3. Programmabegroting 2023 (2953020)
Tekst van het document
2023 Programma Begroting gemeente Katwijk
1
2
Inhoudsopgave Voorwoord . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Begroting in één oogopslag. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Kerngegevens. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Deel 1 Algemeen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Deel 2 Programmaplan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Programma 0 Bestuur en ondersteuning . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 Programma 1 Veiligheid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Programma 3 Economie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 Programma 4 Onderwijs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 Programma 5 Sport, cultuur en groen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Programma 6 Sociaal domein . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Programma 7 Volksgezondheid en milieu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .
. . . . . . . . . . . . . 107 Deel 3 Paragrafen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 Paragraaf 1 Lokale heffingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 Paragraaf 2 Financiering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 Paragraaf 3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 Paragraaf 5 Grondbeleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Paragraaf 6 Bedrijfsvoering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Paragraaf 7 Verbonden partijen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 Paragraaf 8 Duurzaamheid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 Paragraaf 9 Maatschappelijke agenda. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
179 Paragraaf 10 Gebiedsontwikkeling Valkenhorst (GOV). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 Deel 4 Financiële begroting. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187
Bijlagen Bijlage 1 Overzicht personeel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 Bijlage 2 Investeringsagenda 2022-2030 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 Bijlage 3 Meerjarenoverzicht reserves en voorzieningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211 Bijlage 4 Indicatoren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217
Versie: 5 oktober 2022
3
4
Voorwoord Katwijk zet de komende jaren fors in op
Toekomst onzeker
het bouwen van (tijdelijke) woningen en
Hoe realistisch we ook proberen om een begroting op te
het tegengaan van energiearmoede. We
stellen, we blijven te maken hebben met onzekerheden. Zeker in deze (financiële) onstandvastige tijd van
dagen onze inwoners uit mee te doen naar
hoge inflatie, stijgende personeels- en bouwkosten,
vermogen en we ondersteunen als dat nodig
wisselende circulaires vanuit het Rijk en andere onzekere
is. Verder realiseren we goede huisvesting
factoren. Begroten blijft een continue proces en geen
voor ons basis- en voortgezet onderwijs.
momentopname.
Onze blijvende aandacht heeft de uitvoering van de economische agenda. En voor al
We maken deze begroting in 2022 en realiseren ons meer
deze opgaven is (veel) geld voor nodig. Geld
dan ooit dat in deze onzekere tijd ons nog een uitdagend najaar te wachten staat. De inflatie blijft stijgen, de
wat maar één keer uitgegeven kan worden.
perspectieven zijn somber en qua energietarieven hebben
Katwijk wil een financieel gezonde gemeente
we mogelijk ons maximum nog niet bereikt. Er wordt
zijn. Dat betekent dat we verder vooruit
meer dan ooit naar ons gekeken. Voor menig huishouden
moeten kijken dan één begrotingsjaar of een
zullen de energiekosten de komende winter enorm stijgen
raadsperiode. Katwijk wil, voor zover dat kan,
en dat kan zorgen voor financiële onhoudbare situaties.
vooruit kijken naar 2030. Verantwoordelijke
Dat mag niet gebeuren. Het Rijk komt met maatregelen en
financiële beslissingen nemen, voor nu en in
ook wij nemen in onze begroting een post pro memorie op om naast de bijdrage van het rijk te kijken waar extra
de toekomst.
hulp nodig is. Hiervoor wordt aan een winterplan gewerkt. Wij willen hierin samen optrekken met het zeer actieve en
Financieel gezond
betrokken maatschappelijk middenveld in onze dorpen.
Voor u ligt de begroting van 2023: de financiële uitwerking van het beleid voor 2023. We hebben de koers
Ondanks dat stevige uitgaven nu nodig zijn, kijken we
van de afgelopen jaren als uitgangspunt genomen; een
ook naar de toekomst. De Rijksbijdrage aan gemeenten
gezonde, solide en toekomstbestendige begroting. En
is vanaf 2026 fors lager dan in de jaren daarvoor en
dat is, ook voor 2023, geen gemakkelijke opgave. We
tegelijkertijd willen we zorgen voor woningen, huisvesting
moeten keuzes maken in onzekere tijden. We hebben
van scholen en aanleg van wegen. Beslissingen van nu
grote opgaven, de wereld om ons heen is weerbarstig
hebben effect op onze financiën op de lange termijn. Voor
en de financiële situatie van veel gemeenten is krap en
zover dat mogelijk is kijken we vooruit naar 2030. We zijn
weerbarstig, net als in Katwijk.
kritisch op onze uitgaven en willen ook sparen voor de toekomst.
Door de afgelopen jaren te bezuinigen, prioriteren of uit te stellen staat Katwijk er financieel een stuk gezonder voor. En met het in kaart brengen van mogelijke investeringen in de vorige collegeperiode, ligt er een stevige basis om op door te bouwen. In deze begroting neemt het college een volgende stap, door ook de toekomstig te verwachten kosten inzichtelijk te maken. Deze cijfers zijn geen vastgestelde feiten, maar geven richting en sluit aan bij de verwachtingen van wat er op ons afkomt. Het Integraal Huisvestingsplan voor het basisonderwijs, de Katwijkse Agenda Mobiliteit en de ontwikkeling van de wijk Valkenhorst hebben daarmee ook een financieel gezicht gekregen.
5
Topprioriteiten
Schoolgebouwen
Voor de komende periode zetten we ons in voor het
Onze kinderen verdienen een goed onderwijs en daar
bouwen van (betaalbare) woningen en het tegengaan
hoort goede huisvesting bij. We investeren in het verder
van (energie)armoede. Bij iedere investering en afweging
verbeteren en verduurzamen van schoolgebouwen.
in de toekomst bedenken we hoe dit bijdraagt aan het
Belangrijk daarbij is het multifunctionele gebruik van de
bouwen van woningen, het tegengaan van (energie)
gebouwen, zodat deze optimaal gebruikt worden.
armoede en de zorg voor onze inwoners. We begrijpen
De uitvoering van deze topprioriteiten, samen met onze
dat de ruimte in onze dorpen beperkt is en dat we
opgaven op het gebied van een zelfredzame samenleving,
soms wensen moeten bijstellen om onze prioriteiten
goede huisvesting voor scholen en mobiliteit, vragen om
te realiseren. Deze gevolgen wegen we zorgvuldig en
een robuuste organisatie, die deze opgaven aan kan.
brengen we zoveel mogelijk in balans met de leefbaarheid. Mobiliteit is daarbij een belangrijk aandachtspunt. Katwijk,
Katwijk schouder aan schouder
Rijnsburg en Valkenburg moeten goed bereikbaar zijn en
Net als u weten we niet hoe 2023 zal verlopen.
blijven. Dit is prettig voor het wonen in onze dorpen, maar
Ondervinden we nog gevolgen van corona? Blijven de
ook belangrijk voor het vitaal houden van onze lokale
prijzen van gas stijgen? Hoe ontwikkelt de inflatie zich?
economie.
Hoe vergaat het onze inwoners deze winter en niet alleen financieel, maar ook mentaal?
Welzijn van onze inwoners
Een opsomming van serieuze uitdagingen het komende
Goede zorg begint bij het welzijn van onze inwoners. De
jaar. En dat zijn het ook. Maar wij zijn Katwijk, Rijnsburg en
zorg moet voor iedereen toegankelijk, betaalbaar en van
Valkenburg. Waar inwoners kritisch zijn, maar naar elkaar
goede kwaliteit zijn. Wij gaan uit van de eigen kracht van
omkijken. De handen uit de mouwen steken waar dat
onze inwoners. Daarom investeren we in een gezonde
nodig is. En elkaar in moeilijke tijden blijven vasthouden.
leefstijl voor onze inwoners. Waar nodig willen we zoveel
Wij staan, met elkaar voor enorme opgaven. Daar werken
mogelijk hulp en ondersteuning bieden. De zorgtaken
we samen aan, met de gemeenteraad en met onze
worden goed uitgevoerd, daarbij blijft het terugdringen
inwoners, ondernemers, verenigingen en organisaties. De
van de wachtlijsten en de kosten een uitdaging. Als
gemeente zal naar vermogen alles in werking stellen om
gemeente zien wij oplossingen in het inzetten op
de opgaven voor de komende jaren het hoofd te bieden.
preventie, vroegsignalering, meer samenwerking met
Daar mogen inwoners ons op vertrouwen.
partners en meer maatwerk in de jeugdzorg. Het college van Burgemeester en Wethouders
6
Begroting 2023
Begroting in één oogopslag 201,8
Winterplan Met het winterplan ondersteunt de gemeente, naast de Rijksregelingen, inwoners die het nodig hebben deze winter.
200,8
miljoen
miljoen
Inkomsten
Uitgaven
129,0
Den Haag
73,5
miljoen
De rest ontvangen we door lokale heffingen en overige inkomsten.
miljoen
37,0
€ 21,3 miljoen
Jeugd
€ 26,6 miljoen
Werk en inkomen
€ 11,8 miljoen
WMO
€ 13,8 miljoen
Overig
wijkteam
miljoen
€ 34,6 miljoen
Bestuur en ondersteuning
Onroerende zaakbelasting (OZB)
€ 17,2 miljoen
€ 17,5 miljoen
Volksgezondheid en milieu
Afvalstoffenheffing
€ 9,2 miljoen
€ 17,6 miljoen
Verkeer, vervoer en waterstaat
Rioolheffing
€ 4,7 miljoen
€ 15,1 miljoen
Sport, cultuur en groen
Parkeeropbrengsten
€ 3,5 miljoen
€ 20,9 miljoen
Wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Toeristenbelasting
€ 0,6 miljoen
€ 6,9 miljoen
Onderwijs
Hondenbelasting
€ 0,5 miljoen
€ 6,7 miljoen
Veiligheid
Precariobelasting
€ 0,1 miljoen
€ 7,8 miljoen
Economische ontwikkeling
Meer informatie of details: katwijk.nl/begroting 7
8
Kerngegevens A. Sociale structuur Bevolking naar leeftijd per 1 januari 1) 2022
2023
2025
2027
Leeftijd
Aantal
%
Aantal
%
Aantal
%
Aantal
%
0 t/m 17 jaar
14.490
21,9
14.525
21,8
14.672
21,7
14.835
21,5
18 t/m 64 jaar
39.353
59,6
39.636
59,6
40.308
59,5
40.860
59,3
65 jaar en ouder
12.186
18,5
12.350
18,6
12.778
18,9
13.226
19,2
Totaal
66.029
100
66.511
100
67.758
100
68.921
100
Aantal uitkeringsgerechtigden en huishoudens met een laag inkomen Stand per 1 januari Aantal uitkeringsgerechtigden Wet werk en bijstand (Wwb)* Aantal huishoudens met een laag inkomen
2022
2023
2023
2024
2025
810
800
800
800
800
7.501
7.547
7.673
7.730
7.778
B. Fysieke structuur Oppervlakte gemeente, aantal woningen en bevolkingsdichtheid
2022
2023
2024
2025
2026
Oppervlakte gemeente (in ha.)
3.115
3.115
3.115
3.115
3.115
- waarvan land
2.472
2.472
2.472
2.472
2.472
- waarvan binnenwater
166
166
166
166
166
- waarvan buitenwater
477
477
477
477
477
2.675
2.685
2.731
2.746
2.766
2022
2023
2024
2025
2026
27.202
27.523
27.704
28.354
28.859
Bevolkingsdichtheid per km2 land
Aantal woonruimten/woningen per 1 januari **
C. Financiële structuur Algemene financiële gegevens begroting 2023
(Bedragen * € 1.000/ -= nadeel) 2023
2024
2025
2026
Totale lasten
199.828
195.058
189.405
195.220
Totale baten
197.925
195.580
197.324
194.819
Saldo baten en lasten
-1.903
522
7.919
-401
Saldo toevoeging en onttrekking reserves
2.968
469
-6.923
-89
Begroot resultaat
1.065
991
996
-490
22.524
24.940
32.192
32.192
106.675
109.621
111.607
103.964
Opbrengst Onroerende zaakbelastingen (OZB)
17.161
18.847
20.820
22.144
Gepland investeringsvolume per jaar (streven is 70% realisatie)
51.349
46.591
55.191
52.837
Verwachte vaste schuld per 31 december
188.118
205.627
228.896
249.685
Algemene reserve per 31 december Algemene uitkering gemeentefonds
1
1 Algemene uitkering exclusief integratie-uitkering sociaal domein * De door CBS vastgestelde definitieve aantallen (voor gebruik vaststellen algemene uitkering) kunnen afwijken van de in de programma’s genoemde aantallen. ** Per 1 januari 2015 hanteert het CBS het begrip verblijfsobjecten met woonfunctie
9
10
Deel 1 Algemeen 1.1 Algemeen beeld ontwikkelingen 2023 De komende winter brengt voor veel huishoudens zorgen met zich mee. De torenhoge energieprijzen geven veel financiële problemen, met gevolgen voor het dagelijks leven en de mentale weerbaarheid van inwoners. Inwoners die prima rond konden komen, krijgen de eindjes niet aan elkaar geknoopt door de hoge energierekening. Mogelijk speelt het coronavirus weer op, de woningnood houdt aan, oorlog in Oekraïne, stijgende bouwkosten, te kort aan bouwmaterialen, hoge inflatie, te kort aan personeel en de stikstofproblematiek. Als gemeente hebben we te maken met grote opgaven en ingrijpende omstandigheden. Landelijke en mondiale problematieken, die ook z’n weerslag op Katwijk hebben, op onze begroting en op onze samenleving. Niet alleen zien we de gevolgen van deze ontwikkelingen en opgaven terug in onze plannen. (ver) Bouwplannen van de gemeente worden duurder onder invloed van inflatie en stijgende bouwkosten. Het wordt moeilijker onze plannen uit te voeren zoals gepland. Ook zien we gevolgen op het sociale vlak: de vraag naar zorg en ondersteuning neemt toe. De uitdagingen van het hebben van een eigen thuis, geldproblemen, (te) lange wachttijden in de zorg, waardoor problemen (onnodig) verergeren, 2023 belooft geen makkelijk jaar te worden voor onze inwoners. Ook voor de lange termijn willen we verstandige financiële keuzes maken.
Vanaf 2026 is de hoogte van de Rijksbijdrage onzeker. Daarbij moeten de investeringsplannen passen bij wat de ambtelijke organisatie aan kan. We hebben daarom kritisch naar onze investeringen gekeken. De huisvestingsplannen voor het onderwijs en in de investeringen in de buitenruimte voor mobiliteit kosten veel geld. We streven in 2023 dan ook naar een investeringsvolume van 35 miljoen. Topprioriteit (Energie)armoede
ruimte, zonder dat de leefbaarheid teveel onder druk komt
Van alle opgaven die er voor Katwijk zijn, zien we op de
te staan. We bekijken of we tijdelijk en hoger kunnen
korte termijn de grootste uitdaging in het bestrijden van
bouwen, maar vooral hoe we goed voor onze dorpen
(energie)armoede. Samen met onze partners gaan we in
kunnen bouwen, waarbij verkeersveiligheid en leefbaarheid
2023 door met het uitvoeren van de uitvoeringsagenda
belangrijk blijft. In 2023 onderzoeken we de mogelijkheid
armoede en vullen deze aan met het actieplan dat we
van collectieve groene voorzieningen. Om woningen
opstellen in het najaar van 2022. We sluiten aan bij de
te realiseren zijn mobiliteit en parkeervoorzieningen
regelingen van het Rijk. En we reserveren zelf geld om hen
randvoorwaardelijk. In 2023 werken we aan de verdieping
die het nodig hebben te kunnen ondersteunen. Tot slot
van de impactanalyse laadvermogen dat eind 2022 wordt
leggen we in 2023 de focus op het isoleren van woningen.
opgeleverd. Deze analyse brengt inzichtelijk waar het knelt
Immers met isoleren, kun je het gasverbruik verlagen. En
in onze dorpen en geeft richting aan de oplossingen die
dat zorgt voor ruimte in de maandelijkse kosten.
mogelijk zijn.
Topprioriteit wonen
Zorg voor elkaar
In deze bestuursperiode bouwen we 1.000 (tijdelijke)
In 2023 gaan we door met het actieplan zorg, wonen
woningen, waarbij we inzetten op het bereiken van
en welzijn. Samen met onze maatschappelijke partners
65% betaalbare woningen. Daarvoor richten we een
zetten we de schouders onder een toekomstbestendig
multidisciplinair team in. Met dit team zijn we in staat
aanbod om langer thuis te kunnen blijven wonen. We
in een eerder stadium projecten te stimuleren of aan te
blijven in 2023 het grootste deel van onze begroting
scherpen, zodat ze haalbaar zijn.
investeren in de zorg voor onze (kwetsbare) inwoners.
Meer woningen bouwen heeft gevolgen voor onze dorpen.
De Serviceorganisatie Zorg start per 1 januari 2023 en
Onze huidige inwoners en toekomstige generaties blijven
zal ervoor zorgen dat we als gemeente nog beter en
van oudsher graag in onze gemeente wonen. En dat
scherper kunnen inkopen. We kunnen de vraag en het
vraagt om creatieve oplossingen voor de beschikbare
aanbod beter op elkaar laten aansluiten. De versterking
11
van het Wijkteam is daarbij van groot belang zodat we
Regionale samenwerking
iedereen die het nodig heeft kunnen helpen de juiste hulp
In 2023 continueren we onze samenwerking met de
te krijgen. En dat varieert van hulp van onze buren of ons
regio. Binnen het sociaal domein in de nieuwe Service
netwerk tot bijvoorbeeld specialistische jeugdzorg.
Organisatie Zorg. Qua mobiliteit nemen we een voortrekkersrol; we investeren bestuurlijke capaciteit
Werk met werk maken
in het dagelijks bestuur van Holland Rijnland. Met deze
In het beheer van onze buitenruimte zullen we in 2023
positie zien we kansen om de bereikbaarheid van onze
nog meer slimme combinaties maken. Staat er al
streek nog actiever onder de aandacht te kunnen brengen
onderhoud gepland? Dan bekijken we meteen of we
bij de Provincie en het Rijk.
ook kunnen verduurzamen of een andere klus kunnen combineren. Zo proberen we met beperkte mogelijkheden
We willen op de verschillende gebieden blijven
en capaciteit toch zoveel mogelijk investeringen te
samenwerken met collega gemeenten in de Duin- en
realiseren.
Bollenstreek en de Leidse Regio. Door de ligging van Katwijk, als het ware een scharnier tussen beide regio’s,
Scholen
kunnen we profiteren van ontwikkelingen uit beide
We bereiden de uitvoering van de eerste vijf jaar van het
subregio’s, maar vraagt het ook Katwijkse inzet in beide
Huisvestingsplan voor het basisonderwijs voor. We kijken
subregio’s. We investeren in 2023 in extra capaciteit om
daarbij uitdrukkelijk naar multifunctionaliteit. Scholen,
dit te kunnen uitvoeren.
verenigingen en wijkgebouwen als plek voor ontmoeting en zodoende ook betaalbaar. Daarnaast zetten we vol
Organisatie ontwikkeling
in op de lobby bij het Rijk voor voldoende middelen om
Van de ambtelijke organisatie wordt veel gevraagd.
de scholen te realiseren. Nog altijd krijgt de gemeente
Schaalvergroting en complexe opgaven voor Katwijk,
Katwijk te weinig bijdrage vanuit het Rijk en heeft de bouw
Rijnsburg en Valkenburg zorgen voor een onevenredige
van scholen een grote impact op onze begroting.
druk op de organisatie. Daarnaast kent de organisatie al jaren een krappe bezetting in vergelijking met gemeenten
Participatie
van gelijke omvang. In 2023 investeren we in een robuuste
In het voorjaar van 2023 willen we de gemeenteraad het
organisatie om haar toekomstbestendig te maken, om een
herziene participatiebeleid ter besluitvorming aanbieden.
aantrekkelijke werkgever te blijven en vooral ook om onze
Ook bekijken we, in het licht van inspirerende voorbeelden
dienstverlening op een goed niveau te kunnen houden.
uit het land, het systeem van onze wijkraden. We vinden
1.2 Uitgangspunten begroting 2023 en de meerjarenraming
het belangrijk dat iedereen in Katwijk de ruimte voelt om mee te discussiëren over onze opgaven en de uitvoering daarvan. Maar ook om als gemeente op een goede manier deel te kunnen nemen aan initiatieven vanuit de
De uitgangspunten voor het te voeren financieel
samenleving. Daarbij hebben we uitdrukkelijk oog voor de
meerjarenbeleid worden gevormd door:
jongeren van Katwijk.
•
het coalitieakkoord 2022-2026;
•
het door de raad vastgestelde beleid bij de Programmabegroting 2022-2026;
•
de vastgesteld begrotingsuitgangspunten van de kaderbrief 2023;
•
informatie over de Algemene uitkering van het Gemeentefonds (meicirculaire 2022);
•
verwerking besluiten en de structurele doorwerking bij de jaarrekening 2021.
12
Begrotingsuitgangspunten 2023
Bedrag * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel ) Begroting 2023-2026
Begrotingsuitgangspunten 2023
2023 in %
2023
2024
2025
2026
Lasten 1
Loonontwikkelingen
4,40
-1.829
-1.829
-1.829
-1.829
2
Prijsontwikkeling algemeen (inflatie)
6,70
-1.825
-1.825
-1.825
-1.825
Prijsontwikkeling Hulp bij huishoudens (OVA index)
3,87
-164
-164
-164
-164
3
Toegestane prijsstijging gemeenschappelijke regelingen
3,22
-973
-973
-973
-973
4
Loon- & prijscompensatie subsidies
5,78
-476
-476
-476
-476
4,77
750
816
852
864
- Hondenbelasting
4,77
22
22
22
22
- Toeristenbelasting
0,00
0
0
0
0
- Marktgelden
4,77
9
9
9
9
- Havengelden
4,77
3
3
3
3
Baten 5
Belastingen - OZB
- Grafrechten
4,77
16
16
17
17
6
Huren en pachten
4,77
221
224
227
227
7
Precariobelasting
4,77
4
4
4
4
8
Algemene uitkering, verwachte loon- en prijscompensatie
4.547
4.547
4.547
4.547
306
375
414
427
(o.v.v. meicirculaire) Totaal budgettair effect begrotingsuitgangspunten Overig 9
Investeringsagenda (geen effect in bedragen, want dit is verwerkt in de investeringsagenda) Omslagrente
10
1,10
Indexering weg- en waterbouwinvesteringen
8,00
Indexering Integraal Huisvestingsplan (IHP)
8,00
Indexering overige investeringen
6,70
Meerjaren Programma Grondexploitaties (MPG) Percentage opbrengststijging woningbouw
11
2,00
Percentage opbrengststijging bedrijfsterreinen
1,00
Percentage kostenstijging
2,00
Rente (=omslagrente)
1,10
Prijsindex verhoging afvalstoffenheffing *
4,77
*Boven trendmatige verhoging afvalstoffenheffing
2,00
3,0 %
3,0 %
12
Prijsindex rioolheffing *
6,40
6,4 %
3,1 %
13
Onvoorzien € 1,- per inwoner
1,6 %
* Het percentage voor boven trendmatige verhoging afvalstoffenheffing is aangepast t.o.v. de kaderbrief. In de kaderbrief was dit percentage ingeschat op 4,77%, maar uit de herberekening blijkt dat dit in 2023 2% hoger moet zijn en in 2024 en 2025 3%. Voor riolering blijft het percentage in 2023 gelijk, maar meerjarig wordt ook voor 2024 dit gehanteerd, voor 2025 3,1% en 2026 1,6%, zie onderbouwing paragraaf 1 lokale heffingen.
13
1.3 Begrotingsuitkomst 2023-2026 1.3.1 Van kaderbrief en coalitieakkoord naar begroting 2023 In de Kaderbrief 2023 was voor het begrotingsjaar 2023
2026 een nadelig saldo zien. Dit komt met name door
en het meerjarenbeeld sprake van een tekort. Echter om
de meicirculaire 2022. Die heeft vooral in de jaren 2023
de volledige beschikbare financiële ruimte te bepalen
tot en met 2025 veel ruimte geboden, terwijl vanaf 2026
wordt de stelpost Investeringen & Opgaven bij dit beeld
sprake is van een forse daling met een verschil van
betrokken. Immers deze stelpost was in de begroting
€ 7,5 miljoen. Dit nadelige effect, het zogenaamde
gevormd om een realistischer begrotingssaldo te kunnen
“ravijnjaar” treft veel gemeenten. Mogelijk zijn nog andere
presenteren. Deze post dient ter dekking van zaken
uitkomsten te verwachten, maar we hebben als gemeente
waarmee we geconfronteerd zullen worden, maar die op
zelf ook een opgave om hiervoor oplossingen aan te
voorhand niet te kwantificeren zijn (zoals bijvoorbeeld
dragen. Dat doen we door aan de OZB knop te draaien.
de vele PM posten in de investeringsagenda). In
De resultaten tot en met 2030 laten namelijk zien dat er
afwachting van de nadere invulling/aanwending van die
meer nodig is dan alleen een eventuele tegemoetkoming
stelpost is het budget dus te kwalificeren als algemeen
vanuit het Rijk. Om een structureel stabiel financieel
dekkingsmiddel. Door deze stelpost te betrekken bij het
perspectief te genereren wordt voorgesteld om vanaf
begrotingssaldo is 2023 en de meerjarenraming van
2024 structureel cumulatief de OZB met 5% te verhogen.
€ 0,6 miljoen oplopend naar € 3,2 miljoen voordelig.
In onderstaande grafiek is te zien waarom het nodig is om deze maatregel in 2024 in te laten gaan. Hierdoor
De kaderbrief is beleidsarm opgesteld. Dat is logisch
wordt namelijk het nadeel in 2026 beperkt. Zonder OZB
in een verkiezingsjaar dat gepaard gaat met een nieuw
verhoging laat het meerjarenperspectief op dit moment
coalitieakkoord. De vertaling van het coalitieakkoord is
onoverbrugbare nadelen zien. Bij de kaderbrief 2024 zal
opgenomen in de begroting gecombineerd met de grote
op basis van nieuwe informatie vanuit het Rijk opnieuw
opgaven waar Katwijk de komende periode voor staat.
een afweging worden gemaakt wat daadwerkelijk
Geconfronteerd met het feit dat de financiële speelruimte
noodzakelijke maatregelen zijn voor een gezonde
beperkt is, is het wel gelukt om een sluitende begroting
financiële huishouding.
op te stellen. Alleen in het meerjarenperspectief laat Effect OZB-verhoging op begrotingssaldo
Bedragen x € 1.000
10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 - 2.000
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
- 4.000 - 6.000 - 8.000 - 10.000 - 12.000 Begrotingssaldo na OZB-verhoging (zonder dotatie aan AR) Begrotingssaldo na dekking stelposten Het bovenmatige begrotingssaldo in 2024 en 2025
op de energiemarkt) ervoor zorgen dat verschillende
storten we in de algemene reserve. Zo creëren we een
inkomensgroepen het zwaar hebben. We bekijken dan
financiële buffer en verstevigen we het (weerstands-)
ook middels een winterplan welke (tijdelijke) financiële
vermogen. Dit kan dan in latere jaren waarin we het nodig
maatregelen we kunnen nemen om de nood te lenigen.
hebben, worden ingezet. Zo klinkt eveneens het advies in de contourennota van het Rijk om in voordelige jaren
Deze ontwikkelingen en inzichten hebben tot aanpassing
een tijdelijke financiële reserve op te bouwen. Op deze
van het beeld geleid. Deze ontwikkelingen worden in
manier sparen we voor de toekomst. Aan de andere
hoofdstuk 1.3.2 afzonderlijk toegelicht bij de actualisatie
kant weten we dat autonome ontwikkelingen (met name
van het begrotingsbeeld.
14
1.3.2 Geactualiseerd begrotingssaldo 2023 en meerjarenbeeld Naast eerder genoemde uitgangspunten zijn er financiële ontwikkelingen en technische mutaties verwerkt, zie hiervoor onderstaande tabel. Ontwikkeling begrotingsruimte 2023-2025
Bedrag * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel )
Ontwikkeling begrotingssaldo
2023
2024
2025
2026
Begrotingssaldo na voorjaarsbestuursrapportage 2022 en kaderbrief 2023 (excl. stelpost I&O)
-249
-98
362
-782
Totaal actuele ontwikkelingen en doorrekeningen
6.468
8.547
8.829
1.038
Totaal Organisatie
-2.749
-2.849
-2.927
-2.927
Begrotingssaldo na algemene ontwikkelingen en organisatie
3.470
5.600
6.265
-2.671
-3.384
-2.571
-2.934
-4.003
Opgaven Totaal wonen Totaal leren en ontwikkelen
-259
-944
-715
-750
Totaal energie
-253
-253
-253
-103
Totaal Mobiliteit
-275
-275
-275
-275
Totaal Kansen Goede Toekomst
-577
-577
-725
-650
Totaal overig
-1.059
-1.059
-1.061
-862
Totaal opgaven
-5.808
-5.680
-5.964
-6.644
Begrotingssaldo na opgaven
-2.338
-80
301
-9.314
Totaal dekkingsmogelijkheden (excl. OZB-verhoging)
3.409
3.269
6.206
5.983
Begrotingssaldo na dekking
1.071
3.189
6.507
-3.332
0
860
1.805
2.848
OZB-verhoging OZB-verhoging structureel cumulatief 5% Sparen voor de toekomst Dotatie aan Algemene Reserve Begrotingssaldo na OZB-verhoging
0
3.049
7.312
0
1.071
1.000
1.000
-484
Het geactualiseerde begrotingssaldo na dekking is voor
Katwijk heeft mooie en uitdagende opgaven waar
2023 tot en met 2025 voordelig en in 2026 € 3,3 miljoen
een prijskaartje aan hangt. De lasten die hiermee
nadelig. Dit resultaat is voornamelijk het gevolg van de
gemoeid zijn betreffen met name advies-, salaris- en
meicirculaire 2022, waar het voor Katwijk de eerste drie
investeringslasten (kapitaallasten en beheerlasten). De
jaren flink voordelig is en vanaf 2026 met € 7,5 miljoen
investeringslasten komen in het begrotingssaldo pas tot
daalt ten opzichte van 2025. Dit heeft met name met de
uitdrukking als de investeringen minimaal 90% gereed
opschalingskorting* te maken die vanaf dat jaar weer in
zijn. Met name in de jaren 2026 en verder heeft dit een
beeld komt. De contourennota zou perspectief bieden,
nadelig effect.
maar dat blijkt niet zo te zijn en eventuele oplossingen worden naar september 2022 doorgeschoven. In de
Om te werken aan een goede financiële positie van
contourennota wordt geadviseerd om batige saldi uit de
Katwijk (mede gezien de risico’s en de ontwikkeling
voordelige jaren opzij te zetten, om zo een buffer naar de
van de financiële ratio’s) worden bedragen van
toekomst te creëren. Dat is precies wat Katwijk ook doet.
begrotingssaldi boven € 1 miljoen voordelig toegevoegd
Het enige nadeel is dat dit nooit tot dekking kan leiden
aan de Algemene Reserve (AR). In 2024 en 2025 is
voor structurele lasten. Reservemutaties worden namelijk
dit het geval en bedraagt de toevoeging aan de AR
als incidenteel gezien.
totaal zo’n € 10 miljoen. Daarnaast is het belangrijk om te weten dat het begrotingssaldo inclusief de nog te realiseren bezuinigingen en intensiveringen is. Bij 1.3.3 wordt inzichtelijk gemaakt wat de stand van zaken is.
* Sinds 2015 worden gemeenten geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds, die oploopt tot € 975 miljoen in 2025. Deze opschalingskorting is opgelegd omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. 15
Structureel begrotingssaldo De provinciaal toezichthouder controleert of er sprake is
In deel 4.3 van de begroting zijn in een tabel de
van een structureel en reëel evenwicht in de begroting.
incidentele lasten en baten opgenomen. Hieruit blijkt dat
Daarbij is het uitgangspunt dat van het begrotingsjaar
in 2023 € 612.000 minder incidentele lasten zijn dan
2023 de structurele lasten worden gedekt door
baten. Dit bedrag moet aan het begrotingssaldo worden
structurele baten en dat de ramingen realistisch zijn. Als
onttrokken om het structureel evenwicht te kunnen
hier geen sprake van is dan dient aannemelijk te zijn dat
bepalen. In de onderstaande tabel wordt meerjarig het
dit evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren
structurele begrotingsresultaat weergegeven.
tot stand zal worden gebracht.
Overzicht structureel reëel begrotingsresultaat
Bedrag * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel )
Structureel reëel begrotingsresultaat
2023
2024
2025
2026
Begrotingssaldo
1.071
1.000
1.000
-484
Elimineren saldo incidentele lasten en baten
612
-2.388
-6.838
637
Structureel reëel begrotingsresultaat
459
3.388
7.838
-1.121
(- = meer incidentele lasten dan baten)
Het structurele begrotingsresultaat is in 2023 tot en
Toelichting mutaties
met 2025 voordelig, alleen 2026 is nadelig. Gezien
Hierna volgt de toelichting op de mutaties in tabel
de onduidelijkheid vanuit het Rijk inzake het ravijnjaar
“Overzicht ontwikkeling begrotingsruimte 2023-2026”.
2026, is het vooralsnog niet noodzakelijk om vroegtijdig
De tabel ontwikkeling begrotingsruimte laat op
maatregelen te treffen voor dat jaar. Wel houden we
hoofdthema’s de effecten op het begrotingssaldo
dit nauwlettend in de gaten, wetende dat de kapitaal-
zien. Deze hoofdthema’s worden hierna per thema
en beheerlasten van investeringen na dat jaar zullen
gespecificeerd, waarna een toelichting volgt.
toenemen. De verwachting is dat de gemeente Katwijk met deze begroting voor repressief toezicht in aanmerking komt. Repressief toezicht is toezicht achteraf. Bij deze vorm van toezicht is geen goedkeuring van de besluiten door de provincie nodig.
16
1.3.2.1 Actuele ontwikkelingen en technische mutaties De financiële consequenties van de ontwikkelingen op het gebied van actuele ontwikkelingen en technische mutaties staan in onderstaande tabel opgenomen. Overzicht Actuele ontwikkelingen en technische mutaties
Bedrag * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel )
Actuele ontwikkelingen en technische mutaties 1)
2)
2023
2025
2026
a. Meicirculaire 2022
5.511
7.375
9.318
3.842
b. Meicirculaire volumedeel bevriezen (akkoord Rijk en VNG)
1.545
1.990
2.217
158
a. Jeugdhulp
-450
-450
-450
-450
b. Dekking: meicirculaire jeugdhulp
450
0
0
0
0
748
-558
-859
c. Jeugdzorg meerjarenraming Provincie d. Taakstelling Jeugdzorg 3)
2024
0
0
558
859
OZB aanpassing tgv BSGR opgave
248
71
308
311
4)
VNG bijdrage
-100
-100
-100
-100
5)
Personeelsbegroting
-614
-640
-657
-699
6)
a. Bijdrage Rijnzichtweg Oegstgeest
0
-350
0
0
0
350
0
0
7)
WKB (Wet Kwaliteitsborging Bouwen)
-360
-360
-360
-360
8)
Parkeren verlagen opbrengsten
-549
-549
0
0
759
63
-847
-1.366
b. Dekking Algemene Reserve bijdrage Rijnzichtweg Oegstgeest
Technische aanpassingen 9) 10)
Mutatie afschrijvingslasten investeringsagenda a. Rente geldleningen 2023 en meerjarenraming
-185
-608
-939
-1.140
b. Correctie doorberekende begroting 2022
-531
-333
-1.200
-926
11)
Opbrengst parkeerboetes t.g.v. scannen
100
100
100
100
12)
Verkoop gemeentelijke accommodatie
265
0
0
0
13)
Gesloten systeem a) Afval
364
1.106
1.134
1.293
b) Riolering
37
110
283
352
Budgetneutrale technische mutaties 14)
15)
16)
a. Unmanned Valley (UMV) budget 2023
-47
0
0
0
b. Dekking UMV budget 2023 reserve BSI (50%) en EFRO subsidie (50%)
47
0
0
0
a. Areaaluitbreiding Oeverpolder groen en wegen
-8
-8
-8
-8
b. Dekking stelpost areaalgevoelige budgetten
8
8
8
8
a. Prijsstijging schoonmaakkosten wegen, straten, pleinen
-22
-22
-22
-22
b. Dekking stelpost prijsstijging
22
22
22
22
17)
Aframen huuropbrengsten Kleipetten Zuid t.g.v. teruggave grond
-32
-32
-32
-32
18)
a. Nieuwe energiecontracten gemeentelijke accommodaties
-1.001
-1.001
-1.001
-1.001
b. Dekking stelpost prijsstijging
1.001
1.001
1.001
1.001
19)
a. Nieuw contract vervanging brandkranen
-20
-20
-20
-20
20
20
20
20
20)
a. Correctie duurzaamheid vastgoed f3
-100
-100
-100
-100
b. Dekking stelpost prijsstijging
100
100
100
100
21)
Facilitair Kwadrant en Burgt
-10
-10
-10
-10
22)
Digitalisering proces adresonderzoek
-10
0
0
0
23)
Verschillen meerjarenbegroting
b. Dekking stelpost prijsstijging
Totaal actuele ontwikkelingen en technische mutaties
17
29
65
65
65
6.468
8.547
8.829
1.038
1. Meicirculaire 2022
Het volgende is afgesproken ten behoeve van de
De Meicirculaire 2022 is in de begroting verwerkt,
begroting:
conform het voorstel dat op 1 september 2022 is
•
Gemeenten mogen in de jaarschijven 2024 tot en met
vastgesteld door uw raad. Deze circulaire leidt voor
2026 de middelen die op de aanvullende post zijn
Katwijk, net als voor veel Nederlandse gemeenten, tot
gereserveerd meenemen in hun meerjarenraming
hoge financiële meevallers. Deze meevallers worden
•
met name veroorzaakt door de uitwerking van het
Daarnaast mogen gemeenten in hun begroting rekening houden met een besparing.
regeerakkoord en de aanzienlijke inflatie- en loonstijging waardoor de lasten van het rijk stijgen. Omdat deze
3. OZB aanpassing tgv Belastingsamenwerking Gouwe-
stijging is gekoppeld aan de algemene uitkering die
Rijnland (BSGR) opgave
gemeenten van het rijk ontvangen veroorzaakt dat dus
Bij de berekening van de meicirculaire en de benodigde
een hogere uitkering voor de komende jaren. Doordat
woningaantallen (prognoses) is gebleken dat de stijging
de effecten van het regeerakkoord zich beperken tot de
meer is, waardoor de OZB opbrengst voordelig is
huidige kabinetsperiode wordt op dit moment voor 2026
bijgesteld. De mutatie OZB niet woningen eigenaren en
rekening gehouden met een forse daling van de uitkering.
gebruikers is gebaseerd op de meest recente rapportage
Medio juli zijn het Rijk en de VNG overeengekomen
van de BSGR.
dat het volumedeel van accres bevroren wordt en leidt tot een extra voordeel ten opzichte van de eerder
4. VNG bijdrage
gepresenteerde voordelen van de meicirculaire.
De leden van de VNG hebben ingestemd met een stijging van de contributie. De contributiestijging bestaat uit
2. Jeugdhulp
compensatie voor: de loon- en prijsontwikkeling en
Meerjarenbegroting jeugdhulp is bij de ingekomen
de groei naar volledige dekking van de kosten van de
stukken op 1 september 2022 aangeboden aan
kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie. Deze
uw raad (zaaknr 2901066). Hieruit blijkt dat de
systematiek is in 2018 vastgesteld. Vanwege de zware
bijdrage structureel wordt verhoogd. Daarnaast is
financiële omstandigheden is vorig jaar eenmalig afgezien
ook de bijdrage voor POH (praktijkondersteuner
van ingroei, maar vanaf 2023 wordt weer de afgesproken
GGZ jeugd) aan de Zorggroep Katwijk structureel
lijn gevolgd.
verhoogd (zaaknr 2840675). In 2023 is dit gedekt uit de compensatiemiddelen die via de meicirculaire
5. Personeelsbegroting
beschikbaar zijn gesteld.
De personeelsbegroting voor 2023 bestaat uit continuering van de bestaande formatie met
Rijk en VNG werken op dit moment aan de
daarnaast diverse mutaties. De mutaties bestaan uit
Hervormingagenda jeugdzorg. Deze zal naar verwachting
capaciteitsuitbreidingen:
in het najaar 2022 worden afgerond. Vooruitlopend
•
hierop zijn voor de jaren 2022 en 2023 reeds
Bij de griffie (ongedekt voorstel vastgesteld in de raad op 1 juni 2022)
aanvullende, incidentele middelen toegevoegd aan het
•
gemeentefonds, in lijn met de financiële reeks van de
Bestuursadviseur (1 wethouder minder, waarvoor 1 fte extra ondersteuning)
uitspraak van de Commissie van Wijzen (CvW). Voor
•
handhaving gebruik woonruimte (toezicht en jurist)
Katwijk is dit € 450.000. Naast de besparingsopgave die
•
Realistische doorbelasting salaris en overhead (61%)
volgt uit de uitspraak van de Commissie van Wijzen heeft
aan investeringen
het kabinet besloten tot het realiseren van de aanvullende
Daarnaast is een vermindering van capaciteit in verband
structurele besparing (= een Rijksverantwoordelijkheid
met de verkoop van Panbos. Ook is het wachtgeld van de
geworden). Concreet betekent dit dat het aan de
voormalige wethouders meegenomen (€ 90.000 in 2023
Rijksoverheid is om de besparing in te vullen met
en 2024 en € 60.000 in 2025) , welke wordt gedekt uit
(wettelijke) maatregelen. Het gaat daarbij om maatregelen
de algemene reserve.
waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden
De uitbreidingen ten gevolge van opgaven zijn verwerkt
(bijvoorbeeld door middel van de invoering van een eigen
onder de betreffende kopjes van de tabel ontwikkelingen
bijdrage). Ook draagt het Rijk het budgettaire risico in
begrotingsruimte en maken geen onderdeel uit van deze
geval (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig
mutatie.
doorgang vinden.
18
6. Bijdrage Rijnzichtweg Oegstgeest
Een belangrijke factor is dat de betaalgraad (betalende
In 2009 is door de raad van de gemeente Katwijk aan de
versus niet-betalende parkeerders) met 13% gestegen
gemeente Oegstgeest toegezegd een bijdrage te leveren
is door digitaal handhaven en daardoor stijgt het aantal
aan de kosten van de aanpak van de Rijnzichtweg. Dit in
transactie. We zien dus dat er minder parkerende
het kader van het bestemmingsplan ontsluitingswegen
bezoekers zijn geweest in Katwijk, ondanks het mooie
Rijnsburg. Doel van de aanpak is het bevorderen van
weer.
de doorstroming van het autoverkeer, waarmee de bereikbaarheid van diverse bouwplannen in Rijnsburg
De verwachtingen zijn dat de inkomsten achter zullen
gewaarborgd kan worden. De gemeente Oegstgeest
blijven, maar we weten niet hoe lang dat zal zijn.
is voornemens in 2023 /2024 de werkzaamheden aan
Onzekerheid over bijvoorbeeld corona blijft bestaan;
de Rijnzichtweg uit te voeren. Voor de bijdrage vanuit
kostenstijgingen en inflatie kunnen het gebruik van de
Katwijk is € 350.000 benodigd als de werkzaamheden
auto beïnvloeden en we zien ondanks het mooie weer
zijn afgerond. Dit bedrag wordt gedekt uit de Algemene
een verandering in het aantal bezoekers. We nemen
reserve.
nu voor 2023 en 2024 een correctie (beide jaren € 553.133) op in de begroting gevolgd door een evaluatie
7) Wkb (Wet kwaliteitsborging bouwen)
in 2023. Dan wordt nader bekeken of dit structureel
De overheid wil meer toezicht en controle in de bouw,
moet worden aangepast en/of welke maatregelen/
zodat bouwers zich aan de geldende kwaliteitseisen
dekkingsmogelijkheden er zijn om dit eventuele nadeel
houden. De Wkb gaat hiervoor zorgen en gaat naar
op te vangen.
verwachting vanaf 1 januari 2023 stapsgewijs in. Dat hebben de minister van Binnenlandse Zaken en
9. Mutatie afschrijvingslasten
Koninkrijksrelaties en de Vereniging van Nederlandse
De investeringsagenda conform bijlage 2 leidt tot
Gemeenten aangegeven.
aanpassingen van de afschrijvingslasten. Het proces hiertoe en de stappen die zijn gezet staan omschreven
De veranderingen uit de Wkb gelden (naar verwachting)
onder het kopje 1.3.4. Het deel van de afschrijvingslasten
tot en met 2025 alleen voor eenvoudige bouwwerken.
die aan het gesloten systeem worden doorgerekend,
Dit zijn bijvoorbeeld eengezinswoningen en kleinere
maakt onderdeel uit van mutatie 22.
bedrijfspanden. Vanaf 2026 volgen de andere bouwwerken. Hierdoor kunnen bouwbedrijven en
10. Rente
gemeenten stap voor stap ervaring opdoen met het
a)
De groei van de investeringsagenda leidt tot een
nieuwe toezicht in de bouw. Met de invoering wordt
groei in financieringsbehoefte (een stijging van
een nadeel verwacht van € 360.000. Dit komt omdat de
leningen). Daarnaast is de rente gestegen. Deze
gemeente voor die onderdelen geen leges meer mogen
factoren leiden tot een stijging van de rente in de
heffen. Tegelijkertijd heeft de gemeente nog wel de
begroting.
lasten van controles die uitgevoerd moeten worden.
b)
In beginsel komen alleen mutaties van de werkelijk te betalen financieringsrente als mutaties in het
8. Parkeren
begrotingssaldo tot uitdrukking als voordeel
De parkeeropbrengsten blijven achter ten opzichte van
of nadeel. Financieringsrente is de rente die
de ramingen in de begroting. Ondanks dat we geen
betaald wordt aan banken met betrekking tot
beperkende coronamaatregelen meer hebben, zien we
geldleningen. Abusievelijk is voor de begroting
een verandering ontstaan.
2022 – 2025 het voordeel van de omslagrente ten gunste van het begrotingssaldo gebracht,
Door het mooie weer van de afgelopen maanden is het
waardoor het meerjarensaldo een te rooskleurig
aantal transacties weer op niveau van voor corona. De
beeld te zien gaf. Met deze aanpassing wordt
inkomsten op straatparkeren zijn gestegen met 27% ten
derhalve het voordeel gecorrigeerd dat opgenomen
opzichte van vorig jaar, maar blijven 21% achter op de
is in de begroting 2022, tabel 2 Overzicht
ramingen. Voor de parkeergarages geldt dat de stijging
ontwikkeling begrotingsruimte 2022-2025, punt 13
zo’n 83% bedraagt ten opzichte van 2021, maar blijft 12%
“doorberekende rente”.
achter op de ramingen. De ramingen zijn te ambitieus geweest.
19
11. Opbrengst parkeerboetes
13. Gesloten systeem
Sinds er scanscooters worden ingezet voor handhaving,
Bij de afronding van het interne begrotingsproces
worden er meer boetes opgelegd. De bedoeling van het
wordt jaarlijks, op basis van de begrote lasten en
scannen is dat de betalingsbereidheid omhoog gaat.
baten, een doorrekening van de gesloten systemen van afvalstoffenheffing en rioolrechten opgesteld. In de
Het budget voor naheffingsaanslagen (€ 99.500) is in
begroting zijn diverse lasten opgenomen die behoren tot
juli 2022 al met 50% overschreden, dit zijn dus de baten
het gesloten systeem. Bij de doorrekeningen van afval
over een half jaar. Daarnaast is de verwachting dat ook
en riolering worden deze lasten meegenomen, waar een
de buitenlandse kentekens beboet kunnen worden,
opbrengst van afvalstoffen- en rioolheffing tegenover
waardoor hogere baten ontstaan. Hoewel wellicht
staat. In dit geval betekent het voor beide systemen een
het gewenningseffect van de scanscooter op lange
voordeel voor het begrotingssaldo.
termijn een dalende invloed kan hebben op het aantal naheffingsaanslagen, wordt een stijging van de opbrengst
Dit wordt veroorzaakt door de reeds verwerkte kosten
parkeerboetes verwacht. Voorzichtigheidshalve kan dit
van bijvoorbeeld voor:
budget met € 100.000 structureel worden verhoogd.
•
afval: kapitaallasten investeringen gedifferentieerd inzamelen en de hogere bijdrage aan het
12. Verkoop gemeentelijke accommodatie
vuilafvoerbedrijf vanwege de investeringen aan het
In 2023 wordt een verkoopopbrengst verwacht van een
overlaadstation.
gemeentelijke accommodatie.
•
riolering: (kapitaal-)lasten van het Integraal Water Keten Plan.
1.3.2.2 Organisatie De financiële consequenties van de ontwikkelingen op het gebied van organisatie staan in onderstaande tabel opgenomen. Overzicht organisatie
Bedrag * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel)
Organisatie
2023
2024
2025
2026
Werkdruk en ontwikkelingen
-1.638
-1.638
-1.638
-1.638
-200
-300
-430
-430
Strategisch beleid HRM Overhead toename formatie werkdruk en opgaven Totaal Organisatie
-911
-911
-859
-859
-2.749
-2.849
-2.927
-2.927
Werkdruk en ontwikkelingen
`De organisatie moet robuuster worden. Zeker met
Binnen de organisatie wordt een hoge werkdruk ervaren.
het oog op de huidige krappe arbeidsmarkt en de
Dit blijkt uit het medewerkers-tevredenheidsonderzoek
voortdurend toenemende maatschappelijke opgaven/
dat recent is gehouden. Ook uit de benchmark blijkt
wettelijke taken waarvoor gemeenten komen te staan is
dat vergelijkbare gemeenten zo’n 64 fte meer in dienst
dit een goede stap. De ambtelijke organisatie verwacht
hebben dan Katwijk. Daarbij heeft Katwijk in tegenstelling
hiermee een stabilisatie te kunnen bewerkstelligen van
tot andere gemeenten nog meer diensten zelf in
de huidige uitvoeringsresultaten (zie jaarrekening 2021)
uitvoering. Maatregelen zijn noodzakelijk. Hiervoor zijn
door de werkdruk iets te verlichten (MTO) en grote uitval
drie opties geopperd: a) niets doen, b) € 1 miljoen
kunnen voorkomen (ziektepercentage maximaal op de
erbij (0,02%) of c) € 2,3 miljoen erbij (0,05%). Optie a is
benchmarknorm). Doen we het niet dan gaan we door de
feitelijk geen optie. De gemeente heeft op dit moment
ondergrens en kunnen we alle benoemde (programma)
te veel opgaven en moet het met te weinig mensen
doelen in de begroting 2023 ook in de basis niet meer
doen. Er zullen maatregelen genomen moeten worden,
garanderen. Het gevolg is dat onze dienstverlening er
anders is roofbouw op de organisatie het gevolg. Het
minimaal 10% verder op achter uitgaat en op alle diensten
college is dan ook van mening een verhoging van fte
(en wachtlijsten) verder onder druk komen te staan. Met
onontkoombaar is en stelt voor om te kiezen voor
een monitoring en blijvende aandacht voor de werkdruk
optie b. Dat is een behoudende, maar onontkoombare
wordt periodiek geëvalueerd of er nog andere / meer
uitbreiding.
maatregelen noodzakelijk zijn. Naast € 1 miljoen voor
20
verlichting van werkdruk is € 638.000 noodzakelijk voor
Strategisch beleid HRM
ontwikkelingen in de organisatie.
Personeel is nodig om zowel de wettelijke taken uit te voeren als de opgaven- en beleidsdoelen te realiseren.
Er worden formatieve knelpunten opgelost op het gebied
Het is van belang om goede medewerkers te behouden
van communicatie, recruitment, ICT en business control.
en te krijgen. Gezien de ontwikkelingen op de
Wetend dat niet direct per 1 januari alle uitbreiding van
arbeidsmarkt vraagt dit extra inzet. Katwijk wil een goede
fte’s (t.g.v. werkdruk en de opgaven) te realiseren is, is er
en interessante werkgever zijn (binden en boeien) en
een stelpost gevormd. Hierbij wordt rekening gehouden
inspelen op tijdige vervanging van keyfunctionarissen
met realisatie 80% in 2023, 90% in 2024 en 95% in 2025
(bijvoorbeeld als gevolg van pensionering). Hiervoor
(zie ook toelichting bij taakveld 0.8).`
wordt in 2023 € 200.000 oplopend naar structureel € 430.000 gevraagd. Overhead toename formatie werkdruk en opgaven Bij uitbreiding van personeel moet rekening worden gehouden met impact op de overhead. Hiervoor wordt € 15.000 per fte gerekend.
1.3.2.3 Wonen De financiële consequenties van de ontwikkelingen op het gebied van wonen staan in onderstaande tabel opgenomen. Overzicht wonen
Bedrag * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel)
Organisatie
2023
2024
2025
2026
Intensivering woningbouwopgave (verdichtingsvisie)
-4.614
-4.735
-4.735
-4.735
639
612
585
416
0
0
0
-1.134
0
-1
-428
-524
470
470
470
470
Bijdrage derden Impactanalyse baten en lasten groei (70%) Toekomstige effecten investeringen woningbouw Dekking Stelpost GOV Groei algemene uitkering t.g.v. groei
0
0
0
200
Inzet stelpost areaaluitbreiding GOV
120
1.083
1.174
1.304
-3.384
-2.571
-2.934
-4.003
Totaal wonen
Woningbouwopgave Het realiseren van woningbouw is een topprioriteit in de
Waarbij de laatste afhankelijk is van de voortgang in
gemeente Katwijk. In 2023 bereiden we de realisatie van
daadwerkelijk gerealiseerde aantallen woningen.
de wijk Valkenhorst verder voor op basis van het in 2022 vastgestelde bestemmingsplan. In paragraaf 10 GOV
Niet alleen in Valkenhorst, maar in geheel Katwijk willen
wordt nader ingegaan op de ontwikkelingen. Ook zijn de
we woningbouw realiseren. We zetten extra in op
geplande activiteiten voor 2023 specifiek omschreven.
betaalbaar wonen (basis hiervoor is de verdichtingsvisie).
Het hiervoor benodigde budget maakt onderdeel uit van
Dit vraagt om meer regie vanuit de gemeente in
de intensivering woningbouwopgave (verdichtingsvisie)
samenwerking met onze partners: initiatiefnemers,
in bovenstaande tabel. Op basis van de actualiteiten is
woningcorporatie, ontwikkelaars en regionale partners.
een belangrijk deel van de impactanalyse meegenomen in
De terreinen die onlosmakelijk met deze opgave
de begroting. De verwachte beheerkosten voor openbare
verbonden zijn, zijn met name duurzame mobiliteit,
ruimte, overige beheerskosten bestaande voorzieningen
energie, leefbaarheid, milieu, inclusieve samenleving en
en de ontwikkeling van de ambtelijke organisatie maken
economie.
hier onderdeel vanuit. Deze lasten en de hiermee gemoeide baten zijn vanaf 2026 voor 70% opgenomen
Onze regie richt zich daarom op het actief meedenken
in de begroting. Ook de bijdrage derden wordt nader
met onze (markt)partners om tot haalbare plannen te
toegelicht in de paragraaf GOV. De stelposten GOV en
komen, beleid zo in te richten dat belemmeringen worden
areaaluitbreiding GOV worden ingezet als dekking.
weggehaald of omgevormd, er kansen worden gecreëerd
21
en doelgroepen daadwerkelijk worden bereikt. Regie op
van 2021 en 2022 wordt hiermee structureel gemaakt
ontwikkeling die meer en gespecialiseerde integrale inzet
in 2023 (bedrijventerreinen, accountmanagement,
vraagt, waarbij de Omgevingswet als ‘bodem’ kan dienen.
initiatieventafel). Op onderdelen wordt het team versterkt zoals op Ruimtelijke Ontwikkeling (opgave, taskforce)
Voor Zijlhoek-de Woerd wordt een ontwikkelstrategie
en Wonen, Regionale Samenwerking en integrale
ontwikkeld met betrokken partijen. Voor de in de
beleidsvorming met het Sociaal Domein om de onder
Verdichtingsvisie benoemde schuifoperatie van bedrijven
meer vraagstukken op Zorg, Welzijn en Wonen te kunnen
leggen we meer contact met ondernemers en kijken
combineren.
naar gebieden als Florapark West en Rijnsburg Noord als onderdeel van de lokale uitwerking van de regionale
De financiële impact van deze intensivering
bedrijventerreinenstrategie. In de regio zetten we in op
maakt onderdeel uit van het budget intensivering
coördinatie van de samenwerking met het oog op deze
woningbouwopgave (verdichtingsvisie) in bovenstaande
regie. De Omgevingswet biedt ons de handvatten om
tabel.
op gebiedsniveau extra regie te pakken in de juridisch planologische basis voor deze ontwikkeling. Betaalbaar wonen is een complexe opgave die veel focus, samenwerking en flexibiliteit vraagt. We pakken deze opgave daarom ook op binnen een geborgd,
1.3.2.4 Leren en ontwikkelen
versterkt en multidisciplinair team van regisseurs en
De financiële consequenties van de ontwikkelingen
inhoudelijk en projectmatige specialisten. De tot nu
op het gebied van leren en ontwikkelen staan in
toe incidentele personele dekking binnen de begroting
onderstaande tabel opgenomen.
Overzicht Leren en ontwikkelen
Bedrag * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel)
Leren en ontwikkelen
2023
Toekomstige effecten investeringen IHP
2024
2025
2026
-75
-730
-605
-640
Regie op multifunctionaliteit maatschappelijk vastgoed
-104
-104
0
0
Werkbudget goed burgerschap extra lessen onderwijs, gratis toegang musea
-110
-110
-110
-110
30
0
0
0
-259
-944
-715
-750
Dekking reserve sociaal domein uitwerken scholen en musea Totaal leren en ontwikkelen
Vanuit het IHP volgen investeringen in scholen. Als een
clubs betaalbaar te houden. Gezien het belang hiervan
investering gereed is komen naast de afschrijvingslasten
wil het college hier meer regie op voeren, waarvoor extra
ook beheerlasten in de exploitatie (zoals verzekeringen).
capaciteit nodig is.
Met deze toekomstige effecten van investeringen wordt rekening gehouden in de begroting.
Kinderen zijn de volwassenen van later. Daarom wordt gestimuleerd om extra aandacht te besteden aan goed
Zowel bij investeringen in nieuwe schoolgebouwen
burgerschap in het onderwijs. Hierbij worden kansen
als bestaande locaties is multifunctionaliteit het
gezien om samen te werken met ProDemos. Ook krijgen
uitgangspunt. Een schoolgebouw heeft immers
de kinderen de mogelijkheid om gratis lokale musea te
een ontmoetingsfunctie in de wijk. Bovendien is
bezoeken. Om dit in werking te kunnen stellen is een
multifunctioneel gebruik van scholen en accommodaties
plan nodig, waarvoor incidenteel € 30.000 nodig is. Dit
nodig om huisvestiging van scholen, verenigingen en
wordt gedekt uit de reserve sociaal domein.
22
1.3.2.5 Energie
Bedrag * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel)
De financiële consequenties van de ontwikkelingen op het gebied van energie staan in onderstaande tabel opgenomen.
Overzicht Energie 2023
2024
2025
2026
Extra aanpak energieverbruik (Winterplan)
Energie
PM
PM
PM
PM
Uitvoeringsprogramma wijkaanpak en isolatie tbv energiearmoede
-371
-371
-371
-271
Energieneutraal capaciteit en werkbudget
-217
-217
-217
-167
Alternatieve energiebronnen werkbudget
-135
-135
-135
-135
Dekking: Tegemoetkoming Rijk + duurzaamheidsbudget
470
470
470
470
Totaal energie
-253
-253
-253
-103
Gezien de stijgende energieprijzen en de actuele
dat zal bewegen op het snijvlak van het Fysiek en het
economische ontwikkelingen, wordt duidelijker en
Sociaal Domein. "Daarbij werken we nauw samen met de
zichtbaarder dat steeds meer inwoners als gevolg
verschillende maatschappelijke partners. Hiervoor is extra
hiervan in de financiële problemen komen. Het
capaciteit en werkbudget benodigd.
bestrijden van energiearmoede is daarom ook een topprioriteit. Inwoners van Katwijk mogen niet in de
Daarnaast blijft de wettelijke ambitie bestaan om in 2050
kou komen te zitten. Hier wordt nog op verschillende
energieneutraal te zijn. Het gebruik van alternatieve
manieren over nagedacht en uitvoering aan gegeven.
energiebronnen is daarbij noodzakelijk. We maken
Zo wordt voor deze complexe opgave aan de hand van
gebruik van de inzetbare middelen vanuit het Rijk. De
een uitvoeringsprogramma ingezet op het reduceren
verwachting is dat de tegemoetkoming voor Katwijk
van energieverbruik door verduurzaming en isolatie.
€ 407.000 structureel bedraagt. Daarnaast zetten we
Dit bevindt zich nog in de onderzoeksfase. Daarnaast
€ 63.000 van bestaande middelen hiervoor in.
bekijken we welke (tijdelijke) financiële maatregelen we kunnen nemen om de nood te lenigen. Verschillende inkomensgroepen hebben het zwaar en dat vraagt maatwerk. Zodra er meer duidelijkheid is over de verdere
1.3.2.6 Mobiliteit
aanpak en extra benodigde middelen, wordt uw raad
De financiële consequenties van de ontwikkelingen op
nader geïnformeerd. We pakken deze problematiek op
het gebied van mobiliteit staan in onderstaande tabel
binnen een geborgd, versterkt en multidisciplinair team,
opgenomen.
Overzicht mobiliteit
Bedrag * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel)
Mobiliteit
2023
2024
2025
2026
Verkeersveiligheidsbudget (onderzoek en kleine maatregelen e.d.)
-200
-200
-200
-200
Verdiepingsslag n.a.v. impactanalyse laadvermogen onderzoek
-100
0
0
0
Dekking algemene reserve impactanalyse laadvermogen vervolg
100
0
0
0
Nachtelijk openbaar vervoer Leiden-Katwijk-Noordwijk
-75
-75
-75
-75
-275
-275
-275
-275
Totaal Mobiliteit
Op het gebied van mobiliteit hebben we de afgelopen
realiseren, maar die ook gericht is op verkeersveiligheid
jaren grote stappen gezet met de Katwijkse Agenda
en leefbaarheid. De exploitatielasten ten gevolgen van
Mobiliteit (KAM), de Nota parkeerbeleid en een betere
de investeringen KAM zijn opgenomen onder wonen.
bereikbaarheid van onze regio door gezamenlijke
Deze koppeling is gemaakt omdat mobiliteit een
regionale visievorming en lobby bij Provincie en Rijk. In
randvoorwaarde is om woningbouw mogelijk te maken.
2023 werken we verder aan de mobiliteitstransitie en
De impactanalyse laadvermogen is een belangrijk
bereikbaarheid van Katwijk door uitvoering van onze KAM
onderdeel voor mobiliteit om zo inzichtelijk te krijgen
en het stimuleren van duurzame mobiliteit. Dit vanuit het
waar knelpunten zijn en wat nodig is om deze op te
oogpunt van onze gemeentelijke opgave om woningen te
lossen. Hiervoor is het noodzakelijk een verdiepingsslag 23
te maken, waarvoor € 100.000 nodig is en dit wordt
Ter stimulering van bereikbaarheid wordt nachtelijk
gedekt uit de algemene reserve.
openbaar vervoer mogelijk gemaakt tussen Leiden, Katwijk en Noordwijk. De verwachting is dat de bijdrage
Voor verkeer speelt naast bovengenoemde onderdelen
van Katwijk € 75.000 zal zijn.
de alledaagse problematiek. Er is ten behoeve van verkeersveiligheid een structureel budget nodig voor onderzoek en kleine maatregelen. Hiervoor zijn nog geen
1.3.2.7 Kansen goede toekomst
middelen beschikbaar, waardoor bij klachten er niet of
De financiële consequenties van de ontwikkelingen
onvoldoende gevolg kan worden gegeven om passende
op het gebied van kansen goede toekomst staan in
maatregelen te treffen.
onderstaande tabel opgenomen.
Overzicht Kansen goede toekomst
Bedrag * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel)
Kansen goede toekomst
2023
2024
2025
2026
Beschikbaarheid Passende Zorg
-450
-450
-450
-450
Uitvoering Armoede agenda, voortzetting na 2024
0
0
-200
-200
Mentale weerbaarheid (uitvoering via MAG)
-75
-75
-75
0
Regisseur dak- en thuislozen
-52
-52
0
0
Totaal Kansen Goede Toekomst
-577
-577
-725
-650
Beschikbaarheid Passende Zorg
Mentale weerbaarheid (uitvoering via MAG)
Als gemeente willen we kwetsbare inwoners de meest
Sociale media is niet meer weg te denken uit de
passende zorg kunnen bieden. Het Wijkteam speelt
maatschappij. Dit brengt niet alleen plezier, maar ook
daarin een belangrijke rol. Door allerlei ontwikkelingen en
gevaren met zich mee, vooral bij jongeren. Het is
omstandigheden is de huidige capaciteit ontoereikend
belangrijk om bij hen bewustwording te creëren en
om die rol te kunnen vervullen, waardoor de werkdruk
ze ook weerbaarder te maken. Dit wordt via de MAG
hoog is en lange wachtlijsten bestaan. Er is extra
geregeld.
capaciteit noodzakelijk om de wettelijke taken te kunnen blijven uitvoeren.
Regisseur dak- en thuislozen De afgelopen jaren is het aantal dak- en thuislozen
Uitvoering Armoede agenda, voortzetting na 2024
gestegen. Er is behoefte om hier meer regie op uit
Het budget voor uitvoering van de armoede agenda
te oefenen ten behoeve van de toegankelijkheid van
loopt tot en met 2024. Gezien de macro economische
dienstverlening. Hier is extra capaciteit voor nodig.
ontwikkelingen is de verwachting dat dit budget structureel noodzakelijk zal zijn.
1.3.2.8 Overig De financiële consequenties op het gebied van overige ontwikkelingen staan in onderstaande tabel opgenomen.
24
Overzicht overige mutaties
Bedrag * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel)
Overig
2023
2024
2025
2026
Newsroom, mediafonds
-145
-145
-145
-145
Onderzoek versterken robuuste democratie
-50
0
0
0
Dekking AR Onderzoek versterken robuuste democratie
50
0
0
0
-250
-250
-250
-250
Groen
-100
-100
-100
-100
Regionale samenwerking
-440
-441
-442
-318
Initiatievenbudget
Economie, Centra voor de toekomst
-95
-95
-95
-20
Unmanned Valley (UMV)
-179
-304
-229
-204
Dekking reserve BSI UMV budget
150
275
200
175
Pilot horeca en evenementenbeleid
-268
-193
0
0
Dekking AR pilot horeca en evenementenbeleid
268
193
0
0
-1.059
-1.059
-1.061
-862
Totaal overig
Newsroom, mediafonds
mobiliteit. We nemen deel aan regionale samenwerkingen
In de newsroom werken medewerkers vanuit
zoals de Duin en Bollenstreek en project 071. Voor deze
verschillende disciplines samen om het nieuws te
versterking is extra capaciteit, deelnemersbijdrage en
analyseren. Ze verzamelen berichten op sociale media,
werkbudget nodig.
kranten, maar ook telefoontjes van inwoners en meldingen via WhatsApp en e-mail worden meegenomen.
Economie, Centra voor de toekomst
De verschillende disciplines brengen ook de door hun
De verwachtingen van inwoners, bezoekers en
opgevangen geluiden over een bepaalde situatie in. Zo
ondernemers veranderen. Om de centra ook in de
ontstaat een goed overzicht van wat er buiten gebeurd
toekomst leefbaar te houden, moet hierop worden
en wat er nodig is van de gemeente.
ingespeeld. Wat hiervoor nodig is onderzoeken wij samen met deze stakeholders. Ieder jaar wordt dit voor een