10. Bijlage 3. Stedenbouwkundige Gebiedsvisie Hoornes (37947)
Tekst van het document
Kalkoven
speel eiland
voet- en basketbalveld
natuurlijke route met sport en spel
N206
water naar binnen trekken Uitwateringskanaal
44
Hoornes Zuid-Oost (aandachtspunten groene rand) spel wandelpad Kalkoven
spel sport
Uitwateringskanaal
N206
Kalkoven De kalkoven vormt een belangrijk punt in de wijk en markeert de entree van de buurt naar de groene rand. Het is een van de weinige historische referenties in de Hoornes naar de tijd van voor de aanleg van de wijk. In de toekomst kan het een van de natuurlijke ontmoetingsplekken worden voor de bewoners en bezoekers.
hoofd fietsoute
Sport en spel in het groen In de groene rand zijn een aantal sport en speel plekken die belangrijk zijn voor de kinderen in de wijk. Door de sportvelden beter in het groen te integreren gaan ze onderdeel uitmaken van het landschap. De speelplekken worden omgevormd tot natuurlijke speelplekken en komen langs de wandelpaden te liggen.
Entree van de wijk aan het water Wanneer de groene route die de kust, de Hoornes, Rijnsburg en Leiden met elkaar verbindt wordt gerealiseerd, is dit de hoofentree van de wijk voor langzaam verkeer. Een goede doorgaande parkstrook langs het kanaal en een sociaal veilige doorgang onder het viaduct zijn essentieel om een prettig route en entree van de wijk te creëren.
45
Hoornes Zuid-Oost (doorsnede rand met N206) De bestaande relatie van de woningen met de parkstrook langs de N206 De parkstrook ligt tussen de N206 en de achtertuinen van de huizen. De verhoogt liggende autoweg overschaduwt het groen. Hierdoor wordt de parkstrook als minder aantrekkelijk ervaren dan de andere groene randen van de wijk en veel minder gebruikt. Doordat de huizen met de achtertuinen aan deze onaantrekkelijk groene ruimte liggen, schermen zij zich hiervan af met hoge schuttingen en struiken. Er is daardoor geen direct zicht op
de parkstrook en mist men sociale controle. Een groene openbare ruimte als deze wordt door de bewoners daarom niet alleen als onaantrekkelijk maar ook als onveilig ervaren en gemeden.
N206
zeer beperkt zicht op park fietspad straat
woning
achtertuin
barriere
park
46
Hoornes Zuid-Oost (doorsnede rand met N206) Verbeteringen groene rand N206 • • • • • • •
De verbinding tussen park en buurt versterken. Doortrekken parkstrook tot N206. Versterken en vernatuurlijken van het boslandschap. Wandelpaden vanuit de wijk het park in laten lopen. Wandel- en fietspaden in het groen inbedden. Water op een natuurlijke wijze vanuit het kanaal de groene rand binnen trekken. Natuurlijke visueel open buffer tussen de huizen/school en het park creëren om de sociale controle te vergroten.
N206 fietspad straat
woning
achtertuin
park met natuurspeelplaats en wandelpad
47
Hoornes Zuid-Oost (Park / Reygersberglaan) Bestaande situatie groene rand langs het Uitwateringskanaal De groene rand ligt tussen Hoornes Zuid-Oost en het Uitwateringskanaal in. De parkzone heeft landschappelijke kwaliteiten met grote bomen in het gras en de ligging langs het water. Ondanks de ruimte is er geen goede visuele en fysieke verbinding tussen de buurt en het park. De lage beplanting belemmerd op een aantal plaatsen het zicht vanuit de buurt naar het kanaal. Er is een groot contrast tussen groene park aan de kanaal zijde en de stenige openbare ruimte rond de flats aan de straat zijde.
Plantsoen
Reygersberglaan Uitwateringskanaal
park
gallerij flats
Kalkoven
48
Hoornes Zuid-Oost (Park / Reygersberglaan) Verbeteringen groene rand langs het Uitwateringskanaal • • • • • •
De verbinding tussen park en buurt versterken. Doortrekken parkstrook tot aan plantsoenen en Reygersbergerlaan vergroenen. Versterken en vernatuurlijken van het bos en lommerijke parklandschap. Wandelpaden vanuit de buurt het park in laten lopen. Wandel- en fietspaden in het groen inbedden. Water op een natuurlijke wijze in het park integreren en creëren van ecologische oevers langs het kanaal.
Plantsoen
Reygersberglaan Uitwateringskanaal
water in park integreren
gallerij flats
Kalkoven
49
Hoornes Zuid-Oost (doorsnede Park / Reygersberglaan) Groene rand langs het Uitwateringskanaal en Reygersberglaan in de bestaande situatie De groene rand ligt tussen Hoornes Zuid-Oost en het Uitwateringskanaal in. De parkzone heeft landschappelijke kwaliteiten met grote bomen in het gras en de ligging langs het water. Ondanks de ruimte is er geen goede visuele en fysieke verbinding tussen de buurt en het park. De doorsnede laat zien dat een scheiding is tussen het park en de buurt. Er is een groot contrast tussen groene park aan de kanaal zijde en de stenige openbare ruimte rond de flats aan de straat zijde.
woning
woning
Uitwateringskanaal
wandel- en fietspaden
park
gallerij flats
parkeren
Reygersberglaan
Plantsoen
50
Hoornes Zuid-Oost (doorsnede Park / Reygersberglaan) Verbeteringen groene rand langs het Uitwateringskanaal en Reygersberglaan • • • • •
De verbinding tussen park en buurt versterken. Doortrekken parkstrook tot aan plantsoenen en Reygersbergerlaan vergroenen. Versterken en vernatuurlijken van het bos en lommerijke parklandschap. Wandelpaden vanuit de buurt het park in laten lopen. Wandel- en fietspaden in het groen inbedden.
•
Water op een natuurlijke wijze in het park integreren en creëren van ecologische oevers langs het kanaal.
woning
woning
Uitwateringskanaal
wandel- en fietspaden
versterken lommerrijk park landschap
gallerij flats
straat en parkeren in groen
natuurlijk park landschap
51
Hoornes Zuid-Oost (de hoven) De drie hoven in Hoornes Zuid-Oost in de bestaande situatie In de oksels van de drie L-vormige galerijflats ten zuiden van de Hoorneslaan liggen drie hoven. Elk van de hoven bestaat uit een plantsoen met grasveldje, struiken, een paar bomen en een speelplaatsje. De hoven liggen elk in een ander stempel en zijn zowel fysiek en visueel niet goed met elkaar verbonden. De hoven worden omringt door garageboxen, de parkeerterreinen van de flats en bij twee hoven door de voorkant van de rijtjeshuizen.
garageboxen
parkeren
Hoorneslaan gallerij flat
parkeren
garageboxen
Plantsoen
rijtjeshuizen
gallerij flat
speeltuin
wandelpad
Conradstraat
garageboxen
parkeren
rijtjeshuizen
Boshuysenstraat
52
Hoornes Zuid-Oost (de hoven) Verbeteringen in de hoven van Hoornes Zuid-Oost De hoven worden omgevormd tot tuinen van de wijk. Elke tuin wordt een sociaal veilige ontmoetingsplek, toegankelijk voor alle bewoners en aantrekkelijk voor alle leeftijden. Elke tuin krijgt een andere invulling zodat er variatie in ontmoetingsplekken voor de buurt ontstaat. De belangrijke thema’s zijn ontmoeten, ontspannen, sporten en spelen en ze worden samen met de buurtbewoners ontworpen en ingericht. Alle tuinen worden met elkaar verbonden door de verbindende route, die overzichtelijk en toegankelijk wordt ontworpen en goed aansluitend op de tuinen en omgeving.
Hoorneslaan
ontspannen
verbindende route sporten
verbindende route Conradstraat
spelen
Boshuysenstraat
53
Hoornes Zuid-Oost (doorsnede van de hoven) Doorsnede hof bij Boshuysenstraat in de bestaande situatie De doorsnede laat ziet dat relatie van het hof met de omringende bebouwing niet optimaal is. Aan drie kanten wordt het hof omringt door garageboxen, de parkeerterreinen van de flats. Dit is weerspiegelt in de beplanting. lage en middel hoge struiken vormen een brede strook / barrière tussen de flats en de groene ruimte. Hierdoor is de sociale controle niet goed en is het hof niet uitnodigend voor bezoekers.
gallerij flats
woning
woning
garageboxen wandelpad
Plantsoen
garageboxen flats parkeren
54
Hoornes Zuid-Oost (doorsnede van de hoven) Verbeteringen hof bij Boshuysenstraat In de nieuwe situatie wordt het hof een ontmoetingsplek waar de buurtbewoners samen komen en te spelen, sporten en of ontspannen en elkaar te ontmoeten. De tuin moet ontworpen worden als een prettige ruimte, omringt door bomen en met beplante randen. Er moet een goede relatie zijn met de omgeving en omringende woningen waardoor de sociale controle wordt versterkt. Bij het ontwerp en inrichting van de tuin is het belangrijk
dat de bewoners van de buurt en belangrijke stakeholders als Dunavie, Welzijnskwartier, scholen en DSV betrokken worden, zodat de tuinen van de wijk gaan leven en een belangrijke plaats in de buurt krijgen. De tuin moet goed toegankelijk zijn en aansluiten op de verbindende route. In de doorsnede is een voorbeeld gegeven op welke manier een natuurlijke manier spelen in de groene tuin geïntegreerd kan worden en de tuin een prettige ontmoetingsruimte voor de buurtbewoners kan zijn
gallerij flats
woning
woning
garageboxen flats verbindende route
speel en ontmoetingsplek ingebed in het groen
parkeren
55
Hoornes Zuid-Oost (Parsstraat) Parsstraat De Parsstraat is onderdeel van de verbindende route en is uitgewerkt in de gebiedsvisie om als leidraad voor andere straten in de wijk te functioneren. Ondergronds staan er een aantal ingrepen gepland voor de afkoppeling van het regenwater van het riool en het warmtenet voor Hoornes Aardgasvrij. Dit heeft invloed op wat er boven de grond gedaan kan worden en is meegenomen in het voorstel. De hoofddoelen zijn vergroenen, opvang van regenwater, betere wandelpaden en het behoudt van de parkeerplaatsen.
bestaande situatie
voorgestelde verbeteringen
56
Hoornes Zuid-Oost (Parsstraat) Doorsnede Parsstraat bestaande situatie De Parstraat heeft een stenig karakter. In de wederopbouwwijken hebben veel straten een breedt profiel. De straat is met 6,3m breder dan voorgeschreven voor een woonwijk. Ook zijn de parkeervakken aan beide zijden van de straat breder dan nodig. De stoep is met name aan de west zijde van de Parstraat smal, waardoor het voor voetgangers geen prettige wandelroute is.
stoep (1,7m)
parkeer (2,4m)
straat (6,3m)
parkeer (2,4m)
stoep (2,1m)
57
Hoornes Zuid-Oost (Parsstraat) Verbeteringen Parsstraat • • • • •
Verbreden stoep voor verbindende route. Vergroenen van straat door lage beplanting aan de west zijde i.v.m.ww onderliggende leidingen. Vergroenen van straat door lage beplanting en planten van extra bomen tussen de parkeervakken aan de oost zijde. Versmallen van de parkeervakken tot 2m (norm) en bestraten met waterdoorlatend materiaal. Versmallen van de rijbaan breedte tot 4,8 m (norm voor woonwijk). (1m) (0,45m) stoep (2,2m)
parkeer (2,0m)
verbindende route
parkeervakken (waterdoorlatend)
(0,45m) straat (4,8m)
versmalde rijbaan
parkeer (2,0m)
stoep (2,0m)
parkeervakken (waterdoorlatend)
58
Hoornes Zuid-West (speerpunten uit de gebiedsvisie) Vergroenen en verbinden Hoornes Zuid-West Verbindende route door de wijk loopt langs het Hoornesplein, DSV en de hoven van de buurt. De wandelroute sluit aan op de oversteekplaatsen op de Hoornes- en Biltlaan en verbindt de buurt met de groene rand. Groene rand langs het Uitwateringskanaal landschappelijk versterkt en beter met de buurt verbonden. De binnenduinrand wordt over de Hoorneslaan de wijk binnengetrokken tot de oorspronkelijke grens en de routes verbindende wijk met de duinen.
route naar ESA-ESTEC
route naar kust
Binnenduinrand
Hoornes Noord-West
Hoorneslaan
DSV Goerie
hof Hoorneslaan
hof hof
hof
bieb
Hoornesplein Uitwateringskanaal
Biltlaan
park
Hoornes Zuid-Oost
Julianabrug
59
Hoornes Zuid-West (vergroenen en verbinden) Groene randen versterken en de wijk in trekken De groene randen van de wijk worden door de bewoners van de Hoornes gewaardeerd. Zij bieden de gelegenheid om te wandelen, sporten en spelen in een groene omgeving. De gebiedsvisie bouwt voort op de bestaande kwaliteiten, versterkt het bestaande landschap en integreert de groene rand beter in te wijk. Het landschap wordt waar mogelijk doorgetrokken in de buurt en de wandelpaden vanuit de buurt lopen door in het park. Langs de kanaaloever wordt een bos- en lommerrijk parklandschap gecreëerd waar boomgroepen en lage natuurlijke beplanting elkaar afwisselen in een parkachtige “Engelse” landschapsstijl. Aan de westzijde wordt het oorspronkelijke landschap van de binnenduinrand hersteld en de wijk ingetrokken tot de natuurlijke grens. De hoofdfietsroute en wandelpaden lopen vanuit de wijk door het landschap naar de kust. In het landschap is er ruimte voor spelen, wandelen, fietsen en kunnen de Romeinse wachttorens op markante punten de routes markeren. 60
Hoornes Zuid-West (ontmoeten en verbinden) De verbindende route en ontmoetingsplekken De verbindende route is een wandelroute die de ontmoetingsplekken en voorzieningen van de vier buurten met elkaar verbindt. De verbindende route is ontworpen als een prettige groene, toegankelijke looproute waaraan de ontmoetingsplekken als de huizen en tuinen van de wijk liggen. De hoven worden de tuinen van de wijk, de ontmoeeen plek voor sportactiviteiten tingsplekken voor de bewoners van de buurt. Elke verbindende route door de buurt hof krijgt een andere functie zodat er een diversiteit van verschillende ontmoetingsplekken langs de route ontstaat, waarbij buurtactiviteiten, sport, spel, ontspannen en ontmoeten centraal staan. De ontmoetingsplekken moeten worden ontworpen voor mensen van alle leeftijden en toegankelijk zijn voor iedereen. Het is hierbij belangrijk dat in elke tuin speelmogelijkheden voor de kleinste kinderen (tot 6 jaar) worden geïntegreerd, zodat zij altijd een speel plek dicht bij hun huis hebben. sport parcour natuurlijke speelplaats voor kinderen uit de buurt en ruimte voor buurt activiteiten
activiteiten tuin sport
spelen
toegankelijk voor iedereen tuin als ontmoetingsplaats voor de buurt
61
Hoornes Zuid-West (duinrand) Bestaande situatie duinrand In de huidige situatie vormt de Hoorneslaan een duidelijke grens tussen het duingebied en de wijk. De Hoorneslaan domineert het gebied en snijdt door de routes die van de Hoornes naar de zee lopen. Aan de ene kant is er een open landschap begroeit met gras en aan de andere kant is het gebied rond de Goerie dicht begroeid met bomen en struiken. Als je goed kijkt kan je in de groene rand het oorspronkelijke landschap van de binnenduinrand herkennen door de hoogte verschillen en de beplanting rond de Goerie en DSV.
route naar kust
duinlandschap
Hoorneslaan route naar kust DSV
Goerie
hof
Uitwateringskanaal
park
62
Hoornes Zuid-West (duinrand) Verbeteringen duinrand • • • • •
Versterken van het natuurlijke landschap door de oorspronkelijke beplanting terug te brengen. Het landschap vloeiend aan beide kanten van de Hoorneslaan in elkaar over laten lopen. Het verbeteren van de oversteekplaatsen voor fiets- en wandelroute over de Hoorneslaan. Aantrekkelijker maken van de fiets- en wandelroutes door ze in het landschap in te bedden. Het integreren van water in de vorm van duinmeertjes om de natuurwaarden van het gebied te versterken.
water in landschap integreren
route naar kust
oversteek
duinlandschap Hoorneslaan
rverbindenderoute
route naar kust DSV
oversteek Goerie
hof
duinlandschap
Uitwateringskanaal
routes naar kust park
63
Hoornes Zuid-West (aandachtspunten duinrand)
Limesroute
De grens van het Romeinse Rijk heeft naar alle waarschijnlijkheid langs de duinrand van de Hoornes gelopen. Een reconstructie van een wachttoren kan de limesroute zichtbaar maken en een belangrijke rustplaats langs de groene route vormen. De toren markeert de entree naar het duingebied en kan verschillende functies herbergen (expo, café, etc.)
Oversteken van de Hoorneslaan
De Hoorneslaan vormt een barière voor wandelaars en fietsers en belemmert een goede verbinding tussen de wijk en de kust. Goede en veilige oversteek mogelijkheden zijn belangrijk om het strand en de duinen beter toegankelijk te maken voor de bewoners, hierbij moeten fietsers en wandelaars prioriteit krijgen.
Sport en spel in de duinrand
Het natuurlijke landschap van de duinrand biedt goede mogelijkheden om natuurlijke speel- en sportplaatsen te maken, ingebed in het groen.
64
Hoornes Zuid-West (doorsnede duinrand) Woningcomplex aan de duinrand in de bestaande situatie De flats liggen met hun achterkant naar de duinrand waarop de bewoners goed zicht hebben. De meeste woningen liggen opgetild van het maaiveld en er is weinig passage direct langs de woningen waardoor men geen problemen met inkijk heeft. Van het oorspronkelijke landschap langs de duinrand is echter niet veel meer te herkennen. De bewoners kijken uit op een grote parkeerplaats en de
drukke doorgaande weg (de Hoorneslaan), verder is er overal gazon. Hierdoor mist de rand de kwaliteiten van het oorspronkelijke landschap zoals het park bij de duinrand van Rijnsoever.
woning Hoorneslaan
fietspad
groenstrook
parkeerplaats (11m)
woning
binnentuin
65
Hoornes Zuid-West (doorsnede duinrand) Doorsnede woningcomplex aan de duinrand in de nieuwe situatie • •
•
Versterken van het natuurlijke landschap door de oorspronkelijke beplanting terug te brengen. Het landschap vloeiend aan beide kanten van de Hoorneslaan in elkaar over laten lopen en te verbinden met de bestaande tuin van DSV. Het verbeteren van de oversteekplaatsen voor fiets- en wandelroute over de Hoorne-
• •
slaan. Aantrekkelijker maken van de fiets- en wandelroutes door ze in het landschap in te bedden. Het integreren van water in de vorm van duinmeertjes om de natuurwaarden van het gebied te versterken.
woning Hoorneslaan
groen
wandelfietspad
groen
parkeerplaats (11m)
woning
binnentuin
66
Hoornes Zuid-West (groene rand kanaal) Bestaande situatie groene rand langs het Uitwateringskanaal t.h.v. de Groen van Pinksterenweg De groene rand ligt tussen Hoornes ZuidWest en het Uitwateringskanaal in. De parkzone heeft landschappelijke kwaliteiten met grote bomen in het gras en de ligging langs het water. Door de beperkte doorgangen is er geen goede visuele en fysieke verbinding tussen de buurt en het park. Het groene park aan de kanaal zijde verschillend sterk in stijl van groene openbare ruimte aan de straat zijde.
plantsoen
Groen van Pinksterenweg
park Uitwateringskanaal
67
Hoornes Zuid-West (groene rand kanaal) Nieuwe situatie groene rand langs het Uitwateringskanaal t.h.v. de Groen van Pinksterenweg • • • • • •
De verbinding tussen park en buurt versterken. Doortrekken parkstrook tot aan plantsoenen en de Groen van Pinksterenweg vergroenen. Versterken en vernatuurlijken van het bos en lommerrijke parklandschap. Wandelpaden vanuit de buurt het park in laten lopen. Wandel- en fietspaden in het groen inbedden. Water op een natuurlijke wijze in het park integreren en creëren van ecologische oevers langs het kanaal.
park
Plantsoen Groen van Pinksterenweg
park
Uitwateringskanaal water in park integreren
natuurlijke oevers
68
Hoornes Zuid-West (doorsnede groene rand kanaal) Bestaande situatie groene rand langs het Uitwateringskanaal t.h.v. de Groen van Pinksterenweg De doorsnede laat zien dat de grens van het park bij de achtertuin van de huizen ligt. Achter de huizen ligt de woonwijk met de straat, plantsoenen en parkeerplaatsen. De parkzone heeft landschappelijke kwaliteiten met grote bomen in het gras en de ligging langs het water, deze kwaliteiten zijn minder terug te vinden in de woonwijk. Door de beperkte
doorgangen tussen de huizen door is er geen goede visuele en fysieke verbinding tussen de buurt en het park. De woningen vormen een scherm en hierdoor belemmeren ze de relatie van de achterliggende buurt met het park.
grens park landschap
Uitwateringskanaal
park
planten buffer
achtertuin
woning
voortuin
parkeren
straat
beplanting
straat
69
Hoornes Zuid-West (doorsnede groene rand kanaal) Verbeteringen groene rand langs het Uitwateringskanaal t.h.v. de Groen van Pinksterenweg • • • •
De verbinding tussen park en buurt versterken. Doortrekken parkstrook tot aan plantsoenen en de Groen van Pinksterenweg. Versterken en vernatuurlijken van het bos en lommerrijke parklandschap. Wandelpaden vanuit de buurt het park in laten lopen.
Uitwateringskanaal
park
• •
Wandel- en fietspaden in het groen inbedden. Water op een natuurlijke wijze in het park integreren en creëren van ecologische oevers langs het kanaal.
planten buffer
achtertuin
woning
voortuin
voortzetting park
straat
beplanting
straat
70
Hoornes Zuid-West (groene rand Torenflats) Bestaande situatie parkstrook langs het kanaal bij de Torenflats In de analyse is naar voren gekomen dat de verbinding tussen de ”torenflats” de omgeving niet goed is. De ”torenflats” zijn omringt door parkeergelegenheden en slecht verbonden met de speelveldjes tussen de flats. Op hun beurt zijn deze groene ruimtes weer slecht verbonden met de parkstrook langs het Uitwateringskanaal doordat het hoog opgegroeide struikgewas een barrière vormt tussen beiden. Uit bouwtechnisch onderzoek is gebleken dat op de lange termijn de flats gesloopt moeten worden. Bij sloop-nieuwbouw in de toekomst moeten de nieuwbouwplannen passen in en bijdragen aan de gebiedsvisie.
speelveldje tussen flats
torenflat
speelveldje tussen flats torenflat
hoge begroeiing
torenflat Hoornesplein Groen van Pinksterenweg
park Uitwateringskanaal
Julianabrug
71
Hoornes Zuid-West (groene rand Torenflats) Verbeteringen parkstrook langs het kanaal bij de Torenflats • • • • • • •
Hoornesplein
onderdeel van project herinrichting Hoornesplein
De verbinding tussen park en buurt versterken door openheid te creëren. Doortrekken parkstrook tot aan de “torenflats” en speelveldjes er in integreren. Versterken en vernatuurlijken van het bos en lommerrijke parklandschap. Wandelpaden vanuit de buurt het park in laten lopen. Wandel- en fietspaden in het groen inbedden. Groen van Pinksterenweg in het groen inbedden en oversteken verbeteren. Water op een natuurlijke wijze in het park integreren en creëren van ecologische oevers langs het kanaal.
torenflat
speelveldje in park tussen flats
torenflat
speelveldje in park tussen flats
open park landschap
torenflat
natuurlijke oevers
Uitwateringskanaal
onderdeel van project herinrichting Biltlaan/Julianabrug
water in park integreren
Julianabrug
72
Hoornes Zuid-West (doorsnede groene rand Torenflats) Bestaande situatie parkstrook langs het kanaal bij de Torenflats De doorsnede van het speelveld aan de Treubstraat laat goed zien dat de relatie van de torenflats en omringende ruimte wordt gehinderd. Aan de kanaal kant is er 5 à 6 meter hoog struikgewas dat doorloopt naar de kroon van de boom. De beplanting vormt hier een hoog scherm dat het uitzicht op en de doorgang naar het park hindert. Aan de noordkant liggen tussen de flats twee winkelgebouwen. De winkels en dansschool die hierin gevestigd
zijn liggen met hun rug naar het speelveld en verhinderen een goede relatie met het plein en de hoornespassage.
struiken kanaal
parkstrook
winkel speelveld
Hoornesplein
73
Hoornes Zuid-West (doorsnede groene rand Torenflats) Verbeteringen parkstrook langs het kanaal bij de Torenflats • • • • •
De verbinding tussen park en buurt versterken door openheid te creëren. Doortrekken parkstrook tot aan de “torenflats” en speelveldjes er in integreren. Versterken en vernatuurlijken van het bos en lommerrijke parklandschap. Wandelpaden vanuit de buurt het park in laten lopen. Wandel- en fietspaden in het groen inbed-
• •
den. Groen van Pinksterenweg in het groen inbedden en oversteken verbeteren. Water op een natuurlijke wijze in het park integreren en creëren van ecologische oevers langs het kanaal.
onderdeel van project Hoornesplein
struiken kanaal
parkstrook
winkel speelveld
Hoornesplein
74
Hoornes Zuid-West (de hoven) Drie hoven in Hoornes Zuid-West in de bestaande situatie In de oksels van de drie L-vormige galerijflats ten zuiden van de Hoorneslaan liggen drie hoven. Elk van de hoven bestaat uit een plantsoen met struiken, een paar bomen en een speelplaatsje. De hoven liggen elk in een ander stempel en zijn zowel fysiek en visueel niet goed met elkaar verbonden. De hoven worden omringt door bebouwing en liggen vescholen binnen het stempel. Ze hebben geen duidelijke relatie de omringende woningen.
hof
Hoorneslaan
hof Troelstrastraat
Kuiperstraat
hof
75
Hoornes Zuid-West (de hoven) Verbeteringen in de hoven van Hoornes Zuid-West De hoven worden omgevormd tot tuinen van de wijk. Elke tuin wordt een ontmoetingsplek sociaal veilig toegankelijk voor alle bewoners van de buurt en aantrekkelijk voor alle leeftijden. Elke tuin krijgt een andere invulling zodat er variatie in ontmoetingsplekken voor de buurt ontstaat. De belangrijke thema’s zijn ontmoeten, ontspannen, sporten en spelen en ze worden samen met de buurtbewoners ontworpen en ingericht. Alle tuinen worden met elkaar verbonden door de verbindende route, die overzichtelijk, toegankelijk en sociaal veilig wordt ontworpen en goed aansluitend op de tuinen en omgeving.
ontmoetings tuin Hoorneslaan
sportveldje verbindende route
parcour
Troelstrastraat
verbindende route
natuurlijke speeltuin
Kuiperstraat
tuin als ontmoetingsplek
een plek voor sportactiviteiten
natuurlijke speelplaats
76
Hoornes Zuid-West (doorsnede hof) Bestaande situatie hof bij Troelstrastraat De doorsnede laat ziet dat relatie van het hof met de omringende bebouwing niet optimaal is. Aan de noord zijde van het hof ligt de parkeergelegenheid en toegang tot garageboxen van de flats. Dit is weerspiegelt in de beplanting, lage en middel hoge struiken vormen een brede strook / barrière tussen de flats en de groene ruimte. Aan de andere kant is het hof niet goed zichtbaar vanaf de Troelstrastraat. Tussen de weg en het hof liggen parkeervak-
ken of struikgewas. Hierdoor is de sociale controle niet op het hof niet goed.
woning gallerijflat
‘Flinstone’woning
Troelstrastraat
speelplaats
groene buffer
toegang tot garageboxen
77
Hoornes Zuid-West (doorsnede hof) Verbeteringen hof bij Troelstrastraat In de nieuwe situatie wordt het hof een ontmoetingsplek waar de buurtbewoners samen komen en te spelen, sporten en of ontspannen en elkaar te ontmoeten. De tuin moet ontworpen worden als een prettige ruimte, omringt door bomen en met beplante randen. Er moet een goede relatie zijn met de omgeving en omringende woningen waardoor de sociale controle wordt versterkt. Bij het ontwerp en inrichting van de tuin is het belangrijk dat de bewoners van de buurt en belangrijke stake-
holders als het Welzijnskwartier, de scholen en DSV betrokken worden, zodat de tuinen van de wijk gaan leven en een belangrijke plaats in de buurt krijgen. De tuin moet goed toegankelijk zijn en aansluiten op de verbindende route. In de doorsnede is een voorbeeld gegeven op welke manier een natuurlijke manier sport in de groene tuin geïntegreerd kan worden en de tuin een prettige ontmoetingsruimte voor de buurtbewoners kan zijn.
woning gallerijflat
‘Flinstone’woning
Troelstrastraat
speelplaats
groene buffer
toegang tot garageboxen
78
Hoornes Noord-West (speerpunten uit de gebiedsvisie) Vergroenen en verbinden in Hoornes Noord-West
binnenduinrand
groene rand Rijnsoever
hof
Hoornes Zuid-West
Verbindende route door de wijk loopt langs de Pnielkerk, de scholen, sporthal, het Kwadrant en de hoven van de buurt. De wandelroute sluit aan op de oversteekplaatsen op de Hoornes- en Biltlaan en verbindt de buurt met de groene rand. De groene rand van Rijnsoever wordt versterkt en beter met de buurt verbonden. De binnenduinrand wordt over de Melkweg heen de wijk binnengetrokken en de routes verbindende wijk met de duinen.
hof
park
sporthal
hof school
Hoorneslaan
school Kwadrant Biltlaan
Pnielkerk
Hoornes Noord-Oost
79
Hoornes Noord-West (vergroenen en verbinden) Groene randen versterken en de wijk in trekken De groene randen van de wijk worden door de bewoners van de Hoornes gewaardeerd. Zij bieden de gelegenheid om te wandelen, sporten en spelen in een groene omgeving. De gebiedsvisie bouwt voort op de bestaande kwaliteiten, versterkt het bestaande landschap en integreert de groene rand beter in te wijk. Het landschap wordt waar mogelijk doorgetrokken in de buurt en de wandelpaden vanuit de buurt lopen door in het park. Aan de westzijde wordt het oorspronkelijke landschap van de binnenduinrand versterkt en over de Melkweg de wijk ingetrokken. Fietsen wandelpaden lopen vanuit de wijk naar het landschapspark aan de duinrand en sluiten aan op de Koepelduinen. In het landschap is er ruimte voor spelen, wandelen, fietsen. Waar mogelijk wordt de groene rand met Rijnsoever de buurt ingetrokken. Hierdoor wordt de biodiversiteit vergroot en de groene rand met de verbindende route verbonden.
80
Hoornes Noord-West (verbinden en ontmoeten) De verbindende route en ontmoetingsplekken De verbindende route is een wandelroute die de ontmoetingsplekken en voorzieningen van de vier buurten met elkaar verbindt. De verbindende route is ontworpen als een prettige groene, toegankelijke looproute waaraan de ontmoetingsplekken als de huizen en tuinen van de wijk liggen. De hoven worden de tuinen van de wijk, de ontmoetingsplekken voor de bewoners van de buurt. Elke hof krijgt een andere functie zodat er een diversiteit van verschillende ontmoetingsplekken langs de route ontstaat, waarbij sport, spel, ontspannen en ontmoeten centraal staan. De ontmoetingsplekken moeten worden ontworpen voor mensen van alle leeftijden en toegankelijk zijn voor iedereen. Het is hierbij belangrijk dat in elke tuin speelmogelijkheden voor de kleinste kinderen (tot 6 jaar) worden geïntegreerd, zodat zij altijd een speel plek dicht bij hun huis hebben.
sport parcour
verbindende route door de buurt
sportactiviteiten als skaten bij de sporthal
bloemenrijke en biodiverse tuin voor de buurt
natuurlijke speelplaats voor de buurtkinderen
tuin
spelen sport (skaten)
sport- en hindernissenparcour voor verschillende leeftijden om bewegen te stimuleren
81
Hoornes Noord-West (duinrand) Bestaande situatie binnenduinrand In de huidige situatie vormen de Melkweg en Hoorneslaan een duidelijke grens tussen het park langs de duinrand en de wijk. De wegen domineren het gebied en er zijn geen duidelijke routes door die hier van de Hoornes naar de zee lopen. Een groot obstakel tussen de Koepelduinen en de Hoornes is de camping. De camping is omringt door een begroeide aardenwal waardoor die niet in het zicht ligt. De wal buigt de routes die vanuit de wijk richting de kust lopen af naar het noorden of zuiden. Dit bemoeilijkt de verbinding tussen Hoornes Noord-West en het duingebied.
wal rond camping park aan de duinrand
groene vinger Rijnsoever
camping
Melkweg
wal rond camping
park
Hoorneslaan
hof
DSV
82
Hoornes Noord-West (duinrand) Verbeteringen duinrand •
•
•
•
• •
Versterken van het natuurlijke landschap door de oorspronkelijke beplanting terug te brengen. Het landschap vloeiend aan beide kanten van de Melkweg en Hoorneslaan in elkaar over laten lopen. Het verbeteren van de oversteekplaatsen voor fiets- en wandelroute over de Melkweg. Aantrekkelijker maken van de fiets- en wandelroutes door ze in het landschap in te bedden. Verbindende route op duinlandschap laten aansluiten. Het integreren van water in de vorm van duinmeertjes om de natuurwaarden van het gebied te versterken.
landschap binnenduinrand versterken
wal rond camping park aan de duinrand
oversteek
camping groene vinger Rijnsoever Melkweg oversteek
wal rond camping
over- water in steek landschap integreren
rverbindenderoute
Hoorneslaan
hof
DSV
83
Hoornes Noord-West (doorsnede duinrand) Binnenduinrand t.h.v. de Melkweg in de huidige situatie De Melkweg domineert het gebied en snijdt de wijk af van het park langs de duinrand. Er zijn geen duidelijke routes door die hier vanuit de wijk de weg oversteken naar het park. Vauit de wijk heeft men zicht op de aardenwal die de camping omringt. De camping vormt een groot obstakel tussen de Coepelduynen en de Hoornes. De camping is omringt door een begroeide aardenwal waardoor die niet in het zicht ligt. Dit bemoeilijkt de verbinding tus-
sen Hoornes Noord-West en het duingebied.
woning
duinrand (afscherming camping)
Campingweg met parkeerplaatsen
park
fiets+wandelpad
Melkweg
wandelpad
groenstrook
84
Hoornes Noord-West (doorsnede duinrand) Binnenduinrand t.h.v. de Melkweg in de nieuwe situatie • • •
Versterken van het natuurlijke landschap door de oorspronkelijke beplanting terug te brengen. Het landschap vloeiend aan beide kanten van de Melkweg in elkaar over laten lopen. Aantrekkelijker maken van de fiets- en wandelroutes door ze in het landschap in te bedden.
woning
duinrand (afscherming camping)
Campingweg met parkeerplaatsen
wandelpad park
fiets+wandelpad
Melkweg
wandelpad park
85
Hoornes Noord-West (de Hoven) Bestaande situatie van de drie hoven in Hoornes Noord-West De drie hoven worden elk aan twee kanten omringd door flats en aan twee kanten door straten. Elk van de hoven bestaat uit een grasveldje, struiken, een paar bomen en een speelplaatsje. De hoven liggen elk in een ander stempel en zijn zowel fysiek en visueel niet goed met elkaar verbonden. Ze hebben geen directe relatie de omringende woningen en zijn slecht geintegreerd in de omgeving. Achter de portiekflats ligt een parkstrook met wandelroute, die de grens vormt tussen de Hoornes en Rijnsoever. De parkstrook en de hoven zijn zowel fysiek als visueel slecht met elkaar verbonden.
portiekflat groene vinger Rijnsoever
hof park Fagelstraat
portiekflat
hof Talmastraat portiekflat
Hoorneslaan
hof
86
Hoornes Noord-West (de Hoven) Verbeteringen in de hoven van Hoornes Noord-West De hoven worden omgevormd tot tuinen van de wijk. Elke tuin wordt een sociaal veilige ontmoetingsplek, toegankelijk voor alle bewoners van de buurt en aantrekkelijk voor alle leeftijden. Elke tuin krijgt een andere invulling zodat er variatie in ontmoetingsplekken voor de buurt ontstaat. De belangrijke thema’s zijn ontmoeten, ontspannen, sporten en spelen en ze worden samen met de buurtbewoners ontworpen en ingericht. Alle tuinen worden met elkaar en het park achter de portiekflats verbonden door de verbindende route. De wandelroutes zijn sociaal veilig, overzichtelijk en toegankelijk, en sluiten goed aan op de tuinen en omgeving.
verbindende route
sportparcour park met wandelroute ontmoetings tuin verbindende route
natuurlijke speeltuin
tuin als ontmoetingsplek
natuurlijke speelplaats
een plek voor sportactiviteiten
87
Hoornes Noord-West (doosnede hof) Doorsnede hof ter hoogte van de Fagelstraat in de bestaande situatie Aan de westkant is de relatie van de portiekflats met de parkstrook goed. De groenstrook is hier echter smal. Er is weinig ruimte tussen de flatgebouwen waardoor er geen goede relatie van de achterliggende straten met het groen is. Er is geen goede relatie tussen de flats en het hof. Ook is er geen goede relatie tussen het hof en de parkstrook dat achter de portiekflats ligt.
woning
parkeren
hof
parkeren
straat
stoep
portiekflat
voetpad
park
88
Hoornes Noord-West (doosnede hof) Verbeteringen hof t.h.v. de Fagelstraat In de nieuwe situatie wordt het hof een ontmoetingsplek waar de buurtbewoners samen komen en te spelen, sporten en of ontspannen en elkaar te ontmoeten. De tuin moet ontworpen worden als een prettige ruimte, omringt door bomen en met beplante randen. Er moet een goede relatie zijn met de omgeving en omringende woningen waardoor de sociale controle wordt versterkt. Bij het ontwerp en inrichting van de tuin is het belangrijk
dat de bewoners van de buurt en belangrijke stakeholders als Dunavie, het Welzijnskwartier, de scholen en DSV betrokken worden, zodat de tuinen van de wijk gaan leven en een belangrijke plaats in de buurt krijgen. De tuin moet goed toegankelijk zijn en aansluiten op de verbindende route en het park achter de portiekflats. In de doorsnede is een voorbeeld gegeven op welke manier een groene tuin geïntegreerd kan worden en een prettige ontmoetingsruimte voor de buurtbewoners kan zijn.
woning
hof
parkeren
straat
stoep
voetpad
park
89
Hoornes Noord-West (sporthal en scholen) Bestaande situatie t.h.v Schimmelpennickstraat en Jaap Bergmanstraat
park
Dit deel van de buurt is pas in een later stadium ontwikkeld en heeft geen herkenbare stempelstructuur. Er liggen een aantal belangrijke voorzieningen, maar deze zijn niet goed met elkaar en de buurt verbonden door een ontbrekende structuur. Hierdoor liggen de voorzieningen geïsoleerd van elkaar en zijn niet goed in de buurt geïntegreerd.
Sporthal Rijnsoever
Mr J.J.L van der Brugghenschool park Marnixschool
Kwadrant
Hoorneslaan
90
Hoornes Noord-West (sporthal en scholen) Nieuwe situatie t.h.v. Schimmelpennickstraat en Jaap Bergmanstraat Alle voorzieningen en toekomstige ontmoetingsplekken worden met elkaar en de groenevinger van Rijnsoever (de parkstrook tussen de wijken Hoornes en Rijnsoever) verbonden door de verbindende route. De wandelroutes zijn sociaal veilig, overzichtelijk en toegankelijk, en sluiten goed aan op de gebouwen en omgeving.
groene vinger Rijnsoever
Sporthal Rijnsoever sportveld
verbindende route parkje
skatebaan Mr J.J.L van der Brugghenschool entree school
groene vinger Rijnsoever
Marnixschool
verbindende route
Kwadrant
Hoorneslaan
91
Hoornes Noord-West (doorsnede bij de sporthal) Bestaande situatie ter hoogte van de Schimmelpenninckstraat De sporthal is een belangrijke voorziening voor de bewoners van de Hoornes en Rijnsoever, maar ligt geïsoleerd in de buurt. De parkeerplaats ligt tussen en woningen en de sporthal in, het gebouw is gesloten naar buiten toe en het sportveld ligt achter af.
woning
sporthal Rijnsoever
straat
parkeren
stoep
voetbalveld (asfalt)
92
Hoornes Noord-West (doorsnede bij de sporthal) Verbeteringen ter hoogte van de Schimmelpenninckstraat • • •
De verbindende route sluit aan op de hoofdentree van de sporthal. Voor de hoofdentree wordt er een ontmoetings- en speelplaats gecreëerd voor jongeren, met bijvoorbeeld een skatebaan. De beplanting en herinrichting creëren een prettige en sociaal veilige ontmoetingsplaats.
woning
sporthal Rijnsoever
straat
parkeren
verbindende route en speelplaats
voetbalveld (asfalt)
93
Hoofstuk 3: Verdichtensopgaves voor de Hoornes
94
Verdichten binnen structuur van de Hoornes Ruimte en mogelijkheden Als naoorlogse modernistische wijk heeft de Hoornes een ruime stedenbouwkundige opzet. Dit biedt ruimte en kansen om de verduurzamings- en verdichtingsopgave op een goede manier binnen de wijk te integreren. Binnen de huidige opzet zal er goed gekeken moeten worden hoe deze opgaven een bijdrage kunnen leveren aan de verbetering van de wijk zonder de bestaande kwaliteiten te verliezen. Binnen de Hoornes hebben een groot aantal stempels een strakke structuur (in zwart aangegeven). Binnen deze stempels zal bij nieuwbouw of herstructurering goed gekeken moeten worden hoe deze ingepast kunnen worden zonder de kwaliteit en structuur aan te tasten. Een aantal stempels kent een lossere structuur (in donker grijs aangegeven). Ze herbergen vaak een bijzondere functie zoals scholen. Nieuwbouw kan hier makkelijker worden ingepast zonder de oorspronkelijke structuur aan te tasten. Het centrum van de wijk en de westelijke rand kent geen duidelijke structuur (in licht grijs aangegeven). Nieuwbouw kan hier bijdragen om de structuur van de wijk te versterken. 95
Opvangen bevolkingsgroei in de wijk Prognose bevolkingsgroei Het aantal inwoners en aantal huishoudens blijft groeien in de gemeente. Volgens de WBR 2019 neemt het inwonertal van Katwijk toe van zo’n 65.300 inwoners nu naar 69.200 in 2030 en 72.300 in 2040. Katwijk heeft een relatief jonge bevolking. Dat betekent dat de vergrijzing, die zich ook in Katwijk voordoet, in vergelijking met veel andere gemeenten minder sterk is. Er wordt verwacht dat het aantal 1-en 2 persoonshuishoudens zal toenemen (dit zijn met name jongeren en ouderen). Hierdoor zal de druk op starters en ouderen woningen toenemen.
96
Mogelijke toekomstige verdichtings locaties Verschillende verdichtings mogelijkheden in de wijk In de Hoornes zijn er een aantal locaties waar het in de toekomst mogelijk zou kunnen zijn om te verdichten. Voor een aantal van deze locaties bestaan al plannen, terwijl andere locaties interessant zouden kunnen zijn om te onderzoeken in de toekomst. Om een goed overzicht te geven zijn de locaties onderverdeeld in vier categorieën die elk anders van karakter zijn en benaderd kunnen worden vanuit een andere invalshoek. Grootschalige herstructurering binnen stempels Omvorming locaties scholen en gemeentelijke instellingen voor woningbouw eventueel gemend met bestaande voorzieningen Kerkelijke locaties waarbij woningbouw een generator kan vormen voor renovatie of nieuwbouw van de religieuse gebouwen Zoekgebieden voor kleinschalige toevoeging van woningen rond de hoven, aan, op of bij de bestaande flats 97
Verschillende manieren van verdichten Bouwen binnen de huidige structuur van de wijk
Bouwen met gesloten bouwblokken
Bouwen met losstaande gebouwen in het groen
Grote delen van de Hoornes hebben een duidelijke modernistische stedenbouwkundige opzet. Nieuwbouw die binnen deze structuur past zal zich eenvoudig binnen de bestaande bebouwing integreren en recht doen aan de kwaliteiten van de modernistische ideeën. Hierbij kan gedacht worden aan het toevoegen van woningen binnen de huidige stempels of sloop-nieuwbouw van flats binnen de huidige structuur. Het voorbeeld uit Pendrecht (Rotterdam) is geeft een goed beeld van het toevoegen van een woonblok binnen de huidige structuur. Het kleinschalige blok schermt het hof af van de grote weg en begrensd de ruimte, zonder af te doen aan de kwaliteiten van licht lucht en ruimte.
Binnen de modernistische beweging werd er afstand genomen van het traditionele gesloten bouwblok. In de stedenbouw en architectuur streefde men naar licht, lucht en ruimte. De opzet van de wijk is ruim met de gebouwen los in de ruimte gepositioneerd zonder een heldere relatie met de openbare ruimte. Hierdoor is het voor de bewoners moeilijk om zich te oriënteren in de wijk. Het gesloten blok kent een duidelijke oriëntatie en heeft een buiten en binnenkant. De binnenruimte werkt complementair met de open opzet van de wijk en kan een geborgen ruimte creëren voor de bewoners. Vrijburcht in Amsterdam is een mooi voorbeeld van een moderne variant op het gesloten blok. Wonen en diverse functies zijn gecombineerd en liggen rond een groene binnentuin.
Eén van de belangrijkste ideeën van de modernistische architect Le Corbusier was om de gebouwen los in het landschap te plaatsen. In de Hoornes staan veel gebouwen wel los in de ruimte maar niet in het groen. Hierdoor is er vaak een slechte relatie tussen de bebouwing en het groen van bijvoorbeeld het hof of de rand en missen de woningen een van de basis kwaliteiten van de modernistische stedenbouw. Door de nieuwe gebouwen in het landschap te integreren passen ze goed in de open opzet van de wijk en dragen ze bij aan de leef kwaliteit van de wijk. Door deze typologie toe te passen aan de randen geeft het de mogelijkheid om het landschap beter in de wijk te integreren. De nieuwbouw van DSV aan de duinrand is een goed voorbeeld van nieuwbouw ingebed in het groen.
98
Bouwen aan de toekomst van de wijk
De bouwen aan vriendelijke lanen
Bouwen aan de verbindende route
Bouwen aan de groene randen
De Hoornes- en Biltlaan vormen onaantrekkelijke verkeersaders. Het om het beeld te verbeteren moet de nieuwe bebouwing inspelen op de schaal van de brede lanen, en de snelheid en intensiteit van het verkeer. Het versterken van de groene karakter en aantrekkelijke architectuur zullen het aanzien van de lanen verbeteren.
De route kan functioneren als de missende verbindende openbare ruimte voor de hele wijk. Het verbint op menselijke schaal de verschillende buurten, voorzieningen en groene ontmoetingsplekken met elkaar.
De groene randen hebben veel kwaliteiten die versterkt kunnen worden door het natuurlijke landschap te accentueren. Door het groen in de wijk te trekken kunnen zijn landschappelijke kwaliteiten de Hoornes versterken. De bebouwing aan de rand moet ingebed worden in het groen.
Aandachtspunten zijn hier: - Creëren van aantrekkelijke straatprofielen door bebouwing en beplanting - Betere beleving van de lanen door het markeren van belangrijke punten - Inspelen op de schaal van de lanen
Aandachtspunten zijn hier: - De architectuur moet bijdrage aan de afwisseling en aantrekkelijkheid van de route - Spreiding van activiteiten langs de route - Gebouwen oriënteren op de route en ontmoetingsplekken - Het versterken van de sociale controle langs de route en ontmoetingsplaatsen - bouwen op de menselijke schaal
Aandachtspunten zijn hier: - Gebouwen in de groene ruimte plaatsen - Versterken van het natuurlijke landschap rond de gebouwen - De bouwing zo positioneren dat de groene randen in de wijk getrokken kunnen worden 99
Ruimtelijk vraagstuk van het verdichten Het vinden van de balans tussen de aspecten van het verdichten die en beslag doen op de ruimte De gemeente Katwijk heeft zich in de afgelopen decennia in rap tempo steeds verder uitgebreid en verdicht waardoor er een grote druk op de beschikbare ruimte is ontstaan. De gemeente wil binnen haar grenzen kijken waar het mogelijk is om verder te verdichten en wil in de zelfde tijd ook de leef kwaliteit voor haar bewoners verbeteren door te vergroenen. Daarnaast betekend het bouwen van extra woningen ook dat er extra parkeergelegenheden voor de nieuwe bewoners moet worden gecreëerd, om de parkeerdruk niet verder te verhogen. Bij elk bouwproject zal er gekeken moeten worden naar de balans tussen de drie hieronder staande aspecten van het verdichten die een beslag doen op de beschikbare ruimte. Deze afwegingen zullen per project genomen moeten worden.
Ruimtebeslag bebouwing
Kwaliteit van de groene ruimte
Ruimtebeslag parkeren
Om meer woningen te creëren zal er gebouwd moeten worden. Om de woningen te realiseren moet er ruimte beschikbaar zijn of gemaakt worden. Omdat de ruimte binnen Katwijk steeds schaarser wordt is het verstandig om de woningen een effeciente wijze toe te voegen. Als er wordt verdicht in de Hoornes moet de woningbouw worden ingevoegd tussen de bestaande bebouwing. Er moet goed gekeken worden naar hoe de woningen in hun omgeving passen en welke bouwhoogtes goed aansluiten bij de omringende bebouwing en situering in de wijk.
De kwaliteit van de openbare ruimte en het groen zijn zeer belangrijk voor de leefomgeving van de bewoners. Als er binnen de wijk verdicht wordt zal er meer druk ontstaan op de ruimte, een intensiever gebruik van de openbare ruimte en extra infrastructuur om de toegankelijkheid te verzorgen. Per locaties zal er gekeken moeten worden welke kansen er liggen om bij te dragen aan het verbeteren van de openbare ruimte. Hoe kan de nieuwbouw aansluiten op het omringende groen, wandel en fietsroutes en hoe kan de sociale veiligheid verbeterd worden. Ook kunnen groene daken en binnentuinen een grote bijdrage leveren voor het versterken van de biodiversiteit, de opvang van regenwater en het voorkomen van hittestress.
Binnen de gemeente Katwijk zijn er parkeernormen waar aan voldaan moet worden bij de bouw van nieuwe woningen. De woningbouwprojecten moeten zelf met een parkeeroplossing komen om aan de normen te voldoen en geen beslag te leggen op de openbare ruimte. De parkeernormen leggen vaak een relatief hoog beslag op de beschikbare ruimte en zijn vaak bepalend voor het aantal woningen dat gerealiseerd kan worden. Ook wordt de beperkt beschikbare open ruimte van het bouwkavel vaak voor een zeer groot gedeelte ingenomen door het parkeren en blijft er weinig ruimte over voor het groen. Bebouwd parkeren geïntegreerd binnen het gebouw of onder het dek van de binnentuin is een goede oplossing om aan alle vragen te voldoen. 100