13. Bijlage 5. Alliander Jaarverslag 2020 (1900925)
Tekst van het document
85
Jaarverslag 2020 | De waarde die we creëren
Bijdrage aan mondiale doelen Alliander draagt met zijn activiteiten bij aan de Sustainable Development Goals (SDG’s), die in 2015 door de lidstaten van de Verenigde Naties zijn aangenomen. Het zijn zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen, die een eind moeten maken aan armoede, ongelijkheid, onrecht en klimaatverandering in 2030. Ook Nederland heeft zich eraan verbonden. Overheid, politiek en bedrijfsleven werken aan concretisering van hun bijdrage. Het CBS rapporteert jaarlijks over de voortgang van de werelddoelen in Nederland.
86
Jaarverslag 2020 | De waarde die we creëren
87
Alliander en de werelddoelen: impact als uitgangspunt In 2020 hebben we onze bijdrage aan de SDG’s opnieuw in beeld gebracht. We hebben twee SDG’s toegevoegd aan de vier eerder geïdentificeerde SDG 7, 8, 11 en 12. Dit betreft SDG 9 - Industrie, innovatie en infrastructuur en SDG 13 - Klimaatactie. Beide liggen in het verlengde van onze kernactiviteiten. We onderzoeken waar onze invloed het grootst is en waar we de meeste maatschappelijke waarde kunnen helpen behalen. Hiertoe hebben we de SDG’s vergeleken met onze bedrijfsvoering, de kernactiviteiten en ons proces van waardecreatie. Daarbij kijken we welke doelen het beste aansluiten bij eigen initiatieven, doelstellingen en strategie en kijken we naar de verwachting van onze stakeholders. De zes doelen corresponderen met een aantal materiële thema’s voor dit jaarverslag zoals toegang tot duurzame energie, goede arbeidsomstandigheden, verduurzaming van infrastructuren, innovatie, verantwoord ketenbeheer en klimaatactie.
Onze bijdrage aan de SDG’s: samenloop met strategie en impact Het resultaat van de SDG-analyse is vastgelegd in onze connectiviteitstabel. In deze tabel wordt de samenhang tussen ons proces van waardecreatie, de materiële thema’s, prestaties en de SDG’s duidelijk. In onderstaande tabellen verwijzen we eveneens naar andere delen van het verslag voor meer toelichting.
SDG 7: Betaalbare en duurzame energie Energienetbeheerders spelen een essentiële rol in het waarborgen van veilige, betaalbare en constante beschikbaarheid van - duurzame - energie. Dit doel valt grotendeels samen met onze missie en strategie. Wij zien kansen en uitdagingen voor de ordening van de warmtemarkt en energieopslag, flexibiliteitsmarkten, het slim kunnen en mogen aansluiten, verdere systeemintegratie en het voorkomen van netproblemen. Via onze ketenpartners willen wij een bijdrage blijven leveren aan verduurzaming van de energievoorziening tegen lage kosten. Subdoelen
Wij dragen bij aan SDG: 7.1, 7.2, 7.3, 7.4 en 7.5. Voor ons zijn doel 7.1, het zorgen voor Connectiviteitstabel universele toegang tot betaalbare, betrouwbare energie en doel 7.2, het aandeel van hernieuwbare energie te vergroten, van belang. Daarom hebben wij aan deze twee doelen indicatoren gekoppeld om de voortgang te monitoren.
Impact
Onze impact op SDG 7 komt tot uitdrukking in de investeringen die wij doen om het aandeel getransporteerde hernieuwbare energie via onze netwerken te vergroten waarbij wij de maatschappelijke kosten voor energie in de toekomst ook zo laag mogelijk willen houden.
Onze impact op de maatschappij
Onze resultaten in - Uitvalduur: 23,2 minuten (2019: 21,9 minuten). 2020 - Aantal kabelnummers met meer dan vijf storingen: 17. - Afspraken met gemeenten over hoe wij hen de komende jaren kunnen begeleiden om de energietransitie vorm te geven. - Stappen gezet bij het in beeld brengen van onze impact op SDG 7. - Aantal aansluitingen duurzame opwek met 29% toegenomen naar 494.000.
Ons netwerk
Bijdrage op de lange termijn
- Jaarlijks alle nieuwe decentrale opwek in onze regio's aansluiten. - In 2022 met 100% van onze gemeenten en corporaties afspraken gemaakt over de warmtetransitie. - Streven naar een hoge leveringsbetrouwbaarheid. - Investeringen in flexoplossingen die netinvesteringen voorkomen.
Verduurzaming warmtevoorziening
Acties en beleid
- Streven naar zo laag mogelijke kosten voor de klant en een zo eerlijk mogelijke verdeling van de kosten. - Faciliteren van de energietransitie door bijvoorbeeld het aanbieden van open en duurzame warmtenetten Innovaties die net-investeringen voorkomen. - Sturen op toename van energie-efficiëntie in eigen bedrijfsvoering. - Inzicht bieden in energieverbruik met Smart meter en opties voor applicaties op meter. - Deelnemen aan internationale initiatieven gericht op kennisdelen en technologieontwikkeling en toepassing.
Jaarverslag 2020 | De waarde die we creëren
88
SDG 8: Waardig werk en economische groei We werken voortdurend aan een veilige en eerlijke werkomgeving voor al onze medewerkers en aan een inclusieve bedrijfscultuur.
Subdoelen
Wij dragen bij aan SDG 8.8, het beschermen van arbeidsrechten en bevorderen van Connectiviteitstabel veilige werkomgevingen. In ons inkoop- en aanbestedingsbeleid sturen wij op goede arbeidsomstandigheden en het naleven van internationale conventies. Wie voor ons werkt, voldoet aan dezelfde veiligheidsnormen die wij in eigen huis stellen. SDG 8.5, de volledige en productieve tewerkstelling en waardig werk voor alle vrouwen en mannen. Inclusief jonge mensen en personen met een handicap op basis van een gelijk loon voor werk van gelijke waarde.
Impact
Onze impact op SDG 8 komt tot uitdrukking door de positieve bijdrage aan het welzijn van Onze impact op de medewerkers en arbeid in Nederland. maatschappij
Onze resultaten in - Aantal leerplekken voor mensen die vallen onder de Participatiewet: 108. 2020 - Percentage vrouwen in leidinggevende posities: 29,0%.
Een aantrekkelijke werkgever
Bijdrage op de lange termijn
- Duurzaam werk bieden aan mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt, die voldoen aan de Participatiewet. - Werkervaring, stages en andere leerervaringen bieden voor een brede doelgroep. - In 2024 voldoen aan de Quotumwet. - In 2024 is 33% van onze leidinggevenden vrouw. - Verzuim lager dan 4,3%.
Een aantrekkelijke werkgever
Acties en beleid
- Blijvend ontwikkelen en opleiden van al onze medewerkers. - Hoog niveau veiligheidsladder. - Arbeidsparticipatie via Step2Work. - Medewerkers bewust maken en ondersteunen met gezondheidsbevordering bijvoorbeeld met Alliander fit. - Diversiteit en inclusie: stimuleren van het aantrekken van vrouwen in leidinggevende posities, niet-westerse allochtonen en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Een aantrekkelijke werkgever Een veilige werk en dataomgeving
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur Nederland beschikt over een van de meest betrouwbare en efficiënte energieinfrastructuren van de wereld. Dagelijks zijn wij bezig zijn om onze netten geschikt te maken voor de eisen die de energietransitie stelt. Wij faciliteren klantkeuzes, maken maximaal gebruik van digitale mogelijkheden, werken aan open netwerken en doen ons werk efficiënt. De snelheid van de energietransitie leidt tot nieuwe uitdagingen waarbij toepassing van innovaties en investeringen in ons netwerk onontbeerlijk zijn. Wij ondersteunen onze klanten in de bebouwde omgeving met de omschakeling naar een duurzaam energiesysteem. Subdoelen
Wij dragen bij aan SDG 9.1, het ontwikkelen van kwalitatieve, betrouwbare, duurzame en veerkrachtige infrastructuur, met inbegrip van regionale en grensoverschrijdende infrastructuur, ter ondersteuning van de economische ontwikkeling en het menselijk welzijn, met de klemtoon op een betaalbare en billijke toegang voor iedereen.
Connectiviteitstabel
Impact
Onze impact op SDG 9 komt tot uitdrukking door het realiseren van een toekomstbestendige energie infrastructuur en toepassing van innovatieve technieken waaronder waterstofprojecten.
Onze impact op de maatschappij
Onze resultaten in - Planontwikkeling voor nieuwe huisvesting van onze activiteiten in Amsterdam. We werken Verduurzaming van 2020 aan een ambitieuze opgave voor inpassing op een fysiek lastige locatie. onze - Dynamisch terugleveren bij situaties met te hoge netspanning. bedrijfsvoering - Pilots met groene waterstof door toepassing van elektriciteit uit wind en zon opwekking. - Onderzoek naar en aanleg van netwerken waarbij reservecapaciteit wordt benut. - Introductie van een buurtanalyse app om gemeenten te ondersteunen bij opstellen van Transitievisie Warmte. Bijdrage op de lange termijn
- Investeringen in lokale en regionale energienetwerken die verschuivingen in vraag- en aanbodpatronen ondersteunen. - Nieuwe energiedragers faciliteren en innovatieve technieken integreren.
Ons netwerk
Jaarverslag 2020 | De waarde die we creëren
Acties en beleid
- In een veranderend energielandschap, werken aan een toekomstbestendig en open netwerk met plaats voor meerdere energie-aanbieders. - Overleggen met provincies, gemeenten en andere klanten. Hen helpen bij hun energievraagstukken en ontwikkelen complexe energie-infrastructuren. Onder meer door bij te dragen aan duurzame gebiedsontwikkeling via netvisies. - Ambitieuze huisvesting ondersteunen door transitiegebouwen aan te sluiten en onze eigen huisvesting te verduurzamen. - Met partners en stakeholders investeren in een waterstofprogramma en pilots doen naar mogelijke toepassingen. - Deelnemen aan Groene Allianties en werken met lokale bedrijven, overheden, onderwijsen onderzoekinstituten aan verduurzaming van bijvoorbeeld bedrijventerreinen. - Vanuit ons innovatieprogramma zo snel mogelijk die innovaties en slimme oplossingen realiseren én gaan toepassen die het werk aan en de kosten van de netten verminderen. - Aan alternatieve gebruikstoepassingen van onze gasnetten werken. Digitalisering helpt hierbij.
89
Ons netwerk Verduurzaming van onze bedrijfsvoering
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen In Nederland hebben gemeenten een belangrijke rol bij de overgang naar een duurzame energievoorziening. De afspraken in de Regionale Energiestrategieën (RES) en de uitwerking van het Klimaatakkoord in combinatie met maatschappelijke initiatieven, leiden tot concrete strategieën en wijkplannen. Het is onze taak gemeenten hierin te begeleiden en veranderingen zo goed mogelijk te programmeren en uit te voeren. Ook door het mogelijk maken van teruglevering en het aansluiten van laadpunten voor elektrische mobiliteit dragen we bij aan de verduurzaming van onze woongemeenschappen. Subdoelen
Wij ondersteunen SDG 11.6, het reduceren van de nadelige milieu-impact van steden per inwoner. Deze activiteiten hebben een directe relatie met onze ketenemissies, natuurlijk kapitaal en het welzijn in wijken en buurten.
Connectiviteitstabel
Impact
Onze impact op SDG 11 komt tot uitdrukking in het versterken van onze economische toegevoegde waarde, verminderen van klimaatverandering en grondstofuitnutting en bijdragen aan samenwerking in wijken en buurten.
Onze impact op de maatschappij
Onze resultaten in - Om zo efficiënt en doeltreffend mogelijk in te kunnen spelen op de energieplannen Ons netwerk 2020 hebben de gezamenlijke netbeheerders onderzocht welke technische stappen mogelijk Verduurzaming van zijn. Deze zijn vastgelegd in een factsheet ‘Systeemefficiëntie voor een betaalbare en onze uitvoerbare energietransitie’. bedrijfsvoering - In 2020 met bijna al onze gemeentes en veel corporaties aan tafel gezeten om afspraken te maken over de warmtetransitie, zodat deze zonder negatieve gevolgen voor de burger doorgevoerd kan worden. - Gemeenten begeleiden in het doorvoeren van de warmtetransitie en veranderingen zo goed mogelijk te programmeren en uit te voeren. - Voorbereiden van de aanleg van een groter aantal laadpunten voor elektrische auto’s en het openbaar vervoer in ons verzorgingsgebied. Bijdrage op de lange termijn
- Voorzien in voldoende capaciteit voor teruglevering. Ons netwerk - Verzorgen onderliggende infrastructuur en capaciteit voor laadpunten elektrisch vervoer.
Acties en beleid
- Bijdragen aan alle gemeenten in ons gebied bij het opstellen van Regionale Energiestrategieën. - Verbeteren van luchtkwaliteit door schoon elektrisch transport te faciliteren. - Invoeren en hanteren van flexibele tarieven als optie. Bijvoorbeeld naar gebruik over de aansluiting. - Energiegebruik van Alliander per saldo 0 op de meter maken. - Onderzoek naar substitutie van aardgas door een alternatieve energiebron.
Ons netwerk Verduurzaming van onze bedrijfsvoering
SDG 12: Verantwoorde productie en consumptie We zijn ons zeer bewust van de effecten van onze bedrijfsvoering voor de planeet. Daarom streven we naar een klimaatneutrale en circulaire bedrijfsvoering.
Subdoelen
Wij dragen bij aan SDG 12.2, tegen 2030 het duurzame beheer en het efficiënte gebruik van natuurlijke hulpbronnen realiseren. SDG 12.5, tegen 2030 de afvalproductie aanzienlijk beperken via preventie, vermindering, recyclage en hergebruik.
Connectiviteitstabel
Jaarverslag 2020 | De waarde die we creëren
Impact
Onze impact op SDG 12 komt tot uitdrukking in verminderen van klimaatverandering en grondstofuitnutting.
90
Onze impact op de maatschappij
Onze resultaten in - 44% van onze uitgaven is circulair ingekocht. 2020
Verduurzaming van onze bedrijfsvoering
Bijdrage op de lange termijn
Streven naar een volledig klimaatneutrale en circulaire bedrijfsvoering.
Verduurzaming van onze bedrijfsvoering
Acties en beleid
- Langer gebruikmaken van huidige assets en eventuele assets vervangen door gerecyclede materialen. - Circulaire netbeheerder: uitstippelen van een wegenkaart voor circulaire principes in de bedrijfsvoering. - Uitbreiden en beter inbedden van het grondstoffenpaspoort. - Transparantie bewerkstelligen met betrekking tot duurzaamheidsinformatie. - Samenwerking en participatie in Groene netten en met Nederlandse infrabedrijven . - Duurzaam aanbesteden.
Verduurzaming van onze bedrijfsvoering
SDG 13: Klimaatactie Klimaatverandering leidt tot veranderende fysieke condities, zoals droogte en wateroverlast, voor onze bedrijfsmiddelen. Het inspelen op en aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering, adaptatie, krijgt maatschappelijk toenemend aandacht. Subdoelen
Wij dragen bij aan SDG 13.1, de veerkracht en het aanpassingsvermogen versterken van met klimaat in verband te brengen gevaren en natuurrampen in alle landen.
Connectiviteitstabel
Impact
Onze impact op SDG 13 komt tot uitdrukking in realisatie en borging van een toekomstbestendig en klimaatadaptief energienetwerk.
Onze impact op de maatschappij
Onze resultaten in - Een kwalitatieve analyse van onze positie op het gebied van klimaatadaptatie. 2020 - Verdere vergroening van onze CO2-voetafdruk, onder meer door verdere vergroening van de netverliezen met garanties van oorsprong. - Positieve ontwikkeling realiseren bij het verduurzamen van het energieverbruik van onze gebouwen.
Verduurzaming van onze bedrijfsvoering
Bijdrage op de lange termijn
- Kennen en transparant zijn over klimaatgerelateerde ontwikkelingen van onze bedrijfsmiddelen. - Samen werken met belanghebbenden en overheden aan klimaatadaptieve strategieen en programma's. - Investeringen toetsen aan criteria voor klimaatadaptatie.
Verduurzaming van onze bedrijfsvoering
Acties en beleid
- De effecten van klimaatverandering voor ons bedrijf nader in beeld gebracht aan de hand Verduurzaming van van de richtlijnen van de Taskforce on Climate related Financial Disclosures (TCFD). onze - Verdere kwantificering van klimaatgerelateerde kansen en risico's van onze bedrijfsvoering bedrijfsmiddelen.
Ambities voor de komende jaren Onze opdracht is in de kern maatschappelijk. De energietransitie is onderdeel van onze missie en strategie, we werken aan het ‘duurzame morgen’. Onze bedrijfsvoering is in lijn met deze duurzame koers. Hierbij zijn de mondiale SDG-doelen een belangrijke leidraad. We hebben opgaven te vervullen voor verdere inbedding, toepassing en het monitoren, meten en rapporteren over de SDGdoelen. Om te blijven sturen op de SDG-doelen, hebben wij deze verbonden met onze eigen doelstellingen in de connectiviteitstabel. Verder werken wij aan de langetermijndoelen die bij het betreffende SDG thema zijn toegelicht.
Jaarverslag 2020 | De waarde die we creëren
Dilemma's en geleerde lessen Alliander streeft ernaar zo goed mogelijk invulling te geven aan zijn taken en activiteiten. Toch zijn er dilemma's die van invloed zijn op de manier waarop we ons werk willen doen. Daarnaast zijn er ontwikkelingen en gebeurtenissen die ervoor zorgen dat onze dagelijkse praktijk anders loopt dan verwacht. Door ons daarvan bewust te zijn en door ervan te leren kunnen we de kwaliteit van onze organisatie blijven verbeteren. In dit onderdeel presenteren we enkele bepalende dilemma's en gebeurtenissen uit 2020.
Onze dilemma's Draagvlak versus systeemintegratie in de RES en in de wijkaanpak Draagvlak is een belangrijk criterium in de plannen van de Regionale Energiestrategie. Daardoor is in veel regio’s ingezet op veel decentrale, kleinschalige zon-opwek. Die is eenvoudiger in te passen in de omgeving en kent lokaal minder weerstand dan bijvoorbeeld een windmolen. We zien echter bij de eerste concept RES’en dat deze plannen tot een ontwerp van het energiesysteem leiden waarvan de praktische haalbaarheid lastig is én dat veel duurder is. In de RES is nog beperkt rekening gehouden met een ontwerp dat zorgt voor een tijdig realiseerbare en betaalbare infrastructuur. Het is van belang dat regionale overheden meewegen dat betaalbaarheid van de energievoorziening uiteindelijk ook over draagvlak gaat. En de haalbaarheid van de RES dient mee te wegen in het plannen van de opgave. Daarom hebben wij met een ‘zienswijze’ iedere RES-regio een alternatief doorgerekend wanneer je wel systeem effiency ook als basis neemt voor de RES. Maximaal is bijna 60% van de maatschappelijke kosten te besparen, 60% van de ruimte en 50% van het werk. We zien dit dilemma ook ontstaan in de wijkgerichte aanpak van de warmtetransitie. Er ontstaat weerstand tegen het idee om grootschalig gehele wijken in één keer aardgasvrij te maken.
Deze wijkgerichte aanpak is in het Klimaatakkoord afgesproken, omdat dit leidt tot de maatschappelijk laagste kosten. De weerstand komt doordat de verduurzaming van de wijk ook om ingrijpende aanpassingen tot achter de voordeur vraagt. Ook hier is spanning tussen een efficiënte aanpak en lokale en/of individuele impact. Alliander doorbreekt dit dilemma door meer in te zetten op een gefaseerde transitie in de wijk. Dit gaat helpen om alle belanghebbenden de stap te laten zetten. Doordat een groot gedeelte van het aardgasnet nog vele jaren geschikt is om te functioneren, kan het aardgasnet als transitiemiddel gebruikt worden. Isolatie, bron en infrastructuur kunnen dan ‘losgeknipt’ worden en bewoners kunnen dan hun eigen moment kiezen om te verduurzamen en tegelijkertijd nog beschikken over de zekerheid van het gasnet.
Reguleringskader versus energietransitie In de omschakeling naar een duurzaam energiesysteem zijn forse investeringen in energie-infrastructuur nodig. Daarnaast kunnen we ook veel bereiken met de inzet van innovaties, waardoor we letterlijk meer klanten kwijt kunnen op dezelfde infrastructuur. Die betere benutting van de netten is nodig omdat de nieuwe vormen van opwek en verbruik tot veel hogere pieken en dalen leiden in de benutting van het elektriciteitsnet. Als netbeheerders staan we voor het dilemma dat investeringen om die innovaties op te schalen nu eigenlijk wenselijk zijn, maar dat ze qua businesscase en regelgeving nog niet altijd toepasbaar zijn. Zaken als peak shaving (aftoppen) bij opwek, cable pooling, smart charging, waterstofconversie, opslag en alternatieve tarifering kennen nog onvoldoende regelgeving, te grote onrendabele top of te geringe vergoeding in de regulering om grootschalig toe te passen. Dit, en daarmee onze spelregels van het energiesysteem, vraagt op heel korte termijn al om significante wijzigingen. Daarbij duurt het jaren om de benodigde wetgeving aangepast te krijgen, terwijl wij die tijd voor de energietransitie niet meer hebben. Alliander maakt hierin de keus om toch te innoveren in nauwe samenwerking met (private en publieke) stakeholders. Om zo zorg te dragen dat we dit toch mogelijk gaan maken, technisch, juridisch of financieel.
We brengen bovendien de barrières onder de aandacht van beleidsmakers om ook het reguleringskader klaar te maken voor het toekomstige energiesysteem. Dat deden we al en blijven we doen want de energietransitie heeft deze innovatie nodig.
Planbaar maken versus niet planbaar zijn van energietransitie? Voor netbeheerders is het ideaal als er een planeconomie is, waarin de transitie gepland wordt en de meest optimale systeemoplossing ontworpen kan worden. Zo’n ‘top-down’-plan zou de realiseerbaarheid en betaalbaarheid van de opgave significant doen toenemen. De praktijk leert echter dat lokaal draagvlak en marktwerking zorgen dat de wereld niet zo maakbaar is en daarom ontwikkelen wij ons naar een assertieve netbeheerder die in het bottom-up-proces participeert en mee-ontwerpt. We hebben de shift gemaakt naar assertief samenwerken en het beter inzichtelijk maken van de impact op infrastructuur. We maken consequenties van keuzes van regio’s en verbruikers inzichtelijk en bieden goede systeemalternatieven. Dit doen we op gemeentelijk, provinciaal, rijks- en marktniveau en in de verschillende Klimaatuitvoeringsprogramma’s (zoals het Nationaal Programma RES). Hierin begrijpen we heel goed dat we onderdeel zijn van een dialoog waarin steeds het evenwicht gevonden moet worden tussen de duurzaamheidsopgave, draagvlak, de ruimte en de systeemefficiëntie. Naast de bottom-up-participatie werken we nadrukkelijk aan de planbaarheid van het geheel.
We wachten niet tot de vraag ontstaat, maar brengen die samen met overheden en marktpartijen langjarig vooruit in kaart en investeren vervolgens vooruitlopend op die ontwikkelingen in onze netten, zodat deze op tijd gereed zijn om de doelen te realiseren. Daarbij werken we met overheden ook aan uitvoeringsprogramma’s om de ruimtelijke inpassing van de infrastructuur in zo kort mogelijke tijd te kunnen realiseren. We hebben de overheden hier hard nodig en vinden het belangrijk dat keuzes voor het maatschappelijk afgestemd kunnen worden. Het oprichten van een Nationaal en Regionale Programma’s gericht op het energiesysteem kan hierbij helpen.
91
Jaarverslag 2020 | De waarde die we creëren
Leerpunten Transparantie over knelpunten op het elektriciteitsnet leidt tot begrip Klanten van Liander hebben steeds meer behoefte aan elektriciteit en mogelijkheden om energie terug te leveren. Dat zorgt voor drukte op het elektriciteitsnet. We kunnen niet altijd direct het vermogen leveren wat gevraagd wordt want het net uitbreiden kost tijd. Dat heeft grote impact op met name zakelijke klanten. Zij kunnen met transportbeperkingen te maken krijgen. De mediapublicaties die de afgelopen periode over dit onderwerp zijn verschenen, hadden een negatief sentiment. Om de teneur van de berichtgeving te kantelen, heeft Liander volop de publiciteit gezocht over het onderwerp transportcapaciteit. We hebben ervoor gekozen om nog meer dan voorheen op een transparante manier onze uitdagingen te schetsen, inzicht te geven in de knelpunten in het net en uit te leggen welke opties we onderzoeken om het probleem op te lossen. Deze vernieuwde aanpak heeft niet alleen geleid tot meer mediapublicaties over transportcapaciteit, belangrijker is dat het sentiment in de media is gekanteld van negatief naar neutraal. Deze transparante communicatieaanpak willen we inzetten richting consumenten die steeds vaker met transportbeperkingen te maken zullen krijgen.
Reguleringskader versus klantvraag Als gereguleerde netbeheerder heeft Alliander te maken met veel regulering en codes. De strikte interpretatie van deze regels en codes kan een flexibele houding en daarmee innovatie in de weg zitten. Een voorbeeld hiervan zijn de transportbeperkingen die wij moeten opleggen aan zonneparken als het net ‘vol’ is. In plaats van een ‘nee’ te verkopen aan nieuwe zonneparken, kunnen we ook kijken hoe de zonneparken wél in te passen zijn. Een voorbeeld hiervan is het aanleggen van een zonnepark op 70% van het piekvermogen waardoor een kleinere aansluiting nodig is. Een zonnepark produceert namelijk maar 3% van de tijd op meer dan 70% van zijn piekcapaciteit. Producenten van zonne-energie leveren dus een klein deel van hun jaarlijkse productie in, maar daar staat tegenover dat ze voor een kleinere aansluiting minder aansluitkosten betalen en er meer zonneparken kunnen worden aangesloten. We hebben ervoor gekozen om met onze klanten een convenantafspraak te maken over deze kleinere aansluiting. Gegeven het wetgevend kader kunnen we op deze manier zonneparken toch aansluiten met begrip voor elkaars situatie en het voorkomen van wederzijdse claims.
92
Jaarverslag 2020 | De waarde die we creëren
Verklaring van de Raad van Bestuur In control verklaring Als Raad van Bestuur zijn we verantwoordelijk voor de adequate opzet en werking van ons risicobeheersings- en controlesysteem. Wij hebben de opzet en werking van dit raamwerk gedurende 2020 geëvalueerd, mede op basis van de business-controlinformatie, de internal-auditrapportages en de managementletter van de externe accountant. De uitkomsten van deze evaluatie zijn periodiek besproken met de Raad van Commissarissen. Het risicobeheersings- en controlesysteem zal geen absolute zekerheid kunnen geven ten aanzien van het realiseren van de ondernemingsdoelstellingen, noch zal dit een absolute garantie kunnen geven dat materiële fouten, verliezen, fraude of overtreding van wet- en regelgeving niet zullen voorkomen in de processen of de financiële verslaggeving. Met inachtneming van het bovenstaande is de Raad van Bestuur van mening dat het verslag in voldoende mate inzicht geeft in tekortkomingen in de werking van het interne risicobeheersings- en controlesysteem van Alliander. Voornoemd systeem ten aanzien van beheersingsdoelstellingen op het gebied van financiële verslaggeving in het verslagjaar, geeft een redelijke mate van zekerheid dat de financiële verslaggeving geen onjuistheden van materieel belang bevat.
Verder is de Raad van Bestuur van mening dat het naar de huidige stand van zaken gerechtvaardigd is dat de financiële verslaggeving is opgesteld op going concern-basis en in het verslag de materiële risico’s en onzekerheden zijn vermeld die relevant zijn ter zake van de verwachting van de continuïteit van de vennootschap voor een periode van twaalf maanden na opstelling van het verslag.
Bestuursverklaring Wij verklaren dat: • de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de activa, de passiva, de financiële positie en de winst van Alliander N.V. en de gezamenlijk in de consolidatie opgenomen ondernemingen; • de additionele informatie van de Raad van Bestuur, zoals opgenomen in dit jaarverslag, een getrouw beeld geeft omtrent de toestand op 31 december 2020 en de gang van zaken gedurende het boekjaar 2020 van Alliander N.V. en van de verbonden ondernemingen waarvan de gegevens in de jaarrekening zijn opgenomen; • in het jaarverslag de belangrijkste risico’s waarmee Alliander N.V. zou kunnen worden geconfronteerd, zijn beschreven. Arnhem, 15 februari 2021 Maarten Otto, voorzitter Raad van Bestuur/CEO Marlies Visser, lid Raad van Bestuur/COO Walter Bien, lid Raad van Bestuur/CFO Daan Schut, lid Raad van Bestuur/CTO
93
Corporate governance
Jaarverslag 2020 | Corporate governance
Corporate governance Als energienetwerkbedrijf met een belangrijke maatschappelijke rol in de Nederlandse samenleving onderschrijven wij het belang van goed bestuur, effectief toezicht en transparante verantwoording naar alle stakeholders. Juridische structuur De Alliander-groep met aan het hoofd Alliander N.V. (Alliander) bestaat uit verschillende bedrijven, waaronder Liander, Qirion en Kenter. Alliander is een structuurvennootschap en past het volledige structuurregime toe. Alle aandelen van Alliander zijn in handen van Nederlandse provincies (4) en gemeenten (72). Alliander heeft een two-tier bestuursstructuur met een Raad van Bestuur (RvB) en een Raad van Commissarissen (RvC). De RvB bestuurt Alliander, de RvC houdt toezicht. Beide raden handelen onafhankelijk van elkaar en leggen verantwoording af aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) over hoe ze hun taken uitvoeren.
Nederlandse Corporate Governance Code De Nederlandse Corporate Governance Code (de Code) is een gedragscode voor beursgenoteerde vennootschappen. Deze geldt als algemene standaard voor goede corporate governance. Alliander past de Code, voor zover mogelijk en van toepassing, vrijwillig toe. Hiermee benadrukken wij onze verantwoordelijkheid voor de maatschappelijke aspecten van ondernemen. De Code wordt toegepast op het niveau van de holding.
Naleving van de code Sommige bepalingen uit de Code zijn niet op Alliander van toepassing. Bijvoorbeeld omdat het structuurregime van toepassing is en omdat de aandelen van Alliander niet aan de beurs zijn genoteerd. Daarnaast wijkt de bestuursstructuur van Alliander af (geen one-tier board), is er geen executive committee en geldt voor de RvB geen variabele beloningsregeling. Verder heeft Alliander een interne auditfunctie. Een overzicht van de best-practicebepalingen die niet op Alliander van toepassing zijn: • • • • • • • • • • • • • •
1.3.6: ontbreken interne auditfunctie 2.1.3: executive committee 2.1.8 vi, vii en 3.3.2-3.3.3: beloning commissarissen in aandelen resp. aandelenbezit van commissarissen 2.8.2-2.8.3: overnamebod 3.1.2 ii en iv t/m vii: beloningsbeleid 3.1.3: beloning executive committee 3.4.1 iii en v Remuneratierapport 4.2.6: beschermingsmaatregelen 4.3.3: ontnemen bindende karakter voordracht of ontslag 4.3.4: stemrecht financieringspreferente aandelen 4.3.5: publiceren stembeleid institutionele beleggers 4.3.6: verslag uitvoering stembeleid institutionele beleggers 4.4: certificering van aandelen 5: one-tier bestuursstructuur
Afwijkingen van de Code Afwijkingen van de Code worden hieronder toegelicht volgens het 'pas toe of leg uit'-principe. • Bepaling 2.2.1: maximale (her)benoemingstermijnen bestuurders – Arbeidsovereenkomsten met de RvB-leden zijn voor onbepaalde tijd. Zij acteren vanuit een strategisch langetermijnperspectief en daarbij past een gelimiteerde aanstelling niet. • Bepaling 2.3.2: samenstelling commissies – Om praktische redenen is een gecombineerde Selectie-, Benoemings- en Remuneratiecommissie ingesteld. • Bepaling 2.3.7: vicevoorzitter RvC – De RvC heeft geen vicevoorzitter. De vergaderingen van de RvC worden geleid door een van de andere leden van de RvC als de voorzitter afwezig is. De vervanger wordt bij meerderheid van stemmen aangewezen door de aanwezige en vertegenwoordigde leden van de RvC. • Bepaling 2.4.3: aanspreekpunt voor functioneren van commissarissen en bestuurders – Elke commissaris fungeert als aanspreekpunt voor leden van de RvC en RvB over het functioneren van de voorzitter van de RvC.
95
Jaarverslag 2020 | Corporate governance
• Bepaling 3.4.2: overeenkomst bestuurder – De RvC benoemt de bestuurders. De RvC stelt de AvA – in dit geval de Commissie van Aandeelhouders – in kennis van de voorgenomen benoeming. De salariscomponenten van de bestuurders worden in het Remuneratierapport verantwoord. • Bepaling 4.1.10: verslag algemene vergadering – Alliander stuurt binnen drie maanden na de AvA het verslag aan alle aandeelhouders. • Bepaling 4.2.3: bijeenkomst en presentaties – De aandelen van Alliander zijn niet aan de beurs genoteerd; deze zijn in handen van provincies en gemeenten. Alliander heeft wel beursgenoteerde obligatieleningen uitgegeven. Deze zijn genoteerd aan de beurs van Amsterdam. Alliander kiest voor een transparante, op de doelgroep afgestemde communicatie. Analistenbijeenkomsten worden niet georganiseerd. Wel organiseert Alliander bijeenkomsten met investeerders en aandeelhouders na publicatie van de halfjaar- en jaarcijfers. Ook organiseert Alliander persconferenties na publicatie van de halfjaar- en jaarcijfers, waarin de RvB de resultaten toelicht. De presentaties van de RvB zijn beschikbaar op www.alliander.com. Verder organiseert Alliander jaarlijks (en zo nodig ad hoc) gesprekken met rating agencies na publicatie van de jaarcijfers. De bijeenkomsten en presentaties zijn niet gelijktijdig door middel van webcasting te volgen door alle aandeelhouders.
• Principe 4.3: uitbrengen van stemmen – Het stemmen op afstand en met alle andere aandeelhouders communiceren wordt op dit moment niet gefaciliteerd.
Corporate governance verklaring Dit is een verklaring inzake corporate governance zoals bedoeld in artikel 2a van het Besluit inhoud bestuursverslag van 1 januari 2018 (het Besluit). Voor de vereiste informatie die in deze corporate-governanceverklaring moet worden opgenomen, zoals bedoeld in de artikelen 3a sub a en sub d van het Besluit, wordt verwezen naar onderstaande hoofdstukken van het bestuursverslag 2020. • De belangrijkste kenmerken van het interne risicobeheersings- en controlesysteem in verband met het proces van financiële verslaggeving van de Alliander-groep (artikel 3a sub a Besluit) staan in het hoofdstuk Risico’s. • Het diversiteitsbeleid met betrekking tot de samenstelling van de RvB en de RvC inclusief de doelstellingen van het beleid, alsmede de wijze waarop het beleid is uitgevoerd en de resultaten daarvan in het afgelopen boekjaar (artikel 3a sub d Besluit), alsmede de maatregelen om de nagestreefde situatie te bereiken en op welke termijn, staan omschreven in het Verslag van de RvC.
Hoofdlijnen Corporate Governance Corporate governance kader
De governancestructuur van Alliander is gebaseerd op Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, de Code, de statuten van Alliander en diverse interne reglementen. Ook de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998 bevatten bepalingen die van invloed zijn op de governance van Alliander en de verbonden ondernemingen. Alliander heeft verder op basis van zijn kernwaarden belangrijke gedragsregels en ‑voorschriften vastgelegd in een gedragscode (inclusief Richtlijn Voorkomen Marktmisbruik) en een klokkenluidersregeling. De statuten, diverse reglementen en overige documentatie over corporate governance staan op www.alliander.com.
96
Jaarverslag 2020 | Corporate governance
Raad van Bestuur Taken en verantwoordelijkheden De RvB is verantwoordelijk voor het besturen van Alliander. De RvB bepaalt de langetermijnstrategie, stelt de operationele en financiële doelstellingen van de vennootschap vast en benoemt de randvoorwaarden voor het realiseren van de strategie. Daarnaast is de RvB verantwoordelijk voor de naleving van alle relevante wet- en regelgeving, beheersing van de risico’s en financiering van de onderneming. De RvB weegt bij de uitvoering van zijn taken de belangen van stakeholders zorgvuldig af. De RvB betrekt hierbij de maatschappelijke aspecten van ondernemen die materieel zijn voor de organisatie en de besturing en beheersing daarvan. De RvB heeft waarden vastgesteld die bijdragen aan een cultuur die gericht is op langetermijnwaardecreatie. Binnen de RvB is, buiten de collectieve verantwoordelijkheid van de RvB als geheel, een taakverdeling afgesproken. De RvB kan deze zo nodig wijzigen. De taakverdeling is goedgekeurd door de RvC. Zowel de RvB als geheel als de individuele RvB-leden hebben de bevoegdheid om de vennootschap te vertegenwoordigen.
Reglement De RvB houdt zich aan het Reglement RvB. Dit reglement is een aanvulling op de wettelijke en statutaire verplichtingen en bevat bepalingen over de samenstelling, taken en bevoegdheden en over vergaderingen en besluitvorming. Daarnaast bevat het reglement bepalingen over gedrag en cultuur, over de omgang met de RvC en de wijze informatievoorziening en over hoe er (potentieel) tegenstrijdige belangen wordt omgegaan.
Benoeming en ontslag De RvC benoemt de leden van de RvB als statutair bestuurder voor onbepaalde tijd. De RvC is bevoegd om de leden van de RvB te schorsen of te ontslaan.
Raad van Commissarissen Taken en verantwoordelijkheden De RvC houdt toezicht op hoe de RvB de strategie voor langetermijnwaardecreatie uitvoert, op het beleid van de RvB en op de algemene gang van zaken binnen Alliander en de verbonden ondernemingen. Ook geeft de RvC advies aan de RvB. De RvC treedt verder op als werkgever van de RvB. De RvC van Alliander is ook de RvC van netbeheerder Liander N.V. De RvC richt zich bij de vervulling van zijn taken – net als de RvB – op de langetermijnwaardecreatie van Alliander en de verbonden ondernemingen en weegt daarbij zorgvuldig de belangen van alle stakeholders af. De RvC betrekt daarbij ook de maatschappelijke aspecten van ondernemen die voor de onderneming relevant zijn. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de taken berust bij de RvC als collectief.
Reglement De RvC houdt zich aan het Reglement RvC. Dit reglement is een aanvulling op de wettelijke en statutaire verplichtingen en bevat onder meer bepalingen over de samenstelling, taken en bevoegdheden, en over vergaderingen en besluitvorming. Daarnaast staan er ook regels in voor de omgang met de RvB, de aandeelhouders en de Ondernemingsraad en voor het omgaan met (mogelijk) tegenstrijdige belangen.
Benoeming en ontslag De AvA benoemt de leden van de RvC op voordracht van de RvC, met inachtneming van de profielschets. Ingevolge de profielschets wordt bij de voordracht en benoeming rekening gehouden met de aard en activiteiten van de onderneming en de gewenste deskundigheid en achtergrond. De Commissie van Aandeelhouders en de Ondernemingsraad hebben een versterkt recht van voordracht voor een derde van het aantal commissarissen. Een commissaris wordt benoemd voor een periode van vier jaar en kan daarna eenmalig voor een periode van vier jaar worden herbenoemd. Daarna is herbenoeming voor een termijn van twee jaar mogelijk, met een mogelijke verlenging daarna van maximaal twee jaar. Herbenoeming na een periode van acht jaar wordt gemotiveerd in het verslag van de RvC. De RvC kan een commissaris schorsen. De Ondernemingskamer van het gerechtshof te Amsterdam kan een commissaris ontslaan. De AvA kan het vertrouwen in de RvC opzeggen. Een dergelijk besluit heeft het onmiddellijke ontslag van alle leden van de RvC tot gevolg.
Commissies binnen de Raad van Commissarissen Leden van de RvC hebben zitting in twee permanente commissies: een Auditcommissie en een gecombineerde Selectie-, Benoemingsen Remuneratiecommissie. De commissies hebben hun eigen vergaderingen, die voorbereidend zijn op de voltallige RvC-vergaderingen. In de RvC-vergadering brengen de commissies mondeling verslag uit en worden (concept)notulen gedeeld. De adviezen van de commissies vormen de basis voor de besluitvorming in de RvC-vergadering. De RvC blijft als collectief verantwoordelijk voor de besluiten die zijn voorbereid door een commissie. De commissies hebben ieder een eigen reglement, waarin de taken en bevoegdheden worden omschreven, evenals de samenstelling en werkwijze van de commissies.
97
Jaarverslag 2020 | Corporate governance
De Auditcommissie adviseert de RvC en bereidt de besluitvorming van de RvC voor over het toezicht op onder meer de integriteit en kwaliteit van de financiële verslaggeving van Alliander en op de (beoordeling van de) effectiviteit van de interne risicobeheersings- en controlesystemen en op het financieringsbeleid. De Selectie-, Benoemings- en Remuneratiecommissie bereidt de besluitvorming van de RvC voor, onder meer ten aanzien van selectiecriteria en benoemingsprocedures voor leden van de RvC en de RvB, het functioneren van de leden van de RvB en de RvC en het formuleren van het beloningsbeleid voor de RvB en RvC. Ook bereidt de commissie jaarlijks het Remuneratierapport voor.
Aandeelhouders Jaarlijks, binnen zes maanden na afloop van het boekjaar, wordt de AvA gehouden. De AvA bespreekt onder meer het jaarverslag, stelt de jaarrekening en het dividend vast, besluit over het verlenen van decharge aan de leden van de RvB en de RvC en benoemt de leden van de RvC en de externe accountant. Bepaalde bevoegdheden van de AvA zijn overgedragen aan de Commissie van Aandeelhouders met als doel bepaalde aandeelhoudersrechten namens alle aandeelhouders effectiever uit te oefenen. Zo oefent de Commissie het aanbevelingsrecht uit bij de (her)benoeming van leden van de RvC en wordt de Commissie betrokken bij benoeming van leden van de RvB.
Interne auditfunctie De interne auditfunctie binnen Alliander wordt vervuld door de afdeling Internal Audit. Internal Audit heeft een onafhankelijke, objectieve functie die Alliander ondersteunt bij het realiseren van de bedrijfsdoelstellingen. De afdeling geeft inzicht, advies en (aanvullende) zekerheid over de mate van effectiviteit van de processen van risicomanagement, beheersing en governance. Internal Audit stelt jaarlijks op basis van risicoanalyse en controlebevindingen een auditjaarplan op en betrekt hierbij het bestuur, de auditcommissie en de externe accountant. In dit plan staan de voorgenomen auditopdrachten voor het aankomende jaar. Het auditjaarplan wordt ter goedkeuring voorgelegd aan de RvB en vervolgens aan de RvC. Internal Audit rapporteert periodiek aan het senior management, de RvB en de Auditcommissie over auditgerelateerde onderwerpen, zoals realisatie van het auditplan, belangrijke bevindingen en tekortkomingen in de opvolging van aanbevelingen. Internal Audit informeert ook de externe accountant hierover. Internal Audit valt onder de verantwoordelijkheid van de voorzitter van de RvB. De manager Internal Audit heeft direct toegang tot de Auditcommissie en tot de externe accountant en is aanwezig bij vergaderingen van de Auditcommissie. De Auditcommissie houdt toezicht op interne auditfunctie en adviseert de RvC over het functioneren ervan.
Externe accountant De externe accountant wordt op voordracht van de RvC benoemd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Deloitte Accountants B.V. is vanaf het boekjaar 2016 de externe accountant van Alliander en zijn dochterondernemingen. De externe accountant controleert de jaarrekening en rapporteert de bevindingen betreffende het onderzoek naar de jaarrekening aan de RvB en de RvC. Belangrijke punten komen in een verklaring te staan. De Algemene Vergadering van Aandeelhouders kan de accountant hier vragen over stellen. Daarom is de accountant aanwezig bij de Algemene Vergadering van Aandeelhouders waar de jaarrekening wordt vastgesteld. Hij is bevoegd daarin het woord te voeren. De Auditcommissie rapporteert jaarlijks aan de RvC over hoe de externe accountant functioneert en hoe de relatie zich ontwikkelt. Ook geeft de RvB via de Auditcommissie inzage aan de RvC in de belangrijkste discussiepunten tussen de externe accountant en de RvB naar aanleiding van de concept managementletter dan wel het concept accountantsverslag. De externe accountant woont de vergaderingen van de RvC bij waarin het verslag van de externe accountant over de controle van de jaarrekening wordt besproken. Daarnaast woont hij de vergadering van de RvC bij over de halfjaarcijfers.
De externe accountant is aanwezig bij de vergaderingen van de Auditcommissie, tenzij de Auditcommissie anders bepaalt.
Andere toezichthouders Externe organisaties houden toezicht op onder andere netbeheerder Liander, die werkt in een gereguleerde omgeving. Zij zien onder meer toe op naleving van specifieke wet- en regelgeving.
98
Jaarverslag 2020 | Corporate governance
Risicomanagement en -beheersing Risicomanagement is het bewust omgaan met onzekerheden die een negatieve invloed kunnen hebben op het realiseren van de strategie die de RvB heeft vastgesteld. Een goede werking van ons risicomanagement- en interne beheersingssysteem is daarom belangrijk. Het risicomanagement- en interne beheersingssysteem beweegt mee met interne en externe ontwikkelingen. Voor het managen van risico’s hanteren wij het ‘three lines’-model. Binnen de drie zogenoemde verdedigingslinies heeft iedere linie een eigen verantwoordelijkheid bij de beheersing en besturing:
• De eerste linie is verantwoordelijk voor het signaleren, beheersen en bewaken van de risico's binnen zijn processen en voor een werkend risicobeheersings- en controlesysteem. • De tweede linie ondersteunt, adviseert en coördineert kaderstellend om ervoor te zorgen dat het management de verantwoordelijkheden ook daadwerkelijk neemt. Daarmee verschaft zij aanvullende zekerheid binnen Alliander.
99
Jaarverslag 2020 | Corporate governance
• De derde linie geeft aanvullende zekerheid over de vraag of de eerste en tweede linie gezamenlijk voldoende in staat zijn om risico's te beheersen, zodat de organisatiedoelstellingen worden bereikt. Hierover geeft zij een objectief, onafhankelijk oordeel met mogelijkheden tot verbetering. De derde linie opereert objectief en onafhankelijk van alle andere organisatieonderdelen. Daarnaast zijn er verschillende andere maatregelen waarmee wij onze risico's beheersen, zoals de Planning- en Controlcyclus, het Risicomanagementraamwerk, het Business Control Framework en de Alliander accounting manual. Deze komen op verschillende plaatsen terug in dit verslag. De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor het toezien op de kwaliteit van de beheersing van onze toprisico’s bestaat uit drie lagen. • De Alliander Resilience Commissie heeft de CFO als voorzitter en doet aanbevelingen aan de RvB over privacy & security, compliance, risicobereidheid, risicoprofiel, externe risicoverslaggevingseisen, uitzonderingen van tijdelijke aard of gebeurtenissen die afwijken van geldend risicobeleid en -bereidheid. De commissie bespreekt daarnaast risicorapportages en monitort en adviseert over de opvolging van interne en externe controles. Tot slot promoot de commissie ook de inbedding van risicomanagement- en interne beheersingsprocessen binnen de bedrijfsonderdelen en ketens van Alliander.
• De RvB is proactief en sturend in houding en gedrag ten aanzien van risicomanagement en interne beheersing. Ieder half jaar wordt het portfolio toprisico’s besproken door de RvB en frequent staat de bespreking van specifieke risico’s op de agenda. Indien nodig stuurt hij aan op het implementeren van additionele maatregelen. Daarnaast bewaakt de RvB het risicobeheersings- en controlesysteem en toetst dit regelmatig aan de verwachtingen en ontwikkelingen bij onze belangrijkste stakeholders. De belangrijkste risico’s zijn in dit jaarverslag opgenomen in de paragraaf Risico's. • De RvC houdt toezicht op de opzet en werking van het risicobeheersings- en controlesysteem. Het portfolio toprisico’s wordt ieder half jaar in de Auditcommissie besproken. De voltallige RvC ontvangt hiervan een samenvatting. De RvB geeft toelichting op het risicorapport, de Auditcommissie betrekt dit risicorapport in het toezicht. Mogelijke aanpassingen op het risicomanagementbeleid worden voorgelegd aan de Auditcommissie voordat deze doorgevoerd worden.
Integriteit Alliander hecht veel waarde aan integriteit en een open, eerlijke cultuur. Dat verkleint de kans op misstanden en onregelmatigheden. Binnen Alliander bestaan diverse regelingen die te maken hebben met integriteit.
Gedragscodes Alliander heeft normen en waarden vastgelegd in een interne gedragscode. Hier staat in hoe we omgaan met elkaar, zakenpartners, zakelijke en privébelangen, bedrijfseigendommen, (vertrouwelijke) bedrijfsinformatie en veiligheid, gezondheid en milieu. Zo beschermen we klanten, relaties en de reputatie van Alliander en zorgen we samen voor een prettige en veilige werkomgeving. Bij overtreding van de gedragsregels kunnen disciplinaire maatregelen genomen worden die, afhankelijk van de ernst van het geval, variëren van een (officiële) waarschuwing tot ontslag. De RvB ziet toe op de werking en de naleving van de Alliander gedragscode. De RvB informeert de (Auditcommissie van de) RvC halfjaarlijks over de bevindingen en observaties ten aanzien van de werking en de naleving. Hier liggen onderzoeken naar vermoedens van schending van de Alliander gedragscode aan ten grondslag. De afdeling Internal Audit fungeert als fraudemeldpunt. Hier is specialisme aanwezig voor onderzoek naar gemelde situaties. Eén medewerker van het fraudemeldpunt is lid van de organisatie van gecertificeerde fraude-onderzoekers (ACFE) met permanente educatieverplichting. Het fraudemeldpunt rondde in het verslagjaar 21 onderzoeken naar fraude- en incidentmeldingen af. In vier gevallen besloot het betrokken management tot het opleggen van een maatregel of sanctie.
De getroffen maatregelen betreffen twee keer ontslag op staande voet, eenmaal beëindiging van inhuur en eenmaal een waarschuwing. Elke nieuwe medewerker krijgt bij indienstreding, bestuurders en inhuur inbegrepen, de Gedragscode aangeboden. Daarnaast volgen medewerkers verplicht een e-learning waarin onderwerpen van de gedragscode aan de orde komen. De e-learning helpt medewerkers om nog bewuster te worden van integer handelen. Ook wordt in teamoverleggen aandacht besteed aan integriteit en hoe om te gaan met dilemma’s op dit gebied. Het gaat hierbij onder meer om onderwerpen als anti-corruptie, het voorkomen van belangenverstrengeling, het omgaan met geschenken en het omgaan met vertrouwelijke informatie. Ook verschijnen regelmatig artikelen op intranet waarin aandacht is voor integriteitsrisico’s. Bij de uitvoering van onze bedrijfsactiviteiten willen wij alle geldende wetten, regels en voorschriften naleven en streven we continu naar verbetering van onze sociale en milieuprestaties binnen de volledige waardeketen. Bij de inkoop van producten en diensten is ethisch en eerlijk zakendoen ons uitgangspunt. Voor de eisen die we aan leveranciers en andere partijen stellen, hanteren we een aparte gedragscode: de ‘Alliander Gedragscode voor Leveranciers’.
Deze eisen hebben onder meer betrekking op onderwerpen als het verbod op kinderarbeid, onvrijwillige arbeid en discriminatie, veiligheidseisen, milieueisen en arbeidsvoorwaarden. Alliander verwacht van leveranciers naleving van deze Gedragscode in hun eigen bedrijfsvoering en in de relatie met hun toeleveranciers. Bij overtreding van de Gedragscode kunnen sancties worden opgelegd, zoals beëindiging van het contract of het tijdelijk staken van werkzaamheden al dan niet in combinatie met een ingebrekestelling.
100