Document · PDF

7. Bijlage Beleidsplan openbare verlichting 2021-2025 (1759964)

Raad 22 april 2021, gemeente KatwijkBij agendapunt: Beleidsplan openbare verlichting voor de periode 2021-202516.564 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Armaturen In de afgelopen 10 jaar zijn bijna alle Nederlandse gemeenten overgestapt op led-armaturen. In principe worden er geen conventionele armaturen meer geplaatst. Een aantal jaren geleden waren de prijzen van dit type armaturen nog flink hoger dan conventionele versies. Inmiddels is dit niet meer het geval, integendeel, led-armaturen zijn inmiddels goedkoper dan conventionele. Dit komt met name doordat er meer concurrentie is. Beleidskeuze: De gemeente plaatst dimbare led armaturen, die in principe in 20 jaar worden afgeschreven. Verlichte VOP-borden vallen óók onder het OVL beheer, maar worden aan het einde van de afschrijvingstermijn vervangen.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

Lichtkleur Onderzoek wijst uit dat wit licht de toekomst heeft. Wit licht biedt duidelijk allerlei voordelen ten opzichte van bijvoorbeeld geel of oranje licht. Om te beginnen wordt de ruimte als helder en natuurlijk ervaren. Verschillende praktijkonderzoeken hebben aangetoond dat men in overgrote meerderheid wit licht prettiger vindt. Het natuurlijk en helder ervaren van de ruimte geeft ook een algemeen gevoel van veiligheid. Het eerder herkennen van gezichten en andere details kan misdadigers afschrikken en resulteert in duidelijkere opnamebeelden (bijvoorbeeld bij gebruik van bewakingscamera‘s). Kleuren zijn bij het witte licht beter waarneembaar met als voordeel dat zaken in de openbare ruimte scherper te zien zijn. Wit licht gebruikt daarnaast minder energie en is dus duurzamer. Dat de kleur van kunstlicht invloed heeft op mens en dier is al langer bekend. Er is de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar de invloed van lichtkleur op mens en dier. De opkomst van LED-verlichting in haar verscheidende kleuren is hier mede aanleiding voor. Proeven tonen aan dat de invloed van kunstlicht op fauna sterk verminderd kan worden door licht van een aangepast spectrum: minder blauw en ultraviolet licht, en meer amberkleurig licht zoals in vleermuisvriendelijke verlichting wordt toegepast. Hiermee kan worden voldaan aan de Wet Natuurbescherming, zoals beschreven in hoofdstuk 4.3.

In Nederland wordt meestal verlichting toegepast in de kleur Warm Wit (3.000K) en Neutraal Wit (4.000k). Warm witte verlichting heeft minder blauw licht. Beleidskeuze: Vanwege verkeersveiligheid, gezichtsherkenning en sfeer kiest de gemeente voor de lichtkleur Warm Wit (3.000 Kelvin). In specifieke situaties kan een afwijkende lichtkleur overwogen worden.

Aanstraling en lichtarchitectuur Een gebouw, kunstwerk of andere kenmerkend object in de openbare ruimte kan bij donkerte worden aangelicht. Het doel hiervan is om de openbare ruimte bij donkerte aantrekkelijker te maken voor de gebruiker. Bij aanstraling of illuminatie is licht het middel om het object zichtbaar te maken. Aanstraling is onderdeel van lichtarchitectuur. Lichtarchitectuur is echter breder, omdat hierbij licht zelf de kunstvorm is. Aanstraling en lichtarchitectuur dienen echter beiden hetzelfde doel; het aantrekkelijker en meer leefbaar maken van de buitenruimte. Met de komst van led en connectiviteit op afstand is het nu mogelijk om nieuwe creatieve technische toepassingen te bedenken. Beleidskeuze: Aanstraling van gebouwen gebeurt in de gemeente in principe alleen vanuit particulier initiatief. Indien een openbaar gebouw aangestraald wordt, dan wordt die verlichting (als speciaal project) wel door de gemeente aangebracht, maar behoort niet tot de Openbare Verlichting.

Lichtvisie Het idee achter een lichtvisie is dat men nadenkt over de gehele uitstraling die een gemeente heeft bij donkerte en wat verlichting daarbij oproept en betekent. Tevens kan een skyline bij donkerte onderdeel worden van de uitstraling van een stad. Grote steden als Amsterdam of Rotterdam hebben een lichtvisie ontwikkeld. Maar ook een kleinere gemeente als Kampen heeft dit gedaan. Vanaf de noordzijde van de IJssel is er gekeken hoe skyline van Kampen en het silhouet van de stad onderdeel kan worden van stadsverfraaiing. Beleidskeuze: De gemeente heeft geen lichtvisie beschreven en OVL wordt niet als separaat thema voor standsverfraaiing bestempeld.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

4.5

(Kosten)efficiënt Regie en organisatie De gemeente is verantwoordelijk voor beleidsvorming en budgetbeheer met betrekking tot de OVL. Zij sluit overeenkomsten met derden voor projecten en onderhoud van de OVL. Daarnaast is de gemeente het kenniscentrum voor strategisch beheer en het verzorgen van ambtelijke en bestuurlijke communicatie. De gemeente is op het gebied van OVL een regiegemeente en heeft de aanleg en het onderhoud ondergebracht bij derden op basis van hiertoe gesloten contracten en/of bestekken. De gemeente scheidt het operationeel beheer en onderhoud, waarbij er een gespecialiseerde beheerder wordt ingeschakeld om de aannemer aan te sturen. Dit operationeel beheer bestaat uit storingsmanagement, areaalmutaties en kostencontrole. De keuze om het beheer en onderhoud te scheiden is ingegeven door de overtuiging dat het specialistische taken betreft, en dat een controlerende taak over de werkzaamheden nooit bij de uitvoerende partij thuis hoort. Beleidskeuze: De gemeente voert de regie, bijgestaan door marktpartijen. Het dagelijkse administratieve beheer is losgekoppeld van de onderhoudstaken van de aannemer. Aanvullend hierop vindt er kostencontrole op de werkzaamheden van de aannemer plaats, en wordt er steekproefsgewijs controle gedaan op de uitvoering.

Vervanging De openbare verlichting heeft een economische levensduur. De masten worden economisch afgeschreven in 40 jaar, de armaturen in maximaal 20 jaar. Bij het werkelijke vervangen van de materialen wordt er ook gekeken naar storingsintensiteit, energieverbruik en of het object aan de richtlijn voldoet, het zogenaamde risico-gestuurd asset beheer. Door dit te doen worden de kosten verminderd en nemen de risico’s af.

Ondergrondse netwerk en de netbeheerder Het ondergrondse netwerk dat de openbare verlichting van stroom voorziet in de gemeente is het kabelnet van de netbeheerder Liander. Het beheer van het net bestaat in hoofdlijnen uit de realisatie van aansluitingen, onderhouden van het net, oplossen van calamiteiten aan het net en het transporteren van energie. De storingen aan het ondergrondse netwerk van Liander worden door Liander opgelost. Voor het gebruik van het netwerk van Liander (inclusief het onderhoud, vervanging en oplossen van storingen) betaalt de gemeente als afnemer een bijdrage gerelateerd aan het aantal aansluitingen aan het netwerk. Het oplossen van storingen door Liander duurt vaak te lang. Voor burgers is niet duidelijk waar de scheiding ligt tussen het eigendom van de gemeente en eigendom van de netbeheerder, en spreekt de gemeente aan op de lange hersteltijden. De doorlooptijd van ondergrondse storingen ligt echter buiten de invloedsfeer van de gemeente. Hoewel Liander een SLA heeft opgesteld, waarin zij zichzelf normtijden ten doel stelt, blijkt in de praktijk dat storingen aan de bekabeling voor openbare verlichting ondergeschikt zijn aan storingen in het laagspanningsnet. Met andere woorden, een huisaansluiting krijgt voorrang boven een OVL aansluiting.

Beperkingen in de capaciteit van monteurs en materieel bij de netbeheerders zorgt dan voor langere oplostijden voor kabelstoringen in het OVL net dan gewenst. Het alternatief voor het gebruik van het OVL-net van Liander is een eigen OVL-net. Voordeel van de aanleg en exploitatie van een eigen net is, dat de gemeente voor wat betreft kosten en doorlooptijden niet meer afhankelijk is van de netbeheerder, hetgeen de flexibiliteit vergroot. De gemeente bepaalt zelf waar en wanneer uitbreiding of aanpassing van het net plaatsvindt. In geval van kabelstoringen bepaalt de gemeente zelf de prioriteit.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

Nadeel is echter, dat de kosten voor aanleg en onderhoud volledig voor rekening van de gemeente komen. De ervaring bij andere gemeenten leert dat de exploitatiekosten van een eigen OVL net hoog zijn. Daarnaast zijn de kosten, die gemoeid zijn met het optuigen en in stand houden van de (interne) organisatie (om te kunnen voldoen aan de wettelijke verplichtingen die voor een netbeheerder gelden), fors. In 2020 starten de werkzaamheden voor nieuwbouwwijk Valkenburg. Voor deze woonwijk wordt onderzocht of de ongeveer 3.000 lichtmasten kunnen worden geplaatst op een eigen net of voorzien van PV-panelen. Beleidskeuze: De gemeente kiest ervoor om geen eigen ondergronds netwerk aan te leggen, maar om gebruik te blijven te maken van het netwerk van Liander. Uitzondering kan worden gemaakt voor nieuwbouwplan Valkenburg, waar mogelijk wél een eigen net aangelegd kan worden.

4.6

Innovatie Smart lighting Nieuwe technologie verandert het beheer van de openbare verlichtingsinstallatie. Door connectiviteit via het internet is het mogelijk om op afstand de openbare verlichting te besturen. Dit maakt het mogelijk om vanachter een computer te communiceren met de lichtmast. Met behulp van deze technologie kan: online het verlichtingsniveau worden gedimd, eventueel dynamisch worden gedimd via sensoren, het energieverbruik per lichtmast exact worden vastgesteld, en storingen automatisch worden gesignaleerd. Met behulp van dergelijke systemen kan het energieverbruik verder naar beneden worden gebracht, omdat licht op maat geboden kan worden: de juiste hoeveelheid licht op het juiste moment. En daarmee ook minimale verlichting, dus minimaal verbruik, indien de situatie het toelaat. Doordat storingen online kunnen worden waargenomen, zijn schouwrondes niet meer nodig en kunnen storingen snel worden verholpen. Gevolg is dat een groter deel van de installatie - dan nu het geval is ook daadwerkelijk doet waarvoor zij is neergezet. In de gemeente Katwijk zijn een beperkt aantal masten voorzien van dynamische systemen. In 2019 zijn 70 lichtobjecten voorzien van een detectiesysteem van TviLight op doorgaande fiets- en voetpaden.

Dit is een systeem waarbij het lichtniveau standaard gedimd is (laag lichtniveau) en bij detectie van een fietser of voetganger opschakelt naar een hoger lichtniveau; Inmiddels is een beperkt deel van het areaal voorzien van het CityTouch-systeem van Signify. Dit systeem biedt connectiviteit met het armatuur en een platform waarmee lichtniveau geregeld en armaturen gemonitord kunnen worden. Hierdoor is mogelijk om op afstand het lichtniveau te regelen en dimscenario’s aan te passen aan incidenteel of structureel veranderde omstandigheden. Het monitoren behelst inzage in branduren en verbruik, en het functioneren van het armatuur. Defecten worden automatisch gemeld, waardoor onderhoud gericht en met de juiste informatie plaats kan vinden.

Via smart lighting naar smart city Nieuwe technologie brengt nieuwe mogelijkheden met zich mee, die de functie van de mast nog verder zullen oprekken. Doordat technologie steeds compacter wordt kunnen bestaande functies geïntegreerd worden in het armatuur of de lichtmast. De lichtmast staat er immers toch al. Er hoeft bijvoorbeeld geen aparte mast met camera te worden geplaatst, maar een camera kan nu geïntegreerd worden in het armatuur. Of waar nu een aparte installatie is geplaatst voor verkeerstellingen, kan dit nu geïntegreerd worden in de lichtmast.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

Het voordeel hiervan is dat er minder objecten in de openbare ruimte geplaatst kunnen worden. Door deze combinatie van functies gaat de buitenruimte er aantrekkelijker uitzien en nemen de kosten voor het onderhoud af. Door de compactheid van deze technieken kunnen ze breder worden ingezet, maar misschien nog wel meer omdat de kosten hiervan nu lager zijn en waarschijnlijk nog verder zullen dalen. Het feit dat de verlichting verbonden is met het internet biedt - naast de smart lighting voordelen – bovendien een aantal aanvullende smart city mogelijkheden. Er kan op afstand bijvoorbeeld via sensoren andere informatie verkregen worden of informatie via digitale billboards worden aangedragen.

Innovatieve smart city oplossingen Op dit moment zijn er verschillende bedrijven bezig om - met innovatieve toepassingen - de buitenruimte beter te maken. Hieronder een greep uit enkele nieuwe toepassingen: Meting van luchtkwaliteit en online doorgave: Met behulp van detectoren kan luchtvervuiling worden gedetecteerd. Door deze technologie kan de gemeente additionele maatregelen nemen, als luchtvervuilingswaardes bepaalde grenswaarden overstijgen. De gemeente kan met deze technologie investeren in de volksgezondheid van haar inwoners. Tevens zijn er nu bedrijven die toepassingen hebben die actief het fijnstof uit de lucht afzuigen. Detectie van gebruikers op basis van IP adressen. Technologie maakt het mogelijk om IP adressen van mobiele telefoons waar te nemen. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld tellingen worden gedaan (crowd controle) en/of afwijkende IP adressen op opvallende tijdstippen op bepaalde locaties worden gedetecteerd. Deze informatie kan direct worden doorgezet naar de politie, zodat zij gericht kan surveilleren. Dergelijke technieken staan op gespannen voet met privacy. Als deze is geborgd, dan kunnen gemeenten met deze technieken inbraken verminderen en de veiligheid vergroten. Geluidsmeting en geluidscamera’s: Met behulp van geluidscamera’s kunnen incidenten in de openbare ruimte worden gedetecteerd. Denk aan opstootjes, glasgerinkel of geweerschoten.

Bij dergelijke incidenten kan dan weer direct een signaal naar de politie gaan, die gericht ter plaatse kan gaan. Hiermee kunnen gemeenten de veiligheid vergroten. De gemeenten Eindhoven en Tilburg hebben dergelijke geluidscamera’s inmiddels geplaatst in hun uitgaansgebieden. Luchtvochtigheid-, luchttemperatuur- en grondtemperatuurmeting. Als wegbeheerder draagt de gemeente zorg voor een veilige weg. Op het moment dat zij weet waar de ondergrond is bevroren kan zij gericht gaan strooien. Dit bevordert de verkeersveiligheid. Parkeerdetectie: In stedelijke gebieden kan het lastig zijn om een parkeerplek te vinden. Dit leidt er toe dat auto’s soms grote afstanden moeten afleggen om een parkeerplek te vinden. Als een automobilist via een app ziet waar een parkeerplek vrij is, kan deze gericht naar deze parkeerplek worden geleid. Hiermee worden onnodige rijbewegingen voorkomen. Laadpaal via de lichtmast: Nederland is koploper in het gebruik van elektrische auto’s. De verwachting is dat het aantal elektrische voertuigen gaat toenemen. Om het laden van deze voertuigen te faciliteren zijn laadpunten nodig. De Rai Vereniging schat in dat er in 2030 1,8 miljoen publieke laadpunten staan (Bron: Rai Vereniging). Het ligt voor de hand om de laadfunctie te gaan combineren met het verlichtingsobject. Enkele producenten hebben deze kans gezien en hebben een laadlichtmast op de markt gebracht.

5G via de lichtmast. 5G wordt waarschijnlijk de nieuwe telecomstandaard en maakt veel sneller mobiel internet mogelijk. Als een aantal hobbels zijn genomen dan zal begin volgend decennium de uitrol verder plaatsvinden. Kenmerk van het netwerk is dat er meer en kleinere zendmasten nodig zijn om een goed werkend netwerk te krijgen. Wil een gemeente voorkomen dat er allerlei aanvullende objecten geplaatst moeten worden in de buitenruimte, dan kan zij er voor kiezen om dit te combineren met de lichtmast. Het lichtmastareaal is namelijk al wijdverspreid. Op het moment van schrijven van dit beleidsplan is de overheid voornemens om gemeenten te verplichten om 5G-apparatuur aan lichtmasten toe te staan.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

De connected lichtmast Waar de lichtmast de drager van het licht was, zien wij een hele reeks nieuwe technieken en toepassingen ontstaan die de komende jaren het gebruik van de buitenruimte gaan beïnvloeden. Welke toepassingen daadwerkelijk wortelschieten is nog ongewis. Wat wel waarschijnlijk lijkt is dat deze connectiviteit er komt, eenvoudigweg omdat nieuwe technieken de buitenruimte beter gaan maken. De voordelen die het met zich meebrengt zijn divers en onmiskenbaar. Nieuwe toepassingen op basis van online technologie zullen er voor zorgen dat de buitenruimte veiliger, duurzamer en prettiger wordt voor haar gebruikers. Het ligt voor de hand om de lichtmast hiervoor te gaan gebruiken. Naast de vraag welke toepassingen in de praktijk succesvol zullen zijn en de investeringen die daar mee gemoeid zijn, zijn er ook belangrijke juridische bezwaren die opgelost moeten worden. Welke data mogen verzameld worden en door wie en worden deze op de juiste manier bewaard en gebruikt. De gemeente zal er voor moeten zorgdragen dat privacy en het voldoen aan Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) op de juiste manier wordt geborgd.

Regeren is vooruitzien Investeringen in de openbare ruimte worden voor langere periodes gedaan. Dit is ook het geval met openbare verlichting. Lichtmasten staan er 40 jaar en armaturen moeten minimaal 20 jaar meegaan. Dit betekent dat beslissingen die nu genomen worden belangrijke consequenties hebben voor de toekomst. Willen gemeenten op termijn hun voordeel doen van deze nieuwe technologieën, dan zullen zij willen voorkomen dat er op dat moment een geheel nieuwe ondergrondse- en bovengrondse infrastructuur moet worden aangelegd. Regeren is immers vooruitzien. De gemeente kan bij nieuwbouw of renovatie van bestaande infrastructuur voorzieningen treffen, zodat op termijn inpassing van smart city technieken mogelijk is en daarmee aanzienlijke additionele investeringen worden voorkomen. Als de gemeente Katwijk gelooft in deze nieuwe technieken dan kan zij nu al keuzes maken waardoor herinvestering in de toekomst wordt voorkomen. Beleidskeuze: De gemeente zal met connectiviteitsproeven de voordelen en nadelen van dergelijke systemen gaan ervaren. In scenario 3 is aangenomen dat de gemeente bij vervanging standaard de verlichting dynamisch gaat aansturen. Indien connectiviteit met de mast mogelijk is, kunnen er ook vervolgstappen genomen worden met andere smart city toepassingen.

De gemeente zal vanuit andere beleidsterreinen bepalen welke stappen zij op dit gebied wil gaan zetten. Op deze manier kan de gemeente invulling geven aan haar innovatieve ambitie. Beleidskeuze: Aangezien de gecombineerde functie lichtmast en laadpaal nog in de kinderschoenen staat, kiest de gemeente er nu niet voor om dit grootschalig te gaan toepassen.

Zhaga connector Bij de vervanging van bestaande armaturen kan de gemeente er voor kiezen dat de armaturen worden voorzien van een zogenaamde Zhaga connector. Dit is een door alle leveranciers toepasbare universele aansluitvoorziening waarmee later het armatuur alsnog kan worden voorzien van een connector en er dus connectiviteit tot stand kan worden gebracht. Zij hoeft dan niet het armatuur in zijn geheel te vervangen. Het lijkt er op dat leveranciers zich conformeren aan deze standaard en dat dit op lange termijn de standaard zal worden. Beleidskeuze: De gemeente kiest er voor dat armaturen bij nieuwbouw en vervanging niet standaard worden voorzien van een Zhaga connector. Per geval zal beoordeeld worden of toepassing van de connector wenselijk is.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

Continu spanning Op dit moment worden de meeste lichtmasten in de openbare ruimte pas van stroom voorzien bij donkerte. Dit betekent dat als er andere functies aan de mast worden gekoppeld deze pas werken als de verlichting aan is. Wil een gemeente dit voorkomen, dan zal de mast continu moeten worden voorzien van stroom (dit betekent niet dat er stroom wordt verbruikt, dat gebeurt pas als er een ingeschakeld object aan wordt gekoppeld). Dit betekent dat de netwerkbeheerder de bereidheid moet hebben om het net continu onder spanning te zetten. Dit is nog geen gemeengoed. Op dit moment is er een beperkt aantal initiatieven om hierover de discussie met de netbeheerders aan te gaan. Beleidskeuze: Omdat gemeente Katwijk geen eigen net exploiteert, is het afhankelijk van de ontwikkelingen bij netbeheerder Liander, wat betreft continu spanning op het netwerk. De gemeente volgt de ontwikkelingen op dit gebied. In de afwegingen die voor nieuwbouwwijk Valkenburg worden gemaakt, zal dit onderwerp meegenomen worden.

Glasvezel Voor het transport van een grote hoeveelheid data vanuit de mast via het internet, volstaat een simpele (draadloze) verbinding niet. Hiervoor is een zwaardere voorziening nodig, bijvoorbeeld via glasvezel. Als een gemeente bijvoorbeeld cameratoezicht wil verbinden dan is een glasvezelvoorziening nodig om deze beelden goed te kunnen waarnemen. De lichtmasten moeten geschikt gemaakt worden, omdat het overdrachtspunt van glasvezelkabel naar databekabeling via een apart serviceluik bereikbaar moet zijn. Het aanleggen van een glasvezelnet en het toepassen van hiervoor geschikte lichtmasten is vanwege de hoge investeringskosten op dit moment nog niet rendabel. Beleidskeuze: De gemeente kiest er - op dit moment - niet voor om masten te gaan verbinden via glasvezel.

Uitrol 5G-netwerken Momenteel zijn telecombedrijven bezig met het uitrollen van 5G-netwerken en worden gemeenten hierover benaderd. Met 5G kan er veel sneller internet worden geïmplementeerd. Voor 5G is echter een veel fijnmaziger netwerk nodig. Het netwerk van lichtmasten lijkt daar geschikt voor. De keerzijde van het 5G netwerk is dat er artsen en wetenschappers zijn die de schadelijke gezondheidseffecteneffecten benoemen. Zij proberen het uitrollen van het 5G-netwerk te blokkeren, totdat er meer zekerheid is over de gevolgen van 5G. De implementatie stuit mogelijk op verzet van uit de inwoners. De gemeente is al vanuit een inwoner gewezen op de mogelijke gezondheidsrisico’s van 5G. Beleidskeuze: De gemeente volgt de ontwikkelingen op het gebied van het 5G netwerk, maar kiest er op dit moment - niet voor om hierin te gaan voorzien.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

Basisbeleid en scenario’s

5.1

Wat is het basisbeleid? Aan de hand van de evaluatie van het huidige beleid en de beschreven gewenste situatie, visie en keuzes is een basisbeleid geformuleerd. Het basisbeleid betekent voortzetting van de huidige uitgangspunten en toevoegingen van actuele inzichten. Het basisbeleid kent de volgende hoofduitgangspunten: Bij nieuw te plaatsen verlichting (uitbreiding) wordt dimbare LED-verlichting toegepast; Bij vervanging wordt conventionele verlichting vervangen door dimbare LED-verlichting; De openbare verlichting wordt in overeenstemming met de Nederlandse richtlijn (NPR 13201:2017) geplaatst; De gemeentelijke gebiedsindeling en de functies van de weg (verkeer of verblijf), is leidend voor het soort openbare verlichting; Vanwege de grote investeringen die gemoeid zijn met het conformeren aan het PolitieKeurmerk Veilig Wonen (PKVW) en het feit dat de gemeente verlichting dimt, conformeert de gemeente zich niet standaard aan het PKVW; De gemeente streeft energiebesparing na. In het beleidsplan zijn de doelstellingen vanuit het Klimaatakkoord als ambitie opgenomen; LED-verlichting in warm witte (3000K) lichtkleur wordt toegepast in woonwijken en op wijkontsluitingswegen; De gemeente past standaard statisch dimmen toe om het energieverbruik verder terug te dringen; De gemeente verlicht alleen waar en wanneer dat nodig is.

De gemeente probeert lichtvervuiling, strooilicht en lichthinder te voorkomen. Hierbij spelen de “Wet Natuurbescherming” en de “Richtlijnen Openbare Verlichting Natuurgebieden” van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV) een leidende rol; De gemeente verlicht vrijliggende voet- en fietspaden alléén indien er geen verlichte alternatieve route beschikbaar is. Indien bij deze paden tóch verlichting aangebracht wordt, zal bij het lichtontwerp rekening gehouden worden met het voorkomen van schijnveiligheid. Met name door een goede gelijkmatigheid te realiseren en het mee-verlichten van de directe omgeving; Achterpaden en brandgangen, in eigendom van de gemeente, worden niet verlicht In strijdige situaties tussen energiebesparing en veiligheid prevaleert de veiligheid. Bij de vervanging van de bestaande masten streeft de gemeente er zo veel mogelijk naar dat de bestaande locatie wordt hergebruikt, om hogere kosten te voorkomen. Als de openbare ruimte integraal wordt aangepast, kan verplaatsing van masten wel plaatsvinden. De gemeente maakt gebruik van aluminium masten met kunststof grondstukbeschermer, en worden in 40 jaar afgeschreven. Masten van aluminium worden niet geschilderd; De gemeente maakt incidenteel gebruik van thermisch verzinkte en gecoate stalen masten die in 40 jaar worden afgeschreven.

Masten van staal, hout en gietijzer worden incidenteel geschilderd; De LED-armaturen worden in 20 jaar afgeschreven; Nieuw toe te passen producten (lichtmasten en armaturen) voldoen aan het landelijk criterium voor duurzaam inkopen en hebben een CE keurmerk. De OVL installatie dient wat betreft installatietechnische veiligheid te voldoen aan de veiligheidsvoorschriften en hanteert hiervoor de Nederlandse normen NEN 1010 en NEN 3140.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

5.2

Scenario’s Hoe de gemeente de openbare verlichting (OVL) de komende beleidsperiode kan verbeteren, is uitgewerkt in vier scenario’s. Deze vier scenario’s geven inzicht in de investeringen en de gevolgen die deze investeringen hebben. Investeringen hebben impact op het energieverbruik en op de exploitatiekosten. Deze exploitatiekosten bestaan uit energiekosten en onderhoudskosten. De gevolgen van elk scenario op de exploitatiekosten is bepaald op de lange termijn. De scenario’s zijn uitgewerkt op basis van het prijspeil 2020 en zijn niet geïndexeerd. Daarnaast hebben deze investeringen effect op meer kwalitatieve aspecten, die lastiger uit te drukken zijn in cijfers. Denk aan het gevoel van veiligheid of beleving van de kwaliteit van de openbare ruimte. Per scenario is een kwalitatieve richting aangeven wat een inwoner waarschijnlijk ervaart bij deze kwalitatieve aspecten. Ieder scenario omvat een ander ambitieniveau. Voor alle scenario geldt dat masten en armaturen waarvan de technische levensduur reeds is verstreken worden in de periode 2021-2025 vervangen. 1. Het eerste scenario gaat ervan uit dat de materialen die nu en in de komende tien jaar (beleidsperiode) de technische levensduur overschrijden, worden vervangen. 2.

Het tweede scenario heeft als uitgangspunt dat het areaal in 2030 volledig uit LED lichtbronnen bestaat teneinde energiebesparing te realiseren en zoveel mogelijk aan te sluiten bij de doelstelling van het Klimaatakkoord. Voor de vervanging van materialen wordt voldoende budget vrijgemaakt om de energiebesparing te realiseren. Een deel van de armaturen wordt omgebouwd met retrofit LED modules. De fiets- en voetpaden worden voorzien van dynamische verlichting. 3. Het derde scenario gaat uit van dezelfde ambitie als scenario 1, maar voegt daaraan toe dat de gehele installatie dynamisch zal worden gedimd. De gemeente legt met deze investering tevens een basis voor een slimme infrastructuur. 4. Het vierde scenario heeft als uitgangspunt de doelstelling van het Klimaatakkoord te bereiken en het areaal voor te bereiden op toekomstige ontwikkelingen door alle te vervangen armaturen te voorzien van connectoren. Naast de fiets- en voetpaden worden ook de wegen in het buitengebied en doorgaande wegen binnen de bebouwde kom voorzien van dynamische verlichting. Het uitgangspunt is dat de voorgestelde maatregelen, vanuit de scenario’s, binnen de beleidsperiode worden gerealiseerd. Voor elk scenario zijn de gevolgen aangegeven en gewogen op basis van de voorgestelde doelstellingen van het beleidsplan (veilig, duurzaam, kostenefficiënt en kwaliteit).

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

5.3

Scenario 1: Op basis van technische levensduur Scenario 1 betekent dat het areaal in stand wordt gehouden en op basis van de afschrijvingstermijn van 40 jaar voor masten en 20 jaar voor armaturen wordt vervangen. Het vervangen van masten en armaturen waarvan de afschrijvingstermijn is verstreken, vindt plaats binnen de beleidsperiode van vijf jaar (2021-2025). Veilig: de huidige situatie blijft grotendeels gehandhaafd, het deel van de installatie dat niet wordt vervangen voldoet (deels) niet aan de NPR13201 (lichtniveau en gelijkmatigheid). Duurzaam: De uitrol van dimbare LED-verlichting wordt doorgezet. Dit levert een energiebesparing op. Er wordt echter niet voldaan aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord. Kosten efficiënt: Omdat het tempo van de armatuurvervangingen laag ligt (vervanging o.b.v. leeftijd) zal het aantal storingen langzaam verminderen. Het aantal storingen zal gedurende de eerste vijf jaar iets sneller afnemen, vanwege het vervangen van materialen waarvan de technische levensduur reeds is verstreken. Er vindt vervanging plaats, als materialen niet meer te repareren zijn. Het benodigde budget voor investeringen is het laagst, maar het totaal benodigde budget is het hoogst. Kwaliteit: De algemene verlichtingskwaliteit en de beeldkwaliteit blijven gelijk. De inwoner ervaart een beperkte verbetering van de openbare ruimte.

Dit is een beperkte verbetering van de leefbaarheid. In onderstaande tabel is het effect van het scenario op de doelstellingen weergegeven: Doelstelling Veilig Duurzaam Kostenefficiënt Kwaliteit

Effect scenario 1 + + +

In de tabellen op de volgende pagina is het financiële effect van scenario 1 weergegeven, uitgesplitst naar kostensoorten.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

Beleidsperiode

Scenario 1: Vervangen op basis van technische levensduur Kosten OVL (totaal)

2021

€

2022

731.578 €

Totaal

2023

742.823 €

2024

750.721 €

2025

735.587 €

beleidsperiode

702.888 €

3.663.597

Beheer- en Onderhoudskosten

€ 178.532

€ 177.535

€ 175.864

€ 174.484

€ 172.789

€

879.203

Energie- en netwerkkosten

€ 250.772

€ 249.133

€ 246.386

€ 244.118

€ 241.331

€

1.231.740

€

1.380.155

€

275.912

€ €

769.187 172.500

Kapitaalslasten

€ 254.775

€ 283.655

€ 295.971

€ 274.485

€ 271.269

Bestaande kapitaalslasten

€

254.775

€

288.146

€

302.739

€

294.559

€

292.650

Extra kapitaalslasten

€

-4.491

€

-6.768

€

-20.074

€

-21.381

€

91.150

Aantal te vervangen masten Investering masten

63 €

Aantal te vervangen armaturen Investering armaturen Overige kosten Inrichting IV-organisatie Instandhouding IV-schap Inspecties Investeringswerken Incidentele stabiliteitsmetingen Opstellen bestekken Energiebesparing t.o.v. 2013

Kosten OVL (totaal)

€

507 € € € € € € € €

183.433 47.500 15.000 10.000 5.000 15.000 2.500 11%

43.146

72 €

281 € € € € € € € €

101.666 32.500 10.000 5.000 15.000 2.500 12%

53.826

59 €

471 € € € € € € € €

170.408 32.500 10.000 5.000 15.000 2.500 14%

42.245

134

389 € € € € € € € €

140.740 42.500 10.000 5.000 15.000 2.500 10.000 16%

478 € € € € €

172.940 17.500 10.000 5.000

€ €

2.500 18%

Doorkijk

Scenario 1: Vervangen op basis van technische levensduur Beheer- en Onderhoudskosten

45.546

2026

€

2027

702.606 €

€ 170.749

Totaal

2028

691.284 €

€ 168.536

2029

702.225 €

€ 167.251

2030

701.831 €

€ 165.460

t/m 2030

709.873 €

€ 163.683

€

7.171.416 1.714.882

Energie- en netwerkkosten

€ 237.978

€ 234.339

€ 232.228

€ 229.283

€ 226.362

€

2.391.929

Kapitaalslasten

€ 276.379

€ 270.909

€ 275.246

€ 289.588

€ 302.328

€

2.794.605

€

756.565

€ €

1.697.927 270.000

Bestaande kapitaalslasten

€

283.177

€

262.898

€

250.401

€

247.852

€

247.852

Extra kapitaalslasten

€

-6.798

€

8.011

€

24.845

€

41.736

€

54.476

€

91.169

Aantal te vervangen masten Investering masten

60 €

42.633

90 €

575 € € € € € € €

208.035 17.500 10.000 5.000

70.457

324 €

624 € € € € €

2.500 € € 20%

225.763 17.500 10.000 5.000

233.574

€

362 € € € € €

2.500 € € 22%

130.972 27.500 10.000 5.000

42.822

137

505 € € € € €

2.500 € 10.000 € 24%

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

182.709 17.500 10.000 5.000

501 € € € € €

181.262 17.500 10.000 5.000

2.500 € € 25%

2.500 27%

5.4

Scenario 2: Volledig LED in 2030 als doelstelling Bij scenario 2 worden evenals bij het vorige scenario masten vervangen op basis van de afschrijvingstermijn. Masten ouder dan 40 jaar worden vervangen en het vervangen van masten waarvan de afschrijvingstermijn is verstreken, vindt plaats binnen de beleidsperiode van vijf jaar (20212025). Conventionele armaturen worden vervangen op basis van afschrijvingstermijn. Lampvervanging (remplace van conventionele lampen) wordt uitgevoerd bij armaturen die uiterlijk in 2025 de afschrijvingstermijn bereiken. Armaturen waarvan de afschrijvingstermijn ná 2030 verloopt worden in de komende periode (op het moment van de geplande lampvervanging) omgebouwd en voorzien van een retrofit LED-lichtbron. In 2030 is het areaal volledig met LED-lichtbronnen uitgerust, maar wordt de maximale energiebesparing nog niet bereikt. De maximaal haalbare energiebesparing wordt bereikt op het moment dat de omgebouwde armaturen worden vervangen voor een dimbare LED-variant, omdat LED armaturen efficiënter zijn dan armaturen met retrofit LED module. Daarnaast worden alle armaturen aan fiets- en voetpaden (ongeveer 700 stuks) voorzien van dynamische verlichting (connectiviteit en een detectiemodule), zodat “licht op maat” wordt geboden en een extra energiebesparing wordt gerealiseerd.

Hiermee wordt niet aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord in 2030 voldaan. In dit scenario wordt in 2030 45% energiebesparing gerealiseerd, terwijl de doelstelling 50% is. Veilig: de huidige situatie wordt verbeterd. Het deel dat wordt vervangen voldoet aan de richtlijn en wordt installatietechnisch verbeterd. Duurzaam: LED-verlichting wordt toegepast en jongere armaturen worden omgebouwd met behulp van een retrofit LED lichtbron. Toekomstige nieuwe duurzame innovaties worden meegenomen in de afweging. Kosten efficiënt: Het aantal storingen neemt af, omdat de uitval van LED-lichtbronnen minder is dan bij conventionele lichtbronnen. De onderhoudskosten nemen af, met name omdat LEDverlichting geen groepsremplace kent zoals bij conventionele lichtbronnen gebruikelijk is. Om de vervanging en ombouw te realiseren is een redelijk forse investering nodig. Kwaliteit: De algemene verlichtingskwaliteit en de beeldkwaliteit gaat erop vooruit door de extra investering. De inwoner ervaart verbetering van leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte. In onderstaande tabel is het effect van het scenario op de doelstellingen weergegeven: Doelstelling Veilig Duurzaam Kostenefficiënt Kwaliteit

Effect scenario 2 ++ + + ++

In de tabellen op de volgende pagina is het financiële effect van scenario 2 weergegeven uitgesplitst naar kostensoorten.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

Beleidsperiode

Scenario 2: Volledig LED in 2030

2021

2022

Totaal

2023

Kosten OVL (totaal)

€

722.244 €

€

168.945

Remplace conventionele lampen

€

9.684

Energie- en netwerkkosten

€

251.024

€ 245.340

€ 232.943

€ 226.537

Kapitaalslasten

€

254.775

€ 288.900

€ 308.205

€ 301.054

Bestaande kapitaalslasten

€

254.775

€

288.146

€

302.739

€

294.559

€

292.650

Extra kapitaalslasten

€

754

€

5.466

€

6.495

€

7.106

€

91.150 450

Investering masten Aantal te vervangen armaturen Dynamisch bestaande verlichting Aantal ombouw retrofit LED Kosten ombouw retrofit LED Investering armaturen Overige kosten Inrichting IV-organisatie Instandhouding IV-schap Inspecties Investeringswerken Incidentele stabiliteitsmetingen Opstellen bestekken Energiebesparing t.o.v. 2013

45.546 534

€ 167.991

€ 167.673

€

9.684

€ € € € € € € € €

9.684

60 €

€ € € € € € € € €

43.146 235 64.584 148.896 32.500 10.000 5.000 15.000 2.500 16%

9.684

72 €

53.826 571

€ € € € € € € € €

1.300 195.000 399.962 32.500 10.000 5.000 15.000 2.500 27%

€ € € € € € € € €

42.245 416 175 26.250 175.555 42.500 10.000 5.000 15.000 2.500 10.000 29%

2026

2027

€

1.174.320

€ 299.756

€

1.452.690

€

275.912

134

€ € € € € € € € €

520 78.000 239.514 € 17.500 € 10.000 5.000 2.500 35%

687.175 €

€

147.987

Remplace conventionele lampen

€

Energie- en netwerkkosten

€

212.927

€ 207.383

€ 201.844

€ 196.312

Kapitaalslasten

€

308.762

€ 302.431

€ 305.903

Bestaande kapitaalslasten

€

283.177

€

262.898

€

Extra kapitaalslasten

€

25.585

€

39.533

€

Aantal te vervangen masten

€ € € € € € € € €

42.633 547 23 3.450 199.794 17.500 10.000 5.000 2.500 37%

680.275 €

€ 147.350

€ 147.032

€ 146.714

€

90 €

€ € € € € € € € €

70.457 596 23 3.450 217.389 17.500 10.000 5.000 2.500 40%

€ € € € € € € € €

7.052.447

€

1.578.298

€ 190.785

€

2.183.571

€ 319.431

€ 331.361

€

3.020.578

250.401

€

247.852

€

247.852

55.502

€

71.579

€

83.509

€

91.169 474

€

756.565

324 €

1.230.603 172.500

t/m 2030

686.360 €

€ 147.668

60 €

682.598 €

2030

€

674.982 €

2029

Kosten OVL (totaal)

233.574 334 23 3.450 123.311 27.500 10.000 5.000 2.500 10.000 41%

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

€ 218.476

Totaal

2028

Beheer- en Onderhoudskosten

841.546

9.684

Doorkijk

Scenario 2: Volledig LED in 2030

3.641.056

€

59 €

beleidsperiode

703.405 €

€ 168.309

€ 500 75.000 266.676 47.500 15.000 10.000 5.000 15.000 2.500 15%

738.082 €

€ 168.627

63 €

741.958 €

2025

Beheer- en Onderhoudskosten

Aantal te vervangen masten

735.367 €

2024

60 €

€ € € € € € € € €

42.822 478 23 3.450 175.018 17.500 10.000 5.000 2.500 43%

137

€ € € € € € € € €

23 3.450 173.582 € 17.500 € 10.000 5.000 2.500 45%

2.119.696 270.000

5.5

Scenario 3: Klimaatakkoord + dynamisch slim Bij scenario 3 worden masten en armaturen op basis van de afschrijvingstermijn vervangen. Het vervangen van masten en armaturen, waarvan de afschrijvingstermijn is verstreken, vindt plaats binnen de beleidsperiode van vijf jaar (2021-2025). In dit scenario wordt een additionele investering gedaan, door het toevoegen van componenten voor connectiviteit aan het lichtobject. Door connectiviteit op afstand met het lichtobject kan het energieverbruik verder worden gereduceerd (zoals beschreven in hoofdstuk 4.6.) De toekomstige smart toepassingen kunnen zonder herinvesteringen worden toegepast. De doelstelling van het Klimaatakkoord in 2030 wordt hierdoor gerealiseerd. Veilig: de huidige situatie blijft grotendeels gehandhaafd, het deel van de installatie dat niet wordt vervangen voldoet (deels) niet aan de NPR13201 (lichtniveau en gelijkmatigheid). Duurzaam: Slimme dimbare LED-verlichting wordt toegepast bij vervanging van verlichting, nieuwe projecten en renovaties. Het Klimaatakkoord wordt gerealiseerd. Slim licht “licht op maat” kan op locatie worden gecreëerd, waardoor het energieverbruik nog lager komt te liggen. Kosten efficiënt: Het aantal storingen zal gedurende vier jaar afnemen, vanwege het vervangen van verouderde materialen. Omdat het tempo van de armatuurvervangingen laag ligt (vervanging o.b.v.

leeftijd) zal het aantal storingen langzaam verminderen. De lichtobjecten kunnen als drager voor smart city toepassingen geëxploiteerd worden, waarmee mogelijk inkomsten gegeneerd kunnen worden. Deze inkomsten zijn echter nog niet te berekenen. Kwaliteit: De algemene verlichtingskwaliteit en de beeldkwaliteit gaat erop vooruit door de extra investering. In dit scenario wordt het goed functioneren van de installatie maximaal geborgd. Daarnaast kunnen in dit scenario aanvullende smart city toepassingen worden toegepast. In onderstaande tabel is het effect van het scenario op de doelstelling weergegeven: Doelstelling Veilig Duurzaam Kostenefficiënt Kwaliteit

Effect scenario 3 + ++ + ++

In de onderstaande tabellen is het financiële effect van scenario 3 weergegeven, uitgesplitst naar kostensoort. Enerzijds worden kosten bespaard, omdat storingen automatisch gemeld worden en de organisatie daarop aangepast kan worden. Anderzijds zijn er extra kosten, omdat reparatie en vervanging (storingen en schade) duurder wordt vanwege hogere aanschafkosten van het armatuur en bijbehorende (slimme) componenten (connectiviteit en sensoren). Tevens zijn er jaarlijkse licentie- en abonnementskosten voor de toepassing en de instandhouding van connectiviteit.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

Beleidsperiode

Scenario 3: Voldoen aan Energieakkoord 2030 en dynamisch slim

2021

2022

736.333 €

Totaal

2023

743.249 €

2024

745.769 €

2025

726.779 €

beleidsperiode

Kosten OVL (totaal) Beheer- en Onderhoudskosten

€

€ 180.330

€ 176.916

€ 173.502

€ 170.087

€ 166.673

689.995 € €

867.508

Energie- en netwerkkosten

€ 253.728

€ 243.969

€ 234.210

€ 224.451

€ 214.692

€

1.171.050

€

1.431.067

€

275.912

Kapitaalslasten

€ 254.775

€ 289.865

€ 305.557

€ 289.740

€ 291.130

Bestaande kapitaalslasten

€

254.775

€

288.146

€

302.739

€

294.559

€

292.650

Extra kapitaalslasten

€

1.719

€

2.818

€

-4.819

€

-1.520

€

91.150

€ € € € € € € €

478 265.864 € 17.500 € 10.000 5.000 2.500 36%

Aantal te vervangen masten Investering masten Aantal te vervangen armaturen Investering armaturen Overige kosten Inrichting IV-organisatie Instandhouding IV-sc hap Inspecties Investeringswerken Incidentele stabiliteitsmetingen Opstellen bestekken Energiebesparing t.o.v. 2013

63 €

45.546

€ € € € € € € €

507 281.993 47.500 15.000 10.000 5.000 15.000 2.500 16%

60 €

43.146

€ € € € € € € €

281 156.292 32.500 10.000 5.000 15.000 2.500 19%

72 €

53.826

€ € € € € € € €

471 261.970 32.500 10.000 5.000 15.000 2.500 25%

59 €

42.245

€ € € € € € € €

389 216.362 42.500 10.000 5.000 15.000 2.500 10.000 30%

134

Doorkijk

Scenario 3: Voldoen aan Energieakkoord 2030 en dynamisch slim

2026

2027

Totaal

2028

2029

€ 159.845

€ 156.430

€ 153.016

€ 149.602

€

1.649.660

Energie- en netwerkkosten

€ 204.933

€ 195.174

€ 185.415

€ 175.656

€ 165.897

€

2.098.125

Kapitaalslasten

€ 301.886

€ 303.189

€ 314.827

€ 333.182

€ 351.641

€

3.035.792

Bestaande kapitaalslasten

€

283.177

€

262.898

€

250.401

€

247.852

€

247.852

Extra kapitaalslasten

€

18.709

€

40.291

€

64.426

€

85.330

€

103.789

€

91.169

€

756.565

€ € € € € € € €

501 278.656 € 17.500 € 10.000 5.000 2.500 67%

Investering masten Aantal te vervangen armaturen Investering armaturen Overige kosten Inrichting IV-organisatie Instandhouding IV-sc hap Inspecties Investeringswerken Incidentele stabiliteitsmetingen Opstellen bestekken Energiebesparing t.o.v. 2013

€

42.633

€ € € € € € € €

575 319.815 17.500 10.000 5.000 2.500 43%

€

70.457

€ € € € € € € €

624 347.069 17.500 10.000 5.000 2.500 50%

324 €

233.574

€ € € € € € € €

362 201.344 27.500 10.000 5.000 2.500 10.000 55%

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

679.354 €

t/m 2030

€ 163.259

684.172 €

2030

€

675.708 €

1.182.481 172.500

Kosten OVL (totaal) Beheer- en Onderhoudskosten

Aantal te vervangen masten

687.578 €

3.642.125

60 €

42.822

€ € € € € € € €

505 280.881 17.500 10.000 5.000 2.500 61%

684.640 €

7.053.578

137

2.610.247 270.000

5.6

Scenario 4: Klimaatakkoord + deels dynamisch slim Bij scenario 4 worden masten en armaturen op basis van de afschrijvingstermijn vervangen. Het vervangen van masten en armaturen, waarvan de afschrijvingstermijn is verstreken, vindt plaats binnen de beleidsperiode van vijf jaar (2021-2025). In dit scenario wordt een additionele investering gedaan, door het toevoegen van componenten voor connectiviteit aan een deel van de armaturen, namelijk: Alle fiets- en voetpaden (ongeveer 700 stuks) zoals in scenario 2 is opgenomen; Het buitengebied (ongeveer 240 stuks); Doorgaande wegen binnen de bebouwde kom (ongeveer 1.100 stuks); Alle te vervangen armaturen worden voorzien van universele (Zhaga D4i) connectoren. Door connectiviteit op afstand met het lichtobject kan het energieverbruik verder worden gereduceerd (zoals beschreven in hoofdstuk 4.6). De toekomstige smart toepassingen kunnen zonder herinvesteringen worden toegepast. De doelstelling van het Klimaatakkoord in 2030 wordt gerealiseerd. In de berekeningen is een toeslag per armatuur opgenomen voor een dubbele (universele) connector, voor toepassing van connectiviteit. Veilig: de huidige situatie blijft grotendeels gehandhaafd, het deel van de installatie dat niet wordt vervangen voldoet (deels) niet aan de NPR13201 (lichtniveau en gelijkmatigheid).

Duurzaam: Slimme dimbare LED-verlichting wordt toegepast bij vervanging van verlichting, nieuwe projecten en renovaties. Het Klimaatakkoord wordt gerealiseerd. Slim licht “licht op maat” kan op locatie worden gecreëerd, waardoor het energieverbruik nog lager komt te liggen. Kosten efficiënt: Het aantal storingen zal gedurende vier jaar afnemen, vanwege het vervangen van verouderde materialen. Omdat het tempo van de armatuurvervangingen laag ligt (vervanging o.b.v. leeftijd) zal het aantal storingen langzaam verminderen. Ongeveer 2.000 objecten worden met connectiviteit en sensor uitgerust. Alle overige objecten worden voorbereid op connectiviteit door het toepassen van (universele) connectoren. De lichtobjecten kunnen in de toekomst als drager voor smart city toepassingen geëxploiteerd worden, waarmee mogelijk inkomsten gegeneerd kunnen worden. Deze inkomsten zijn echter nog niet te berekenen. Kwaliteit: De algemene verlichtingskwaliteit en de beeldkwaliteit gaat erop vooruit door de extra investering. In dit scenario wordt het goed functioneren van de installatie maximaal geborgd. Daarnaast kunnen in dit scenario aanvullende smart city toepassingen worden toegepast. In onderstaande tabel is het effect van het scenario op de doelstelling weergegeven: Doelstelling Veilig Duurzaam Kostenefficiënt Kwaliteit

Effect scenario 4 + ++ ++ +

In de onderstaande tabellen is het financiële effect van scenario 4 weergegeven, uitgesplitst naar kostensoort. Enerzijds worden kosten bespaard, omdat storingen automatisch gemeld worden en de organisatie daarop aangepast kan worden. Anderzijds zijn er extra kosten, omdat reparatie en vervanging (storingen en schade) duurder wordt vanwege hogere aanschafkosten van het armatuur en bijbehorende (slimme) componenten (connectiviteit en sensoren). Tevens zijn er jaarlijkse licentie- en abonnementskosten voor de toepassing en de instandhouding van connectiviteit.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

Beleidsperiode

Scenario 4: Voldoen aan Energieakkoord 2030 en deels dynamisch slim

2021

2022

736.333 €

Totaal

2023

742.603 €

2024

744.991 €

2025

725.452 €

beleidsperiode

Kosten OVL (totaal) Beheer- en Onderhoudskosten

€

€ 180.330

€ 175.387

€ 170.444

€ 165.502

€ 160.559

688.313 € €

852.222

Energie- en netwerkkosten

€ 253.728

€ 245.979

€ 238.230

€ 230.481

€ 222.732

€

1.191.151

€

1.421.820

€

275.912

Kapitaalslasten

€ 254.775

€ 288.737

€ 303.816

€ 286.969

€ 287.522

Bestaande kapitaalslasten

€

254.775

€

288.146

€

302.739

€

294.559

€

292.650

Extra kapitaalslasten

€

591

€

1.077

€

-7.590

€

-5.128

€

91.150

€ € € € € € € €

478 248.986 € 17.500 € 10.000 5.000 2.500 28%

63 €

45.546

€ € € € € € € €

507 264.091 47.500 15.000 10.000 5.000 15.000 2.500 14%

60 €

43.146

€ € € € € € € €

281 146.370 32.500 10.000 5.000 15.000 2.500 16%

72 €

53.826

€ € € € € € € €

471 245.339 32.500 10.000 5.000 15.000 2.500 21%

59 €

42.245

€ € € € € € € €

389 202.626 42.500 10.000 5.000 15.000 2.500 10.000 24%

134

Doorkijk

Scenario 4: Voldoen aan Energieakkoord 2030 en deels dynamisch slim

2026

2027

Totaal

2028

2029

€ 150.673

€ 145.730

€ 140.787

€ 135.845

€

1.580.873

Energie- en netwerkkosten

€ 214.983

€ 207.234

€ 199.485

€ 191.736

€ 183.987

€

2.188.577

Kapitaalslasten

€ 297.253

€ 297.326

€ 307.638

€ 325.264

€ 342.684

€

2.991.985

Bestaande kapitaalslasten

€

283.177

€

262.898

€

250.401

€

247.852

€

247.852

Extra kapitaalslasten

€

14.076

€

34.428

€

57.237

€

77.412

€

94.832

€

91.169

€

756.565

€ € € € € € € €

501 260.966 € 17.500 € 10.000 5.000 2.500 51%

€

42.633

€ € € € € € € €

575 299.512 17.500 10.000 5.000 2.500 33%

€

70.457

€ € € € € € € €

624 325.036 17.500 10.000 5.000 2.500 39%

324 €

233.574

€ € € € € € € €

362 188.562 27.500 10.000 5.000 2.500 10.000 42%

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

675.287 €

t/m 2030

€ 155.616

680.353 €

2030

€

672.733 €

1.107.413 172.500

Kosten OVL (totaal) Beheer- en Onderhoudskosten

Aantal te vervangen masten

685.352 €

3.637.692

60 €

42.822

€ € € € € € € €

505 263.050 17.500 10.000 5.000 2.500 47%

680.016 €

7.031.434

137

2.444.539 270.000

5.7

Waar kan de gemeente in 2030 staan in kengetallen per scenario De gemeente streeft naar meer veiligheid en meer leefbaarheid voor de inwoners van de gemeente Katwijk. Om een gestructureerde verbetering te realiseren voor het deelgebied openbare verlichting, kan de gemeente een aantal prestatie-indicatoren gaan managen. De gemeente wil een verbetering realiseren om een veiligere en meer leefbare gemeente te worden. Per scenario is de te verwachten impact weergegeven.

Kengetallen

1 2 3 4 5 6 7 8

Aandeel led armaturen Aandeel slim energiemanagement Exploitatiekosten t/m 2030 Storingsperc entage per jaar Storingsdoorlooptijd Energieverbruik in 2030 Voldoen aan Energieakkoord 2030 Deel installatie die voldoet aan de NPR

9 10 11 12

Veilig Duurzaam Kosten efficiënt Kwaliteit

2021

5.438 st (50%) 1042 st (9%) 5-7% 8- 10 wd 1.525.775 kWh 41-60%

Scenario 1:

Scenario 2:

Scenario 3:

O.b.v. technische levensduur

Volledig LED in 2030

Voldoen aan Energieakkoord in 2030 en dynamisch slim

+ + € 7.171.416 + + 1.223.385 kWh - (-27%) +

++ ++ € 7.052.447 ++ ++ 904.427 kWh - (-45%) ++

+ ++ € 7.053.578 + ++ 553.715 kWh ++ (-67%) +

Scenario 4: Voldoen aan Energieakkoord in 2030 en deels dynamisch slim + ++ € 7.031.434 + ++ 821.623 kWh + (-51%) +

+ + +

++ + + ++

+ ++ + ++

+ ++ ++ +

Toelichting op punt 1 tot en met 12 van bovenstaande tabel: 1. In scenario 2 zullen in 2030 alle armaturen vervangen zijn door een dimbare LED variant of een retrofit LED module. In scenario 1, 3 en 4 zullen de armaturen slechts gedeeltelijk LED zijn; 2. In alle scenario’s wordt gedimd. In 2030 is in scenario 1 een groot deel statisch gedimd, in scenario 2 is een deel statisch gedimd en een deel dynamisch gedimd, in scenario 3 is een groot deel dynamisch gedimd, in scenario 4 is een deel statisch gedimd en een groter deel dynamisch gedimd; 3. De exploitatiekosten zijn voor scenario 4 het laagst en voor scenario 1 het hoogst; 4. Het aantal storingen zal in scenario 2 sneller afnemen dan in de andere scenario’s omdat in 2030 alle conventionele armaturen zijn vervangen door een LED armatuur of voorzien van een LED lichtbron; 5. Het toevoegen van slimme componenten en connectiviteit zal de doorlooptijd van storingen positief beïnvloeden omdat storingen automatisch worden gemeld; 6. Door dynamisch te dimmen (licht op maat) is het energieverbruik van scenario 3 het laagst; 7. In scenario 1 wordt niet voldaan aan de doelstelling Energiebesparing van het Klimaatakkoord, in scenario 2 wordt net niet voldaan. Scenario 4 voldoet aan het Klimaatakkoord en scenario 3 voldoet ruimschoots; 8. In 2030 zal bij alle scenario’s een groot deel van de installatie aan de NPR voldoen.

Omdat in scenario 2 ook een deel van de bestaande armaturen worden voorzien van een retrofit LED module op basis lichtberekeningen, voldoet scenario 2 het meest aan de NPR; 9. In alle scenario’s is de veiligheid deels verbeterd, doordat in 2030 nog niet alle armaturen zijn vervangen. In scenario 2 is de veiligheid méér verbeterd, omdat alle armaturen dan zijn vervangen óf zijn omgebouwd; 10. Scenario 3 en 4 scoren het best op duurzaamheid, omdat het de meeste energiebesparing oplevert (door licht op maat). Scenario 2 scoort iets minder omdat een deel van de armaturen wordt omgebouwd met retrofit LED modules die minder efficiënt zijn dan volwaardige LED armaturen; 11. Scenario 4 heeft de laagste exploitatiekosten is daarom het meest kosten efficiënt; 12. Scenario 2 en 3 leveren het kwalitatief beste areaal op, maar op basis van andere afwegingen: scenario 2 omdat het areaal lichttechnisch het meest voldoet, scenario 3 omdat het areaal voorzien wordt van connectiviteit en sensoren. Op basis van deze overwegingen blijkt dat scenario 3 het hoogste ambitieniveau kent en het meest aansluit bij de doelstellingen van de gemeente op het gebied van veiligheid, duurzaamheid en klimaatbestendigheid.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

5.8

Financieel vergelijk In onderstaande tabel is een kostenvergelijk gemaakt tussen de vier scenario’s op basis van de exploitatiekosten in de periode tot en met 2030.

verschil t.o.v. Huidige werkwijze (t/m 2030)

verschil t.o.v. meest voordelig (t/m 2030)

scenario

exploitatiekosten t/m 2030

gemiddelde exploitatiekosten per jaar (t/m 2030)

Scenario 1

€ 7.171.416

€ 717.142

+0,00%

+0,71%

Scenario 2

€ 7.052.447

€ 705.245

-3,75%

+0,09%

Scenario 3

€ 7.053.578

€ 705.358

-3,73%

+0,12%

Scenrio 4

€ 7.031.434

€ 703.143

-4,04%

+0,00%

Hieruit blijkt dat de exploitatiekosten over de periode tot en met 2030 bij scenario 4 het gunstigst zijn.

5.9

Advies Op basis van deze overwegingen blijkt dat scenario 3 het hoogste ambitieniveau kent en het meest aansluit bij de doelstellingen van de gemeente op het gebied van veiligheid, duurzaamheid en klimaatbestendigheid: De komende tien jaar worden de masten en armaturen op basis van de afschrijvingstermijn vervangen; Het vervangen van masten en armaturen, waarvan de afschrijvingstermijn is verstreken, vindt plaats binnen de beleidsperiode van vijf jaar (2021-2025); De algemene verlichtingskwaliteit en de beeldkwaliteit gaat erop vooruit; Het goed functioneren van de installatie wordt maximaal geborgd omdat storingen aan de verlichting automatisch worden gemeld; Door het dimmen van de verlichting wordt lichtvervuiling en lichthinder gereduceerd; De doelstelling van het Klimaatakkoord wordt ruimschoots gehaald wat aansluit bij een energieneutraal en klimaatbestendig Katwijk; Toekomstige innovatieve smart city toepassingen kunnen zonder herinvesteringen aan de masten en armaturen worden toegevoegd; Het scenario kan binnen de bestaande begroting worden uitgevoerd.

Geadviseerd wordt te kiezen voor scenario 3 “Klimaatakkoord + dynamisch slim”.

Beleidsplan openbare verlichting Gemeente Katwijk 2021 - 2025

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10004789/1