen uit) dit Grondbeleid. Het nieuwe instrumentarium voor het grondbeleid zal via een apart traject, te weten de Aanvullingswet grondeigendom in de Omgevingswet worden geïntegreerd. In deze wet komen regels samen over verschillende bestaande instrumenten.