20EB008246 bijlage bij 20i0031193 Jaarplan - Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering 2021.pdf

Naleving en biedt praktische ondersteuning bij de gemeentelijke

In 2021 wordt gewerkt aan een proces- en informatiearchitectuur

tussen gemeenten en zorgaanbieders, en aan het stimuleren van kennisdeling en -uitwisseling. Met bijna twaalf miljoen berichten per

steuning (Wmo 2015), de Participatiewet en de Wet kinderopvang.

jaar dragen we structureel bij aan een effectievere uitvoering en de vermindering van (administratieve) lasten in het sociaal domein.

te besteden, wordt de nalevingsbereidheid hiervan vergroot en

In 2021 zetten we de werkzaamheden van het Ketenbureau

domein tegen te gaan, wordt de uitvoering verbeterd. Dat is nood­

i-Sociaal Domein voort. Daarbij vergroten we de uitvoeringskracht

zakelijk om de kosten terug te dringen door een goede handhaving,

bij gemeenten door binnen het bestuurlijke netwerk J42-

en zo de reputatie van gemeenten te bewaken.

waarmee een gemeenschappelijk streefbeeld voor de inrichting van basisprocessen en informatievoorziening in het inkomensdomein wordt vastgesteld. Op basis hiervan wordt een programma van eisen voor leveranciers opgesteld zodat zij in lijn met de informatiekundige visie Common Ground oplossingen kunnen ontwikkelen en aan gemeenten kunnen aanbieden. In 2021 wordt proces- en informatiearchitectuur, met bijbehorende

uitvoering van de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke onder­ Door meer aandacht aan de correcte uitvoering van de wetten krijgen burgers waar ze recht op hebben. Door fouten te voorkomen, misbruik aan te pakken, en misstanden in voorzieningen in het sociaal

opleidingen aan te bieden met het oog op beleid, inkoop en

datamodellen voor het inkomensdomein, als standaard ontwikkeld.

aanbesteding van jeugdzorg en Wmo. Daarnaast werken we aan vijf

In 2021 zal de toevoeging worden voorbereid van de activiteiten

De huidige twaalf deelnemende gemeenten zijn van plan om deze

strategische thema's uit de Werkagenda 2020-2021:

van VNG Naleving aan de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering in

standaard als eerste in gebruik te nemen, zodat de adoptie hiervan

»

We leggen verbinding tussen beleid en uitvoering.

2022. Dit betreft een budgettair neutrale verplaatsing van activiteiten

plaats kan vinden en opschaling naar alle gemeenten kan worden

»

We creëren ruimte voor vernieuwing en experimenten.

die daarmee ook de komende jaren stevig zijn verankerd binnen de

gestimuleerd.

»

We brengen de basis op orde door te standaardiseren en

VNG, waardoor de bestuurlijke aandacht voor handhaving en naleving

werkafspraken te maken.

wordt vergroot.

»

We bouwen aan vertrouwen, en versterken de samenwerking tussen gemeenten en aanbieders.

In 2021 maken we afspraken over de gegevensuitwisseling en

»

We toetsen beleidsvoornemens en synchroniseren wettelijke

samenwerking met het Rijk en de ketenpartners, en voeren we deze

kaders.

uit - bijvoorbeeld met de inzet van landelijke Interventieteams gericht op fraude in de sociale zekerheid. Daarnaast stimuleren we opschaling van goede gemeentelijke oplossingen, voeren we gezamenlijke en complexe taken uit op het gebied van IKZ, en onderzoeken en analyseren we trends en regelgeving.

19

C Transformatie in domeinen

C3 Lokaal bestuur Gemeenten willen het lokale bestuur en de lokale democratie versterken. Daartoe bieden we praktische ondersteuning en hulpmiddelen, zoals een quickscan en een overzicht van best

Lokale democratie en lokaal bestuur

practices bij het tegengaan van ondermijning. Wat streven we na?

Digitale besluitvorming Het afgelopen jaar zijn gemeenten door de coronacrisis geconfron­ teerd met nieuwe uitdagingen op digitaliseringsgebied. Omdat

Wij bieden praktische ondersteuning en hulpmiddelen voor het

het voor veel gemeenten een probleem is om fysiek en in

versterken van zowel de lokale democratie als de lokale bestuurlijke

gezamenlijkheid te vergaderen, zijn nu de mogelijkheden van

»

Gemeenten versterken de lokale democratie.

organisatie. Door de coronacrisis is de noodzaak tot digitalisering

digitaal vergaderen in kaart gebracht. Zo heeft de Informatie-

»

Gemeenten verhogen de weerbaarheid van het lokale bestuur.

van het verkiezingsproces urgenter geworden. De bestuurlijke wens

beveiligingsdienst (IBD) adviezen opgesteld voor videoconferencing

»

Gemeenten bieden een open overheid tegen aanvaardbare

om technologische innovaties te kunnen toepassen, klinkt luider

tools en een quickscan uitgevoerd wat betreft de beveiliging van

uitvoeringskosten.

dan voorheen en vereist onderzoek en navolging.

deze digitale oplossingen. Daarnaast is er, mede op basis van

»

Gemeenten borgen de publieke waarden in een

gemeentelijke inbreng, de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en

digitaliserende samenleving.

In 2021 onderzoeken we - al dan niet in samenwerking met het

besluitvorming van kracht geworden, waarmee de digitale besluit­

»

Gemeenten kunnen digitaal vergaderen en besluiten nemen.

Ministerie van BZK - de mogelijkheden om het verkiezingsproces

vorming nu wettelijk geregeld is.

»

Gemeenten gaan ondermijning tegen.

digitaal te innoveren, bijvoorbeeld door elektronisch stemmen. Op basis van een eerste verkenning zal in 2021 het daadwerkelijke

In 2021 bieden we ondersteuning om de digitale besluitvorming

onderzoek worden uitgevoerd.

praktisch mogelijk te maken, door een toolkit beschikbaar te stellen

In 2021 blijven we de site Open Raadsinformatie aanbieden, waarin

en ICT.

met hulpmiddelen op het gebied van informatiebeveiliging, privacy alle documenten van meer dan 140 deelnemende gemeenten en zes provincies snel en eenvoudig doorzoekbaar zijn. Denk daarbij aan agenda's, moties, beleidsstukken en besluiten. Via deze site kunnen inwoners, journalisten, wetenschappers en alle andere belangstellenden volgen wat er in de lokale politiek speelt. In 2021 gaan we de mogelijkheden verkennen om, in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2022, nepnieuws tegen te gaan. Nepnieuws kan verschillende vormen aannemen, zoals die van desinformatie, waarbij er onware of onnauwkeurige informatie expres wordt gecreëerd en verspreid om geld te verdienen of om iemand - een groep mensen, een organisatie - te beschadigen.

20

C Transformatie in domeinen

C3 Lokaal bestuur Quickscan lokale democratie

.

jb

É^mà

Veiligheid

Gemeenten kunnen de lokale democratie versterken op basis van

Gemeenten willen ondermijning in brede zin tegengaan. De aanpak

inzichten vanuit de Quick Scan Lokale Democratie (QSLD). Dit is

van ondermijning dient zich te richten op de georganiseerde

een digitale vragenlijst over participatie en bewonersinitiatieven,

criminaliteit en op het waarborgen van de integriteit in het openbaar

die ingevuld wordt door vertegenwoordigers van de gemeenteraad,

bestuur.

het college van B en W, de ambtelijke organisatie en door inwoners. De quickscan biedt een gemeentelijk vertrekpunt voor een beter

In 2021 zullen we de lokale aanpak van de bestrijding van onder­

democratisch samenspel, en wordt ondersteund door inhoudelijke

mijning verbeteren door best practices te delen, innovatieve

experts van het programma Democratie in Actie.

oplossingen te verkennen, en de informatiepositie van gemeenten te versterken via het beschikbaar stellen van bruikbare data.

In 2021 zal, in navolging van de eerste zeventig gemeenten, het gebruik van de quickscan verder toenemen, en zullen we onze

In 2021 gaan we de mogelijkheid onderzoeken om, in het verlengde

methoden en instrumenten onderbrengen in een bibliotheek waar­

van VNG Naleving, een expertisecentrum op toezichts- en hand-

van gemeenten eenvoudig gebruik kunnen maken.

havingsgebied in te richten, waarin er onder meer opleidingen voor BOA's zullen worden aangeboden.

In 2021 gaan we methoden en instrumenten ontwikkelen op basis waarvan gemeenteraden een zinvol gesprek kunnen voeren over de digitale transitie van de lokale democratie. Denk daarbij aan gespreksleidraden op het gebied van camera's, sensoren en blockchain-technologie.

21

O. W D

C\^'

Generieke activiteiten voor alle prioriteiten

n

/V.

Uitvoeringstoetsen, innovatie en implementatie-ondersteuning Om te blijven aansluiten op de snel veranderende verwachtingen

Effectieve gezamenlijke uitvoering: innovatie voor iedereen

in de samenleving, moeten gemeenten innoveren en vernieuwen. Op basis van onze innovatie-aanpak schalen we pilots op die een meerwaarde hebben voor alle gemeenten. We sluiten daarbij aan

We werken op basis van ons innovatieproces in digitale innovatie-

op lokale initiatieven en dragen met nieuwe producten en

hubs aan gezamenlijke maatschappelijke opgaven, en vergroten

een overzicht van financieringsbronnen voor innovaties, en bieden we ondersteuning bij het aanvragen van kansrijke

diensten bij aan de ontwikkeling van een gezamenlijk gemeentelijk

de impact door succesvolle gemeentelijke innovaties en icoon-

subsidies op landelijk en Europees niveau. Tot slot versterken

portfolio. Via een implementatiekalender kunnen gemeenten

projecten op te schalen. We bieden daarmee een platform voor

we Living-in.EU, de Europese beweging van de decentrale

per onderdeel bepalen of ze koploper of slimme volger willen

innovatie, en stellen aldus schaarse expertise beschikbaar. Denk

overheden, waarmee gemeenten kunnen beschikken over

zijn. Koplopers dragen bij aan de vernieuwing door zelf te

daarbij aan juridische en technologische kennis, en aan kennis

hulpmiddelen en referenties op het gebied van marketing,

experimenteren en innoveren. Slimme volgers leveren een bijdrage

over de werkwijzen zoals agile thinking en design thinking. We

inkoop, implementatie en opschaling in Nederland en Europa.

aan de kracht van de gezamenlijke beweging door activiteiten

werken samen met een netwerk van innovatiehubs en impact-

toe te passen zodra deze collectief kunnen worden opgeschaald.

coalities om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Ook

In 2021 zullen we deel gaan nemen aan de Europese calls - zoals

Daarnaast organiseren we netwerken en andere activiteiten om

brengen we twee keer per jaar het Trendrapport Informatie­

de European Digital Innovation Hubs (EDIH) en het Europees

de gemeentelijke kennis van de technologische ontwikkelingen te

samenleving uit, waarin er nieuwe technologische inzichten

Herstelfonds - om de gemeentelijke financieringsbronnen voor

vergroten. We werken hierbij samen met gemeenten, en sluiten

worden beschreven. Zo zorgen we ervoor dat de stem van

innovatie te verruimen, onder meer op het gebied van kunst­

aan op de landelijke en Europese coalities en platforms. Ook

gemeenten een plaats krijgt op de nationale en Europese

matige intelligentie (AI). Omdat we dit gaan doen vanuit consortia

ondersteunen we de Taskforce Samen organiseren en het College

agenda's en in de grootschalige programma's voor innovatie.

van gemeenten, ketenpartners en het Rijk, zal deze inspanning,

van Dienstverleningszaken bij de uitvoering van hun taken,

Andersom vertalen we, op basis van impactanalyses, (Europees)

naast extra meerjarige financiering, ook samenwerking opleveren

en zetten we de generieke implementatie-ondersteuning aan

beleid naar praktische handvatten, zodat gemeenten dit kunnen

die kan leiden tot een gedeelde agenda van Rijk en gemeenten,

gemeenten voort.

toepassen in de lokale praktijk. Daarnaast trekken we landelijke

sterkere innovatie-ecosystemen, en meer invloed in Europa.

en Europese subsidiestromen aan met het oog op gemeentelijke Wat streven we na? » » »

innovatieprojecten.

Gemeenten werken samen om de gemeentelijke uitvoering te

In 2021 schal en we twee icoonprojecten snel en effectief op, zodat deze uiteindelijk voor 17 miljoen Nederlanders beschikbaar

verbeteren.

In 2021 gaan we, op basis van heldere criteria, ons innovatie­

zullen zijn. We denken hierbij aan een Digitale Stadspas en aan

Gemeenten maken gebruik van collectief ontwikkelde proposities.

proces toepassen, om duidelijk te maken wanneer we welke

Digital Twins. Dat doen we samen met het Ministerie van

innovatieve oplossingen gaan opschalen. We zetten hiervoor

BZK, dat namens alle vakdepartementen optreedt. Daarnaast

Gemeenten zetten innovaties in om maatschappelijke

de agile-methodiek in, hanteren een event-gestuurde aanpak,

verbinden we vier impact-coalities (zoals Safety & Security en

opgaven te realiseren.

en bouwen een coalitie van innovatiehubs waarin we ons

Machine Learning Lab) met de landelijke en Europese innovatie-

»

Gemeenten verbeteren landelijke wet- en regelgeving om de

verdiepen in relevante thema's zoals machine learning en digital

agenda's, en maken we een innovatiekerkhof waarin alle mis­

uitvoerbaarheid te vergroten.

twins. We ondersteunen ook de G40-gemeenten bij het lokaal

lukkingen beschikbaar zijn, zodat we daaruit lessen kunnen

»

Gemeenten spelen een actieve en richtinggevende rol in de

implementeren van het innovatieproces. Daarnaast maken we

trekken.

snel veranderende informatiesamenleving.

22

SįBiijĶ

-

-

irHk/WMItM't ..ļļť sŗy;

D Generieke activiteiten voor alle prioriteiten

Uitvoeringstoetsen, innovatie en implementatie-ondersteuning

må

Impactanalyses en uitvoeringstoetsen

Ondersteuning en fondsbeheer

Gemeenten willen weten welke gevolgen de nieuwe wet- en

er vertegenwoordigers van meerdere disciplines worden

regelgeving zal hebben voor de gemeentelijke uitvoerings­

geïnterviewd. Daarnaast spreken we met andere stakeholders

over de producten en diensten die wij gezamenlijk realiseren, en

praktijk. Samen met gemeenten voeren we uitvoeringstoetsen

en experts, en voeren we enquêtes uit. De resultaten worden

willen zich onderdeel voelen van deze collectieve beweging. Om

en impactanalyses uit, om zo de gevolgen van nieuwe wetgeving

geverifieerd door een gemeentelijke klankbordgroep en

de ambities van de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU)

vroegtijdig in kaart te brengen en de invoeringskosten te

gepresenteerd in een rapport.

waar te kunnen maken en de visie van het samen organiseren uit

verlagen. Deze analyses ondersteunen onze belangenbehartiging

Gemeenten willen op een heldere manier worden geïnformeerd

te dragen, zullen wij professioneel en marktconform verschillende

richting het Rijk, leiden tot een betere aansluiting van maatregelen

In 2021 gaan we ongeveer tien tot vijftien opschalingsanalyses

op de gemeentelijke praktijk, en geven voor een succesvolle

uitvoeren, om in kaart te brengen of een oplossing zoals die

ondersteunende taken uitvoeren.

implementatie inzicht in de risico's en randvoorwaarden.

door één of enkele gemeenten is bedacht ook bruikbaar is voor

In 2021 bieden wij aan bestuurders en directeuren bij gemeenten

Gemeenten werken ook onderling samen aan oplossingen voor

andere gemeenten. En zo ja, op welke wijze dit dan gedaan zou

en binnen de VNG ondersteuning, zodat er op basis van actuele en

vraagstukken, bijvoorbeeld middels pilots. We brengen in kaart

kunnen worden, wat de impact ervan is op gemeenten, en welke

relevante sturingsinformatie afgewogen besluiten genomen kunnen

op welke wijze de succesvolle gemeentelijke projecten en pilots

landelijke ondersteuning bij de opschaling noodzakelijk is.

worden - bijvoorbeeld over nieuwe standaarden en de uitbreiding van

naar meer gemeenten toe kunnen worden opgeschaald.

het GGU-portfolio. We onderhouden actief contact met verschillende doelgroepen binnen de gemeenten, om vroegtijdig signalen op te

In 2021 voeren we uitvoeringstoetsen uit op alle nieuwe wet­

kunnen vangen, behoeften te vertalen en om opmerkingen te

en regelgeving die betrekking hebben op de gemeentelijke

verbinden met lopende en nieuwe gemeentelijke initiatieven. Wij

uitvoering, zoals de Tijdelijke wet maatregelen covid-19, de

richten een vraaggestuurde organisatie in, waarmee ons onder-

Wet digitale overheid, en de Wet inburgering. Daarin worden

steuningsaanbod op uiteenlopende gemeentelijke behoeften wordt

er vragen beantwoord over de impact van nieuwe wetgeving,

afgestemd. De Taskforce Samen organiseren bespreekt dit aanbod

het handelingsperspectief van gemeenten, de benodigde

en brengt het onder de aandacht van gemeenten om hiervan gebruik

capaciteit, risico's, randvoorwaarden en de noodzakelijke

te maken. We zullen, binnen de kaders van de coronamaatregelen,

implementatieondersteuning. Hierdoor sluit nieuwe wet- en

offline- en online-netwerkbijeenkomsten en werkbezoeken

regelgeving beter aan op de praktijk van de uitvoering, zijn

organiseren, kennisdeling en positionering stimuleren, en tevens

de invoeringskosten lager en versterken we de gemeentelijke

implementatiestrategieën aanbieden. We doen dit in nauwe samen­

lobby richting het Rijk. Deze inzet is vergelijkbaar met die van

werking en afstemming met de gemeenten en de betrokken partners,

het afgelopen jaar, waarin we bijna dertig uitvoeringstoetsen

zoals de koepelorganisaties en de provinciale en regionale afdelingen.

over de verschillende domeinen hebben verricht. We werken

Daarnaast ondersteunen we de Taskforce Samen organiseren en het

hiervoor altijd samen met tien tot vijftien gemeenten, waarbij

College van Dienstverleningszaken bij de uitvoering van hun taken. Verder stellen we tussentijdse rapportages, kadernota's en (meer)

23

D Generieke activiteiten voor alle prioriteiten

Uitvoeringstoetsen, innovatie en implementatie-ondersteuning jarenplannen op om gemeenten actief te kunnen informeren over de

strategieën, de samenhang tussen producten en diensten

voortgang en behaalde resultaten van de GGU.

coördineren, en verder ook adviseren over de aanpak, methoden en instrumenten die daarbij horen. Zo bewaken we de planning

In 2021 delen we aansprekende verhalen over de GGU in artikelen,

en samenhang tussen de proposities binnen het GGU-portfolio,

op congressen en in podcasts. Daarbij leggen we de nadruk op

zodat gemeenten niet worden overvraagd. Ter ondersteuning

de opbrengsten van de gemeentelijke toepassing van collectieve

daarvan komen we met een implementatiekalender waarin

oplossingen. Om de kwaliteit van onze communicatie structureel te

activiteiten logisch gebundeld op vaste momenten aan

kunnen verbeteren, verzamelen we continu feedback.

gemeenten worden gepresenteerd. Gemeenten kunnen de

In 2021 maken we het voor gemeenten zo makkelijk mogelijk om

waardoor de GGU-resultaten in de gemeentelijke plannen worden

eigen capaciteitsplanning voor de uitvoering hierop afstemmen, van de collectief ontwikkelde proposities gebruik te maken. Omdat

opgenomen en lokale toepassing van collectieve oplossingen

we het succes van de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering onder

wordt gestimuleerd. Daarbij zetten we ook digitale middelen in

meer afmeten aan de implementatiegraad van de collectieve

om elkaar in coronatijd te kunnen blijven ontmoeten. Op basis

oplossingen, brengen we de gemeentelijke implementatie-

daarvan weten gemeenten waar ze aan toe zijn en worden ze

behoeften in kaart. We houden daarbij rekening met verschillen

optimaal betrokken bij het gebruik van de GGU-proposities.

tussen de behoeften van kleine, middelgrote en grote gemeenten.

Daarmee wordt de GGU een krachtige beweging waar alle

We zullen gemeenten advies geven op het gebied van implementatie­

gemeenten aan meedoen.

24

Begroting

Bedragen in euro's

Totale begroting GGU 2021

Prioriteit

Budget

Structureel

Meerjarig

Kortcyclisch

759.400

2021

In de tabel is de totale begroting voor de GGU vermeld voor het jaar 2021, waarbij bedragen per prioriteit zijn verdeeld over

A1

Gemeenschappelijke basis voor informatievoorziening en dienstverlening

5.942.800

2.137.500

3.045.900

structurele, meerjarige en kortcyclische activiteiten.

A2

Datagestuurde samenleving en sturingsinformatie

2.854.000

1.900.000

475.000

479.000

B1

Informatieveiligheid en gegevensbescherming

4.509.600

2.565.000

263.711

1.680.889

B2

Realisatie en beheer

4.283.750

2.903.750

-

1.380.000

B3

Gezamenlijke inkoop

200.000

-

-

200.000

C1

Fysiek domein

6.278.450

1.060.950

2.137.500

3.080.000

C2 Sociaal domein

14.651.850

8.566.550

2.699.300

3.386.000

C3 Lokaal bestuur

387.500

-

237.500

150.000

3.540.900

1.949.650

945.250

646.000

5.135.750

3.668.750

-

1.467.000

47.784.600

24.752.150

9.804.161

13.228.289

D1

Generieke activiteiten voor alle prioriteiten

D2 Organisatiekosten

Totaal

25