CConstaterende datKapelle
Koppel je AI →
Document · PDF

F.8l Bijlage 11 - Bidbook Memorial 40-45 (2023)

Raadsvergadering 2 september 2025, gemeente KapelleBij agendapunt: Vaststellen Lijst Ingekomen Stukken (LIS) 2 september 202514.252 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Vrijheid moet je koesteren. Helden moet je eren. La Liberté. Il faut la chérir. Honorons les héros.

JEAN BAZILLE

Onze droom voor morgen Notre rêve de demain

MEMORIAL 40-45 Kapelle

INHOUDSOPGAVE / TABLE DES MATIÈRES

15 mei 1940 staat bekend als de dag waarop Nederland capituleerde. De provincie Zeeland viel niet onder de capitulatie en gaf zich in werkelijkheid pas twee dagen later over ... Door Franse troepen werd een verdediging opgezet. Zeeuwse burgers ontfermden zich spontaan over de dode en gewonde Franse militairen.

Zeeuwse burgers ontfermden zich over de dode en gewonde Franse militairen. Des civils zélandais prirent soin des morts et des blessés Français.

Le 15 mai 1940 est le jour où les Pays-Bas capitulent. La province de Zélande est l’exception et ne se rend en fait que deux jours plus tard... Des troupes françaises organisent une ligne de défense. Des civils zélandais prennent soin des morts et des blessés Français. JEAN SIMON

02

VOORWOORD / PRÉFACE

04

INLEIDING / INTRODUCTION

08

WAT IS ER NODIG VOOR HET NIEUWE MUSEUM / QUE FAUT-IL POUR LE NOUVEAU MUSÉE

10

WIE ZIJN WIJ / QUI SOMMES-NOUS

14

ONZE BEZOEKERS EN HUN WENSEN / NOS VISITEURS ET LEURS SOUHAITS

18

ONS VERHAAL / NOTRE HISTOIRE

22

SFEER & INSPIRATIE / AMBIANCE & INSPIRATION

26

IMPRESSIE TENTOONSTELLING / IMPRESSION DE L’EXPOSITION

34

BRIEF / LETTRE

36

GEBOUW / BÂTIMENT

44

NOG NOOIT ZO STERK / JAMAIS AUSSI FORTS

46

SUMMARY / RÉSUMÉ - ANGLAIS

50

REALISATIE – BEGROTING / RÉALISATION – BUDGET

52

TOT SLOT / POUR CONCLURE

‘La commune d’Orry-la-Ville soutient le projet de Memorial 40-45 Kapelle, afin de garder vive la mémoire des sacrifices consentis par les soldats français, pour que la liberté demeure.’ NATHANAEL ROSENFELD BURGEMEESTER / LE MAIRE DE ORRY-LA-VILLE

‘De gemeente Orry-la-Ville steunt het project Memorial 40-45 Kapelle, om de herinnering aan de offers van de Franse soldaten levend te houden en de vrijheid te behouden.’

02

‘De geschiedenis tot leven brengen is echter niet alleen een jaarlijks gebaar.’

‘Faire vivre l’histoire, ce n’est toutefois pas un geste une fois par an.’

VOORWOORD

PRÉFACE

François Alabrune

François Alabrune

Ambassadeur van Frankrijk

Ambassadeur de France

Elk jaar ontmoeten Fransen en

Het offer van twee infanteriedivisies

Chaque année, Français et

Le sacrifice de deux divisions

Nederlanders elkaar op de militaire

en hun commandant generaal

Néerlandais se retrouvent au

d’infanterie et de leur commandant

begraafplaats van Kapelle om de

Deslaurens getuigt van de solidariteit

cimetière militaire de Kapelle

le général Deslaurens, témoigne de

nagedachtenis van 229 gesneuvelde

van Frankrijk met Nederland. Het

pour honorer la mémoire de 229

la solidarité de la France avec les

Franse soldaten te eren. Het is voor

mooiste eerbetoon dat wij aan

soldats français tombés au champ

Pays-Bas. Le plus bel hommage que

ons een voorrecht om aan deze

deze helden kunnen brengen, is hun

d’honneur. C’est un privilège pour

nous puissions accorder à ces héros

plechtige processie deel te nemen.

nagedachtenis over te dragen aan

nous de participer à cette procession

est de transmettre leur souvenir au

De geschiedenis tot leven brengen is

Memorial 40-45 in Kapelle, zodat

solennelle. Faire vivre l’histoire, ce

Mémorial 40-45 de Kapelle, afin

echter niet alleen een jaarlijks gebaar.

hun namen niet alleen in marmer

n’est toutefois pas un geste une fois

que leurs noms soient gravés non

Memorial 40-45 Kapelle neemt

worden gegraveerd maar ook in de

par an. Le Mémorial 40-45 de Kapelle

seulement dans le marbre mais aussi

dan ook een centrale plaats in dit

harten van toekomstige generaties

a ainsi une place centrale dans ce

dans les cœurs des générations à

herdenkingswerk. Van de Slag om de

voortleven. Ik heb dan ook de eer en

travail de mémoire.

venir. J’ai ainsi l’honneur, en tant

Schelde tot de uiteindelijke bevrijding

het voorrecht, als Erepatroon van

De la Bataille de l’Escaut à la

que parrain d’honneur du Mémorial

van Nederland, stierven meer dan

Memorial 40-45 Kapelle, u uit te

Libération finale des Pays-Bas, ce

40-45 de Kapelle, de vous inviter à

600 Franse soldaten zodat wij in

nodigen om deel te nemen aan dit

sont plus de 600 soldats français

rejoindre cet illustre projet.

vrijheid kunnen geboren worden en

illustere project.

qui sont morts pour nous permettre

kunnen leven. Zij zijn en blijven voor

de naître et de vivre libres. Ils sont,

ons een inspiratiebron die wij dienen

et resteront pour nous, une source

waardig te zijn. Terwijl de oorlog aan

d’inspiration dont nous devons nous

de deur van Europa woedt, vereisen

montrer dignes. Alors que la guerre

de waarden waarvoor zij vielen onze

fait rage aux portes de l’Europe,

voortdurende waakzaamheid en

les valeurs pour lesquelles ils sont

niet-aflatende steun.

tombés requièrent notre constante vigilance et notre soutien indéfectible.

François Alabrune

04

INLEIDING

verloren gegaan. Voor mij persoonlijk

INTRODUCTION

vies ont été perdues. Pour moi, le

Andries Looijen

is het ereveld in Kapelle voor de

Andries Looijen

Champ d’Honneur de Kapelle pour

Voorzitter Memorial 40-45 Kapelle

gesneuvelde Franse militairen een

Président du Mémorial 40-45 Kapelle

les soldats français tombés au combat est un exemple récurrent de

steeds terugkerend voorbeeld van dit

ROBERT LEGRAS

‘Door de herinnering aan hen levend te houden voor iedereen, toont het de hoop op vrede in tijden van wanhoop.’ Andries Looijen

‘En gardant d’eux le souvenir vivant pour tous, c’est un signe d’espoir de paix en temps de désespoir.’

Als jongen van 7 jaar werd ik door de

offer voor onze vrijheid. Ons museum

À l’âge de 7 ans, M. Minus Goud, qui

ce sacrifice pour notre liberté. Notre

heer Minus Goud, die een prachtige

brengt hulde aan de herinnering aan

possédait une magnifique collection,

musée rend hommage à la mémoire

collectie had, meegenomen voor een

hen die het ultieme offer brachten,

m’a emmené faire un tour dans une

de ceux qui ont fait le sacrifice ultime,

rit in een Willys jeep uit de Tweede

aan de meer dan 600 Fransen

jeep Willys de la Seconde Guerre

aux plus de 600 Français qui ont

Wereldoorlog. De reis eindigde

die hier vochten en stierven en

mondiale. Le voyage s’est terminé

combattu et sont morts ici et surtout

in mijn toenmalige woonplaats

vooral aan de 229 die hun laatste

dans ma ville natale de Krabbendijke,

aux 229 qui ont trouvé leur dernière

Krabbendijke, maar ik besefte niet

rustplaats vonden in Kapelle. Door de

mais j’étais loin de me douter de

demeure à Kapelle. En gardant leur

wat voor een impact die reis op mijn

herinnering aan hen levend te houden

l’impact que ce voyage aurait sur ma

souvenir vivant pour tous, le musée

leven zou hebben. Niet alleen werd

voor iedereen, toont het de hoop op

vie. J’ai été captivé non seulement

montre l’espoir de la paix en temps de

ik gegrepen door de geschiedenis

vrede in tijden van wanhoop en de

par l’histoire de la Seconde Guerre

désespoir et l’espoir qu’après presque

van de Tweede Wereldoorlog, maar

hoop dat er na bijna 80 jaar vrede

mondiale, mais aussi par l’impact

80 ans de paix dans nos pays, il

ook door de impact die oorlog op

in onze landen geen nieuwe oorlog

de la guerre sur les gens. De

n’y aura pas d’autre guerre. Les

mensen heeft. Veel verhalen zijn

meer zal ontstaan. De verhalen die

nombreuses histoires ont été perdues

témoignages d’anciens combattants

voor altijd verloren gegaan, terwijl

ik als jonge jongen hoorde vertellen

à jamais, tandis que d’autres ont été

et de civils que j’ai entendus dans

andere zijn opgetekend voor het

door zowel veteranen als burgers en

conservées pour la postérité : des

ma jeunesse et le Champ d’Honneur

nageslacht: verhalen van zowel hoop

het indrukwekkende Franse ereveld,

histoires d’espoir et de désespoir. Ce

Français si impressionnant m’ont

als wanhoop. Het zijn deze verhalen

gaven mij de inspiratie om het

sont ces récits qu’il est si important

incité à créer le musée en 2012.

die vandaag de dag zo belangrijk zijn

museum in 2012 op te richten.

de comprendre et de ne pas oublier

Le nouveau Mémorial 40-45 Kapelle

om te begrijpen en te onthouden.

Het nieuwe Memorial 40-45 Kapelle

aujourd’hui.

sera un lieu pour ceux qui ont

Wij vieren volgend jaar 80 jaar

zal een plaats zijn voor hen die voor

L’année prochaine, nous célébrerons

combattu pour notre liberté, pour

vrijheid, vrijheid die we moeten

onze vrijheid hebben gevochten, voor

80 ans de liberté, une liberté que

tous ceux qui ont quitté leur pays et

koesteren en niet als vanzelfsprekend

alle mensen die hun land en hun

nous devrions chérir et ne pas

leurs proches pour nous rendre notre

mogen beschouwen. Deze verhalen

geliefden hebben verlaten om ons

considérer comme acquise. Ces

liberté. Pour les soldats français dont

worden nog steeds verteld en

onze vrijheid te geven. Voor de Franse

histoires continuent d’être racontées

on n’entend guère parler, pour ce

winnen aan belang in onze steeds

soldaten van wie slechts weinigen

et gagnent en importance dans notre

qu’ils ont fait pour nous au début et à

veranderende wereld. Laten we dit

hebben gehoord, voor wat zij voor

monde en constante évolution. Ne

la fin de la guerre. C’est la raison pour

niet vergeten. Voor de vrijheid die we

ons hebben gedaan aan het begin

l’oublions pas. La liberté dont nous

laquelle nous tenons à leur rendre

vandaag genieten, is tientallen jaren

en einde van de oorlog. Wij willen hen

jouissons aujourd’hui a été conquise il

hommage.

geleden gevochten en zijn vele levens

eren.

y a des décennies et de nombreuses

06

Memorial 40~45 Kapelle Het museum beschouwt zich als de belangrijkste hoeder van de kennis over de Franse Slag in mei 1940 en de andere operaties van de Franse militairen in Nederland gedurende de Tweede Wereldoorlog.

‘Als directeur van Stichting LRE onderschrijf ik de ontwikkeling van Memorial 40-45 Kapelle van harte. Dit aangrijpende eerbetoon overschrijdt grenzen, belichaamt de internationale betekenis van WO II, bevordert eenheid en beschermt de onschatbare lessen van onze gedeelde geschiedenis.’ RÉMI PRAUD MANAGING DIRECTOR LRE FOUNDATION

‘En tant que directeur de la Fondation LRE, je soutiens sans réserve le développement du Mémorial 40-45 Kapelle. Cet hommage poignant transcende les frontières, incarnant l’importance internationale de la Seconde Guerre mondiale, favorisant l’unité et préservant les précieuses leçons de notre histoire commune.’

Le musée est considéré comme le principal conservateur des connaissances et des faits sur la bataille française de mai 1940 et les autres opérations de l’armée française aux Pays-Bas pendant la Seconde Guerre mondiale.

08

WAT IS ER NODIG VOOR HET NIEUWE MUSEUM QUE FAUTIL POUR LE NOUVEAU MUSÉE

Multifunctionele ruimte Espace multifonctionnel

Vergaderruimte groepsontvangst Accueil de groupes en salle

Bibliotheek Bibliothèque

Bezinningsruimte Espace de réflexion

Toiletten Toilettes

Winkel Boutique

Tentoonstelling Exposition

Entree Entrée

Werkruimte Espace de travail

Opslag (geconditioneerd) Stockage (conditionné)

De belangrijkste uitgangspunten

Aucune restriction n’a été imposée

d’Honneur. Bien entendu, certaines

over waar het nieuwe museum

op een rij:

quant aux exigences du nouveau

fonctions se chevaucheront.

aan zou moeten voldoen. Het gaat

• Moderne beleving met herkenbare

musée. Il s’agit bien sûr de l’histoire

natuurlijk over het verhaal dat we

rode draad: (persoonlijke)

que nous voulons perpétuer et

Les principes-clés en un clin d’œil :

willen vertellen en de beleving die we

verhalen achter de feiten van de

de l’expérience que nous offrons

• Une expérience moderne dotée d’un

de bezoeker bieden, maar ook over

Franse bijdrage tijdens de Tweede

aux visiteurs mais aussi des

fil conducteur reconnaissable : des

praktische zaken als vergaderruimtes,

Wereldoorlog

questions pratiques telles que les

histoires personnelles issues des

salles de réunion, les postes de

faits de la contribution française

• Bibliotheek (werkplek): een rustige

Het programma van eisen is

plek (eventueel met ondersteuning)

travail et le nombre de toilettes. Le

pendant la Seconde Guerre

gebaseerd op de positionering die

waar meer informatie te vinden is

programme des exigences est basé

mondiale.

we als museum voor ogen hebben en

over bijvoorbeeld een familielid.

sur le positionnement que nous

• Bibliothèque (lieu de travail) : un

de verschillende doelgroepen die we

• Stilteruimte

envisageons en tant que musée et

endroit calme (éventuellement

verwachten. De bezoekers zijn in te

• Wisselexpositie: verdieping bij

sur les différents groupes-cibles

avec une aide supportive) où l’on

delen in een aantal typen. We hebben

verhaal vaste tentoonstelling/

que nous attendons. Les visiteurs se

pourra trouver plus d’informations

ons bij elk type bezoeker afgevraagd:

randprogrammering

répartissent en plusieurs catégories.

sur l’histoire, par exemple,

• Groepsontvangstruimte:

Pour chaque type de visiteur, nous

d’un membre d’une famille.

“Wat heeft hij of zij nodig voor een Garderobe Garderobe

Ereveld Champ d’Honneur

Er is zonder beperkingen nagedacht

werkplekken en het aantal toiletten.

Horeca Restaurant

Kantoor Bureau

YVAN RUPPÉ

PROGRAMME D’EXIGENCES

PROGRAMMA VAN EISEN

nous sommes demandé : “De quoi a

• Zone de silence

bezoeker maakt op een andere

t’il besoin pour vivre une expérience

• Exposition temporaire :

manier gebruik van het museum en

muséale optimale ?” Chaque visiteur

approfondissement de l’histoire

stelt er dus ook andere eisen aan. Zo

vient au musée pour une raison

exposition fixe/programmation

wil de ene bezoeker vooral een leuk

différente et a donc des exigences

supplémentaire

dagje uit, waarbij hij of zij verbaasd

propres. Par exemple, un visiteur

wordt door het bijzondere verhaal.

vient surtout passer une journée

lieu où l’on reçoit les membres d’une

agréable, où il sera impressionné

famille

optimale museale beleving?” Elke

plek om familie(s) te ontvangen

Terwijl de andere bezoeker vooral op

par une histoire hors du commun.

zoek is naar een inspirerende plek om

Un autre visiteur cherchera plutôt un

te vergaderen, waar hij zijn gasten het

lieu d’inspiration pour organiser une

bijzondere verhaal van het ereveld

réunion, où il pourra montrer à ses

kan laten zien. En natuurlijk zijn er

invités l’histoire particulière du Champ

functies die elkaar overlappen.

• Salle d’accueil pour les groupes :

10

WIE ZIJN WE QUI SOMMESNOUS Mensen verbinden met aangrijpende verhalen van en over de Franse bijdrage in Nederland gedurende de Tweede Wereldoorlog Lier les personnes aux histoires poignantes de et sur la contribution française aux Payx-Bas pendant la Herdenkings-, Seconde Guerre mondiale herinnerings-, en kenniscentrum

Memorial 40-45 Kapelle biedt een representatief overzicht van Franse bijdrage in Nederland gedurende de Tweede Wereldoorlog Mémorial 40-45 Kapelle offre un aperçu représentatif de la contribution française aux Pays-Bas pendant la Seconde Guerre mondiale

Mémorial, Centre de Mémoire et de Connaissances

JOSEPH HERRAULT

Vrijheid krijgt door middel van het verleden betekenis voor een breed samengesteld hedendaags (inter)nationaal publiek À travers le passé, la liberté acquiert un sens plus large pour un public contemporain (in)ternational

Een aantrekkelijk museum heeft een

Die het verleden duiden, het heden

nazaten, partners en organisaties

Vrijheid

authentieke en herkenbare identiteit.

tonen en de toekomst schetsen. Het

zijn het fundament. Zo ontstaat een

Dit is het allerhoogste doel. Wat is

Die ontstaat vanuit een relevante

verkrijgen van (historische) inzichten

duurzaam en waardevol netwerk.

vrijheid? Hoe kun je vrij leven? Vrijheid

essentie en positionering, vertaald in

vanuit verschillende persoonlijke

Memorial 40-45 Kapelle weet veel

is fragiel en waardevol tegelijk. De

een consistent en waardevol concept.

belevingen. Het vertellen via

te bereiken met beperkte middelen,

Franse militairen vochten voor onze

historische feiten van de persoonlijke

dankzij strategische samenwerking

vrijheid totdat het echt niet meer kon.

1 - Onze visie, daar staan we voor.

verhalen van en over de betrokkenen:

met tal van samenwerkingspartners.

Voor vrijheid heb je moed nodig. Wat

Mensen verbinden met aangrijpende

Franse, Marokkaanse en Algerijnse

Memorial 40-45 Kapelle is

zou jij doen? Het in leven houden

verhalen van en over de Franse

soldaten én (Zeeuwse) burgers, onze

opgenomen in de Liberation Route

van het verhaal voor de huidige én

militairen in Nederland gedurende de

helden.

Europe en werkt samen met de

volgende generaties is dan ook de

Oorlogsgravenstichting, de Stichting

belangrijkste doelstelling. Vrijheid

3 - Waarden

Slag om de Schelde, de Vereniging

moet je koesteren. Helden moet je

2 - Missie museum

Klasse (kwaliteit)

van Zeeuwse Musea, de Gemeente

eren. Daarbij kiest het museum voor

In Memorial 40-45 Kapelle krijgt

Een van de waarden is ‘klasse’. Bij

Kapelle, Erfgoed Zeeland, de

het bedienen van een breed publiek.

“vrijheid” door middel van het

alles wat Memorial 40-45 doet wordt

Provincie Zeeland en het Ministerie

verleden betekenis voor een breed

gestreefd naar de hoogste kwaliteit.

van Defensie. Memorial 40-45

samengesteld, hedendaags (inter)

Dat geldt van tentoonstelling(en),

Kapelle organiseert bijvoorbeeld ook

nationaal publiek. Memorial 40-45

evenementen, herdenkingen, respect

elk jaar de herdenkingsweek Toujours

Kapelle biedt een representatief

voor het verleden. Memorial 40-45

Kapelle.

overzicht van de Franse militairen in

Kapelle is ervan overtuigd dat het

Nederland tijdens WOII.

voor de positionering als merk van

Functioneel

Memorial 40-45 Kapelle verzamelt,

cruciaal belang is om de waarden

Memorial 40-45 Kapelle wil

beheert, onderzoekt, publiceert de

die daarbij horen intern sterk op

voorkomen dat de verhalen vergeten

verhalen over de Franse militairen, in

te bouwen. De vrijwilligers kunnen

worden en wil deze doorgeven. Dat

maar ook buiten het eigen gebouw.

regelmatig cursussen volgen om hun

is onze kerntaak. Memorial 40-45

Het museum beschouwt zich als de

kennis te verdiepen.

Kapelle wacht dan ook niet af, we

Tweede Wereldoorlog.

gaan naar de mensen toe en nemen

belangrijkste hoeder van de kennis over de Franse Slag in mei 1940 en

Duurzaam

ze mee via de verhalen van de Franse

de andere operaties van de Franse

Om het verleden te verbinden met het

militairen uit het verleden zodat we ze

militairen in Nederland gedurende de

heden werkt Memorial 40-45 Kapelle

inspireren en laten nadenken over de

Tweede Wereldoorlog. Aangrijpende

continu samen met derden. Relaties

toekomst.

verhalen die fascineren en inspireren.

met belanghebbenden, familie,

12

WIE ZIJN WE QUI SOMMESNOUS

CHARLES TREPEL

‘Het museum zal de herinnering aan de heldhaftige soldaten, die ver van huis de vrijheid verdedigden, perfect overbrengen. Dit belangrijke verhaal is zeer actueel met de invasie van de Russen in Oekraïne.’ THIERRY VAN ‘T HOFF PRESIDENT DU SOUVENIR FRANÇAIS PAYS BAS

‘Le musée pourra parfaitement transmettre cette mémoire des soldats héroïques. Cette importante histoire est très actuelle avec l’invasion des Russes en Ukraine.’

Un musée attrayant possédant

Bas pendant la Seconde Guerre

Durabilité

Fonctionnalité

une identité authentique et

mondiale. Histoires passionnantes qui

Afin de relier le passé au présent,

Par le Mémorial 40-45 Kapelle,

reconnaissable. Celle-ci découle

fascinent et inspirent, qui interprètent

le Mémorial 40-45 Kapelle travaille

nous voulons éviter que l’histoire ne

d’une essence et d’un positionnement

le passé, montrent le présent et

en permanence avec des tiers.

tombe dans l’oubli et nous voulons

pertinents, traduits en un concept

dessinent l’avenir. Des récits qui tirent

Les relations avec les parties

la transmettre. C’est notre mission

cohérent et de valeur.

des enseignements historiques de

concernées, parents, descendants,

principale. Au Mémorial 40-45

différentes expériences personnelles.

partenaires et organisations en

Kapelle, nous n’attendons donc pas,

1 - Notre vision, c’est ce que nous

Faire connaître, à travers ces faits

constituent la base. Permettant

nous allons de l’avant, vers les autres

représentons.

historiques, ces histoires personnelles

ainsi de créer un réseau durable et

et leur faisons découvrir les récits du

Présenter aux visiteurs ces histoires

au sujet des personnes impliquées,

précieux. Le Mémorial 40-45 Kapelle

passé des soldats français, source

émouvantes sur les militaires français

les soldats français, marocains et

parvient à réaliser beaucoup de

d’inspiration et de réflexion

aux Pays-Bas pendant la Seconde

algériens, ainsi que les civils de

projets avec des ressources limitées,

sur l’avenir.

Guerre mondiale.

Zélande, nos héros.

grâce à une coopération stratégique avec de nombreux partenaires.

La liberté

2 - La mission du musée

3 - Valeurs

Le Mémorial 40-45 Kapelle fait

C’est l’objectif suprême. Qu’est-

Le Mémorial 40-45 Kapelle donne

Classe (qualité)

partie de la Route de la Libération

ce que la liberté ? Comment vivre

un sens à la “liberté” à travers le

L’une des valeurs est la “classe”.

de l’Europe et coopère avec la

librement ? La liberté est à la fois

passé pour un public (inter)national

Tout ce que fait le Mémorial 40-45

Fondation des sépultures de guerre,

fragile et précieuse. Les militaires

contemporain, large et divers. Le

vise la plus haute qualité possible.

la Fondation Slag om de Schelde (La

français se sont battus pour notre

Mémorial 40-45 Kapelle offre un

Cela vaut pour les expositions, les

Bataille de l’Escaut), l’Association des

liberté jusqu’au bout de leurs forces.

aperçu représentatif de l’armée

événements, les commémorations

musées zélandais, la municipalité de

Pour être libre, il faut du courage.

française aux Pays-Bas pendant la

et le respect du passé. Le Mémorial

Kapelle, Erfgoed Zeeland (Patrimoine

Que feriez-vous ? Préserver l’histoire

Seconde Guerre mondiale.

40-45 Kapelle, nous en sommes

de Zélande), la province de Zélande

vivante pour les générations

Le Mémorial 40-45 Kapelle recueille,

convaincus sera en mesure de se

et le ministère de la Défense. Par

actuelles et futures est donc l’objectif

gère, recherche et publie l’histoire

positionner en tant que musée de

exemple, le Mémorial 40-45 Kapelle

primordial. La liberté nous devons la

des soldats français, au cœur mais

marque, il est pour cela essentiel

organise également chaque année

chérir. C’est notre devoir d’honorer

aussi à l’extérieur de ses murs. Le

de renforcer les valeurs qui lui sont

la semaine commémorative Toujours

ces héros. Pour ce faire, le musée

musée est considéré comme le

propres. Les bénévoles pourront

Kapelle.

choisit d’être à la disposition d’un

principal gardien des connaissances

suivre des cours régulièrement pour

et des faits sur la bataille française

approfondir leurs connaissances.

de mai 1940 et les autres opérations de l’armée française aux Pays-

large public.

14

ONZE BEZOEKERS EN HUN WENSEN NOS VISITEURS ET LEURS SOUHAITS Familie / Nazaten Famille / Descendants et autres Parents

ANDRÉ IMBERT

Liefhebbers Kenners WOII 25+ Passionnés Connaisseurs WWII 25+

Kinderen basisschool groep 7 en 8 Enfants école primaire groupes 7 et 8

Expats (Frans) bedrijsleven Expatriés (français) la vie des affaires

Kenners WOII 40+ Experts WWII 40+

Kenners WOII 60+ Experts WWII 60+

Kinderen middelbare school klas 1 en 2 Enfants enseignement secondaire classes 1 et 2

Memorial 40-45 Kapelle richt zich

Expats/ (Frans)bedrijfsleven

achtergrondinformatie. Ze hebben

Kenners WOII (60+)

op een breed publiek waarbij de

Deze groep is werkzaam als expat in

geen persoonlijke connectie met

Ook deze groep kent het verhaal

jongvolwassenen een speerpunt zijn.

het Franse bedrijfsleven en gevestigd

de gesneuvelden. Liefhebbers en

van WOII goed. Juist de persoonlijke

Bezoekers kunnen daarbij ingedeeld

in Nederland en België. De Fransen

kenners komen graag alleen en

verhalen van ooggetuigen zijn

worden in vier kwadranten: snel

hebben een sterke onderlinge band

nemen (speciaal) vrij voor en bezoek.

een toegevoegde waarde t.o.v.

tegenover langzaam bezoek en

en zijn trots op hun vaderland. Ze

Doordat ze geïnteresseerd zijn

het bekende verhaal. Ze staan

rationeel tegenover emotioneel

hebben in de meeste gevallen geen

kennen ze ook de andere musea met

in het bijzonder even stil bij de

bezoek.

connectie met de gesneuvelden

oorlogsverhalen. In veel gevallen

gebeurtenissen uit die tijd. Zij

maar zijn wel trots op hun daden.

verzamelen ze zelf ook militaria. Een

zijn op zoek naar verklaringen en

Familie/ Nazaten

Ze willen om die reden de verhalen

museale collectie is een belangrijke

achtergronden. Ze nemen dan ook

Fransen die een sterke connectie

achter de gesneuvelden en dit

reden om een bezoek te plannen.

graag hun kleinkinderen mee om het

hebben met de gesneuvelden op

deel van geschiedenis ontdekken.

Activiteiten rondom het museum zijn

verhaal door te geven. Niet vanuit

het ereveld. Tijdens WOII waren

Expats komen gezamenlijk (vanuit

zeer interessant voor deze groep.

trots maar vanuit de gedachte dat

Marokko en Algerije een kolonie van

hun bedrijf) naar het ereveld en de

Frankrijk. Om die reden bestaat deze

museale beleving. Ze combineren

Kenners WOII (40+)

is een bijzonder bezoek en ze vinden

groep uit Fransen, Marokkanen en

dit graag met een zakelijke afspraak

Ook deze groep kent het verhaal

het fijn dat ze dit gezamenlijk kunnen

Algerijnen. Ze zijn op zoek naar de

(zoals lunch, vergadering, brainstorm,

van de Tweede Wereldoorlog en wil

beleven. Een speurtocht voor de

verhalen achter de gesneuvelden en

etc). Zakelijke faciliteiten en comfort

specifiek het perspectief/verhaal van

kinderen is daarbij erg behulpzaam.

willen graag hun familiegeschiedenis

zijn om die reden een vereiste. Een

de Fransen weten. De persoonlijke

Deze groep bestaat uit mensen met

ontdekken. Fransen, Marokkanen en

arrangement (netwerk met hotels,

verhalen van ooggetuigen zijn een

brede belangstelling voor cultuur.

Algerijnen plannen een bezoek aan

restaurants en/of vervolg bezoek)

belangrijke reden om een bezoek te

Elk museum (met museumjaarkaart)

het ereveld rondom hun vakantie

is een mooie oplossing om aan alle

plannen. Ze komen samen met hun

wordt bezocht. Beperkte horeca is

(mogelijk op doorreis). Daardoor

wensen te voldoen. Expats spreken

gezin tijdens vakanties en/of weekend

een toegevoegde waarde.

zijn ze over het algemeen met hun

nauwelijks Nederlands. Engels/Frans

naar het museum. Feitelijkheden

gezin of meerdere gezinnen. Een

is de voertaal.

en achtergrondinformatie zijn van

dit nooit meer mag gebeuren. Het

minder belang. Beperkte horeca is

plek waar je even stil kunt zitten ter nagedachtenis van je familielid en een

Liefhebbers/kenners WOII (25+)

een toegevoegde waarde.

(kleine) bibliotheek voor onderzoek

Deze groep wil alles weten over

Activiteiten zijn interessant voor

is gewenst. Daarnaast is beperkte

WOII en specifiek het Franse

deze groep. Door de interesse in

horeca wenselijk. Activiteiten rondom

verhaal. Persoonlijke verhalen

dit onderwerp bezoeken ze ook de

het ereveld zijn belangrijk voor deze

van ooggetuigen zijn niet

andere musea met oorlogsverhalen.

groep (bijvoorbeeld Toujours

voldoende. Ze zijn op zoek naar

Kapelle en herdenkingen).

feitelijkheden en zoveel mogelijk

16

Kinderen basisschool groep 7

Bevrijdingsdag hét moment om een

de leurs familles. Les Français,

de l’histoire. Les expatriés viennent

relatant des faits de guerre. Dans

Connaisseurs de la Seconde Guerre

visite au Mémorial 40-45 Kapelle. Les

pour planifier une visite au Mémorial

en 8 en leraar

bezoek aan Memorial 40-45 Kapelle

les Marocains et les Algériens

collectivement depuis leur entreprise

de nombreux cas, ils collectionnent

mondiale (60+)

enfants sont intéressés cependant

40-45 Kapelle. Ce groupe d’enfants

Thematiek sluit aan bij het

te plannen. Deze groep kinderen

planifient une visite au champ

au champ d’honneur et au musée.

eux-mêmes des objets militaires. La

Ce groupe connaît bien l’histoire

leur attention est courte durée. C’est

(25-30) est plus critique car il fait

lesprogramma. In veel gevallen

(25-30) is kritischer, omdat het deel

d’honneur autour de leurs vacances

Ils apprécient d’associer un rendez-

collection d’un musée est une raison

de la Seconde Guerre mondiale.

une journée passionnante pour eux.

partie du programme scolaire. Une

zijn onderwerpen als D-Day of

uitmaakt van het lesprogramma.

(éventuellement lors de leur passage).

vous d’affaires (déjeuner, réunion,

importante pour planifier une visite.

Les récits personnels des témoins

L’encadrement d’un groupe de 25 à

bonne préparation à l’école est

Bevrijdingsdag hét moment om een

Een goede voorbereiding op school

Les visiteurs sont donc généralement

brainstorming, etc.). Les installations

Les activités autour du musée sont

oculaires constituent une valeur

30 enfants est intensif. Pour certains

donc importante. Il existe également

bezoek aan het Memorial 40-45

is daarbij van belang. Ook voor deze

accompagnés de leurs familles ou de

nécessaires et le confort sont donc

très intéressantes pour ce groupe.

ajoutée à l’histoire déjà connue. Ils

enfants, l’utilisation d’un livret ou

plusieurs possibilités d’excursions

Kapelle te plannen. De kinderen zijn

groep zijn er meerdere (educatieve)

plusieurs parents. Un lieu où l’on peut

une exigence. Un arrangement

s’attardent particulièrement sur les

d’une tablette pour les guider dans

(éducatives) pour ce groupe, comme

geïnteresseerd maar moeilijk bij de

excursiemogelijkheden, zoals het

s’asseoir tranquillement, se souvenir

(réseau hôtelier, de restaurants et/ou

Connaisseurs de la Seconde Guerre

événements de l’époque. Ils sont

le programme pourra s’avérer utile.

le Watersnoodmuseum (Musée des

les te houden. Het is een opwindende

Watersnoodmuseum en Neeltje

du membre de la famille. Une petite

autre visite) forme une bonne solution

mondiale (40+)

à la recherche d’explications et de

L’expérience montre que pour une

Inondations) et Neeltje Jans. Les

dag voor ze. Het begeleiden van

Jans. Scholen komen uit Zuidwest

bibliothèque pour les recherches

pour répondre à tous leurs désirs. Les

Ce groupe connaît également

contextes. Ils aiment donc emmener

visite avec un bon programme et

écoles viennent du sud-ouest des

een groep van 25-30 kinderen is

Nederland. Maximaal 1,5 uur rijden.

sera souhaitable. En outre, des

expatriés ne parlent pratiquement

l’histoire de la Seconde Guerre

leurs petits-enfants pour leur

une bonne préparation, une heure

Pays-Bas. Maximum 1,5 heures de

possibilités limitées de restauration

pas le néerlandais. L’anglais et le

mondiale et souhaite plus

transmettre l’histoire. Ce n’est pas

et demie à deux heures suffisent.

route.

intensief. Voor sommige kinderen kan het helpen via een boekje/tablet

Le Mémorial 40-45 Kapelle concerne

sont également nécessaires. Les

français sont les langues le plus

particulièrement connaître la

par fierté, mais parce qu’ils pensent

L’aspect pratique de la collection

sturing in het programma te geven.

un public très vaste, en particulier

activités autour du champ d’honneur

souvent utilisées.

perspective et l’histoire des Français.

que cela ne devrait plus jamais se

est intéressant. Les garçons, en

De ervaring leert, mits er een goede

les jeunes adultes. Les visiteurs

sont importantes pour ce groupe

Les récits personnels des témoins

reproduire. C’est une visite spéciale

particulier, se familiarisent souvent

voorbereiding is, dat een bezoek van

pourront ainsi être divisés en quatre

(par exemple Toujours Kapelle et les

Passionnés/ experts de la Seconde

oculaires sont une raison importante

et ils apprécient de pouvoir la vivre

mieux avec le sujet par le biais de

anderhalf tot twee uur voldoende

catégories : visites rapides et visites

commémorations).

Guerre mondiale (25+)

pour planifier une visite. Ils visitent

ensemble. Une chasse au trésor pour

jeux.

is. Het militair materieel trekt de

lentes, visites rationnelles et visites

Ce groupe veut tout savoir sur la

le musée en famille pendant les

les enfants est, à cet égard, très utile.

Il existe également plusieurs

aandacht. Met name jongens zijn via

émotionnelles.

Expats/ communauté des sociétés

Seconde Guerre mondiale et plus

vacances et/ou les week-ends. Les

Ce groupe est composé de personnes

possibilités d’excursions (éducatives)

françaises

particulièrement sur l’histoire de la

informations factuelles et générales

qui s’intéressent largement à la

pour les enfants, comme le

games vaak meer bekend met het onderwerp. Daarnaast zijn er voor

Famille/ Descendants et autres

Les membres de ce groupe travaillent

France. Les histoires personnelles

sont moins importantes. Une

culture. Les musées (avec la carte

Watersnoodmuseum et Neeltje Jans.

de kinderen meerdere (educatieve)

Parents

en tant qu’expatriés d’entreprises

des témoins oculaires ne suffisent

restauration limitée offre cependant

annuelle des musées) sont largement

Les écoles viennent du sud-ouest des

excursiemogelijkheden, zoals het

Les Français ont un lien fort et étroit

françaises basées aux Pays-Bas

souvent pas. Ils recherchent des

une valeur ajoutée. Les activités

visités. La restauration limitée

Pays-Bas. Maximum 1,5 heures de

Watersnoodmuseum en Neeltje

avec les soldats tombés au champ

et en Belgique. Les Français ont un

informations factuelles et autant

intéressent particulièrement ce

présente là aussi une valeur ajoutée.

route.

Jans. Scholen komen uit Zuidwest

d’honneur. Pendant la Seconde

lien mutuel fort et sont fiers de leur

d’informations générales que

groupe. En raison de l’intérêt pour ce

Nederland. Maximaal 1,5 uur rijden.

Guerre mondiale, le Maroc et l’Algérie

patrie. Dans la plupart des cas, ils

possible. Ils n’ont aucun lien personnel

sujet, ils visitent également d’autres

Enfants de l’école primaire, groupes

Enfants de l’enseignement

étaient des colonies françaises. C’est

n’ont aucun lien avec les soldats

avec les soldats tombés au combat.

musées présentant des récits de

7 et 8, et enseignants

secondaire

Kinderen middelbare school

pourquoi ce groupe est composé de

tombés au combat, mais sont fiers

Les passionnés et les connaisseurs

guerre.

Les thèmes s’inscrivent dans le cadre

Classes 1 et 2 et enseignants

Klas 1 en 2 en leraar

Français, de Marocains et d’Algériens.

de leurs actes. C’est pourquoi ils

aiment venir seuls et consacrer du

du programme scolaire. Dans de

Ici aussi, le thème est lié au

Ook hier sluit de thematiek aan

Ils sont à la recherche de l’histoire des

veulent découvrir l’Histoire avec un

temps tout spécialement pour la

nombreux cas, des sujets tels que le

programme scolaire et des sujets

bij het lesprogramma en zijn

soldats tombés au champ d’honneur

H majuscule, des soldats inhumés

visite. Comme ils sont intéressés, ils

jour J ou le Jour de la Libération sont

tels que le jour J ou le Jour de la

de onderwerpen als D-Day of

et apprécient de découvrir l’histoire

au champ d’honneur et cette partie

connaissent aussi les autres musées

les moments idéaux pour planifier une

Libération sont les moments idéaux

18

VIER HOOFDTHEMA’S

ONS VERHAAL NOTRE HISTOIRE Meidagen Jours de Mai

Oorlogsjaren Années de guerre

Tentoonstelling Franse bijdrage in Nederland gedurende de Tweede Wereldoorlog Exposition Contribution française aux Pays-Bas pendant la Seconde Guerre mondiale

Het verhaal is opgebouwd uit vier

1 - Meidagen

3 - Leven in vrijheid

hoofdthema’s. De rode draad zijn de

In 1939 breekt WOII uit met de Duitse

Na de oorlog wordt de begraafplaats

ontmoetingen met Franse soldaten

inval in Polen. Op 10 mei 1940 vallen

in Kapelle een ereveld voor alle

en Zeeuwse burgers die zich over

Duitse troepen Nederland binnen. Vijf

Franse gesneuvelden in Nederland.

de gewonde en vele dode Franse

dagen later, 15 mei 1940, capituleert

Velen worden hier herbegraven.

militairen ontfermden.

Nederland. De provincie Zeeland viel

De officiële ingebruikname van het

niet onder de capitulatie en gaf zich in

ereveld vindt plaats op 16 mei 1950.

Generaal Deslaurens sneuvelde op

werkelijkheid pas twee dagen later

In het museum wordt verteld wie

17 mei 1940. Hij en zijn manschappen

over... Dag voor dag nemen we de

hierbij hielpen. Daarnaast wordt

dekten de terugtocht van de Franse

bezoeker mee in wat er vooraf ging

aandacht besteed aan onze band

troepen. In de tuin van weduwe

aan de capitulatie in Nederland en in

met Frankrijk en het feit dat we

Wisse-Nijssen lagen vijf gesneuvelde

het bijzonder in Zeeland.

volgend jaar reeds 80 jaar in vrijheid

JEAN LOEILLET

leven.

Fransen. Pastoor Clarijs verrichtte Tijdelijk expositie (Actualiteit, verdieping / verbreding) Exposition temporaire (Approfondissement / élargissement de l’actualité)

de wijdingsplechtigheid, fruitteler

2 - Oorlogsjaren

Jan Mol hielp bij de opgravingen

Geduren de oorlog zijn de Fransen

4 - Wisselexpositie

en identificatie en doordat Marcelle

nog vele malen betrokken geweest bij

Met de oorlog in Oekraïne is het

van ‘t Hoff - Calou en Truus Dekker

missies in Nederland, zoals Operatie

stilstaan bij onze vrijheid actueler dan

vloeiend Frans spraken verzorgden en

Calender, Dynamo en Amherst. Deze

ooit. In de tijdelijke expositie

onderhielden zij contact met familie in

belangrijke missies met als doel

zoeken we altijd de verbinding

Frankrijk.

om Nederland te bevrijden worden

tussen verleden en heden en deze

tot in detail inzichtelijk gemaakt,

kan daarmee een verlengstuk en

ondersteund door een uitgebreide

verdieping zijn van het thema ‘leven

tijdlijn.

in vrijheid’. Enkele voorbeelden van tijdelijke tentoonstellingen zijn:

Leven in vrijheid Vivre libre

• VN-missie in Mali • DNA onderzoek naar Franse militairen op het ereveld (project Faces to Graves).

QUATRE THÈMES PRINCIPAUX

20 L’histoire est composée de quatre

1 - Les Jours de Mai

3 - Vivre en liberté

thèmes principaux. Le fil conducteur

La Seconde Guerre mondiale

Après la guerre, le cimetière de

est la rencontre avec les soldats

éclate en 1939 par l’invasion de la

Kapelle devient un champ d’honneur

français et les citoyens zélandais

Pologne. Le 10 mai 1940, les troupes

pour toutes les victimes françaises

qui se sont occupés des nombreux

allemandes envahissent aussi les

aux Pays-Bas. Certaines y sont

soldats français blessés ou morts.

Pays-Bas. Cinq jours plus tard, le 15

réinhumées. L’inauguration officielle

mai 1940, les Pays-Bas capitulent.

du champ d’honneur a eu lieu le 16

Le général Deslaurens est mort

La province de Zélande n’est pas

mai 1950. Le musée nous apprend

le 17 mai 1940. Avec ses hommes,

concernée par la capitulation et se

qui a contribué à sa réalisation.

il a couvert la retraite des troupes

rend en réalité deux jours plus tard...

L’attention est également portée

françaises. Cinq Français tombés au

Jour pour jour, nous faisons revivre

sur nos liens avec la France et sur le

combat reposent dans le jardin de

aux visiteurs les évènements qui ont

fait que nous vivrons en liberté depuis

la veuve Wisse-Nijssen. Le pasteur

précédé la capitulation aux Pays-Bas

80 ans l’année prochaine.

Clarijs a officié la cérémonie de

et plus particulièrement en Zélande. 4 - Exposition temporaire

bénédiction, l’arboriculteur Jan Mol a aidé à l’exhumation et à

2 - Les années de guerre

Avec la guerre en Ukraine, le

l’identification, et comme Marcelle

Pendant la guerre, les Français

souvenir de notre liberté est plus que

van ‘t Hoff - Calou et Truus Dekker

ont également participé à de

jamais d’actualité. Dans l’exposition

parlaient couramment le français, ils

nombreuses missions aux Pays-Bas,

temporaire nous cherchons toujours

ont gardé le contact avec la famille

telles que les opérations Calender,

le lien entre le passé et le présent

en France.

Dynamo et Amherst. Ces missions

et elle peut donc être une extension

importantes visant à libérer les Pays-

et un approfondissement du thème

Bas sont illustrées en détail, à l’aide

“vivre en liberté”. Voici quelques

d’une chronologie complète.

exemples d’expositions temporaires :

‘Een volk dat zijn geschiedenis niet kent, is gedoemd om het verleden andermaal te ondergaan.’ Een beetje wrange, maar helaas ook een ware bewering. Mensen zijn meestal niet uit zichzelf geneigd om lessen te trekken uit datgene wat geweest is. Daarom zijn “herinneren, herdenken en gedenken” werkwoorden in de meest letterlijke zin van het woord. Om te kunnen herinneren, moet je het daadwerkelijk hebben meegemaakt. Voor de periode ’40-’45 zijn dat nog maar een paar mensen die in leven zijn. Voor het herdenken en gedenken is dat niet nodig. Wij, burgers van deze tijd, worden daarbij enorm geholpen door Erevelden voor militairen en burgers, begraafplaatsen en monumenten die ons bij de les houden dat een vreedzame, democratische samenleving niet vanzelfsprekend is.

MR ROBERT S. CROLL LID EERSTE KAMER DER STATEN-GENERAAL / MEMBRE DU SÉNAT DES ETATS GÉNÉRAUX COMITÉ VAN AANBEVELING / MEMBRE DU COMITÉ DE RECOMMANDATION

‘Une nation qui ne connaît pas son histoire est condamnée à souffrir à nouveau du passé.’ Une affirmation quelque peu ironique, mais malheureusement vraie. Les gens ne sont généralement pas enclins, de leur propre chef, à tirer des leçons du passé. C’est pourquoi “se souvenir, perpétuer la mémoire et commémorer” sont des verbes au sens le plus littéral du terme. Pour se souvenir, il faut d’abord l’avoir vécu. Pour la période 40-45, seules quelques personnes encore, sont en vie. Garder le souvenir, commémorer, pour notre génération, rien de plus évident. Pour nous, citoyens de notre époque,

• Mission de l’ONU au Mali

nous sommes grandement aidés en cela par les champs d’honneur pour les militaires et les civils, les cimetières et les

• Enquête ADN sur les soldats

monuments qui nous rappellent qu’une société pacifique et démocratique n’est jamais fortuite.

français au champ d’honneur (Projet “Des visages aux tombes”) JULIEN ALLAIN

22

SFEER

AMBIANCE

In het Museum gaan verhaal,

Au musée, l’histoire, les fonctions

functies en sfeer hand in hand.

et l’ambiance vont de pair. Au

Het hart van het museum zijn

cœur du musée vous trouverez les

de persoonlijke verhalen van

histoires personnelles des personnes

betrokkenen. Hieromheen ontvouwt

impliquées. Autour se déroule

zich het verhaal van de Fransen

l’histoire des Français aux Pays-Bas

in Nederland en de relatie die

et des relations que nous avons

we hebben opgebouwd. Toen

établies. Hier, mais aussi aujourd’hui.

maar ook nu. Beginnend met een

En commençant par une présentation

chronologische opbouw van de

chronologique des journées de mai,

Meidagen, wordt een overzicht

nous donnons un aperçu de toutes

gegeven van alle operaties in

les opérations menées aux Pays-Bas,

‘De Franse Slag rond Kapelle en de honderden Franse militairen die omkwamen verdienen het om niet vergeten te worden. Daarom startte ik Toujours Kapelle en steun ik ook de uitbreiding van Memorial 40-45 Kapelle.’

Nederland, ondersteund door

en nous appuyant sur des pièces

belangrijke collectiestukken.

de collection essentielles. Nous

We vertellen vanuit een menselijk

racontons l’histoire d’un point de vue

perspectief.

humain.

De foto’s op deze en volgende

Les photos de cette page, des suivantes donnent une impression

ANTON STAPELKAMP BURGEMEESTER AALTEN / MAIRE D’AALTEN VOORMALIG BURGEMEESTER KAPELLE / ANCIEN MAIRE DE KAPELLE

pagina’ s geven een sfeerbeeld en dienen als inspiratie voor het nieuwe

de l’ambiance et sont source

museum.

d’inspiration pour le nouveau musée.

SFEER & INSPIRATIE AMBIANCE & INSPIRATION MARCEL LOURY

‘La bataille de Kapelle et les centaines de soldats français qui y ont péri méritent de ne pas être oubliés. C’est pourquoi j’ai créé Toujours Kapelle et je soutiens également l’agrandissement du Mémorial 40-45 Kapelle.’

24

26

IMPRESSIE TENTOONSTELLING IMPRESSION DE L’EXPOSITION BÂTIMENT

MARCEL LEQUEUE

VISITORS JOURNEY TENTOONSTELLING ‘Het is een onderbelicht verhaal. Franse militairen die in WOII in Nederland vochten en vielen voor onze vrijheid. Zo ook in Diessen. Dit verhaal verdient een plek om te worden verteld en om de offers te blijven herinneren. Daarom steun ik het Memorial 40-45 Kapelle.’ EVERT WEYS BURGEMEESTER HILVARENBEEK / MAIRE D’HILVARENBEEK

‘C’est une histoire méconnue. Les soldats français qui ont combattu aux Pays-Bas pendant la Seconde Guerre mondiale sont tombés pour notre liberté. Il en est de même à Diessen. Cette histoire mérite d’être racontée et de rappeler les sacrifices consentis. C’est pourquoi je soutiens le Mémorial 40-45 Kapelle.’

Mindset L’Esprit

Meidagen (dag voor dag) Jours de mai (jour pour jour)

Oorlogsjaren Années de guerre

Leven in vrijheid Vivre libre

Bezinnning (met uitzicht over ereveld) Réflexion (vue sur le champ d’honneur)

Actualiteit, verdieping / verbreding Actualité : approfondir et élargir

PARCOURS DES VISITEURS DE L’EXPOSITION

IBRAHIM ASEM

Bezoek ereveld Visite du champ d’honneur

28

De impressies op deze en volgende

Les impressions de cette page et des

pagina’ s geven een beeld van

pages suivantes illustrent certaines

een aantal onderdelen van de

parties de l’exposition.

LUISTERSTOEL

L’ÉCOUTE

Essentieel in het museum zijn alle

Tous les participants (soldats français

betrokkenen (Franse soldaten en

et citoyens zélandais) et leurs récits

Zeeuwse burgers) en hun verhalen.

sont essentiels au musée. Dans

Voor een groot deel worden deze aan

la plupart des cas, ces récits sont

Depuis l’entrée, vous apercevez une

de hand van een object verteld. Maar

racontés à partir d’un objet. Mais cela

Bij binnenkomst is een indruk-

impressionnante série de portraits

dat kan niet in alle gevallen bij de

n’a pas toujours été possible avec

wekkende wolk van vensters te

suspendus. ici, nous vous présentons

soldaten op het ereveld. Het verhaal

les soldats du champ d’honneur.

zien. HIer maak je kennis met de

les témoins oculaires cachés derrière

van deze mannen is te beluisteren

L’histoire de ces hommes peut être

ooggetuigen achter de verhalen die

les histoires racontées dans le musée.

en/of te bekijken op de ‘luisterstoel’

écoutée et/ou visionnée sur la “chaise

verteld worden in het museum. Het

Les images animées sont en couleurs

door middel van een bladerboek of

d’écoute” au moyen d’un livre de

(bewegende) beeld is in kleur zodat

pour que ces témoins soient encore

een hoorspel

lecture ou d’une pièce radiophonique.

de personen nog dichterbij komen.

plus proches et vivants pour nous. De ‘luisterstoel’ is niet alleen in het

La “chaise d’écoute” ne se trouvera

tentoonstelling. L’ESPRIT MINDSET

Bezoekers nemen plaats op

Les visiteurs prennent place sur

museum te vinden, maar ook op het

pas seulement dans le musée, mais

een divers palet aan stoelen, de

une palette variée de chaises, les

ereveld en gaat mee op reis naar

aussi sur le champ d’honneur et nous

zogeheten ‘kroongetuigen’ , opgesteld

“témoins principaux”, disposés dans

evenementen.

accompagnera lors d’évènements.

in een omarming, gelijk aan het

une enceinte semblable au champ

ereveld. Beelden op grote en kleine

d’honneur. Des images sur petits et

vlakken verspringen, waardoor je

grands plans s’échelonnent, de sorte

oog steeds weer valt op een ander

que le regard se pose sans cesse

persoon. Een verpleegster, een

sur une personne différente. Une

generaal, een kind, een timmerman,

infirmière, un général, un enfant, un

een pastoor, een boer en uiteraard

menuisier, un prêtre, un fermier et,

de soldaten. De Zeeuwen en Fransen

bien sûr, des soldats. Les Zélandais

komen hier wederom samen.

et les Français se rencontrent ici de nouveau.

MEIDAGEN

JOURS DE MAI

De meidagen in 1940 vormen een

Les Jours de Mai de 1940 constituent

substantieel onderdeel van het

une part importante de la raison

bestaansrecht van dit museum.

d’être de ce musée. C’est pourquoi

Vandaar dat we hier letterlijk op

nous nous concentrons littéralement

inzoomen. Middels één kroongetuige

sur ce sujet. À travers un témoin-

(object) per dag gaan we stap

clé, un objet par jour, nous pourrons

voor stap door het verhaal. Dit

parcourir l’histoire pas à pas. Il s’agit,

is bijvoorbeeld een uniform van

par exemple, d’un uniforme de

de zuster die o.a. Fransen heeft

l’infirmière qui a soigné des Français

verpleegd in St. Joanna in Goes of

à St Joanna à Goes, ou d’une

een auto waarin een officier werd

voiture dans laquelle un officier a été

vervoerd.

transporté.

De objecten staan op een podium,

Les objets sont disposés sur une

goed toegankelijk en geïsoleerd door

scène, facilement accessibles et

‘armen’, wat een intieme ruimte

isolés par des “bras” en quelque

creëert zodat de bezoeker de kans

sorte, créant ainsi un espace intime

krijgt om elk detail van het object

permettant aux visiteurs d’étudier

te bestuderen. Links en rechts

chaque objet en détails. Soutenus à

ondersteund door het bijzondere

gauche et à droite par une histoire

verhaal.

extraordinaire.

30

OORLOGSJAREN

ANNEES DE GUERRE

De grote rol van de Fransen in

Le rôle majeur des Français aux

Nederland tijdens de WOII speelt de

Pays-Bas pendant la Seconde

hoofdrol in deze ruimte. Op de kaart

Guerre mondiale occupe une place

staan settings waarin operaties

prépondérante dans cet espace. La

en andere gebeurtenissen worden

carte présente des cadres décrivant

verbeeld. Een setting bestaat uit

des opérations et autres évènements.

één moment uit de operatie, vanuit

Un cadre représente un moment

het perspectief van één persoon.

de l’opération, vu de la perspective

Een Duitse, Franse, Marokkaanse of

d’une personne en particulier. Un

Algerijnse soldaat, een zuster, een

soldat allemand, français, marocain

commandant tijdens de planvorming

ou algérien, une infirmière, un

of op het slagveld.

commandant pendant la planification

32

ou en opération sur le champ de Een setting bestaat uit een aantal

bataille.

‘kroongetuigen’ (objecten), aangevuld met abstracte vormgeving die

Un cadre se compose d’un certain

de verbeelding van het moment

nombre d’objets, de “témoins-

ondersteunt en tot leven laat komen.

clés”, complétés par un dessin

Elke ‘setting’ gaat het ‘gesprek’ aan

abstrait soutenant et donnant vie à

met de bezoeker. Een helm die je op

l’imagination du moment. Chaque

kunt zetten, een bepakking waarvan

“décor” converse avec le visiteur.

je het gewicht kunt voelen en een

Un casque que l’on peut mettre, un

logboek dat tot leven komt.

sac dont on peut sentir le poids et un carnet de bord qui prend vie.

Speciaal voor de kenners zijn de settings omarmd door een ‘horizon’,

Pour les connaisseurs, les cadres sont

Dit is een enorme tijdlijn met alle

entourés d’un “horizon”. Il s’agit d’une

details en ondersteund door de

immense ligne du temps avec tous les

collectie.

détails et que la collection appuie.

34

BRIEF VAN DOMINIQUE KIEFFER

LETTRE DE DOMINIQUE KIEFFER

Dochter van commandant

Fille du commandant

Kieffer – N°4 Commando

Kieffer – N°4 Commando

De herdenkingen van de landing

Het idee van een museum van een

J’ai assisté plusieurs fois aux

L’idée d’un musée à dimension

van november 1944 in Vlissingen,

nationale dimensie ontstond beetje

commémorations du débarquement

nationale est née peu à peu dans

op de site van “Uncle Beach” heb

bij beetje in het hoofd van Andries.

de novembre 1944 à Flessingue

l’esprit d’Andries. Il a vite concrétisé

ik verschillende malen bijgewoond.

Zijn idee werd snel in de praktijk

sur le site « Uncle Beach », c’est

sa pensée et débuté sa mise en

Elke keer was ik erg ontroerd. Wij,

gebracht en hij begon het uit te

à chaque fois avec une grande

œuvre. Il m’a présenté son projet et

Fransen, worden altijd met veel

voeren. Hij legde zijn project aan

émotion. Nous les Français sommes

les plans que j’ai pu consulter m’ont

respect en vriendelijkheid door de

mij voor en de plannen, die ik kon

toujours accueillis avec beaucoup

émerveillée tant pour l’architecture

verschillende autoriteiten ontvangen.

raadplegen, verbaasden mij vanwege

de respect et de gentillesse par les

que pour le choix du lieu.

Tijdens één van deze plechtigheden

de architectuur als door de keuze

diverses autorités. Lors d’une de ces

Son intégration avec le cimetière

ontmoette ik Jochem Schmetz, een

van de locatie. De integratie met het

cérémonies, j’ai fait la connaissance

français de Kapelle le rend tout a fait

grote geschiedenisliefhebber die zich

Franse Ereveld van Kapelle, maakt

de Jochem Schmetz, un passionné

original et intéressant.

Van links naar rechts / De gauche à droite:

samen met zijn landgenoten voor de

het origineel en interessant. Na dit

d’histoire qui s’emploie au devoir de

En ce 75ème anniversaire, je souhaite

Frank Churchill, Andries Looijen, Jochem Schmetz,

plicht om te herdenken, inzet. Op een

75-jarige jubileum hoop ik van harte

mémoire auprès de ses compatriotes.

de tout cœur que la création du

Dominique Kieffer, Jean Loïc Bagot en Sylvain Nogrette

dag stelde Jochem mij aan Andries

dat de oprichting van het museum

Jochem m’a, un jour, présenté

musée devienne rapidement réalité.

Looijen voor, een vriend van hem, die

snel een feit zal worden.

Andries Looijen, un de ses amis,

Herdenking Vlissingen Uncle Beach Commémoration Flessingue Uncle Beach

‘Son intégration avec le cimetière français de Kapelle le rend tout a fait original et intéressant.’ ‘De integratie met de Franse begraafplaats van Kapelle maakt het origineel en interessant’.

Commandant / Le commandant Kieffer – N°4 Commando

ook een passie voor geschiedenis

également passionné d’histoire et

heeft. En zelfs op zijn eigen terrein

ayant ouvert un musée dans sa

een museum heeft geopend. Daar

propre propriété. Il y a rassemblé une

verzamelde hij een indrukwekkende

imposante collection d’objets de la

hoeveelheid voorwerpen uit de

Seconde Guerre mondiale dont une

Tweede Wereldoorlog, waarvan een

importante partie concernant les

groot deel de Fransen betreft.

Français.

36

GEBOUW BÂTIMENT

PIERRE MOLLIÈRE

en wijzen er juist naartoe. Zowel

De buitenruimte

vanaf de weg en onzichtbaar voor

de visuele lijnen, landschappelijke

Op het terrein zal naast het

de passanten. Door dit windscherm

De inrichting van het plangebied is

lijnen als de routing. De verbinding

gebouw een toegangsweg en

aan de zijde van de Goessestraatweg

van groot belang voor het welslagen

tussen museum en het ereveld is

een parkeerterrein voor ca. 40

te verwijderen ontstaat een open

van het project. Een goede uitstraling

een kijkvenster. Vanuit dit kijkvenster

personenauto’s en 3 bussen worden

en uitnodigend terrein langs een

trekt immers bezoekers. Over het

heeft men een indrukwekkend uitzicht

aangelegd. Ten behoeve van de

doorgaande weg.

strak ontworpen “stoere” gebouw

over het ereveld en de omliggende

afvoer van regenwater van gebouw

in een mooi aangelegd landschap

omgeving. Het gebogen gebouw rijst

en terrein zal een extra berging

Duurzaamheid

zal worden gesproken. Bovendien

als het ware op vanuit het landschap.

(vijver of vergrote wegsloot) worden

In het ontwerp van het gebouw wordt

zal nieuwsgierigheid naar het

Het begint laag in de fruitbomen

aangelegd. Bij grotere hoeveelheden

gestreefd naar passief bouwen.

“binnenste” worden opgeroepen.

en eindigt hoog. Het museum zal

neerslag zal het water gebufferd

Het gebouw wordt uitgevoerd met

Een tentoonstelling met een hoge

bestaan uit een vrij indeelbare

kunnen worden en gedoseerd worden

een staalconstructie die volledig

belevings- en herdenkingswaarde.

ruimte voor receptie, shop, horeca

afgevoerd. Het beoogde sedum

circulair is. De oprijzende vorm op

en tentoonstelling.

dak op het gebouw zal hier ook een

het zuiden is uitermate geschikt voor

Het gebouw

De relatief gesloten gevel in beton,

bijdrage in leveren. Het is mogelijk dit

zonnepanelen. Geïsoleerde dichte

Het ontwerp van RoosRos Architecten

de ruwe stalen elementen en

water te gebruiken voor doorspoelen

gevels zorgen ervoor dat het gebouw

voor het Memorial 40-45 Kapelle

herdenkingsmuur, in combinatie

van toiletten, watergeven beplanting,

koel blijft. De warmteopwekking

speelt optimaal in op de kansen van

met de grote glazen entreepui op

bluswater, e.d. Het vuilwater, vanuit

gebeurt middels luchtverwarming

deze locatie. Deze unieke locatie,

maaiveldniveau, geven het museum

het gebouw, wordt afgevoerd op het

met een aardwarmtepomp.

middenin de groene zone, vraagt

een helder en stoer karakter. Het

gemeentelijk rioleringsstelsel in de

Deze zorgt voor een behaaglijk

om een unieke verbinding tussen

groene landschap wordt opgetild,

Goessestraatweg.

binnenklimaat. Het streven is om

Memorial 40-45 Kapelle en het

het met groen bedekte dak versterkt

ereveld. Het geplande museum

het oprijzende gebaar en laat

Het resterende terrein zal beplant

zoveel mogelijk gebruik te maken van

dient hierbij als ondersteuning. Het

het gebouw opgaan in de groene

blijven met fruitbomen en/of worden

recyclebare materialen.

focuspunt van het geheel is het

omgeving. Het voorliggende ontwerp

ingezaaid met een kruidenrijk

Franse ereveld met het monument.

heeft de instemming van gemeente

grasmengsel, waardoor de

Dit dient te allen tijde te blijven

Kapelle.

biodiversiteit wordt vergroot. Dit deel

FOCUS OP HET EREVELD

‘Memorial 40-45 Kapelle : pour envisager sereinement un présent et un avenir de paix, nous devons nous souvenir de notre passé de guerre.’ HÉLÈNE DEGRYSE PRÉSIDENTE DE L’ASSEMBLÉE DES FRANÇAIS DE L’ÉTRANGER .

‘Memorial 40-45 Kapelle: als wij nu en in de toekomst in vrede willen leven, moeten wij ons de oorlog blijven herinneren.’

voor het gebouw en het interieur

gewaarborgd. Het ereveld heeft

kan bij evenementen ook gebruikt

een bijzondere relatie met het

worden als evenemententerrein

plan, zowel visueel als fysiek. Alle

voor buitenactiviteiten. Rondom

lijnen in het plangebied vinden

het perceel staat een windscherm,

hun oorsprong in het monument,

waardoor het gebied verborgen is

En effet, toutes les lignes de la zone

L’espace extérieur

de la Goessestraatweg créera une

du plan partent du monument et sont

Une route d’accès et une aire de

zone ouverte et accueillante tout le

Le point central de l’ensemble est

justement orientées vers celui-ci. Qu’il

stationnement pour environ 40

long de la route.

le champ d’honneur français et le

s’agisse de lignes visuelles, de lignes

voitures et 3 autocars sera construite

Durabilité

monument. L’aménagement de

paysagères ou de tracés. Le lien

sur le site à côté du bâtiment. Une

La conception du bâtiment vise

la zone de planification est très

entre le musée et le champ d’honneur

zone de stockage supplémentaire

à une construction passive. Le

important pour la réussite du projet.

forme une fenêtre d’observation. De

(étang ou fossé routier agrandi) sera

bâtiment aura une structure en acier

En effet, une belle apparence

là, on a une vue impressionnante sur

construite pour l’évacuation des eaux

entièrement circulaire. L’élévation

attire les visiteurs. On parlera d’un

le champ d’honneur et les environs.

de pluie du bâtiment et des terrains.

orientée vers le sud est idéale pour

bâtiment “robuste” au dessin épuré

Le bâtiment incurvé s’élève pour

En cas de fortes précipitations,

les panneaux solaires. Les façades

dans un paysage magnifiquement

ainsi dire du paysage. Il commence

l’eau pourra être stockée et utilisée

fermées et isolées garderont la

aménagé. De plus, la curiosité

au ras des arbres fruitiers et termine

selon la demande. Le toit de sédum

fraîcheur du bâtiment. La chaleur

sera éveillée pour visiter l’intérieur.

en hauteur. Le musée se compose

prévu pour le bâtiment y contribuera

sera générée par le chauffage de l’air

Une exposition à forte valeur

d’un espace libre, à diviser pour

également. Il est possible d’utiliser

au moyen d’une pompe à chaleur

commémorative du vécu.

l’accueil, la boutique, la restauration

cette eau pour la chasse d’eau des

géothermique, garantissant un

et l’exposition.

toilettes, l’arrosage des plantes,

climat intérieur confortable. L’objectif

Le bâtiment

La façade en béton, relativement

pour l’extinction d’incendies, etc. Les

est d’utiliser autant que possible

Le projet de RoosRos Architectes

fermée, les éléments en acier brut et

eaux usagées du bâtiment seront

des matériaux recyclables pour le

pour le Mémorial 40-45 Kapelle

le mur commémoratif, combinés à la

déversées dans le réseau municipal

bâtiment et son intérieur.

répond de manière optimale aux

grande façade d’entrée en verre au

d’égouts de la Goessestraatweg.

possibilités offertes par cet endroit.

niveau du sol, confèrent au musée un

Cet emplacement unique, au milieu

caractère clair et robuste. Surélevant

La zone restante sera plantée

d’une zone verte, nécessite une

le paysage vert, le toit écologique

d’arbres fruitiers et/ou ensemencée

connexion unique entre le Mémorial

renforce le geste d’élévation et

d’un mélange de graminées riche

40-45 Kapelle et le champ d’honneur.

permet au bâtiment de se fondre

en herbes, ce qui stimulera la

Le musée prévu y servira de support.

dans son environnement verdoyant.

biodiversité. Cette partie peut

Le centre de l’ensemble, c’est surtout

Le projet actuel a reçu l’approbation

également être utilisée comme

le champ d’honneur français avec

de la municipalité de Kapelle.

zone d’activités en plein air lors

VISION DU CHAMP D’HONNEUR

16

ereveld

le Mémorial. Cela doit être en effet

d’évènements. Un brise-vent entoure

garanti à chaque instant. Le champ

la parcelle, rendant la zone cachée de

d’honneur lié étroitement au plan,

la route et invisible aux passants. La

tant visuellement que physiquement.

suppression de ce brise-vent du côté

16

ca.10.00m

16 SCHAAL 1:200

Voorgevel Goessestraatweg

ca.10.00m

entree

Voorgevel / Façade Goessestraatweg

Gevel Ereveld / Façade champ d’honneur

Voorgevel Goessestraatweg

entree

Gevel Ereveld

Gevel Ereveld

herdenkingsmuur met de 229 namen van de soldaten

herdenkingsmuur met de 229 namen van de soldaten

44

‘Een unieke plek in Europa. In Kapelle liggen 229 militairen uit Frankrijk, Marokko, Algerije en België begraven. Zij lieten het leven voor onze vrijheid, ons leven. Daarvoor verdienen ze onze eer, aandacht en respect.’ ‘Un lieu unique en Europe. À Kapelle 229 soldats de France, du Maroc, d’Algérie et de Belgique sont enterrés. Ils ont donné leur vie pour notre liberté, notre vie. Pour cela, ils méritent notre honneur, notre attention et notre respect.’

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15847357/1