Doorgroeien met karakter; coalitieakkoord 2026-2030 (4040893)

Doorgroeien met karakter Coalitieakkoord 2026-2030

1

Inhoud Voorwoord . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4

Onze bestuursstijl Vertrouwen verdienen we elke dag opnieuw. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Inwoners aan zet, raad in positie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Regionale samenwerking. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7

Onze leefomgeving Bouwen voor wie hier wil (blijven) wonen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Voor iedereen een thuis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 Betaalbaar huren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Groeien in het groen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Groen in de wijken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Groene Ring Katwijk Duinvallei . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Kwakelwei. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Panbos. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Dierenwelzijn. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Onderweg naar morgen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . 18 Investeren in de fiets . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Verkeersveiligheid met scholieren voorop . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Rotondes. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Openbaar vervoer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Parkeren, laadpalen en deelmobiliteit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Altijd bereikbaar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Gebieden met een eigen verhaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Kruispunt N206/Hoornleslaan en 't Heen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Bosplein. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Droom van Rijnsburg. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Betaalbare energie voor de toekomst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Isoleren en besparen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Een stroomnet dat de groei aankan. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 Warm en koel wonen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Een sterke economie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Ruimte voor ondernemers en een sterk mkb. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Ruimte op onze bedrijventerreinen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 Unmanned Valley . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Sierteelt en visserij. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Winkelcentra van de toekomst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 Toerisme, strandbeleid en evenementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32

2

Valkenburgse Meer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Omzien naar elkaar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 Ieder kind een goede start . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 Jeugd- en jongerenwerk. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 Als zorg nodig is . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 Onderwijs dat verbindt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Katwijkse Educatieve Agenda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Gelijke kansen en een goede start . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Passend onderwijs voor ieder kind . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Van onderwijs naar arbeidsmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 Burgerschap, talentontwikkeling en natuuronderwijs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . 43 Onderwijshuisvesting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 Leerlingenvervoer. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 Iedereen telt mee . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 Bestaanszekerheid is niet vanzelfsprekend. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Een gezonde generatie, een gezonde gemeente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Sport en bewegen voor iedereen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 Sportaccommodaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 Toegankelijk sporten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 Spelen en bewegen in de openbare ruimte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 Cultuur en erfgoed als fundament voor de toekomst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 Meedoen, met werk of op een andere manier . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . 57 Asiel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 Nieuwkomers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 Statushouders. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 Veilig thuis, veilig op straat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 Weerbaar in onrustige tijden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 Geweld en overlast . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 Grip op maatschappelijke onrust . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 Huiselijk geweld . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68

Onze financiën Solide financiën en eerlijke keuzes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 Lokale lasten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 Investeringsagenda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72

Portefeuilleverdeling. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74

3

Voorwoord Beste Katwijkers, Rijnsburgers en Valkenburgers, Onze gemeente groeit en verandert. Op weg naar 85.000 inwoners komen er veel woningen bij, op Valkenhorst én op andere plaatsen in onze gemeente. Dat betekent ook dat andere zaken met ons mee moeten groeien: wegen, scholen, sportvelden, groen en voorzieningen bijvoorbeeld. Dat gebeurt niet zomaar. Dat vraagt iets van ons allemaal. Ook de samenleving verandert. Niet iedereen voelt zich gehoord of gezien. Niet iedereen kan meedoen en veel jongeren hebben hulp nodig bij het leven in deze maatschappij. De (jeugd) zorg komt daardoor steeds meer onder druk te staan en tel daarbij op dat door vergrijzing steeds meer mensen zorg nodig hebben. Ook de ontwikkelingen op het gebied van technologie, zoals kunstmatige intelligentie, gaan razendsnel en hebben invloed op de samenleving. Deze coalitie wil vooruit: resultaten leveren, knopen doorhakken en bouwen aan de toekomst. Dit doen wij zonder te verliezen wat Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg tot onze gemeente maakt. Wij zijn van oudsher Katwijkers, Rijnsburgers en Valkenburgers, ieder met een eigen verhaal en een eigen karakter. Tegelijk groeien wij steeds meer naar elkaar toe, tot één gemeenschap. Dat hoeft elkaar niet te bijten. Juist het karakter van onze dorpen geeft het grotere Katwijk haar eigen gezicht.

Dat is wat wij bedoelen met de titel van dit akkoord: doorgroeien met karakter. Niet groeien óf onszelf blijven, maar groeien dóór onszelf te blijven en daarbij steeds meer één te worden. Onze eigenheid is geen rem op de toekomst. Het is juist de reden dat wij die toekomst met vertrouwen tegemoet kunnen zien.

Niet groeien óf onszelf blijven, maar groeien dóór onszelf te blijven De opgaven die voor ons liggen, raken het dagelijks leven van iedereen in onze gemeente. Wij willen tempo maken met betaalbare woningen, met oog voor leefbare wijken en groen om in te spelen en te bewegen. Wij geven ruimte aan een sterke economie, want ondernemers zorgen voor werk en levendigheid in onze gemeente. En wij zien om naar elkaar: goede zorg moet beschikbaar blijven voor wie die nodig heeft, ieder kind verdient een goede start en wij hebben oog voor inwoners die het moeilijk hebben. Daarbij hoort een gemeente waar het veilig is, thuis en op straat, ook in onrustige tijden. Dat doen wij niet voor onszelf. Wij doen het voor u: voor het gezin dat een betaalbare woning zoekt in een fijne en groene omgeving, voor uw kinderen die hier veilig willen opgroeien en een goede school verdienen, voor de ondernemer die ruimte nodig heeft en voor de buur die op zorg moet kunnen rekenen wanneer het leven tegenzit. Het gaat om uw straat, uw vereniging en uw gemeente. Niet alles kan tegelijk en niet alles kan vandaag. Daarom maakt deze coalitie, bestaande uit DURF, SGP, PvdA en ChristenUnie, eerlijke keuzes en zijn wij helder over wat wel en niet kan. Dit is onze gemeente, van ons allemaal.

In dit akkoord vertellen wij wat onze plannen zijn voor onze bestuursstijl, onze leefomgeving, onze samenleving en onze financiën.

4

Onze bestuursstijl

Coalitieakkoord 2026-2030

5

Onze bestuursstijl

Onze bestuursstijl Hoe wij besturen is net zo belangrijk als wát wij besluiten. Ook op weg naar 85.000 inwoners blijven we een betrokken gemeente. Een hechte gemeenschap met vijf kernen, gedragen door verenigingen, kerken en vrijwilligers. Een gemeente waar je elkaar kent en mensen naar elkaar omzien. Inwoners verwachten een overheid die betrouwbaar en dichtbij is en die hen op een begrijpelijke en toegankelijke manier weet te bereiken. Tegelijkertijd wordt het werk complexer en nemen de eisen aan zorgvuldigheid toe. Ook de ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie gaan razendsnel. Die bieden kansen om ons werk slimmer en sneller te doen. Daarin willen wij meebewegen, maar besturen blijft mensenwerk.

Vertrouwen verdienen we elke dag opnieuw Wij staan voor een lokale overheid die samenwerkt waar het kan en leidinggeeft waar het moet. Een overheid die meedenkt en dienstbaar is, maar ook eerlijk durft te zijn. Niet alles kan en niet elk verzoek wordt ingewilligd. Daarom is openheid belangrijk. Vertrouwen ontstaat door te doen wat je belooft. Inwoners moeten merken dat de gemeente er is. In de wijk, in de kern en in het gesprek. Bestuurders en ambtenaren zijn zichtbaar en aanspreekbaar en maken daar tijd voor. Juist nu de gemeente groeit en steeds meer digitaal gaat, blijft die nabijheid belangrijk. Doorgroeien gaat met vallen en opstaan. Er worden fouten gemaakt. Daar zijn we open over en daar leren we van. Maar leren mag niet ten koste gaan van koers, kwaliteit of de menselijke maat.

Inwoners aan zet, raad in positie Participatie hoort bij goed bestuur. We willen daar als coalitie in investeren, omdat we zien dat het bijdraagt aan betere besluiten. Wel moeten inwoners vooraf weten waar ze invloed op hebben en waar niet. Goed uitleggen waarom keuzes worden gemaakt is net zo belangrijk als het bieden van ruimte voor inbreng. Per onderwerp kiezen we de vorm die past, zoals een bijeenkomst, panel, digitaal of via de wijkraden. Naast wat wij organiseren, ontstaan er steeds meer initiatieven uit de samenleving zelf. Die willen we ondersteunen, niet frustreren. Voor de organisatie betekent dat: van buiten naar binnen denken en participatie meenemen vanaf het begin. Met de raad zoeken we het gesprek aan de voorkant. De raad stelt kaders en controleert, het college bestuurt. Dat vraagt om goede samenwerking, waarbij wij elkaar vroeg en goed informeren en een open, constructieve houding aannemen. Daarnaast vraagt het om nieuwe vormen van overleg naast de raadsvergadering. Deze coalitie wil samen met de gehele gemeenteraad werken aan het goede voor Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg.

6

Katwijk groeit de komende jaren fors. En dat betekent veel voor onze vraagstukken zoals het bouwen van woningen, onze bereikbaarheid maar ook voor het behouden en vergroten van onze werkgelegenheid. En dat vraagt als gemeente een stevige rol in de regio. Een goede samenwerking met onze buurgemeenten biedt kansen om deze uitdagingen steviger aan te pakken. Door samen op te trekken kunnen we kennis en middelen bundelen, kansen beter benutten en sterkere oplossingen realiseren.

Dit spreken we af:

We willen een dienstbare overheid zijn die meedenkt bij nieuwe initiatieven. We onderzoeken daarbij de mogelijkheden om sneller duidelijk te maken of iets wel of niet haalbaar is.

We richten een digitaal participatieplatform in, zodat inwoners ook online en op een laagdrempelige manier kunnen meedenken.

Het referendum blijft in stand.

We versterken burgerschap onder jongeren, in lijn met de onderwijsdoelen die scholen al hebben. Daarom houden we de kinderraad, de kinderburgemeester en de schoolbezoeken aan het gemeentehuis in stand. Ook zetten we initiatieven voor jongerenparticipatie voort, zoals de debatmiddagen op scholen.

Wij onderzoeken samen met de gehele gemeenteraad de mogelijkheden tot nieuwe vormen van gesprek tussen gemeenteraad, inwoners en het college.

Kunstmatige intelligentie kan onze dienstverlening verbeteren, maar is geen doel op zich. Een menselijke overheid blijft voorop staan. Het college verkent samen met de raad de kansen van kunstmatige intelligentie. Daarbij leggen we de ethische dilemma's nadrukkelijk aan de raad voor: hoe willen wij als Katwijk met de inzet van kunstmatige intelligentie omgaan, ook eventueel in het contact met onze inwoners?

Lees verder

Onze bestuursstijl

Regionale samenwerking

7

Vervolg

Onze bestuursstijl

Communicatie zien we als middel om beleid verder te helpen en het vertrouwen tussen gemeente en inwoners te versterken. Naast transparantie vraagt dat om een toegankelijke, eigentijdse manier van communiceren die aansluit bij hoe inwoners zich tegenwoordig informeren. We zetten daarom actiever in op laagdrempelige online formats, zoals korte video's en reels op sociale media. Dat een bericht daardoor wat informeler of minder gepolijst is, zien we niet als risico maar als kracht: het maakt de gemeente benaderbaar en menselijk. Daarbij houden we ons uiteraard aan de wettelijke eisen, bijvoorbeeld op het gebied van digitale toegankelijkheid.

We zien veel kansen om de kennisas tussen Katwijk, Leiden en Noordwijk te versterken en zien daarin de Key Region als een belangrijk platform hiervoor. Met de Duin- en Bollenstreek blijven we samenwerken in Holland Rijnland. De overeenkomst met de Economic Board Duin- en Bollenstreek (EBDB) loopt af op 1 april 2027. Aan het einde van 2026 wordt bekeken of we in de toekomst nog deelnemen en bijdragen aan de EBDB.

De organisatie heeft de afgelopen jaren grote stappen vooruit gezet. Dit heeft de positie van de gemeente versterkt. Dit willen we voor de komende jaren vasthouden. Bij de start van het college nemen wij daarom de tijd voor een zorgvuldig gesprek over de samenwerking tussen bestuur en organisatie. Samen met de organisatie kijken we wat er nodig is om bestuurlijke ambities waar te maken en hoe we resultaten goed monitoren.

Vertrouwen ontstaat door te doen wat je belooft.

8

Onze leefomgeving

Coalitieakkoord 2026-2030

9

Het bouwen van woningen is en blijft één van de belangrijkste opdrachten voor de komende periode. De ruimte in onze gemeente is schaars en dwingt ons tot het maken van scherpe keuzes. Met het vaststellen van het bestemmingsplan kan de bouw van Valkenhorst daadwerkelijk van start gaan. Dat biedt grote kansen voor woningbouw, voorzieningen en de verdere ontwikkeling van onze gemeente. Tegelijkertijd brengen deze groei en de binnenstedelijke woningbouw ook uitdagingen met zich mee. Daarom investeren we bewust in kwaliteit, groen en een leefbare omgeving. Verstedelijking mag niet ten koste gaan van de identiteit van Katwijk. Die identiteit zit niet alleen in de omgeving, maar vooral in de mensen, verenigingen, kerken en clubs die onze gemeente sterk maken. Daarom zetten we op Valkenhorst vanaf het eerste moment in om samen met de nieuwe inwoners, verenigingen, kerken en anderen te werken aan gemeenschapsvorming, zodat nieuwe bewoners in verbinding staan met onze bestaande gemeenschap. Betaalbaarheid is daarbij een van de grootste uitdagingen. Daarnaast vraagt verder bouwen, en waar nodig de hoogte in, om balans. Groei en leefkwaliteit moeten hand in hand gaan.

Dit spreken we af:

We bouwen in deze bestuursperiode 1500 tot 2000 woningen. We zetten zo hoog mogelijk in, maar we houden ook rekening met de verschillende uitdagingen.

Onze focus ligt de komende jaren op het bouwen van woningen op Valkenhorst en we gaan onverminderd door met lopende woningbouwprojecten, zoals onder andere Hof Korte Vaart, Van Lierestraat, Hoornes Noord-Oost, Hoornes Centrum, Zeevaarderskwartier en Havenscharnier.

Tegelijkertijd investeren we in groen en een leefbare openbare ruimte, zodat groei hand in hand gaat met leefbaarheid en de kwaliteit van onze dorpen.

Lees verder

Onze leefomgeving

Bouwen voor wie hier wil (blijven) wonen

10

Vervolg

Onze leefomgeving

Bij binnenstedelijke woningbouw bewaken we steeds de balans tussen betaalbaarheid, groen, bouwhoogte, ruimtelijke kwaliteit en voldoende parkeergelegenheid.

Bij elk bouwproject is het uitgangspunt dat 65% van de woningen betaalbaar is; wij houden vast aan dit bestaande beleid bij nieuwe initiatieven.

Op Valkenhorst verhogen wij het aandeel betaalbare woningen van 36 naar 50%. We doen dit onder andere door het totaal aantal woningen te verhogen, mits randvoorwaarden zoals mobiliteit en stikstof dat toelaten en dit niet leidt tot onnodige vertraging. Om dit mogelijk te maken verwachten wij extra (financiële) steun vanuit het Rijk.

Wij zorgen ervoor dat onze eigen inwoners zo veel mogelijk voorrang krijgen bij de aankoop of huur van nieuwe woningen in onze gemeente.

We houden vast aan keuzes uit de verdichtingsvisie over middelhoog bouwen of Katwijks-hoog bouwen. Wij zetten onszelf niet vast op één maximale bouwhoogte: tot 40 meter is mogelijk en bij uitzondering meer, afgewogen per gebied en alleen als dat de betaalbaarheid of leefbaarheid ten goede komt.

Initiatieven met een andere bouwhoogte worden niet op voorhand afgewezen maar zorgvuldig beoordeeld op leefbaarheid, invulling woonbehoefte en effect op de omgeving.

Het woonfonds is een waardevol instrument om de business case van bouwplannen rond te krijgen. Toch zien we dat ontwikkelaars er nog onvoldoende gebruik van maken. De komende periode onderzoeken we hoe we de inzet van het fonds kunnen verbeteren, zodat het beter aansluit op de praktijk en meer projecten kan realiseren.

Verstedelijking gaat hand in hand met vergroening op diverse plekken in onze gemeente. Daarin tonen wij ambitie. Wij maken in onze begroting geld vrij om meer en sneller te vergroenen.

Het actieplan Wonen, Zorg en Welzijn beschrijft de opgave voor de komende jaren op het gebied van het aanbieden van voldoende levensloopgeschikte woningen. Deze periode werken we onder andere aan de realisatie van de Knarrenhof, het initiatief van de Morgenster en Nieuw Salem.

11

Onze leefomgeving

Voor iedereen een thuis Wonen is meer dan een dak boven je hoofd. Het gaat ook om de buurt eromheen: of het als een thuis voelt en of het er prettig en veilig is. In sommige wijken zien we vaker dat verschillende problemen waar inwoners mee te kampen hebben samenkomen. Dat vraagt om gerichte aandacht, samen met onze partners. Daarnaast hebben we als gemeente een verantwoordelijkheid voor inwoners die het op eigen kracht niet redden op de woningmarkt. Het gaat bijvoorbeeld om mensen die uitstromen uit beschermd wonen of maatschappelijke opvang, mensen die dakloos zijn of dreigen te raken en inwoners die door een psychische of sociale kwetsbaarheid (tijdelijk) niet zelfstandig kunnen wonen. We zien daarbij een groeiend probleem voor onder andere mensen die na een scheiding tijdelijk geen vaste verblijfplaats hebben en aangewezen zijn op een urgentieverklaring.

Dit spreken we af:

We onderzoeken of we de regels rondom urgentieverklaringen bij schrijnende situaties soepeler kunnen maken, zodat mensen die acuut zonder woonplek zitten sneller geholpen worden.

Bij de huisvesting van doelgroepen kijken we naar mogelijkheden en een zo logisch mogelijke verdeling over de regio. Sommige woonvormen, zoals flexwoningen, zijn elders in de regio makkelijker te plaatsen dan bij ons; andersom kunnen wij op andere onderdelen onze verantwoordelijkheid nemen.

We maken met onze partners afspraken over een evenwichtige verdeling van verschillende doelgroepen over de wijken in onze gemeente, zodat problematiek zich niet op één plek concentreert.

We werken samen met Dunavie om de wijken waar de leefbaarheid onder druk staat in kaart te brengen en bepalen daarvoor samen een gerichte aanpak.

12

Onze leefomgeving

Betaalbaar huren Voor veel inwoners is een huurwoning de enige route naar een betaalbaar thuis. Tegelijk staat de betaalbaarheid van huren onder druk en valt een groep huurders net buiten de huurtoeslag en andere regelingen. Die groep dreigt tussen wal en schip te vallen. Daar hebben we oog voor.

Dit spreken we af:

We blijven met Dunavie in gesprek over de betaalbaarheid van huren en over een verantwoorde huurverhoging. Samen met Dunavie en de regio spannen we ons in voor meer financiële ruimte voor woningcorporaties, zodat zij kunnen blijven investeren in betaalbare en goed onderhouden woningen.

Bij het beoordelen van betaalbaarheid kijken we naar de totale woonlasten (de woonquote), niet alleen naar de kale huur. We hebben daarbij aandacht voor de groep die buiten de toeslagen valt dus niet alleen voor de sociale huur maar juist ook voor de middenhuur.

We vinden het belangrijk dat de gemeenteraad regelmatig door Dunavie wordt geïnformeerd over de wijze waarop de huurverhoging is bepaald en welke keuzes daaraan ten grondslag liggen.

Er komt een plan over hoe het vastgoed van Dunavie er in de toekomst uitziet: welke complexen op termijn wel of niet worden gesloopt of vernieuwd. Huurders hebben er recht op tijdig te weten wat de plannen voor stadsvernieuwing voor hen betekenen. We vragen Dunavie hierover tijdig met de gemeente en met huurders te communiceren.

13

Onze leefomgeving

Groeien in het groen In een gemeente waar de komende jaren veel woningen worden gebouwd, is investeren in groen geen luxe, maar een noodzaak. Meer inwoners en meer bebouwing zorgen voor extra druk op de leefomgeving. Daarom investeren we in parken, bomen en groene ontmoetingsplekken die zorgen voor verkoeling, ontspanning, het voorkomen van wateroverlast en een prettige leefomgeving. Groei moet hand in hand gaan met leefkwaliteit. Vergroening is één van de sleutels om het karakter en de kwaliteit van onze leefomgeving te behouden. Door versteende wijken, verdwijnt de verbinding met de omgeving. Investeren in groen betekent ook investeren in de sociale samenhang en het welzijn van huidige en toekomstige inwoners. We kiezen er dan ook voor om verder te vergroenen waar het kan. In de wijk, met bomen en struiken, maar waar dat niet lukt ook verder van de woonlocatie af.

Investeren in groen betekent ook investeren in de sociale samenhang en het welzijn van huidige en toekomstige inwoners.

Groen in de wijken Groen in onze wijk en vinden we belangrijk voor de leefbaarheid en kwaliteit van de openbare ruimte. We gaan daarom door met de ingezette koers om onze dorpen en wijken verder te vergroenen. De komende periode planten we jaarlijks extra bomen en vergroenen we kansrijke plekken in de openbare ruimte. Zo zorgen we voor meer verkoeling, ontspanning, het voorkomen van wateroverlast en een prettige leefomgeving. Daarnaast evalueren en vernieuwen we het groenbeleidsplan en maken we duidelijke afspraken over hoe we met inwoners participeren over groen.

Groene Ring Katwijk Jan de Lange heeft ooit een burgerinitiatief ingediend voor het Ringpark Katwijk. Met dit initiatief als basis werken wij aan de Groene Ring Katwijk, een groene verbinding tussen onze dorpen, het duinlandschap en bestaande natuurgebieden. Zo ontstaat stap voor stap een groene ring door en rondom Katwijk waar inwoners kunnen wandelen, fietsen, sporten, ontspannen en elkaar kunnen ontmoeten. De Groene Ring Katwijk helpt om onze gemeente leefbaar en toekomstbestendig te houden in een periode waarin veel woningen worden gebouwd en de druk op de leefomgeving toeneemt. Daarom kiezen we de komende jaren voor een zichtbare vergroening van Katwijk. We geven daarbij prioriteit aan een aantal plekken waar opgaven rondom groen, woningbouw, bereikbaarheid en leefbaarheid samenkomen.

14

We willen van de Duinvallei een groenere verblijfplaats maken. We onderzoeken hoe we hier een stadspark kunnen realiseren waarin groen, ontmoeting en evenementen samen kunnen bestaan. Het permanente evenemententerrein voor de Oranjevereniging blijft, binnen dat groene karakter, beschikbaar op de Duinvallei. We bespreken samen met huidige gebruikers en inwoners hoe de toekomstige invulling van de Duinvallei eruit kan komen te zien. Dat doen wij voordat de afgesproken periode van de tijdelijke initiatieven afloopt. Daarbij onderzoeken we of er binnen het toekomstige stadspark ruimte blijft voor deze functies. De uitgangspunten voor het stadspark werken we tijdig en gezamenlijk met inwoners en partners uit, zodat betrokkenen ruim voor het aflopen van de termijn duidelijkheid hebben. De Duinvallei is een groene long in het verstedelijkte gebied en een belangrijk onderdeel van de Groene Ring Katwijk. Rondom deze plek komen opgaven zoals wonen, scholen, mobiliteit en leefbaarheid samen.

Kwakelwei De Kwakelwei wordt een stadspark. We volgen hierin het genomen raadsbesluit. De komende periode brengen we de financiële consequenties en uitvoerbaarheid verder in beeld. Of, wanneer en in welke vorm vervolgstappen worden gezet, hangt af van de kosten en de capaciteit die dit van de organisatie vraagt. Voor de coalitie ligt de prioriteit bij projecten waar op korte termijn een vergroeningsslag kan worden gemaakt. Zolang er geen concreet besluit ligt om met de Kwakelwei aan de slag te gaan, reserveren we ook geen voorbereidingskrediet voor een onteigeningsproces.

Panbos Het Panbos is een bijzondere plek waar natuur, recreatie en ontspanning samenkomen. Juist nu de gemeente groeit en er meer woningen worden gebouwd, neemt de behoefte aan groene plekken om te wandelen, sporten en tot rust te komen verder toe. Daarom werken we aan een heldere toekomstvisie voor het Panbos, in samenhang met de Mient Kooltuin, zodat het gebied ook in de toekomst aantrekkelijk, toegankelijk en waardevol blijft voor inwoners en bezoekers.

Dit spreken we af:

De komende vier jaar planten wij 1200 bomen, naast de reguliere herplant die nodig is.

We evalueren en vernieuwen het groenbeleidsplan met oog op de participatie met omwonenden. De stimulering van particuliere initiatieven zetten we voort.

Lees verder

Onze leefomgeving

Duinvallei

15

Vervolg

Onze leefomgeving

We investeren in de verdere ontwikkeling van de Groene Ring Katwijk als groene verbinding tussen onze dorpen, het duinlandschap en bestaande natuurgebieden.

Binnen de Groene Ring Katwijk geven we prioriteit aan ontbrekende schakels in de vergroening, zoals de Rijnmonding en de groene verbinding tussen ’t Heen en Rijnsburg, zodat inwoners prettiger kunnen wandelen, fietsen en recreëren tussen onze dorpen en het landschap.

We ontwikkelen de Duinvallei verder tot een groen stadspark waar ontmoeting, recreatie en evenementen samenkomen. Daarbij blijft de Duinvallei beschikbaar als permanent evenemententerrein voor de Oranjevereniging.

De Kwakelwei blijft groen. We volgen hierin het genomen raadsbesluit en brengen de financiële consequenties en uitvoerbaarheid verder in beeld.

We prioriteren onze groenprojecten op basis van de mogelijkheid tot snelle realisatie, investeringskosten en waarde voor de buurt.

We werken aan een toekomstvisie voor het Panbos, zodat het gebied aantrekkelijk, toegankelijk en waardevol blijft voor natuur, recreatie en ontspanning.

We bekijken waar het mogelijk is om verticaal groen te realiseren.

16

Onze leefomgeving

Dierenwelzijn Er is in toenemende mate aandacht voor dierenwelzijn in onze dorpen. Tegelijkertijd staat de leefruimte voor dieren onder druk door verstedelijking en het intensieve gebruik van de openbare ruimte. Daarom blijven we investeren in vergroening en een leefomgeving waarin ook ruimte is voor natuur en dieren.

Dit spreken we af:

De structurele steun voor de Dierenambulance blijft bestaan. Onder andere voor het ophalen van verongelukte huisdieren.

We bevorderen de biodiversiteit om insecten, vlinders en bijen te beschermen. We zetten daarom de aanpak van invasieve exoten, zoals de Aziatische hoornaar, structureel voort.

We bekijken op welke plekken faunatrappetjes kunnen worden geplaatst om dieren beter te beschermen.

17

Op onze stoepen, fietspaden en wegen wordt het drukker. Voetgangers, fietsers, auto's en bussen concurreren steeds vaker om dezelfde ruimte. Tegelijkertijd veranderen ook de verkeersstromen: e-bikes en fatbikes zorgen voor grotere snelheidsverschillen en nieuwe veiligheidsrisico’s. Wie veilig wil oversteken, zonder file naar het werk wil of met een rollator over de stoep moet, merkt dat iedere dag. Ondertussen willen we een fijne plek blijven om te leven, met veilige schoolroutes, doorstromend verkeer, goede doorstroommogelijkheden voor hulpdiensten en zo min mogelijk overlast van verkeer. We kunnen niet álles tegelijk de ruimte geven. Het wegennet zit vol, parkeerplekken zijn schaars, en de ruimte voor wie loopt of fietst staat onder druk. Dat betekent dat we meer ruimte blijven geven aan lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Dat past bij hoe we in onze gemeente leven. Meer dan de helft van onze ritten is korter dan vijf kilometer en het is de enige manier om bereikbaar te blijven nu we groeien.

Investeren in de fiets De fiets is in onze gemeente het logische vervoermiddel voor korte ritten. We blijven daarin investeren, juist nu het op het fietspad zelf ook drukker en sneller wordt. Veilige routes naar school, betere doorfietsverbindingen en goede stallingen horen daarbij.

Dit spreken we af:

We investeren in ontbrekende doorfietsroutes en doen dat in samenhang met de vergroening van onze gemeente. Dat doen we bijvoorbeeld bij de route van Leiden – Rijnsburg – Katwijk Noord langs ’t Heen en het Uitwateringskanaal. En bij de routes Wassenaar – Noordwijk langs N441 en N206, Leiden – Noordwijk via RijnsburgerwegNoordwijkerweg en Rijnsburg – Oegstgeest langs het Oegstgeesterkanaal.

We realiseren een gescheiden fiets- en wandelpad langs de Kanaaldijk, als onderdeel van de gebiedsvisie Rijnmonding.

Lees verder

Onze leefomgeving

Onderweg naar morgen

18

Vervolg

Onze leefomgeving

We werken het plan voor een fietsstraat door het centrum van Rijnsburg verder uit, zodat het busverkeer beter doorstroomt en fietsers veilig door het dorp rijden. Dit kan ook de verkeerssituatie in de Brouwersstraat verbeteren.

De Provincie realiseert een bewaakte fietsenstalling bij de bushalte Valkenhorst, die we de komende jaren in beheer nemen.

Verkeersveiligheid met scholieren voorop Veilig naar school kunnen fietsen of lopen is van groot belang. Tegelijkertijd zien we dat het verkeer op fietspaden verandert: door e-bikes en fatbikes liggen de snelheden hoger en worden de verschillen tussen weggebruikers groter. Dat vraagt om een aanpak op meerdere fronten: een veilige inrichting van de weg, aandacht voor gedrag in het verkeer en gerichte handhaving.

Dit spreken we af:

We gaan aan de slag met het veiliger maken van schoolroutes, met aandacht voor zowel de inrichting van de route als gedragsbeïnvloeding via scholen en ouders.

We investeren in veilige fietsoversteken, bij de herijking van het meerjarenuitvoeringsprogramma van de Katwijkse Agenda Mobiliteit prioriteren we deze locaties.

Fatbikes en andere snelle elektrische fietsen hebben een groeiende impact op de verkeersveiligheid in onze dorpen. We gaan door met de publieksacties en gesprekken met scholen en ondernemers om de verkeersveiligheid rondom fatbikes en andere elektrische fietsen te verbeteren.

19

Onze leefomgeving

Rotondes Verkeersveiligheid is leidend bij hoe we onze kruispunten en rotondes inrichten. Waar we de komende jaren onderhoud plegen, kijken we ook naar een verkeersveilige inrichting. Bij de geplande aanpak van rotondes, onder andere op de Noordwijkerweg ter hoogte van de Kloosterschuurweg en de rotondes in Valkenhorst, kijken we expliciet ook naar verkeersveiligheid en de positie van de fietser. De voorrangspositie van fietsers op rotondes is een vrije kwestie binnen deze coalitie.

Openbaar vervoer Hoe meer mensen de bus of de trein pakken, hoe meer ruimte er overblijft op de weg voor wie de auto echt nodig heeft. Daarvoor moet het openbaar vervoer wel een aantrekkelijk alternatief zijn: snel, betrouwbaar en op tijden waarop mensen het nodig hebben. We zetten daar samen met de provincie en buurgemeenten op in.

Dit spreken we af:

We spannen ons in om de bushalte voor hoogwaardig openbaar vervoer op de boulevard bij het nieuwe Brittenburg terug te krijgen.

We versterken het openbaar vervoer in Rijnsburg door samen met de provincie, Leiden, Oegstgeest en Noordwijk (LORN) in te zetten op een hogere frequentie en betere betrouwbaarheid van de busverbinding.

We optimaliseren de busverbinding naar Unmanned Valley.

We gaan met Qbuzz in gesprek over ruimere rijtijden in het weekend en op feestdagen en het realiseren van een nachtelijke verbinding tussen Zoetermeer, Leiden en Katwijk (lijn 400 en 401).

Parkeren, laadpalen en deelmobiliteit Parkeerruimte is schaars. Daarnaast neemt het aantal elektrische auto's snel toe en zien we dat deelauto's en deelfietsen de druk op parkeerplekken juist kunnen verlichten. Dat vraagt om verstandige keuzes over hoe we de ruimte langs de stoep verdelen. We willen voldoende laadpalen waar de vraag is, ruimte voor nieuwe vormen van mobiliteit én voldoende plek voor bewoners om hun auto kwijt te kunnen. Op het parkeerbeleid zelf kiezen we voor rust: geen grote koerswijzigingen, wel waar nodig praktische aanvullingen.

20

Onze leefomgeving

Dit spreken we af:

We omarmen nieuwe initiatieven op het gebied van deelmobiliteit.

De mogelijkheden voor privaat laden houden we in stand, zoals kabelgoottegels.

We gaan door met datagestuurd plaatsen van laadpalen. Dat werkt twee kanten op: waar laadpalen intensief worden gebruikt, plaatsen we er extra bij; waar ze structureel weinig worden gebruikt, geven we de parkeerplek terug aan reguliere parkeerders. De laadpaal blijft dan staan, maar de pijl waarmee het vak uitsluitend wordt gereserveerd voor elektrische auto’s verdwijnt. Zo houden we de balans tussen laadzekerheid en parkeerruimte in de wijk.

We blijven nieuwe initiatieven op het gebied van het opladen van elektrische auto’s volgen.

De parkeernormen worden niet bijgesteld.

Er komt geen nieuw parkeerbeleid.

In 2027 veranderen de parkeertarieven niet. Uitgezonderd de gebruikelijke indexering. Voor 2028 en verder nemen we dit mee in het Meerjarig Financieel Gezond traject dat we in 2027 zullen opstarten.

We verkennen samen met ondernemers of bedrijfsbusjes meer op (bewaakte) parkeerterreinen geparkeerd kunnen worden. Zo houden we in de wijken meer plek vrij voor auto's van bewoners.

Altijd bereikbaar Voor veel inwoners en ondernemers blijft de auto onmisbaar. Om naar het werk te gaan, een onderneming draaiende te houden of mantelzorg te verlenen. Daarom blijft een betrouwbaar wegennet belangrijk. Tegelijkertijd zien we dat de druk op onze wegen steeds verder toeneemt. De ontvlechting van regionaal en lokaal verkeer op de N206 is daarom van groot belang voor de bereikbaarheid en leefbaarheid van onze gemeente.

21

Onze leefomgeving

Dit spreken we af:

We blijven inzetten op een structurele oplossing voor de N206 ter hoogte van de Molentuinweg. De ontvlechting van regionaal en lokaal verkeer is noodzakelijk voor de bereikbaarheid én de leefbaarheid van onze gemeente.

Dit vraagt een significante bijdrage van Rijk en provincie. Ook de gemeente reserveert middelen voor deze oplossing. We werken hierbij samen met het Rijk in het kader van de mogelijke vestiging van Eli Lilly.

We blijven in gesprek met inwoners over de N206, onder andere via Burgerzorgen N206 en de wijkraad Katwijk a/d Rijn.

Gebieden met een eigen verhaal Een aantal locaties verdient een aparte vermelding, omdat verkeersveiligheid, leefbaarheid en ruimtelijke ontwikkeling hier samenkomen. Kruispunt N206/Hoorneslaan en ’t Heen De aanpak van het kruispunt N206/Hoorneslaan zetten we in lijn met het raadsbesluit voort. Vertrekpunt is de verkeersveiligheid van scholieren en het daarom plaatsen van verkeersregelinstallaties (VRI's). Voor 't Heen zien we dat er meerdere lopende ontwikkelingen zijn voor zowel auto- als fietsverkeer, waaronder de doorfietsroute langs de N206, het onderzoek naar een fietsbrug richting Rijnsburg en de revitalisering van 't Heen zelf. Bosplein Op het Bosplein komen drie dingen samen: verkeersveiligheid, een winkelaanbod dat ook over tien jaar nog werkt en de vraag hoe je het groen daar prettig houdt om te zijn. Op alle drie willen we vooruitgang zien. De coalitie staat positief tegenover de ontwikkelingen rondom het winkelgebied. Door vernieuwing en gerichte uitbreiding willen we ook in de toekomst een goed en aantrekkelijk winkelaanbod in de buurt houden, dat past bij de mensen die er wonen. Daarom willen we meewerken aan het plan om de supermarkt aan het Bosplein te verplaatsen. Wel onder een aantal voorwaarden. Er moet goed gekeken worden naar de beleefbaarheid van het gebied, naar het groen op en rond het plein en naar de groene verbinding met het Ridderbos.

Mocht door de uitbreiding minder groen op het Bosplein overblijven, dan compenseren we dat met een investering in de groene verbinding met het Ridderbos. Het plan moet ook de verkeersveiligheid rondom het Bosplein verbeteren. Droom van Rijnsburg De Droom van Rijnsburg is een initiatief van de Protestantse Gemeente Rijnsburg om het centrum van Rijnsburg te vernieuwen. Wij kijken hier als coalitie positief naar en stellen daarom een plan van aanpak op om te kijken op welke wijze de gemeente dit kan steunen.

22

Onze leefomgeving

Betaalbare energie voor de toekomst De energietransitie klinkt voor veel mensen ver weg, maar raakt aan de energierekening die elke maand op de mat valt, aan de woning waarin je woont en aan de vraag of we onze kinderen en kleinkinderen een leefbaar Katwijk doorgeven. De afgelopen jaren hebben laten zien hoe kwetsbaar we zijn als onze energievoorziening afhangt van landen waar we liever niet afhankelijk van zijn. Ook voelen veel inwoners de gevolgen van stijgende energieprijzen direct in hun portemonnee. Die lokale weerbaarheid en betaalbaarheid vragen om hetzelfde antwoord: meer besparen, slimmer omgaan met wat we hebben en stap voor stap toewerken naar schonere energiebronnen.

meer besparen, slimmer omgaan met wat we hebben en stap voor stap toewerken naar schonere energiebronnen.

Wij kiezen voor een koers die ambitieus is waar het kan en realistisch waar het moet. Ambitieus als het gaat om isoleren en besparen. Dat blijft prioriteit, omdat dat het meeste oplevert voor inwoners die het nu zwaar hebben. Realistisch als het gaat om onze aanpak van netcongestie als randvoorwaarde voor woningbouw en verduurzaming. En realistisch in de regionale voorbereiding op een toekomst waarin warmte uit andere bronnen komt dan aardgas. Het Rijk en de provincie hebben hierin een onmisbare rol; zonder hun regie en financiële bijdrage stuit een gemeente als Katwijk al snel op grenzen. Daar zijn we eerlijk over. We doen dit niet door inwoners voor te schrijven wat ze moeten, maar door hen te ontzorgen, te ondersteunen en mee te nemen. Verduurzamen gebeurt op vrijwillige basis. De gemeente is daarbij betrouwbaar, voorspelbaar en aanwezig in de wijk.

Isoleren en besparen De snelste en eerlijkste manier om de energierekening van inwoners omlaag te krijgen, is een woning waarin geen warmte verspild wordt. Isoleren bespaart geld vanaf de eerste winter en maakt huizen comfortabeler. Het is ook de beste voorbereiding op de warmtetransitie. Wat je niet verbruikt, hoef je immers ook niet duurzaam op te wekken. Daarom blijft isoleren de komende vier jaar onze eerste prioriteit binnen de energietransitie. Steeds meer inwoners weten het Energieloket te vinden, vragen subsidie aan en laten zich helpen. Sinds 2025 worden ook VvE's ondersteund. Tegelijk laat die groeiende vraag zien dat de behoefte groter is dan de beschikbare middelen: zowel het Katwijks Isolatiefonds als de Lokale Aanpak Isolatie zijn inmiddels volledig benut. We willen de isolatiebeweging niet stil laten vallen, juist nu hij op stoom is.

23

Onze leefomgeving

Dit spreken we af:

We vullen de subsidies voor isolatie opnieuw aan en investeren hier stevig in. Hiervoor reserveren we een aanzienlijk bedrag, gericht op huishoudens die isolatie meest nodig hebben. Bij de verdere uitwerking kijken we kritisch naar de voorwaarden, zodat het geld terechtkomt waar het de meeste impact heeft. Daarnaast blijven wij ons gezamenlijk met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten inzetten om de succesvolle landelijke isolatiesubsidies voort te zetten.

We handhaven de duurzaamheidslening voor particulieren en voor maatschappelijke organisaties.

We breiden het Energieloket waar mogelijk binnen de bestaande middelen uit, zodat onafhankelijk en eerlijk energieadvies dichter bij inwoners in de wijk beschikbaar is en het loket ook vragen over de warmtetransitie kan beantwoorden.

We benutten de rijksmiddelen voor energiearmoede onverkort voor onze inwoners die het nodig hebben. In afstemming met Dunavie continueren we de wijkgerichte ondersteuning, waaronder een klusteam dat huurders met kleine besparende maatregelen helpt.

Samen met Dunavie gaan we door om uiterlijk 2028 alle huurwoningen met een E, F en G-label te verduurzamen.

We zetten het Soortenmanagementplan door zodat de wettelijke bescherming van de huismuis, gierzwaluw en vleermuizen wordt geborgd en isoleren niet vastloopt op vertraging bij onderzoek of vergunningen.

Een stroomnet dat de groei aankan Het elektriciteitsnet in onze regio zit vol. Op steeds meer plekken is geen ruimte meer voor nieuwe aansluitingen of voor het terugleveren van opgewekte stroom. Dat raakt direct aan onze ambities: woningen die we willen bouwen, bedrijven die willen verduurzamen, voorzieningen die ruimte op het net nodig hebben. Netcongestie is daarmee niet langer een technisch onderwerp voor specialisten. Het bepaalt wat we de komende jaren wel en niet voor elkaar krijgen. We kunnen dit niet alleen oplossen. Liander en TenneT zijn aan zet voor de uitbreiding van het net. Wij zorgen dat de gemeente daar goed op aansluit en dat de schaarse ruimte die er is, terechtkomt bij wat maatschappelijk het hardst nodig is.

24

Onze leefomgeving

Dit spreken we af:

We werken samen met de netbeheerders aan de realisatie van de nieuwe onderstations in Oegstgeest of Rijnsburg.

We maken scherpe keuzes over de inpassing van nieuwe transformatorhuisjes. We zien dat dit noodzakelijk is en we nemen de verantwoordelijkheid om ze een plek te geven, in goede afstemming met de omgeving.

We stimuleren het realiseren van net neutrale woonwijken en we werken actief mee aan de pilot netbewust laden, zodat we de capaciteit die er is zo slim mogelijk benutten.

We hebben de ambitie om meer energiehubs op bedrijventerreinen te realiseren, zoals ook op ’t Heen wordt gerealiseerd.

Deze periode nemen we een besluit over solar carports. Voor het definitieve besluit brengen we de investerings- en exploitatiekosten in beeld. Het eerste aandachtsgebied is het Valkenburgse Meer.

Warm en koel wonen Onze huizen worden nu nog grotendeels verwarmd met aardgas. Op termijn moet dat anders, maar de stap naar een alternatief is groot en kostbaar. Wij kiezen ervoor om die stap niet als gemeente alleen te zetten, maar regionaal. Samen met de Leidse regio bereiden we ons voor op de aanleg van warmtenetten. Dat is niet alleen een duurzaamheidskeuze. Door de regionale aanpak kunnen ook buurgemeenten eerder aansluiten op duurzame warmte en hoeven zij minder zwaar te leunen op het elektriciteitsnet. Op die manier helpt warmte de netcongestie te verlichten. Daarnaast zien we dat de aardgasprijzen instabieler zijn en stijgen, waardoor een alternatief voor inwoners van belang kan zijn in verband met betaalbaarheid. In deze raadsperiode worden er voor bestaande woningen geen warmtenetten in Katwijk aangelegd. Wel wordt er een nieuw warmteprogramma opgesteld waarover we met inwoners participeren. Daarnaast verkennen we de deelname aan het regionaal warmtebedrijf. In 2027 toetsen we de businesscase voor de Warmte Leidse Regio (WLR): betaalbaarheid, draagvlak en de bijdrage van het Rijk zijn doorslaggevend. Dit is eerder door de raad vastgesteld. Wij zien hierin een grote rol voor Rijk en provincie. De opgave is te groot om alleen te dragen en de prijzen voor inwoners stijgen snel.

Als het Rijk niet over de brug komt met subsidies en garantstellingen is de warmtetransitie niet uitvoerbaar voor gemeente Katwijk.

25

Onze leefomgeving

Dit spreken we af:

We zitten actief aan tafel bij Warmte Leidse Regio en zetten in op een warmtenet waarbij prijs en draagvlak voor inwoners doorslaggevend zijn.

We zetten de voorbereiding op de warmtetransitie door en participeren in het nieuwe warmteprogramma. In 2027 vindt het toetsingsmoment plaats zoals afgesproken in de gemeenteraad.

Keuzevrijheid blijft. Een warmtenet kan voor sommige wijken de beste oplossing zijn, maar inwoners houden ruimte voor alternatieven.

26

Onze leefomgeving

Een sterke economie Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg ontlenen hun karakter mede aan hun ondernemers. Van de bloemenhandelaar bij FloraHolland tot de dronetechnicus op Unmanned Valley, van de winkelier in de Princestraat tot de mkb'er op 't Heen: ondernemerschap zit in het DNA van onze gemeente. Ondernemers zorgen voor werk en levendigheid in onze gemeente en zijn een belangrijke sponsor van verenigingen, evenementen en goede doelen. Tegelijkertijd staat onze lokale economie onder druk. De uitbreidingsmogelijkheden voor bedrijven zijn schaars, sommige winkelcentra hebben last van leegstand, bedrijventerreinen vragen om revitalisering en de energietransitie en digitalisering vragen veel van onze ondernemers. We willen geen slaapdorp worden: wonen en werken horen bij elkaar. Door werk dicht bij huis te houden voorkomen we onnodige reisbewegingen en houden we de verbinding tussen ondernemers en de samenleving sterk. We zien voor de komende jaren een bijzondere kans. Katwijk ligt in het hart van een regio waar kennis, innovatie en traditionele sectoren samenkomen. De as tussen het Leiden Bio Science Park, Unmanned Valley en de Space Campus biedt ons grote economische potentie, naast de stevige basis van onze bouw, sierteelt, visserij en het bredere mkb.

Met de mogelijke komst van Eli Lilly krijgt onze gemeente bovendien een impuls van internationale betekenis, die nieuwe werkgelegenheid en bedrijvigheid met zich meebrengt en onze positie in de regionale kennisas verder versterkt. We willen die positie verzilveren, met oog voor het karakter van onze gemeente.

Wie wil ondernemen in Katwijk, Rijnsburg of Valkenburg verdient een warm welkom en een gemeente die naast hem of haar staat.

Ruimte voor ondernemers en een sterk mkb Het mkb is de ruggengraat van onze economie en onmisbaar voor onze kennisas: zonder de bedrijvigheid eromheen kunnen ook onze kennisclusters niet groeien. We zijn trots op onze ondernemers en willen dat ook laten merken. Dat begint met onze eigen houding. Ondernemers vragen van ons vooral helderheid, snelheid en betrouwbaarheid: snel weten waar je aan toe bent, een gemeente die meedenkt en snel duidelijkheid geeft wanneer iets niet kan. Wie wil ondernemen in Katwijk, Rijnsburg of Valkenburg verdient een warm welkom en een gemeente die naast hem of haar staat.

27

Onze leefomgeving

Dit spreken we af:

We versnellen het beoordelen van verzoeken en vergunningsaanvragen van ondernemers door intern te sturen op eigenaarschap en het sneller nemen van beslissingen.

We nodigen ondernemers uit om met ideeën te komen om regeldruk tegen te gaan.

Accountmanagers blijven een vast aanspreekpunt voor ondernemers, parkmanagement en de Katwijkse Ondernemersvereniging.

Ruimte op onze bedrijventerreinen We maken onze bedrijventerreinen toekomstbestendig door te revitaliseren, intensiever te benutten en te verduurzamen, samen met eigenaren en ondernemers. De Ruimtelijke Ontwikkelingsmaatschappij Bedrijventerreinen (ROM-B) is daarbij een belangrijk instrument om bestaande terreinen te ontwikkelen en zachte plancapaciteit hard te maken, met meervoudig ruimtegebruik waar mogelijk.

Dit spreken we af:

We zetten in op revitalisering en verduurzaming van bedrijventerrein ’t Heen.

We blijven investeren in de ROM-B als revolverend fonds en werken mee aan de business cases en de samenwerkingsovereenkomst met de deelnemende gemeenten.

We werken aan collectieve oplossingen voor netcongestie, zoals energiehubs, samen met bedrijven en netbeheerders.

De huidige glastuinbouwbedrijven krijgen de ruimte om te groeien, te innoveren en te intensiveren in Rijnsburg Noord door het faciliteren van meer bouw- en gebruiksmogelijkheden. Naast groei binnen het eigen terrein wordt ook uitbreiding in ruimtelijke zin mogelijk gemaakt, indien dit bijdraagt aan verduurzaming, innovatie en versterking van de sector. Op de voormalige gronden van de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij wordt, naast andere typen bedrijvigheid, ook ruimte geboden aan glastuinbouw, mits deze past binnen de landschappelijke, financiële en ruimtelijke uitgangspunten van het gebied.

28

Unmanned Valley is als kennis- en onderwijscluster een belangrijke pijler van onze regionale economie. Op deze plek wordt gewerkt aan drones en sensortechnologie. Dat zijn belangrijke innovaties voor bijvoorbeeld het inspecteren van dijken en duinen, het ondersteunen van de strandwacht, het opsporen van ziektes in gewassen, maar ook voor onze veiligheid en defensie. Met de oorlog in Oekraïne en oplopende spanningen in de wereld is dat laatste actueler dan ooit. Katwijk heeft met Unmanned Valley een unieke positie om een betekenisvolle bijdrage te leveren op het gebied van weerbaarheid, en daarmee ook hoogwaardige werkgelegenheid, talentontwikkeling en investeringen naar onze gemeente te halen.

Dit spreken we af:

We zetten de doorontwikkeling van Unmanned Valley als kennis- en onderwijscluster voort en versterken de aansluiting met onderwijsinstellingen.

We verkennen actief de mogelijkheden om defensiegerelateerde activiteiten en bijbehorende rijksmiddelen naar Unmanned Valley te halen. We benutten daarbij de kansen die het oplopende defensiebudget en Europese programma's bieden.

Sierteelt en visserij Sierteelt en visserij horen bij onze gemeente en zijn meer dan economische sectoren: ze zijn deel van wie we zijn. Beide sectoren zijn in transitie en staan voor grote opgaven op het gebied van innovatie en verduurzaming. We willen onze ondernemers in deze sectoren ondersteunen bij groei en innovatie, zodat zij onderdeel blijven van onze identiteit en economie.

Dit spreken we af:

We ondersteunen het behoud van het visserijonderwijs, Scheepvaart en Transport College (STC), in Katwijk en de verbinding met onze maritieme identiteit.

Lees verder

Onze leefomgeving

Unmanned Valley

29

Vervolg levend. Dat doen we onder meer met de projecten uit het Visserij Ontwikkel Plan, zoals het behoud en beter beleefbaar maken van de garnalenschuit KW88 (bomschuit) en de ontwikkeling van de visserijdriehoek rond het Prins Hendrikkanaal, de oude Redschuur en het Wantveld. In samenwerking met het Katwijks Museum en partners langs de Hollandse Haringkust worden collecties over de visserij verbonden met verhalen en toegankelijk gemaakt. Het erfgoed van de visserij blijft zo ook in de toekomst een herkenbaar en verbindend onderdeel van onze gemeenschap.

We ondersteunen de sierteeltsector bij innovatie en verduurzaming. Dat doen we door soepeler om te gaan met regels omtrent ruimtegebruik.

We onderhouden goede contacten met FloraHolland als belangrijke plek voor werkgelegenheid.

Winkelcentra van de toekomst Onze winkelcentra zijn meer dan plekken om boodschappen te doen. Het zijn plekken waar inwoners elkaar ontmoeten, waar ondernemers hun vak uitoefenen en waar het dagelijks leven samenkomt. Tegelijk staan ze onder druk door e-commerce, veranderend koopgedrag en oplopende leegstand. Met de uitvoeringsagenda Winkelcentra van de Toekomst werken we samen met ondernemers, vastgoedeigenaren en wijkraden aan toekomstbestendige winkelgebieden.

Dit spreken we af:

We voeren de actieagenda’s uit voor de zeven winkelgebieden en stellen in 2026 de actieagenda’s voor de overige drie winkelgebieden op, waaronder Bosplein (zie hoofdstuk mobiliteit).

We zorgen vanaf 2027 voor voldoende structureel budget voor de uitvoeringsagenda, met aanvullend budget op basis van cofinanciering vanuit de winkelgebieden.

Lees verder

Onze leefomgeving

Samen met Katwijkse organisaties houden we de identiteit van Katwijk als vissersplaats

30

Vervolg

Onze leefomgeving

We onderzoeken de functies van onze winkelcentra en de mogelijkheden om horeca en kleine ondernemingen makkelijker te laten vestigen in leegstaande panden.

Er gaat een leegstandsmanager aan de slag met een aanpak om leegstand te beperken in winkelcentrum Katwijk centrum, op basis van cofinanciering met ondernemers uit dat winkelgebied. Mocht dat nodig zijn, kunnen we ook andere instrumenten inzetten, zoals een leegstandsverordening en leegstandsboete.

Bij woningbouwontwikkeling benutten we kansen om onze voorzieningen te laten groeien of behouden.

We stellen in 2026 een ruimtelijk-functionele opzet op voor Katwijk Centrum, Hoftuinplein, Rijnstraat en Valkenburg (toekomst Castellumplein).

Voor het Hoftuinplein blijven we ons inspannen om de VvE-gronden bij de ontwikkeling te betrekken, zodat een integraal ruimtelijk ontwerp mogelijk wordt. Lukt dit niet vóór september 2026, dan gaan we vanaf dat moment door met de ontwikkeling, zonder de VvE-gronden.

We doen onderzoek naar de mogelijkheden om het Andreasplein levendiger te maken en kijken samen met de ondernemers wat daarvoor nodig is.

We starten een pilot terrastijden waarbij terrassen tot 01:00 uur open mogen. We overleggen met betrokkenen wat hier de beste periode voor is. We evalueren de pilot na een halfjaar, met vooraf geformuleerde criteria. De huidige sluitingstijden van de horeca blijven gelden.

We zoeken naar oplossingen voor fietsparkeren in het centrum. Dat doen we onder andere door het plaatsen van mobiele fietsnietjes in de zomer, zowel op de boulevard als in het centrum.

We gaan met onze ondernemers in alle winkelgebieden in gesprek om achteraf betalen (buy now, pay later) tegen te gaan, vanwege de risico's op schulden, vooral bij jongeren.

Over de zondagsopenstelling van winkels wordt binnen Katwijk verschillend gedacht. Binnen deze coalitie houden we vast aan de bestaande situatie: er komt geen zondagsopenstelling van winkels.

31

Onze leefomgeving

Toerisme, strandbeleid en evenementen Katwijk is en blijft een gastvrije familiebadplaats. We zetten in op kwalitatieve groei van het verblijfstoerisme, niet op massatoerisme, in lijn met de ontwikkelstrategie ‘sterke kust’ en met respect voor onze eigen identiteit. We zien dat er een spanning zit tussen het aantal bezoekers en de beschikbare overnachtingscapaciteit. Het nieuwe evenementenbeleid is door de raad vastgesteld; het herziene strandbeleid wordt in 2026 ter besluitvorming voorgelegd.

Dit spreken we af:

We voeren het nieuwe evenementenbeleid uit, inclusief de inzet van een evenementencoördinator, de vier locatieprofielen per jaar en de concretisering van benodigde investeringen.

We voeren het herziene strandbeleid uit en richten ons op toekomstbestendig gebruik en beheer van het strand en het gebruik van duurzame materialen op het strand, in balans met natuur, klimaat, recreatie, economie en kustveiligheid.

We verhogen de toeristenbelasting. Een deel van de opbrengst zetten we, samen met de sector, in voor cofinanciering van investeringen die Katwijk als toeristische bestemming versterken.

32

Onze leefomgeving

Valkenburgse Meer Het Valkenburgse Meer vervult een belangrijke rol in de vrijetijdsopgave voor Katwijk en de regio en kan dienen als locatie om de recreatiedruk op de Natura 2000-gebieden te verlichten. We positioneren het gebied als ‘recreatieve parel’ met een veelzijdig, kwalitatief sterk en goed bereikbaar aanbod, gecombineerd met ruimte voor natuur.

Dit spreken we af:

We werken het gebiedskader voor het Valkenburgse Meer uit als basis voor de verdere ontwikkeling, inclusief het ‘rondje Valkenburgse Meer’ waardoor de recreatieve parel nog mooier wordt.

We regelen op basis van dat gebiedskader de financiële dekking voor de gewenste ingrepen.