Document · PDF

12. Brief van het college van 22 juni 2023 inzake Evaluatie Unmanned Valley (3073279)

Raad 6 juli 2023, gemeente KatwijkBij agendapunt: A.Voor kennisgeving aan te nemen:22.862 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

… maar er is meer tijd nodig om te kunnen spreken van aanhoudend succes Uit de literatuur blijkt dat de ontwikkeling van een fieldlab heeft over het algemeen minimaal vijf tot tien jaar nodig, voordat gesproken kan worden van enige mate van ‘volwassenheid’.22 Een vergelijkende studie geeft aan dat zelfs succesvolle clusters de eerste tien jaar nog financiële ondersteuning van de nationale overheid dan wel de Europese Unie nodig hebben, voordat deze op eigen benen kunnen staan.23 Op dit moment zijn niet álle beoogde resultaten volledig behaald, wanneer naar de KPI’s gekeken wordt. Daarvoor is naar verwachting nog een periode van minstens vijf jaar nodig. Op hoofdlijnen is echter wel sprake van een zeer positief beeld. Ook geven de behaalde resultaten reden voor optimisme richting de komende jaren. Zeker in vergelijking met hetgeen is bereikt door andere, vergelijkbare fieldlabs. De resultaten die Unmanned Valley heeft geboekt zijn in vergelijking beter. De huidige positie en de groeimogelijkheden kunnen goed uitgebeeld worden in het model van de clusterlevenscyclus. Een technologisch cluster heeft immers verschillende ontwikkelstadia, vanaf het ontstaan (zie figuur 5.1 op de volgende pagina). De volgende fase (groei) wordt gekenmerkt door snelle groei van het aantal bedrijven dat aanwezig is, en nog steeds een behoorlijke diversiteit aan bedrijfsconcepten en verdienmodellen.

Er heeft immers nog niet een sterke schifting in levensvatbare verdienmodellen plaatsgevonden. Dat gebeurt wel naar mate het cluster richting de consolidatiefase 22 23

Menzel, M-P. & Fornahl, D. (2009), Cluster life cycles—dimensions and rationales of cluster evolution Europese Unie – Europees Comité van de Regio's (2010), Clusters and clustering policy: a guide for regional and local policy makers.

Ontwikkeling van Unmanned Valley

beweegt. Het aantal bedrijven is dan op het hoogtepunt: op dat moment is het cluster maximaal aantrekkelijk voor andere en nieuwe bedrijven als vestigingslocatie. (Fysieke) revitalisering van het fieldlab is in deze fase nodig om het vestigingsklimaat voldoende aantrekkelijk te houden. Er vindt doorgaans wel steeds meer focus plaats op specifieke economische activiteiten. Dat is gelijk ook het gevaar: wanneer niet met de markt en nieuwe innovatiekansen wordt meebewogen ontstaat zogenaamde ‘lock-in’ in de fase van teruggang: de benodigde massa voor innovatie is onvoldoende aanwezig. Dit is voornamelijk zichtbaar wanneer er onvoldoende diversiteit van specialisaties en bedrijfsactiviteiten in het fieldlab overblijft. Een cluster zal zich dan nadrukkelijk op nieuwe business concepten moeten richten (herprofilering/ transformatie) om nieuwe groei te kunnen realiseren, als het dan niet al te laat is. Op dit moment is Unmanned Valley nog duidelijk in de groeifase (zie figuur 5.1) en zal daar naar verwachting de komende paar jaren ook nog in blijven. Er is nog sprake van een sterke procentuele stijging in het aantal bedrijven, maar het aantal is met 19 bedrijven en instellingen nog niet op het optimale niveau voor innovatie en economisch-maatschappelijke impact. In de literatuur wordt een grootte van 50 bedrijven als richtgetal benoemd voor een succesvol cluster.

24 Figuur 5.1: Clusterlevenscyclus en positie van Unmanned Valley in het model

Bron: Menzel, M-P. & Fornahl, D. (2009), Cluster life cycles—dimensions and rationales of cluster evolution (bewerking Ecorys)

Aanbeveling 4: Unmanned Valley laat voldoende toekomstpotentieel zien, maar kan (financieel) voorlopig nog niet volledig op eigen benen staan. De ontwikkeling van Unmanned Valley verdient de komende jaren nog aanvullende ondersteuning van overheidswege. Na een periode van circa vijf jaar dient opnieuw de balans opgemaakt te worden, waarbij zelfvoorzienendheid als criterium meer belang dient te krijgen.

Unmanned Valley is een nationaal succesverhaal… De ontwikkeling en groei van Unmanned Valley is één, maar de bekendheid van het fieldlab is een ander aspect waarbij we stilstaan. Op nationaal niveau is de bekendheid ronduit goed. In de dronecommunity is Unmanned Valley in relatief korte tijd uitgegroeid tot een begrip, met een unieke locatie, de meeste testvluchten, de meeste gevestigde drone bedrijven, de grootste

Europese Unie – Europees Comité van de Regio's (2010), Clusters and clustering policy: a guide for regional and local policy makers.

Ontwikkeling van Unmanned Valley

eventorganisatie rondom dronekennis en expertise en de grootste LinkedIn volgersgroep van alle testcentra. …maar ook het best bewaarde geheim van Katwijk en omgeving Op basis van de gevoerde gesprekken constateren we tegelijkertijd dat de bekendheid van Unmanned Valley – met name bij het bedrijfsleven in Katwijk en Wassenaar, maar ook breder in Zuid-Holland – nog voor verbetering vatbaar is. Veel inwoners en ondernemers in de regio weten niet van het bestaan van Unmanned Valley af. Dit kan het maatschappelijke draagvlak voor de ontwikkeling negatief beïnvloeden. Wellicht worden ook de toepassingsmogelijkheden van de ontstane innovaties bij bedrijven en andere organisaties in de regio meer benut als de bekendheid van Unmanned Valley toeneemt. De organisatie van Unmanned Valley heeft al samenwerkingen met bedrijven en maatschappelijke organisaties ontplooid; opschaling is nodig de komende jaren. Aanbeveling 5: De organisatie van Unmanned Valley dient in de toekomst meer activiteiten te ontplooien op het gebied van ‘outreach’ en samenwerkingen met bedrijven en maatschappelijke organisaties waarmee drone- en sensoring-gerelateerde oplossingen kunnen worden toegepast. Liefst met extra aandacht voor de gemeente Katwijk en Wassenaar, want dit vergroot de maatschappelijke acceptatie, legitimatie en impact van Unmanned Valley.

Een jaarlijkse open dag op locatie, waar alle ondernemers (of zelfs alle inwoners) uit Katwijk en Wassenaar zijn uitgenodigd is een voorbeeld van een mogelijke actie.

Huidige governance- en subsidiestructuur werkt, maar herijking is tegelijkertijd relevant Het vierpartijenoverleg heeft een belangrijke rol gespeeld in het ontstaan en de ontwikkeling van Unmanned Valley. Vanuit dat oogpunt is voortzetting van de huidige governancestructuur een mogelijke ontwikkelrichting. In het licht van het fundamentele vraagstuk ‘voor wie bestaat Unmanned Valley’ (de lokale economie van Katwijk en Wassenaar, of het provinciale en nationale innovatieklimaat) is het echter relevant om de huidige governancestructuur te herijken. Gezien het geografische schaalniveau van de tot nu toe geboekte resultaten is een grotere betrokkenheid van Provincie Zuid-Holland – en wellicht zelfs het Rijk – denkbaar. De gemeente Katwijk heeft aangegeven Unmanned Valley ook de komende jaren te willen ondersteunen. De governancestructuur in de vorm van het vierpartijenoverleg lijkt daarmee grotendeels gehandhaafd te blijven. Voor de gemeente Katwijk is het dan wel relevant om te bezien of de bijdrage wellicht conditioneel moet worden: bijvoorbeeld gebonden aan de lokale economische functie. Dit zou bijvoorbeeld de vorm kunnen aannemen van het subsidiëren van een vast te stellen aantal netwerkevenementen op Unmanned Valley.

Een ander voorbeeld is het subsidiëren van ‘innovatievouchers’ die men aan lokale of regionale bedrijven kan verlenen om gezamenlijk met Unmanned Valley drone- of sensoring-gerelateerde toepassingen te ontwikkelen. Aanbeveling 6: De provincie Zuid-Holland dient een grotere mate van ondersteuning van Unmanned Valley in overweging te nemen, al dan niet in samenwerking met het Rijk. Dit past bij de ambitie om een sterk lucht- en ruimtevaartcluster te hebben alsook innovatie op het gebied van digitalisering en robotisering te stimuleren. De gemeente Katwijk dient het koppelen van de ondersteuning voor Unmanned Valley aan de lokale economie in overweging te nemen.

In ruil voor eventuele voortzetting van de financiële ondersteuning, zal Unmanned Valley wel moeten zorgen voor verlaging van de (relatieve) steunintensiteit door meer eigen inkomsten te genereren. De ontwikkeling (naar meer eigen inkomsten) is reeds in gang gezet door Unmanned Valley. De blik meer ‘naar buiten’ richten, zowel door meer outreach en branding als meer

Ontwikkeling van Unmanned Valley

samenwerkingen voor de toepassing van de technologie in de samenleving is eveneens noodzakelijk. Unmanned Valley heeft hier het afgelopen jaar al goede initiatieven in ontplooid. Opschaling is nu de opgave voor de komende jaren.

5.4

Blik op de toekomst De ontwikkeling van Unmanned Valley gaat door en biedt perspectief In deze evaluatie is met een peildatum (1 juli 2022) gewerkt, om de vergelijkbaarheid met voorgaande monitors te kunnen waarborgen. Uiteraard gaan de ontwikkelingen ook daarna door. Zo ligt het aantal bedrijven eind 2022 al boven de 20. Zeer belangrijk is bovendien dat de corridor naar zee is gerealiseerd en dat de eerste BVLOS-vluchten ook succesvol hebben plaatsgevonden. Daarmee laat Unmanned Valley zien dat het structureel op zoek is naar concurrentievoordeel en dat dit tot nu toe ook wordt gerealiseerd. Planologische inbedding en concurrentievoordeel nodig voor voortzetting van het succes Een aantal concrete stappen zal gezet moeten worden om blijvend succes van Unmanned Valley mogelijk te maken. Dit vraagt om daadkracht van alle betrokken. De belangrijkste is de ruimtelijke inpassing van Unmanned Valley in het ontwikkelgebied. Op dit moment heeft het testveld geen permanente planologische inbedding; er wordt zelfs gesproken over eventuele verplaatsing van het testveld. Juist het testveld in combinatie met de bedrijfsruimte is de raison d’être van Unmanned Valley. Bovendien: nu Unmanned Valley beschikt over de corridor naar zee, is de concurrentiepositie van het fieldlab weliswaar goed, maar zal dit zonder het testveld en bijbehorende luchthavenvergunning van weinig waarde meer zijn.

Aanbeveling 7: De gemeente Katwijk dient in samenwerking met de gemeente Wassenaar de planologische bestemming van het testveld te waarborgen om de levensvatbaarheid van Unmanned Valley ook in de toekomst veilig te stellen.

Ook moeten keuzes gemaakt worden om de ruimtelijke inpasbaarheid van Unmanned Valley in het gebied voor de toekomst beter waarborgen door het stellen van randvoorwaarden aan bijvoorbeeld de maximaal toelaatbare overlast, bijvoorbeeld in termen van geluidsproductie of regels over vluchten buiten reguliere werktijden. Met name bij de gemeente Wassenaar heersen immers zorgen over de invloed van Unmanned Valley op recreatie en natuur in de nabije groene zone. Ten slotte is het noodzakelijk dat Unmanned Valley de grenzen blijft verleggen om concurrerend te blijven ten opzichte van andere fieldlabs. Zo werkt Unmanned Valley aan een faciliteit waarmee drones op waterstof kunnen vliegen. Zulke vernieuwingen zijn een welkome aanvulling op de randvoorwaarden. De basisrandvoorwaarden dienen echter niet uit het oog verloren te worden. Met name de busverbinding staat onder druk, terwijl deze noodzakelijk is voor de bereikbaarheid. Aanbeveling 8: De betrokken partijen dienen zich in te spannen voor behoud van de basisrandvoorwaarden – waaronder de busverbinding – en voor de realisatie van extra faciliteiten om het concurrentievoordeel te vergroten.

Ontwikkeling van Unmanned Valley

Bijlage 1: Kritische prestatieindicatoren (KPI’s) en historische vergelijking

Evaluatiecriterium

Eindmeting (stand 1 november 2022)

Monitor (stand 1 juli 2021)

Monitor (stand 1 november 2020)

Nulmeting

•

Voor 2023 is er een horecavoorziening gevestigd in

Aantal horecabedrijven: 0

Unmanned Valley. •

Voor 2023 heeft Unmanned Valley

•

beschikking over een glasvezelverbinding en een 5G-

Glasvezelinternet mogelijk op UMV:

•

ja •

verbinding.

UMV:

5G-verbinding aanwezig op Unmanned Valley:

Glasvezelinternet mogelijk op UMV:

•

ja •

0. Randvoorwaarden

•

Glasvezelinternet mogelijk op

Glasvezelinternet mogelijk op UMV: ja

•

5G-verbinding aanwezig op

Unmanned Valley:

nee

(5G van KPN en Vodafone is

(Stichting Unmanned Valley heeft

(5G van KPN en Vodafone is

operationeel op het terrein van de

wel een intentieovereenkomst met

operationeel op het terrein van de

voormalig marinebasis. De

KPN gesloten voor de realisatie van

voormalig marinebasis. De

Fieldlab van TNO en TU Delft moet

een 5G-verbinding; hiervoor worden

nog worden uitgerold.)

momenteel voorbereidingen

Fieldlab van TNO en TU Delft moet

nog worden uitgerold.)

getroffen.)

• •

De werknemers in Unmanned Valley

•

Gemiddelde score bereikbaarheid per

•

Gemiddelde score bereikbaarheid

•

Gemiddelde score bereikbaarheid

•

Gemiddelde score bereikbaarheid

zijn tevreden over de bereikbaarheid

OV volgens medewerkers (schaal 1-

per OV volgens medewerkers

per OV.

5):

(schaal 1-5):

3,4 (neutraal)

2,8 (ontevreden)

2,0 (ontevreden)

N.v.t. Toelichting: Er is een busverbinding, maar momenteel komt 100% van de medewerkers met de auto.

•

Vestiging of komst van bedrijven

•

Gemiddelde score voor ‘gevestigde

•

Gemiddelde score voor ‘gevestigde

•

Gemiddelde score voor ‘gevestigde

•

Gemiddelde score voor ‘gevestigde

naar Unmanned Valley is niet alleen

bedrijven’ als reden voor vestiging

afhankelijk van het testveld maar

(schaal 1-5):

4,1 (tevreden)

3,5 (neutraal)

3,6 (neutraal)

Ontwikkeling van Unmanned Valley

Evaluatiecriterium ook de gevestigde bedrijven en

Eindmeting (stand 1 november 2022)

Monitor (stand 1 juli 2021)

Monitor (stand 1 november 2020)

Nulmeting

•

sfeer.

Gemiddelde score voor ‘sfeer op

Unmanned Valley’ als reden voor

vestiging

(schaal 1-5):

3,6 (neutraal)

3,2 (neutraal)

•

Toelichting: Het momenteel aanwezige bedrijf heeft zich in Unmanned Valley gevestigd, volledig vanwege de kosten. •

De bedrijven dragen bij aan de

•

Mening van de gevestigde bedrijven

•

Mening van de gevestigde bedrijven

•

Mening van de gevestigde bedrijven

over bijdrage van andere bedrijven

bedrijven over bijdrage van andere

over bijdrage van andere bedrijven

karakteristieken van het techpark.

voor de leefbaarheid en karakteristiek

bedrijven voor de leefbaarheid en

voor de leefbaarheid en

locatie:

karakteristiek locatie:

3,5 (neutraal)

N.v.t.

Mening van de gevestigde bedrijven

Toelichting: er was ten tijde van de

4,1 (tevreden) •

•

Mening van de gevestigde

levendigheid en ontwikkeling van de

Het lukt de bedrijven om voldoende

•

Mening van de gevestigde bedrijven

4,4 (tevreden) •

Mening van de gevestigde

•

over bijdrage van andere bedrijven

bedrijven over bijdrage van andere

over bijdrage van andere bedrijven

nulmeting slechts één bedrijf

aan kennisdeling en gezamenlijke

bedrijven aan kennisdeling en

aan kennisdeling en gezamenlijke

gevestigd, waardoor het niet

projecten:

gezamenlijke projecten:

projecten:

mogelijk is de bijdrage van andere

3,8 (neutraal)

3,5 (neutraal)

bedrijven te bepalen.

Gemiddelde score werving

•

Gemiddelde score werving

•

Gemiddelde score werving

•

Gemiddelde score werving

gekwalificeerd personeel naar de

gekwalificeerd personeel (schaal 1-5):

gekwalificeerd personeel (schaal 1-

locatie te krijgen en te houden. De

3,6 (neutraal)

5):

3,7 (neutraal)

4,0 (eens met de stelling)

N.v.t.

locatie is ook voldoende interessant voor medewerkers.

Ontwikkeling van Unmanned Valley

Evaluatiecriterium

Eindmeting (stand 1 november 2022)

Monitor (stand 1 juli 2021)

Monitor (stand 1 november 2020)

Nulmeting

•

Combinatie van kantoor- en

% geïnteresseerde bedrijven dat

testruimte en een corridor naar zee

combinatie kantoor- en testruimte als

combinatie kantoor- en testruimte

zijn belangrijke

aantrekkingskracht noemt:

als aantrekkingskracht noemt:

aantrekkingskrachten voor

100%

geïnteresseerde bedrijven. •

•

% geïnteresseerde bedrijven dat

•

% geïnteresseerde bedrijven dat

•

% geïnteresseerde bedrijven dat

•

% geïnteresseerde bedrijven dat

corridor naar zee als

aantrekkingskracht noemt:

100%

Aantal lopende gesprekken voor

•

Aantal lopende gesprekken voor

Eind 2018 bedroeg het aantal

mogelijke vestiging van bedrijven:

bedrijven dat interesse in vestiging

op Unmanned Valley heeft getoond, circa 4 à 5.

•

Unmanned Valley heeft met een

•

Aantal onderscheidende elementen

•

Aantal onderscheidende elementen

•

Aantal onderscheidende elementen

•

Aantal onderscheidende elementen

corridor naar zee minimaal één

t.o.v. vergelijkbare techparken:

onderscheidend element ten

opzichte van andere vergelijkbare

•

techparken zoals Delft,

Namelijk:

•

Corridor naar zee (per eind 2022)

Namelijk:

•

Namelijk: -

Space53/Twente en Aviolanda/Woensdrecht. •

Er is op termijn voor het testveld een

•

Er worden marktconforme huurprijzen

•

Er worden marktconforme

•

Er worden marktconforme

•

In de periode tot zomer 2018 zijn er

positieve business case die

gehanteerd, met een onderdeel voor

huurprijzen gehanteerd, met een

twee drone bedrijven geweest, en

commerciële exploitatie ervan in

het vastgoed en een voor services

onderdeel voor het vastgoed en

onderdeel voor het vastgoed en een

DroneCenter Valkenburg

beginsel mogelijk te maakt.

van en deelname aan het

een voor services van en deelname

voor services van en deelname aan

(indoorcentrum). Beide

ecosysteem. Er wordt een aparte prijs

aan het ecosysteem. Er wordt een

het ecosysteem. Er wordt een aparte

dronebedrijven zijn failliet gegaan.

berekend per afgenomen

aparte prijs berekend per

prijs berekend per afgenomen

Bedrijf 1 is van 30 naar 10

testmoment. De beschikbare ruimte is

afgenomen testmoment. De

testmoment. De beschikbare ruimte

werkzame personen gegaan in een

volledig verhuurd.

beschikbare ruimte is volledig

is volledig verhuurd.

herstart. Bedrijf 2 telde 15 werkzame

verhuurd.

personen. Het RVB heeft 160.000

Ontwikkeling van Unmanned Valley

Evaluatiecriterium

Eindmeting (stand 1 november 2022)

Monitor (stand 1 juli 2021)

Monitor (stand 1 november 2020)

Nulmeting euro aan verlies geleden (gederfde huur).

•

Er ontstaan weinig klachten van

•

Aantal klachten van omwonenden

•

Aantal klachten van omwonenden

•

Aantal klachten van omwonenden

(binnen 1 km) over geluidsoverlast:

geluidsoverlast.

Er ontstaan weinig klachten van

•

privacyschending.

•

omwonenden (binnen 1 km) over

omwonenden (binnen 1 km) over •

Aantal klachten van omwonenden

•

Aantal klachten van omwonenden

•

Aantal klachten van omwonenden

•

Aantal klachten van omwonenden

(binnen 1 km) over privacyschending:

(binnen 1 km) over

privacyschending:

Er is weinig weerstand tegen

•

Verkoopbeperking:

Unmanned Valley onder

•

toekomstige bewoners.

•

Verkoopbeperking:

•

Aantal technische instituten:

•

Verkoopbeperking:

•

Verkoopbeperking: n.v.t.

Het woningbouwprogramma ondervindt geen verkoopbeperkingen door de

•

Eén of meerdere technische

•

instituten (zoals de TU Delft en de NLR) benutten tot 2023 minimaal

Aantal technische instituten: 2

•

1.000 m met significante activiteiten

Oppervlakte: 222 m

•

Oppervlakte: 200 m

Aantal technische instituten:

•

0 •

Oppervlakte: 200 m

Aantal technische instituten:

Oppervlakte: -

op het gebied van opleiding,

instituten

1. Verbintenis toonaangevende bedrijven en

activiteiten in Unmanned Valley.

•

onderzoek/innovatie en/of de

•

Aantal business incubators:

begeleiding van start-ups.

•

Aantal business incubators: 0

•

Aantal business incubators: 0

•

Aantal business incubators: 0

Tot 2023 is er een business incubator zoals YES! Delft of ESA BIC gevestigd in Unmanned Valley, heeft er een dependance of ontplooit activiteiten op de campus.

Ontwikkeling van Unmanned Valley

Evaluatiecriterium

Eindmeting (stand 1 november 2022)

Monitor (stand 1 juli 2021)

Monitor (stand 1 november 2020)

Nulmeting

•

Minimaal 1-2 toonaangevende

Aantal toonaangevende bedrijven met

Aantal toonaangevende bedrijven

bedrijven (of zelfstandige

>10 werknemers:

met >10 werknemers:

vestigingen daarvan) met elk meer

dan 10 medewerkers zijn gevestigd op Unmanned Valley. •

•

De meerderheid van de gevestigde

•

% bedrijven met

•

% bedrijven met werkgelegenheids-

•

% bedrijven met werkgelegenheids-

werkgelegenheids- of

of omzetstijging:

werknemers en/of omzet

100%

omzetstijging:

100%

gerealiseerd.

% bedrijven met kennisdeling of

100%

% bedrijven met kennisdeling of

De meerderheid van de bedrijven

deelname aan projecten:

% bedrijven met kennisdeling of

deelname aan projecten:

draagt bij door het delen van kennis

50%

deelname aan projecten:

50%

•

De meerderheid van de gevestigde

% bedrijven zonder verhuisplannen: 80%

50% •

verhuisplannen:

verhuisplannen.

75%

Voor 2023 zijn de volgende

•

Aantal bedrijven:

•

% bedrijven zonder

bedrijven heeft geen

Aantal bedrijven:

% bedrijven zonder verhuisplannen:

•

75%

•

% bedrijven zonder verhuisplannen: -

Aantal bedrijven:

•

Aantal bedrijven:

bedrijfsactiviteiten in ieder geval

Droneproductie: 4

Droneproductie: 2

Droneproductie: 1

aanwezig in Unmanned Valley:

worden

locatie ontwikkeld

en diensten die op

2. Mix van producten

•

% bedrijven met werkgelegenheidsof omzetstijging:

of deelname in projecten. •

•

bedrijven heeft een groei in aantal

Sensoring: 0

Drone-ontwerp en –productie

Softwareontwikkeling / AI: 3

Softwareontwikkeling / AI: 2

Softwareontwikkeling / AI: 0

Sensoring

Overig: 12

Overig: 10

Overig: 7

Softwareontwikkeling / AI

Ontwikkeling van Unmanned Valley

Evaluatiecriterium

Eindmeting (stand 1 november 2022)

Monitor (stand 1 juli 2021)

Monitor (stand 1 november 2020)

Nulmeting

•

Er is een mix van grotere (of een vestiging ervan) en kleinere

(50-250 werknemers):

bedrijven; het aandeel van bedrijven dat de kern van zijn activiteiten op

bedrijven (50-250 werknemers):

0 •

Aantal kleine bedrijven (tot 50

Aantal middelgrote en grote

bedrijven (50-250 werknemers):

0 •

Aantal kleine bedrijven (tot 50

Aantal middelgrote en grote

bedrijven (50-250 werknemers):

0 •

Aantal middelgrote en grote

Aantal kleine bedrijven (tot 50

•

Aantal kleine bedrijven (tot 50

Valkenburg heeft: minimaal 10

werknemers):

bedrijven met meer dan 5

werknemers.

•

Aantal middelgrote en grote bedrijven

Van de start-up bedrijven die de

•

Aantal bedrijven dat de kern van de

•

Aantal bedrijven dat de kern van de

•

Aantal bedrijven dat de kern van de

•

Aantal bedrijven dat de kern van de

activiteiten op Valkenburg heeft:

2 (incl. DroneCenter)

% bedrijven dat na 2 jaar nog steeds

•

% bedrijven dat na 2 jaar nog

moeilijke start fase overleven, en op

actief is en nog op Valkenburg

steeds actief is en nog op

eigen benen blijft staan en fysiek

gevestigd is:

passend zijn bij UMV, blijft 50% op

74%

•

% bedrijven dat na 2 jaar nog steeds

•

% bedrijven dat na 2 jaar nog steeds

actief is en nog op Valkenburg

Valkenburg gevestigd is:

gevestigd is:

43%

11%

Valkenburg gevestigd. •

Activiteit testveld:

•

Testen met RPAS (indoor en

•

werkgelegenheid

3. Hoogwaardige

•

werknemers in Unmanned Valley is

Aviolanda/Woensdrecht en

Testen met RPAS (indoor en

outdoor):

347

211

244

Overige testoperaties (sensor based):

•

% hoogopgeleiden werkzaam bij de

Overige testoperaties (sensor

•

based):

•

Overige testoperaties (sensor based):

(cijfers 1 juli 2020 t/m 1 juli 2021)

(cijfers over 2020 kwartaal 1 t/m 3)

(cijfers over heel 2019)

% hoogopgeleiden werkzaam bij de

•

% hoogopgeleiden werkzaam bij de

•

bedrijven in Unmanned Valley:

70 - 80% (enquête) •

Overige testoperaties (sensor based):

bedrijven in Unmanned Valley:

70 - 80% (enquête) •

•

outdoor):

bedrijven in Unmanned Valley:

vergelijkbaar met

Testen met RPAS (indoor en

371

(cijfers 1 juli 2021 t/m 1 juli 2022)

Het opleidingsniveau van de

•

outdoor):

•

Testen met RPAS (indoor en

bedrijven in Unmanned Valley:

70 - 80% (enquête) •

% hoogopgeleiden werkzaam bij de

80% (schatting) •

% hoogopgeleiden werkzaam bij de

Space53/Twente en hoger dan

bedrijven in Aviolanda/Space53:

gemiddeld in de rest van Katwijk.

50% (schatting uit 2021)

50% (schatting)

•

% hoogopgeleiden in Katwijk:

•

% hoogopgeleiden in Katwijk:

29% (bron: CBS)

•

25% (bron: CBS)

•

% hoogopgeleiden in Katwijk: 25% (bron: CBS)

•

% hoogopgeleiden in Katwijk: 31% (bron: CBS)

Ontwikkeling van Unmanned Valley

Evaluatiecriterium

Eindmeting (stand 1 november 2022)

Monitor (stand 1 juli 2021)

Monitor (stand 1 november 2020)

Nulmeting

•

Totaal aantal werknemers werkzaam

Totaal aantal werknemers:

binnen de formule Unmanned Valley

160 (bron: Unmanned Valley)

bedraagt in 2023: 250 fte (gemiddeld

(190 op basis van enquête Ecorys)

Totaal aantal werknemers: 119 (bron: Unmanned Valley)

Totaal aantal werknemers: 74 (bron: Unmanned Valley)

Totaal aantal werknemers : 7-8 fte (bron: Unmanned Valley)

50/jaar) en potentieel tot groei naar minimaal 430 in de periode 2028-

4. Aantrekkelijke vestigingslocatie

2033. •

•

Aantal bedrijven dat heeft

•

Aantal bedrijven dat heeft

•

Aantal bedrijven dat heeft

•

Aantal bedrijven dat heeft

bedrijven om zich te vestigen in

geïnformeerd naar Unmanned Valley

geïnformeerd naar Unmanned

Unmanned Valley.

als vestigingslocatie:

Valley als vestigingslocatie:

Met 13 bedrijven vonden

Met 22 bedrijven vonden

Met 6 bedrijven vonden

Eind 2018 bedroeg het aantal

gesprekken plaats over vestiging

bedrijven dat interesse in

op Unmanned Valley.

vestiging op Unmanned Valley heeft getoond, circa 4 à 5.

•

5. Onderscheidende positie in de markt

Jaarlijks overwegen minimaal 2

Er zijn verbindingen met andere

•

Aantal relaties met andere

•

Aantal relaties met andere

•

Aantal relaties met andere

•

Aantal relaties met andere

techclusters in de regio: TU, ESA-

techclusters in de regio:

ESTEC, HSD en deze zijn

2 (intentieovereenkomst met ESA en

1 (intentieovereenkomst met ESA)

daadwerkelijk geoperationaliseerd in

verbintenis met TU Delft)

de vorm van onder andere uitwisseling van kennis en/of uitvoering van gezamenlijke projecten en initiatieven. •

Op Valkenburg worden in het

•

Aantal vaste kennisevenementen

•

Aantal vaste kennisevenementen

•

Aantal vaste kennisevenementen

•

Aantal vaste kennisevenementen

eindjaar meer dan 5 vaste

(>50 bezoekers):

kennisevenementen (>50

0 (onmogelijk door Coronacrisis)

1 (jaarlijks: Drone Clash van TU

bezoekers) voor (inter)nationale

Delft)

gegadigden georganiseerd.

Ontwikkeling van Unmanned Valley

Evaluatiecriterium

Eindmeting (stand 1 november 2022)

Monitor (stand 1 juli 2021)

Monitor (stand 1 november 2020)

Nulmeting

•

75% van de bedrijven heeft een bovenregionale, landelijke of

•

% bedrijven met minimaal bovenregionale afzetmarkt:

% bedrijven met minimaal

bovenregionale afzetmarkt:

100%

•

100%

•

100%

Het aantal testvluchten vanaf

•

Aantal testactiviteiten per jaar:

•

Aantal testactiviteiten per jaar:

396

•

373

Aantal testactiviteiten per jaar:

Aviolanda/Woensdrecht.

•

331

•

Aantal werknemers (fte) in:

•

Aantal werknemers (fte) in:

Unmanned Valley: ca. 7-8

Het aantal werknemers (fte) in

Unmanned Valley: 160

Unmanned Valley: 119

Unmanned Valley: ca. 74

Twente: ca. 100-150

Unmanned Valley is vergelijkbaar

Twente: ca. 100-150 (slechts

Woensdrecht: ca. 2.600 (totaal –

klein deel dronegerelateerd)

hiervan is slechts een deel drone

Woensdrecht: ca. 2.600 (totaal

gerelateerd)

met Space53/Twente en

Aantal werknemers (fte) in:

Aantal testactiviteiten per jaar: 273

•

met Space53/Twente en •

% bedrijven met minimaal

bovenregionale afzetmarkt:

internationale afzetmarkt.

Unmanned Valley is vergelijkbaar

% bedrijven met minimaal

bovenregionale afzetmarkt:

klein deel dronegerelateerd)

Aviolanda/Woensdrecht.

klein deel dronegerelateerd)

Woensdrecht: ca. 2.600 (totaal –

Woensdrecht: ca. 2.600 (totaal

hiervan is slechts een deel

– hiervan is slechts een deel

drone gerelateerd)

•

risicoprofiel

6. Vermindering van het

•

Het leegstandspercentage van de

•

% leegstand van drone gerelateerde

•

% leegstand van drone

•

% leegstand van drone gerelateerde

•

% leegstand van drone gerelateerde

bedrijfsruimten is niet hoger dan

bedrijfsruimten:

gerelateerde bedrijfsruimten:

bedrijfsruimten:

15%.

Nihil.

N.v.t. Toelichting: eind 2018 was er eigenlijk geen oppervlakte aan bedrijfsruimte beschikbaar voor Unmanned Valley. Anno 2019 is het bijna helemaal verhuurd.

Ontwikkeling van Unmanned Valley

Evaluatiecriterium

Eindmeting (stand 1 november 2022)

Monitor (stand 1 juli 2021)

Monitor (stand 1 november 2020)

Nulmeting

•

De huurprijzen van volwassen

Gem. prijs per m in Unmanned

bedrijven is vergelijkbaar met het

Valley:

niveau in Katwijk en

Ca. € *** / m

referentielocaties als

•

Gem. prijs per m2 in Katwijk:

Starters kunnen het eerste jaar

(bron: Funda in Business,

•

Gem. prijs per m2 in

Ca. € *** / m2 •

Gem. prijs per m2 in Katwijk: Ca. € 64 / m2

(bron: Funda in Business,

bedrijfsruimte) •

Gem. prijs per m2 in Unmanned Valley:

Gem. prijs per m2 in Katwijk: Ca. € 79 / m

bedrijfsruimte) •

bedrijfsruimte)

Gem. prijs per m2 in

•

Gem. prijs per m2 in

Aviolanda/Woensdrecht:

€ *** / m2

(bron: Aviolanda Business Park) •

•

(bron: Funda in Business,

bedrijfsruimte)

Gem. prijs per m in Unmanned Ca. € *** / m

Gem. prijs per m2 in Katwijk: Ca. € ** / m

Valley:

Ca. € *** / m

Ca. € 115 / m

•

Gem. prijs per m in Unmanned Valley:

Aviolanda/Woensdrecht en Twente.

korting krijgen.

Gem. prijs per m2 in Space53: Ca. € *** / m

(bron: Space53)

(bron: Aviolanda Business Park) •

Gem. prijs per m2 in Space53: Ca. € *** / m

(bron: Space53)

(bron: Aviolanda Business Park) •

Gem. prijs per m2 in

(bron: Aviolanda Business Park) •

Gem. prijs per m2 in

Space53/Twente:

Ca. € *** / m2

(bron: Makelaar Snelder Zijlstra)

Ontwikkeling van Unmanned Valley

Bijlage 2: lijst met gesprekspartners

Categorie

Organisatie

Naam

Functie

Overheid

Gemeente Katwijk (bestuurlijk)

Jacco Knape

Wethouder (Economie)

Gerard Mostert

Wethouder (Ruimtelijke ordening)

Louis Roxs

Projectleider Economische Zaken

Roos Kralt

Accountmanager Bedrijven

Gemeente Wassenaar

Bart Boon

Wethouder (Fysieke leefomgeving)

Ministerie van Infrastructuur en

Ron van de Leijgraaff

Senior beleidsmedewerker

Dimitrie Morrison

Hoofd Economische Zaken

Renate Beausoleil

Senior beleidsmedewerker

Grisjo Koers

Adviseur smart & digital society

Peter Vermeer

Programmamanager Valkenburg

Roland van Engelen

Luchthavenmeester

Theo de Vries

Directeur

Jos van den Boom

Bestuurslid

Martijn Arkesteijn

Voorzitter

Gemeente Katwijk (ambtelijk)

Waterstaat Provincie Zuid-Holland

Rijksvastgoedbedrijf

Unmanned

Stichting Unmanned Valley

Valley Overig

Branchevereniging DCRO

Gerard Metz

Secretaris

Innovation Quarter

Bert Klarus

Senior business developer

Katwijkse Ondernemers Vereniging

Anne Heijnen

Voorzitter

Gert Jan Nell

Algemeen bestuurslid

Kansen voor West

Klaas Snijder

Projectcontroller

Ondernemend Wassenaar

Odette Perik

Voorzitter

Ontwikkeling van Unmanned Valley

Over Ecorys

Ecorys is een toonaangevend internationaal onderzoeks- en adviesbureau dat zich richt op de belangrijkste maatschappelijke uitdagingen. Door middel van uitmuntend, op onderzoek gebaseerd advies, helpen wij publieke en private klanten bij het maken en uitvoeren van gefundeerde beslissingen die leiden tot een betere samenleving. Wij helpen opdrachtgevers met grondige analyses, inspirerende ideeën en praktische oplossingen voor complexe markt-, beleids- en managementvraagstukken. Onze bedrijfsgeschiedenis begon in 1929, toen een aantal Nederlandse zakenlieden van wat nu beter bekend is als de Erasmus Universiteit, het Nederlands Economisch Instituut (NEI) oprichtten. Het doel van dit gerenommeerde instituut was om een brug te slaan tussen het bedrijfsleven en de wereld van economisch onderzoek. Het NEI is in 2000 uitgegroeid tot Ecorys. Door de jaren heen heeft Ecorys zich verspreid over de wereld met kantoren in Europa, Afrika, het Midden-Oosten en Azië. Wij werven personeel met verschillende culturele achtergronden en expertises, omdat wij ervan overtuigd zijn dat mensen met uiteenlopende eigenschappen een meerwaarde kunnen bieden voor ons bedrijf en onze klanten. Ecorys excelleert in zeven werkgebieden: - Economic growth; - Social policy; - Natural resources; - Regions & Cities; - Transport & Infrastructure; - Public sector reform; - Security & Justice.

Ecorys biedt een duidelijk aanbod aan producten en diensten: - voorbereiding en formulering van beleid; - programmamanagement; - communicatie; - capaciteitsopbouw (overheden); - monitoring en evaluatie. Wij hechten waarde aan onze onafhankelijkheid, onze integriteit en onze partners. Ecorys geeft om het milieu en heeft een actief maatschappelijk verantwoord ondernemingsbeleid, gericht op meerwaarde voor de samenleving en de markt. Ecorys is in het bezit van een ISO14001-certificaat dat wordt ondersteund door al onze medewerkers.

1003470

Postbus 4175 3006 AD Rotterdam Nederland

Watermanweg 44 3067 GG Rotterdam Nederland

T 010 453 88 00 F 010 453 07 68 E netherlands@ecorys.com K.v.K. nr. 24316726

W www.ecorys.nl

Sound analysis, inspiring ideas

BELGIË – BULGARIJE – INDIA – KROATIË - NEDERLAND – POLEN – SPANJE – TURKIJE - VERENIGD KONINKRIJK

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12917675/1