E.66 CZW-Bureau-Financiele-verantwoording-2023
Tekst van het document
CZW Bureau Financiële verantwoording 2023
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
Financiële verantwoording Balans Balans per 31 december
ACTIVA
(bedragen x € 1,-)
Ultimo 2023
Vaste activa Immateriële vaste activa Materiele vaste activa - Investeringen met een economisch nut
Ultimo 2022
0
0
107.995 107.995
103.051 103.051
Financiële vaste activa Totaal vaste activa
0 107.995
0 103.051
Vlottende activa Vooruitbetalingen
20.452
31.594
Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar - Overige vorderingen - Overige uitzettingen: Schatkistrekening
2.479.132 284.632 2.194.500
Liquide middelen - Kassaldi - Bank- en girosaldi Overlopende activa - Nog te ontvangen bijdragen NL overig - Overig
4.741 271 4.469
27.973 123 27.850
471.227 403.628 67.599
Totaal vlottende activa Totaal-generaal
2
2.452.902 203.402 2.249.500
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
2.506.250 2.497.512 8.738
2.975.551 3.083.546
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
5.018.719 5.121.770
PASSIVA
(bedragen x € 1,-)
Ultimo 2023
Vaste passiva Eigen vermogen - Algemene Reserves - Reserve Exploitatieresultaten - Overige bestemmingsreserves - Gerealiseerde resultaat
Ultimo 2022
81.626 0 68.028 13.598 0
81.196 0 68.028 13.168 0
Voorzieningen
0
0
Vaste schulden met een rente typische looptijd van één jaar of langer
0
0
81.626
81.196
Totaal vaste passiva Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar - Overige schulden Overlopende passiva - Vooruitontvangen bijdragen Rijk - Vooruitontvangen bijdragen NL overig - Nog te betalen - Overig
485.078 485.078
614.780 614.780
2.516.843 631.582 469.453 1.408.459 7.349
Totaal vlottende passiva Totaal-generaal
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
4.425.795 192.025 619.740 3.606.680 7.349
3.001.920 3.083.546
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
5.040.575 5.121.770
3
Overzicht van baten en lasten CZW Bureau Oorspronkelijke begroting 2023
Definitieve begroting 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
7.449.386 22.195.903 4.474.575 179.987 754.611 1.350.600 36.405.062
8.197.285 22.531.880 5.777.532 361.781 895.239 1.403.550 39.167.267
8.480.934 20.479.108 5.243.641 240.613 835.551 1.330.176 36.610.023
8.213.442 19.069.834 5.085.952 126.397 896.808 1.241.043 34.633.475
7.449.386 22.195.903 4.474.575 179.987 754.611 1.351.030 36.405.492
8.197.285 22.531.880 5.777.532 361.781 895.239 1.403.980 39.167.697
8.480.934 20.479.108 5.243.641 240.613 835.551 1.330.606 36.610.453
8.213.442 19.069.834 5.085.952 126.397 896.808 1.241.473 34.633.905
0
0
0
0
430 0 -430 0
430 0 -430 0
430 0 -430 0
430 0 -430 0
Lasten Programma 1 MO Programma 2 BW Programma 3 VO/HG Programma 4 ADBZ/LHBTI Programma 5 Diverse Projecten Programma 6 Secretariaat (overzicht overhead) TOTAAL LASTEN Baten Programma 1 MO Programma 2 BW Programma 3 VO/HG Programma 4 ADBZ/LHBTI Programma 5 Diverse Projecten Programma 6 Secretariaat (overzicht overhead) TOTAAL BATEN VBP LAST Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Onttrekking aan reserve exploitatieresultaten Toevoeging aan reserve ziektevervanging Gerealiseerde resultaat
4
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
Toelichting op de balans en overzicht van baten en lasten Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
Inleiding De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet van SWVO, waarin de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q.
schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken. Voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld door reorganisaties) dient wel een verplichting opgenomen te worden.
Balans Vaste activa Materiële vaste activa Algemeen Activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend, inclusief de direct te relateren salariskosten. In de vervaardigingsprijs kunnen voorts worden opgenomen een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak dat aan de vervaardiging van het actief kan worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze rente is geactiveerd. Investeringen met economisch nut Al de investeringen binnen het CZW Bureau zijn met een economisch nut. Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven.
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
5
De gehanteerde afschrijvingstermijnen bedragen in jaren: Gronden en terreinen Woonruimten Bedrijfsgebouwen Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiele vaste activa
n.v.t. 40 40 5 10 5 (inventarissen) 3 (automatisering)
Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 5.000,-- worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen. Deze laatst genoemden worden altijd geactiveerd.
Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.
Vaste passiva Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.
6
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
CZW Bureau Jaarverslag en Jaarrekening 2023
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
7
Inhoudsopgave Financiële verantwoording ..................................................................................................... 2 Balans ............................................................................................................................ 2 Overzicht van baten en lasten CZW Bureau.................................................................. 4 Toelichting op de balans en overzicht van baten en lasten ........................................... 5 Bijlage bij de financiele verantwoording 1. Jaarverslag ........................................................................................................................ 9 1.1
Voorgeschiedenis ................................................................................................ 9
1.2
CZW Bureau ........................................................................................................ 9
1.3
Ontwikkelen Governance .................................................................................... 11
1.4
Maatschappelijke Opvang ................................................................................. 12
1.5
Beschermd Wonen ............................................................................................ 14
1.6
Vrouwen Opvang, Huiselijk Geweld en Kindermishandeling ............................ 15
1.7
Discriminatie.nl Zeeland .................................................................................... 20
1.8
Programma Diverse Projecten ........................................................................... 26
1.9
Paragrafen ......................................................................................................... 32
2. Jaarrekening .................................................................................................................... 34 2.1
Balans ................................................................................................................ 34
2.2
Overzicht van baten en lasten CZW Bureau ..................................................... 36
2.3
Toelichting op de balans en overzicht van baten en lasten ............................... 37
2.4
Toelichting Overzicht van baten en lasten CZW Bureau ................................... 48
2.4.1 Programma Maatschappelijke Opvang.............................................................. 48 2.4.2 Programma Beschermd Wonen ........................................................................ 51 2.4.3 Programma Vrouwenopvang en Huiselijk Geweld ............................................ 56 2.4.4 Programma Anti Discriminatie Bureau Zeeland/LHBTI ..................................... 59 2.4.5 Programma Diverse Projecten ........................................................................... 61 2.4.6 Programma Secretariaat CZW Bureau (overzicht overhead) ............................ 64 2.4.7 WNT ................................................................................................................... 67 2.4.8 Overzicht incidentele baten en lasten ................................................................ 69 2.4.9 Vennootschapsbelasting .................................................................................... 69 2.4.10 Taakvelden ........................................................................................................ 70 2.4.11 Rechtmatigheid .................................................................................................. 71 Bijlagen ................................................................................................................................ 74
8
1.
Uitsplitsing bijdragen gemeenten ................................................................................. 75
2.
Samenstelling agendacommissie ................................................................................ 78
3.
Samenstelling secretariaat ........................................................................................... 78
4.
Lijst met tabellen .......................................................................................................... 79
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
1. Jaarverslag 1.1
Voorgeschiedenis
Het CZW Bureau is destijds in 2009 ingericht als secretariaat van het College voor Zorg en Welzijn, kortweg CZW. Onder verantwoordelijkheid van de Vereniging Zeeuwse Gemeenten is dit College het bestuurlijk overlegorgaan van de Zeeuwse portefeuillehouders die verantwoordelijk zijn voor de gemeentelijke Wmo-taken. Dit bureau is organisatorisch ondergebracht bij de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO). Het SWVO is verantwoordelijk voor de aansturing, het financieel beheer en de personeelsaangelegenheden. De directeur van SWVO was in dit bestel zowel eindverantwoordelijk voor het CZW Bureau, voorzitter van het Ambtelijk Vooroverleg dat de agenda van de bestuurlijke vergaderingen voorbereidt, en secretaris van het CZWportefeuillehoudersoverleg. In die kwaliteit nam hij deel aan de vergaderingen van het CZW. Voor de verantwoording hiervan is het SWVO gehouden aan het Besluit Begrotingen en Verantwoording (BBV) waarin de wettelijke regels zijn vastgelegd. Op grond van het BBV zijn zowel de begroting, het jaarverslag en de jaarrekening vormgegeven per beleidsprogramma. Voor het Bureau wordt apart een jaarverslag en jaarrekening gemaakt. In 2021 tekenden zich de contouren af van grote veranderingen in deze van oudsher bestaande structuur.
In het kader van onderzoeken naar samenwerking en governance in het Zeeuwse sociaal domein is vastgesteld dat de bovenbeschreven structuur niet langer adequaat is. In 2021 is richting gegeven aan de vorming van het OZO (Overleg Zeeuwse Overheden, waartoe de provincie, het Waterschap en de dertien Zeeuwse gemeenten behoren). Dit overleg heeft geen besluitvormende rol, maar dient meer dan het CZW richtingbepalend te zijn op grote thema’s die alle Zeeuwse gemeenten aanbelangen op de domeinen Jeugd, Gezondheid en Maatschappelijke Zorg. Bij deze bestuurlijke transformatie past een andere ondersteunings- en uitvoeringspraktijk. Er is in 2021 een drietal ambtelijke kernteams gevormd op elk van de genoemde domeinen, die ieder op hun terrein beleidsvoorstellen formuleren ter bespreking in het OZO. Een ambtelijke programmacoördinator overziet de voortgang en coördinatie van deze activiteiten, en het provinciaal managersoverleg (PMO) van de gemeenten bespreekt de voorstellen en beoordeelt deze in termen van prioritering en toedeling van (ambtelijke) capaciteit in de uitvoering. Met de komende veranderingen aan de horizon waren de jaren 2022 en 2023 overgangsjaren die werden gekenmerkt door veel overleg, het zoeken naar duidelijkheid in de praktische inrichting, en het vinden van oplossingen voor problemen.
De van oudsher gegroeide rol van het CZW Bureau kwam hiermee in een ander daglicht te staan. Tijdens de verbouwing bleef de winkel echter open. Dit jaarverslag vormt dan ook opnieuw een weergave van de veelheid van activiteiten en initiatieven die het bureau ten dienste van de Zeeuwse gemeenten en hun burgers uitvoerde.
1.2
CZW Bureau
Bestuursstructuur Zoals hierboven beschreven, ressorteert het CZW bureau organisatorisch onder de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerkingsverband Welzijn Oosterschelderegio (SWVO). Zodoende is het bestuur van deze GR tevens werkgever van het personeel. De secretaris van het SWVO is tevens directeur van het bureau en verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding, personeel en exploitatie. Inhoudelijk is er echter geen directe of indirecte lijn tussen SWVO en CZW Bureau. Het CZW Bureau is een publiekrechtelijke samenwerking met een gemeenschappelijk orgaan (vastgelegd in een convenant). Het orgaan beschikt niet over een zelfstandige rechtspersoonlijkheid. Op verzoek van de deelnemende overheden in het CZW treedt het SWVO op als werkgever voor de medewerkers. Het CZW Bureau werkt nadrukkelijk ten dienste van alle dertien Zeeuwse gemeenten als ondersteuningsorganisatie voor een efficiënte en doelmatige beleidsontwikkeling en -uitvoering van gezamenlijke taken in het sociaal domein.
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
9
In dit licht past het dat het Antidiscriminatiebureau Zeeland hier onderdak vindt, evenals het Steunpunt Mensenhandel, projecten als ‘Laat ze niet verzuipen’ en ‘LHBTI.’ Hiernaast is er secretariële en financiële ondersteuning en is een communicatiemedewerker aangesteld. Het CZW bureau is tevens uitvoeringsorganisatie voor de Maatschappelijke Opvang, het Beschermd Wonen en de Vrouwenopvang in Zeeland in opdracht van en met mandaat van de gemeente Vlissingen als centrumgemeente voor Zeeland. De bijdragen die de centrumgemeente voor dit doel ontvangt in de vorm van Integratie-uitkeringen door het Rijk, dient de centrumgemeente te verantwoorden zowel naar de overige Zeeuwse gemeenten als naar het Rijk. Tot de taak van CZW Bureau behoort ook het opstellen van de verantwoording aan de hand van het onderhavige jaarverslag annex jaarrekening. In dit jaarverslag wordt een overzicht van de activiteiten en financiën op de verschillende deelterreinen uitgewerkt, en vervolgens de paragrafen weerstandsvermogen, financiering en bedrijfsvoering. Er wordt inhoudelijk verslag gedaan van de activiteiten van het CZW Bureau (wat hebben we gedaan) en de lasten en baten per activiteit (wat heeft het gekost). In de jaarrekening treft u eerst de balans en daarna het overzicht van baten en lasten met een financieel totaaloverzicht van de uitgevoerde programma’s.
Tot slot wordt per programma, uitgebreid financieel verslag gedaan over het afgelopen jaar. Organisatie Het CZW Bureau is samen met alle 13 Zeeuwse gemeenten verantwoordelijk voor de gezamenlijke beleidsontwikkeling en –uitvoering waar het gaat om: • De gemeentelijke Anti Discriminatie Voorziening (ADB Zeeland); • (preventie)projecten zoals: Preventie Jeugd en Alcohol; LHBTI; • Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WvGGZ); Personen verward gedrag; • Beschermd Wonen en Maatschappelijke- en Vrouwenopvang (namens de centrumgemeente); • Beleidsontwikkeling Huiselijk Geweld, Huisverbod, Multi Disciplinaire Aanpak (MDA++) en Veilig Thuis. In 2023 werd binnen het CZW Bureau de onderstaande formatie ingezet:
Afdeling
Formatie in FTE
MO/ VO/ BW
4,50
ADBZ/LHBTI
3,33
Jeugd en Alcohol
0,67
Wvggz
1,00
Ondersteuning CZW
1,11
Communicatie
0,44
Totaal
11,05
In totaal werkten er 14 personen bij het CZW Bureau in 2023.
10
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
Financiën De activiteiten van het CZW Bureau worden uitgevoerd voor alle Zeeuwse gemeenten. De uitvoeringskosten voor het CZW Bureau worden door de dertien gemeenten gefinancierd en vanuit de doeluitkering van centrumgemeente Vlissingen.
1.3
Ontwikkelen Governance
Begin 2023 heeft Bureau Berenschot op voordracht van de colleges een verdiepingsslag uitgewerkt op het in 2022 gepresenteerde rapport over een nieuwe governance voor de inkoop van jeugdhulp, beschermd wonen (BW), maatschappelijke opvang (MO) en vrouwen-/veilige opvang (VO) in Zeeland Uiteindelijk hebben de dertien Zeeuwse colleges medio 2023 opdracht gegeven om variant 1: het oprichten van een nieuwe gemeenschappelijke regeling (GR) voor het organiseren van de inkooptaken op het gebied van jeugdhulp, beschermd wonen (BW), maatschappelijke opvang (MO) en vrouwenopvang (VO) verder uit te werken. Later dat jaar is op verzoek van de gemeenten Terneuzen en Sluis ook de (financiële) haalbaarheid van een tweede variant (het toevoegen van de inkoop voor BW, MO en VO aan GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Zeeland/Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ)) toegevoegd aan het onderzoek. De resultaten van beide scenario’s zullen in 2024 opnieuw aan het OZO worden voorgelegd opdat de colleges en raden kunnen komen tot een gedragen Zeeuwse keuze voor een nieuwe governancestructuur.
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
11
1.4
Maatschappelijke Opvang
Algemeen Onder Maatschappelijke Opvang wordt verstaan de zorg voor (sociaal) kwetsbare personen, waarbij onderscheid gemaakt wordt naar dak- en thuislozen, ambulante (verslavings-) zorg, zwerfjongeren en OGGZ-taken, tussenvoorzieningen en 24 – uurs voorzieningen. Het primaire doel is: 1. Het realiseren van de doelstellingen van het Zeeuws Kompas, zoals: a. Het voorkomen van sociale uitsluiting en dakloosheid en thuisloosheid; b. Het voorzien in uitwerken van preventie, opvang en nazorg: c. Het realiseren van een sluitende samenwerking (ketenaanpak) tussen de betrokken organisaties en gemeenten; 2. Zorg dragen voor een adequaat, gedifferentieerd en passend voorzieningenniveau; 3. Stimuleren van en toezicht houden op het kwaliteitsbeleid in de opvangvoorzieningen, zowel intramuraal als extramuraal; 4. Uitvoering geven via mandaat aan de regierol van de (centrum)gemeente Vlissingen en de andere 12 Zeeuwse regiogemeenten vanuit hun wettelijke (Wmo)taken en bevoegdheden. Organisatie De taken m.b.t. de Maatschappelijke Opvang en Verslavingsbeleid worden uitgevoerd door beleidsadviseurs Maatschappelijke Opvang, Verslavingszorg en OGGZ en deels door beleidsadviseurs die ook voor andere beleidsterreinen (Beschermd Wonen, Vrouwenopvang) werkzaam zijn.
Maatschappelijke Opvang en aanpalende taken vinden in samenhang met de onderdelen Beschermd Wonen, Vrouwenopvang en reguliere Wmo-taken plaats. De beleidsadviseurs werken samen met ambtenaren en bestuurders van de dertien gemeenten in Zeeland via het CZW en agendacommissie CZW (voorheen stuurgroep) en in diverse ambtelijke (voorafgaande) overleggen. De beleidsadviseurs zijn ook betrokken in VNG-verband om landelijke ontwikkelingen te adresseren en te vertalen naar de Zeeuwse situatie. De beleidsadviseurs zijn tevens de linking pin naar de organisaties welke actief zijn in dit beleidsveld.
Financiën Evenals voorgaande jaren hebben de Zeeuwse gemeenten binnen het beleidsveld maatschappelijke Opvang substantieel bijgedragen aan de financiering van de sociale pensions en de Foyers de Jeunesse voor in totaal een bedrag van bijna 400K. Met het wegvallen van de solidariteitsbijdrage van gemeenten in 2017 is een jaarlijks financieringstekort ontstaan, welke tot op heden wordt opgevangen uit de gezamenlijke reserve BW/VO/MO. Met de gemeente Vlissingen bestaat een periodiek overleg om de financiën rondom de taken Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang beheersbaar te houden. De subsidies MO/VO 2022 zijn door de aanbieders afdoende verantwoord en vervolgens definitief vastgesteld in 2023. De subsidies 2023 zijn door de Agendacommissie voorlopig vastgesteld.
Inhoudelijk beleid Maatschappelijke Opvang In 2023 is met de 13 Zeeuwse gemeenten en de desbetreffende zorgaanbieders intensief samengewerkt om de uitrol van de eind december 2021 zogenoemde bouwstenennotitie dak- en thuisloosheid Zeeland verder mogelijk te maken. Naast de bouwstenennotitie zijn de meerjarenagenda, het Versnellingsprogramma Opvang en Bescherming en de regiovisie Beschermd wonen en Maatschappelijke Opvang Zeeland onderleggers voor het uitvoeren van dit beleid. Als laatste pijler is ook het nog in te richten Regionaal actieplan dakloosheid van belang. In het kader van ‘Een thuis, een toekomst’ is de wens van het kabinet om te komen tot een breed plan van aanpak dakloosheid in Zeeland gestalte gegeven door het indienen van een Zeeuws plan, genaamd ‘Regionaal Actieplan Dakloosheid”. Dit Zeeuwse plan van aanpak behelst drie hoofdlijnen: 1. Meer inzetten op preventie; 2. Omvorming van de Maatschappelijke Opvangvoorzieningen; 3. Meer woonruimte voor de kwetsbare doelgroepen met passende ambulante begeleiding.
12
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
Deze 3 hoofdlijnen zijn samengekomen in de zogenaamde en eerdergenoemde Bouwstenennotitie, die sedert eind 2021 ten uitvoer wordt gelegd. Op basis van deze Zeeuws vastgestelde notitie die beoogt de toegekende 2,6 miljoen euro in te zetten zijn de navolgende projecten in 2023 inmiddels akkoord bevonden: Realisatie 10 doorstroomwoningen bij Leger des Heils te Goes; Inzet ervaringsdeskundigen in de MO door Hersteltalent en Emergis; Inzet preventie dakloosheid door Emergis voor cliënten welke de kliniek verlaten; Inzet preventiescanner; Bijdrage aan tijdelijke huisvesting jongeren Juvent in Middelburg. Verslavingsbeleid Een DIMS (Drugs- en Informatie Monitoring Systeem) -testlocatie in Goes functioneert nog steeds. In Terneuzen is er behoefte aan een testlocatie. Dit wordt mede onderzocht in het kader van het brede plan van aanpak dakloosheid. In het kader van de herijking van de Maatschappelijke Opvang welke in 2023 nader gestalte heeft gekregen is dit onderwerp hierin meegenomen. OGGZ Het Meld- en Actiepunt Bemoeizorg is de afgelopen jaren uitgebreid met 0,5 fte omdat het aantal casussen en de steeds toenemende zorgzwaarte van de doelgroep tot meer inzet heeft geleid. Dit komt ook door participatie in het meldpunt personen met verward gedrag/wvggz bij het Veiligheidshuis en het steeds meer deelnemen aan lokale wijkteams en OGGZ-netwerken.
Nazorg ex-gedetineerden De nazorg voor ex-gedetineerden betreft de (voorbereiding) van de terugkeer van gedetineerden in de samenleving en dit proces begeleiden met behulp van de voorliggende voorzieningen gericht op wonen, werk, inkomen, schuldhulpverlening en identiteitspapieren. De coördinatie van nazorg aan ex-gedetineerden financieren de gemeenten via de begroting van het Veiligheidshuis Zeeland. Het CZW Bureau dient jaarlijks een subsidieaanvraag in bij het ministerie van Veiligheid en Justitie t.b.v. (extra) financiering voor de begeleiding van ex-gedetineerden. Voor trajecten in kalenderjaar 2023 is € 83.424,- aan rijkssubsidie toegekend door het ministerie van JenV, Dienst Justitiële Inrichtingen. Het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland heeft met behulp van deze rijkssubsidie aan 40 unieke deelnemers ambulante nazorg geboden voor wonen en werken. De werkzaamheden van de ambulant werker Nazorg hebben plaatsgevonden vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland en als onderdeel van Nazorg Ex-Gedetineerden Zeeland. Ook voor 2024 heeft het ministerie van Veiligheid en Justitie (Directie DJI) subsidie toegekend ten behoeve van begeleiding van exgedetineerden in Zeeland. Overzicht lasten en baten Oorspronke- Definitieve lijke begro- begroting ting 2023 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
Lasten Programma 1 Maatschappelijke Opvang Baten Programma 1 Maatschappelijke Opvang Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Onttrekking aan reserves Toevoeging aan reserves Gerealiseerde resultaat
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
7.449.386
8.197.285
8.480.934
8.213.442
7.449.386 0 0 0 0
8.197.285 0 0 0 0
8.480.934 0 0 0 0
8.213.442 0 0 0 0
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
13
1.5
Beschermd Wonen
Algemeen en beleidsadvisering Ten opzichte van 2020 is de context en de positie van het bureau veranderd. In 2021 is in het kader van de landelijke Meerjarenagenda Beschermd Wonen en Opvang (vanuit de VNG) door de Zeeuwse gemeenten een uitbreiding en herijking van de Zeeuwse Regiovisie uitgevoerd. Deze is in lijn gebracht met de thema’s die in de Meerjarenagenda worden aangegeven. De Zeeuwse gemeenten hebben hierin sterker dan in voorgaande jaren een initiërende en sturende rol genomen, waardoor de inzet door het CZW bureau en de inbreng in het beleid navenant veranderde. In het jaar 2023 zijn deze veranderingen voor het CZW Bureau verder vormgegeven in nauwe samenwerking met het kernteam BW, het programmateam ZSSD en de Zeeuwse gemeenten.
In de praktijk komen de werkzaamheden van het CZW Bureau ten behoeve van Beschermd Wonen neer op: Deelname aan de werkgroepen partnerschap, inkoop BW, monitoring, toegang en aan de projectgroep cliënt- en naastenperspectief; Secretariaat en financieel beheer Innovatiefonds GGZ Zeeland; Advisering, deelname en secretariaat Ambtelijk Afstemmingsoverleg; Opstellen begroting en jaarrekening; Bekostiging en productie verantwoording; Afstemming en advies over casuïstiek cliënten met gemeentelijke toegangen; Inrichten berichtenverkeer met de 13 Zeeuwse gemeenten; Inrichten monitoren / gegevensuitwisseling; Bewaken kwaliteit en beleid; Aanbesteding en Implementatie nieuwe contract BW; Organiseren inspiratiesessies preventie BW; Secretariaat projectgroep Weer Thuis Oosterschelde regio; De extra middelen toegekend vanuit het landelijke Hoofdlijnenakkoord GGZ (HLA) werden ook in 2023 ingezet in het “Innovatiefonds” voor ambulantisering en extramuralisering. In 2023 werden door de hiervoor ingestelde adviescommissie 3 aanvragen behandeld, 3 hiervan werden gehonoreerd.
Overzicht lasten en baten
Lasten Programma 2 Beschermd Wonen Baten Programma 2 Beschermd Wonen Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Onttrekking aan reserves Toevoeging aan reserves Gerealiseerde resultaat
14
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Oorspronkelijke begroting 2023
Definitieve begroting 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
22.195.903
22.531.880
20.479.108
19.069.834
22.195.903 0 0 0 0
22.531.880 0 0 0 0
20.479.108 0 0 0 0
19.069.834 0 0 0 0
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
1.6
Vrouwen Opvang, Huiselijk Geweld en Kindermishandeling
Algemeen Het CZW Bureau is namens de centrumgemeente samen met alle 13 Zeeuwse gemeenten verantwoordelijk voor de gezamenlijke beleidsontwikkeling en –uitvoering waar het gaat om Vrouwenopvang en huiselijk geweld en kindermishandeling (HGKM). Het programma Vrouwenopvang, huiselijk geweld en kindermishandeling heeft de volgende doelstellingen: 1. Voorwaarden scheppen om vrouwenopvang mogelijk te maken, risicogroepen te ondersteunen en professionele begeleiding mogelijk te maken; 2. Het voorbereiden en uitwerken van beleid voor het verminderen van geweld in de huiselijke kring, waaronder kindermishandeling. Daarbij het ondersteunen van de samenwerking binnen de keten; 3. Voorwaarden scheppen voor gemeenten en ketenpartners voor het uitvoeren van de Wet Tijdelijk Huisverbod. De werkzaamheden voor het programma Vrouwenopvang richten zich op beleidsmatige, inhoudelijke en uitvoeringskeuzen met betrekking tot Vrouwenopvang en de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. In 2023 was voor de beleidsadvisering, -voorbereiding en uitvoering van dit programma een formatieomvang van 32 uur beschikbaar, deels aangevuld door een beleidsmedewerker die ook voor andere beleidsterreinen werkzaam is.
Daarnaast is vanaf juni 2019 een (tijdelijke) projectleider aangesteld om in Zeeland invulling te geven aan de doelstellingen van het landelijke programma Geweld hoort nergens thuis (2018-2022) en het realiseren van de doelstellingen van het uitvoeringsplan voor Zeeland. Het programma Geweld hoort nergens thuis is vanaf juni 2022 opgegaan in het nieuwe programma Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Vrouwenopvang Organisaties voor vrouwenopvang bieden overal in Nederland opvang en hulp aan vrouwen – en hun eventuele kinderen – die slachtoffer zijn van huiselijk geweld, eergerelateerd geweld, seksuele uitbuiting/jeugdprostitutie of mensenhandel. Daarnaast zijn er in Nederland 6 locaties waar mannelijke slachtoffers worden opgevangen (niet in Zeeland). De vrouwenopvang biedt veiligheid, opvang en (ambulante) begeleiding aan gezinssystemen bij het voorkomen en/of stoppen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. De opvang richt zich primair op vrouwen en kinderen in situaties van geweld en van daaruit op het gehele systeem rondom deze vrouwen en kinderen. Vormen van opvang en (ambulante) begeleiding reiken van een 7x24 uur telefonische hulpdienst tot residentiële opvang op een veilig opvangadres. Vrouwenopvang is in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo 2015) als wettelijke taak vastgelegd voor gemeenten.
De vrouwenopvang in Zeeland is onderdeel van de Veilige Opvang van Emergis. In de opvang zijn ook kinderen die met hun moeder meekomen. De begeleiding en ondersteuning van kinderen in- en na de opvang wordt vanuit het budget Jeugdhulp gefinancierd. Huiselijk Geweld en kindermishandeling In het kader van het uitvoeringsprogramma ‘Voor een toekomst zonder geweld’ 2019-2023 is gewerkt aan de drie actielijnen: o Eerder en beter in beeld (o.a.: communicatie, de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling verder implementeren en samenwerkingsafspraken Veilig Thuis-Lokale Teams) o Stoppen en duurzaam oplossen (implementatie werken volgens de visie gefaseerd samenwerken aan veiligheid; MDA++, versterken lokale teams op basis van het kwaliteitskader werken aan veiligheid, traumascreening en passende hulp bij trauma, opvang en ondersteuning verbeteren, pleger aanpak, sociale steun voor kinderen d.m.v. het concept Handle with Care. o Specifiek doelgroepen (o.a. ouderen en kwetsbare jongeren) Dit werd tot en met november 2023 mede ondersteund door een regionaal projectleider.
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
15
In 2023 zijn de volgende resultaten bereikt: • Communicatie: Huiselijk geweld en kindermishandeling bevinden zich nog te vaak in de taboesfeer. Zo blijft het geweld jarenlang in stand. Om deze problematiek eerder in beeld te krijgen, moet het voor betrokkenen, omstanders en professionals makkelijker worden om zorgen bespreekbaar te maken en om in actie te komen. Er is een communicatieplan met als doel dat inwoners en professionals de weg kennen en weten wat ze moeten doen bij vermoedens of signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Het makkelijker (durven) bespreken van signalen en vermoedens is hier onderdeel van. Door het CZW Bureau en Veilig Thuis worden communicatie uitingen afgestemd en naar de juiste kanalen geleid. • Implementatie visie gefaseerd samenwerken aan veiligheid: gefaseerd samenwerken aan veiligheid staat centraal in de Zeeuwse regiovisie ‘Voor een toekomst zonder geweld’ 2019-2023. De ambitie is dat alle professionals werken volgens deze visie: Geweld wordt zo snel mogelijk gestopt doordat professionals eerst samenwerken voor veiligheid. Samenwerkende hulpverleners bieden vervolgens samenhangende hulp, gericht op duurzaam herstel van veiligheid. Zorg- en veiligheidspartners werken hierin samen.
In Zeeland implementeren we deze manier van samenwerken door het organiseren van Top-3 trainingen (gericht op het gefaseerd samenwerken aan veiligheid, risico gestuurde zorg en herstel). Dit betrof 2-daagse basismodules, trainingen gespreksvoering en bijeenkomsten van een intersectorale leergroep. Tot en met 2023 hebben 145 professionals uit diverse sectoren de basismodule gevolgd. In 2024 en 2025 wordt vervolg gegeven aan de implementatie en structurele borging van deze werkwijze. • Doorontwikkeling MDA++: de pilot voor een Zeeuwse multidisciplinaire aanpak op opgeschaald niveau (MDA++) is voortgezet. Het betreft langdurige en complexe problematiek waarbij de inzet van reguliere hulp en andere interventies maximaal is beproefd en niet heeft geleid tot het duurzaam oplossen van deze structurele onveiligheid. • MDA++-regie: In 2023 is MDA++-regie gevoerd door medewerkers van het GIA-team (ambulante team vanuit de Veilige Opvang) bij 8 casussen (waarvan 2 casussen vóór 2023 zijn gestart). Veilig Thuis voert de procesregie bij MDA++ casuïstiek. • Traumascreening en behandeling: Zeeland neemt deel aan het expertiseplatform drakentemmers. Behandelaren kunnen hier informatie, onderzoeken en praktijkkennis vinden over traumabehandeling bij kinderen en volwassenen die te maken hebben (gehad) met structureel huiselijk geweld.
Tot en met 2023 hebben acht in Zeeland werkzame behandelaren gebruik gemaakt van het trainingsaanbod van dit platform en zich hiermee gespecialiseerd in traumabehandeling bij huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld. Daarnaast is een online leerlijn traumasensitief werken breed onder de aandacht gebracht. Dit is voor alle professionals die in hun werk te maken hebben met huiselijk geweld. • Ouderenmishandeling: In 2023 is een regionaal (Zeeuws) plan van aanpak ouderenmishandeling opgesteld als basis voor de uitwerking van handvatten voor een lokale aanpak. Er is een start gemaakt met een lokale met de drie Zeeuws-Vlaamse gemeenten als pilot . De gemeenten Noord-Beveland, Vlissingen en Tholen participeerden als klankbord. Ook Veilig Thuis is betrokken. Regioplan ondersteunde dit proces vanuit de tijdelijke landelijke Expertpool Ouderenmishandeling (i.h.k.v. Geweld hoort nergens thuis). De focus ligt voornamelijk op het integreren van de aanpak ouderenmishandeling binnen het bredere kader HGKM, vergroten van bewustwording van de problematiek (zowel bij de gemeenten als bij de lokale ketenpartners). De Zeeuws-Vlaamse gemeenten pakken dit verder zelfstandig op. • Het CZW Bureau faciliteert en coördineert per 2023 bijeenkomsten van het Zeeuws netwerk kwetsbare ouderen (2 x per jaar).
16
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
• Sociale steun voor kinderen op school: De regionaal projectleider heeft met een werkgroep van gemeenten, Augeo, Veilig Thuis, leerplicht, politie en scholen onderzocht of het concept ‘Handle with care’ in Zeeland geïmplementeerd kan worden d.m.v. een pilot in Zeeuws-Vlaanderen. Het doel van Handle with Care is het bieden van snelle steun aan kinderen door de leerkracht of intern begeleider nadat de politie thuis is geweest vanwege een mogelijke situatie van huiselijk geweld en/of kindermishandeling. De pilot is voorbereid en gaat in 2024 van start. • De 3e cohorstudie van het Verwey Jonker Instituut naar de resultaten van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling is afgerond. In Zeeland zijn uiteindelijk 45 huishoudens (volwassenen en kinderen) een jaar gevolgd na een melding bij Veilig Thuis. De landelijke resultaten zijn gepubliceerd. In het voorjaar van 2024 verwachten we de specifieke Zeeuwse onderzoeksresultaten. Veilig Thuis Zeeland (AMHK) Het Advies- en Meldpunt Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (Veilig Thuis) wordt mede gefinancierd vanuit de decentralisatie uitkering Vrouwenopvang. Bij dit meldpunt kan iedereen terecht voor advies en ondersteuning bij signalen van alle vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Hieronder valt ook eergerelateerd geweld, ouderenmishandeling en seksuele mishandeling.
Ook kan men een formele melding doen van (vermoedens van) huiselijk geweld of kindermishandeling. Veilig Thuis onderzoekt dan zo nodig of het vermoeden gegrond is en zorgt met ketenpartners dat het geweld stopt en de veiligheid hersteld wordt. De functies van Veilig Thuis staan in de wet omschreven. Het werkgeverschap van Veilig Thuis ligt bij de GR GGD Zeeland. Meldingen en adviesvragen huiselijk geweld en kindermishandeling Een melding bij Veilig Thuis kan gedaan worden door burgers, professionals uit de hulpverlening, politie, scholen en alle andere instanties die een vermoeden hebben van huiselijk geweld, kindermishandeling of ouderenmishandeling. In 2023 zijn 2378 meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling binnengekomen bij Veilig Thuis Zeeland. Dit is een stijging ten opzichte van 2022 (1990 meldingen). Ook de adviesvragen van professionals en burgers zijn gestegen, namelijk 3195 in 2023 ten opzichte van 2784 in 2022. Gemeenten ontvangen van Veilig Thuis Zeeland een uitgebreide rapportage over 2023. Centrum Seksueel Geweld In 2017 is het Centrum Seksueel Geweld (CSG) Zeeland van start gegaan en is één van de zestien CSG's in Nederland. Het CSG is een plek waar slachtoffers van aanranding of verkrachting hulp kunnen krijgen die ze nodig hebben: forensische, medische en psychische hulp.
Het is een samenwerking van ziekenhuizen, politie, GGZ, forensisch artsen en andere hulpverlening. De Veilige Opvang van Emergis verzorgt het casemanagement voor slachtoffers. Bij het CSG kunnen zowel slachtoffers van acuut seksueel geweld (≤ 7 dagen) als van seksueel geweld langer geleden (>7 dagen) zich melden. Voor slachtoffers die acuut hulp nodig hebben en waarbij de verkrachting of aanranding zeven dagen of korter geleden heeft plaatsgevonden (acuut). In 2023 heeft het CSG voor 51 slachtoffers het casemanagement opgepakt. Daarnaast is het CSG 72 keer geconsulteerd (in 2022 was dit 35 keer)*. Consult en adviesvragen zijn naast vragen van o.a. professionals en familie ook hulpvragen vanuit slachtoffers. Soms is dit voldoende en hoeft geen casemanagement te worden ingezet. Uitgangspunt is dat de geboden advies/zorg/hulp de verwerking/herstel van slachtoffers ondersteunt.
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
17
2018 2019 2020 2021 2022 2023
Casemanagement Acuut
Casemanagement Niet-acuut
Consult en adviesvragen*
Totaal
34 40 35 23 37 35
21 43 39 34 33 16**
26 3 35 72
55 83 100 60 105 123
In 2018 en 2019 werden de consult en adviesvragen nog niet geregistreerd. **De 16 CSG organisaties hebben afspraken gemaakt over eenduidige registratie van casussen. Deze richtlijn geldt per 1 januari 2024. 2023 was een overgangsjaar, maar heeft al als effect dat er een verschuiving is te zien van met name niet-acute casussen naar consulten. Wet Tijdelijk huisverbod Het tijdelijk huisverbod (THV) is een bestuursrechtelijke maatregel en biedt de mogelijkheid om in een noodsituatie te zorgen voor een afkoelingsperiode. Tijdens deze periode wordt de nodige hulpverlening op gang gebracht en escalatie voorkomen. Na het opleggen van een huisverbod wordt zo veel mogelijk gebruik gemaakt van de voorliggende hulpverleningsstructuur voor huiselijk geweld. Daarbij staat de samenwerking met diverse hulpverleningsinstanties, jeugdzorg, politie en gemeente centraal. De politie heeft een team hulpofficieren van justitie die de tijdelijk huisverboden als een specifieke taak hebben. Zij zijn gemandateerd om namens de burgemeesters een huisverbod op te leggen. Bij een huisverbod wordt een casemanager aangesteld. De casemanagers zijn in dienst van één van de vijf maatschappelijke werkorganisaties of de gemeente Vlissingen. De hulpofficier van justitie en de casemanager voeren gezamenlijk de risico-inventarisatie uit.
De casemanager tijdelijk huisverbod is verantwoordelijk voor het organiseren van de hulpverlening in het gezin en de advisering aan de gemeente. De hulp krijgt vorm volgens de visie gefaseerd samenwerken aan veiligheid. Het casemanagement wordt op trajectbasis vergoed door het CZW Bureau aan de Maatschappelijk Werk Organisaties MWW, SMWO, Aan-Z en Hulst voor Elkaar en de gemeente Vlissingen. Aan-Z en Hulst voor Elkaar voerde in 2023 ook het casemanagement THV uit voor de gemeente Sluis. De hulpverlening in het gezin wordt betaald uit de reguliere middelen die onder andere gemeenten beschikbaar stellen bij huiselijk geweld problematiek. In 2023 heeft het CZW Bureau de jaarlijkse CROSS-training en de evaluaties per regio (in ZeeuwsVlaanderen, Oosterschelderegio en op Walcheren) georganiseerd. In het verlengde hiervan zijn duidelijke afspraken d.m.v. een stroomschema gemaakt over de inzet van Intensief casemanagement hoogrisico zaken (GIA-team van Emergis) en de samenwerking in en met de keten. Ook zijn duidelijkere afspraken gemaakt over de inzet van Aware. Aware is een alarmsysteem met een spreek-luisterverbinding en GPS signaal voor personen die te maken hebben met huiselijk geweld en/of ernstige bedreiging. Het gaat vaak om slachtoffers waarbij er sprake is van onveiligheid of van risicofactoren voor stalking.
Met het Aware systeem kan de persoon bij dreiging direct in verbinding komen met de Meldkamer van de politie. In 2023 is 45 keer geïnventariseerd of het huisverbod ingezet moest worden. Het huisverbod is 32 keer daadwerkelijk opgelegd.
18
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
Tabel 1 Aantal tijdelijke huisverboden Zeeland
gemeente
2019
2020
2021
2022
2023
Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen Oosterschelderegio
2 6 1 1 2 3 1 16
2 4 0 1 5 1 4 17
2 7 2 0 2 2 0 15
3 2 0 2 1 2 1 11
2 0 0 0 2 3 2 9
Middelburg Veere Vlissingen Walcheren
4 0 5 9
4 1 6 11
4 0 9 13
10 0 6 16
4 1 2 7
Hulst Sluis Terneuzen Zeeuws-Vlaanderen
8 6 10 24
6 1 8 15
3 3 9 15
0 3 9 12
3 5 8 16
Totaal
49
43
43
39
32
(bron: overzichten Maatschappelijk Werk organisaties en gemeente Vlissingen)
Intensief casemanagement hoog-risico casuïstiek Emergis voert het Intensief casemanagement hoog-risico uit. Trajecten intensief casemanagement worden ingezet als er sprake is van acuut huiselijk geweld en/of structurele onveiligheid en de directe gevolgen daarvan. Er moet sprake zijn van meervoudige, complexe hulpvragen of continuïteitsproblematiek op het terrein van huiselijk geweld en of kindermishandeling. In 2023 zijn er 36 ICHR-trajecten geweest t.b.v. 30 unieke cliëntsystemen. Per traject zet het GIA-team 37 uur in. Vanwege de complexiteit van de problematiek is vaak een lange adem nodig en wordt de inzet van het Intensief Casemanagement verlengd. Preventie en deskundigheidsbevordering In 2023 is geïnvesteerd in de volgende activiteiten: • De Cross-training tijdelijk huisverbod en intensief casemanagement hoog risico casuïstiek • Bijeenkomst Zeeuws netwerk kwetsbare ouderen
Overzicht lasten en baten
Lasten Programma 3 Vrouwenopvang Baten Programma 3 Vrouwenopvang Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Onttrekking aan reserves Toevoeging aan reserves Gerealiseerde resultaat
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Oorspronkelijke begroting 2023
Definitieve begroting 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
4.474.575
5.777.532
5.243.641
5.085.952
4.474.575 0 0 0 0
5.777.532 0 0 0 0
5.243.641 0 0 0 0
5.085.952 0 0 0 0
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
19
1.7
Discriminatie.nl Zeeland
Anti Discriminatiebureau Zeeland (ADBZ) is sinds 1 januari herkenbaar als Discriminatie.nl Zeeland. Hiermee bundelt Anti Discriminatie Bureau Zeeland de krachten met andere lokale en regionale antidiscriminatievoorzieningen in Nederland om het melden van discriminatie makkelijker en toegankelijker te maken. Discriminatie.nl Zeeland voert namens alle dertien gemeenten in Zeeland de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen (Wga) uit. Deze wet verplicht gemeenten om een voorziening te hebben waar burgers advies en ondersteuning kunnen krijgen bij discriminatieklachten en om deze klachten te registreren. Uitgangspunt hierbij is de door de melder ervaren discriminatie. Niet alle klachten gaan over discriminatie. Alleen bevoegde instanties, zoals een rechtbank of het College voor de Rechten van de Mens kunnen bepalen of iets juridische discriminatie is. De cijfers die we noemen, zeggen niet of een klacht wel of niet gegrond is. We kijken naar hoe de melder discriminatie ervaart. Uitspraken Oordelen College voor de Rechten van de Mens In 2023 is er één oordeel aangevraagd bij het College van de Rechten van de Mens. Deze wacht op uitspraak. Daarnaast liepen en lopen er nog 2 klachten uit 2022, waarvan er één in behandeling is genomen en de andere nog wacht. Politieklachten ADB Zeeland heeft in 2023 vier politieklachten behandeld.
Hiervan was één een adviesgesprek en is er één afgedaan na bemiddeling. Twee klachten zijn voorgelegd bij de onafhankelijke klachtencommissie. Deze wachten op uitspraak. Cijfers 2023 In 2023 heeft ADB Zeeland 125 meldingen geregistreerd. Dit zijn netto meldingen. Het aantal meldingen dat ADB Zeeland in 2023 ontving is hiermee gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar van 145 naar 125. Wanneer we kijken naar de bruto meldingen, dat is de optelsom van het aantal meldingen van inwoners uit Zeeland plus meldingen van inwoners elders met een plaats voorval in Zeeland, komen we uit op 140 meldingen. Hoewel dit lager is ten opzichte van de voorgaande jaren, is het ten opzichte van het pre-COVID jaar 2019 duidelijk hoger, respectievelijk 140 versus 113 bruto meldingen. De COVID pandemie heeft in 2023 geen rol meer gespeeld. In 2023 werd er 48 keer een melding gedaan over afkomst. Deze discriminatiegrond komt ook in 2023 weer het meest voor. Deze meldingen gaan dan bijvoorbeeld over racisme op de werkvloer, bij werving & selectie of stage. Maar ook op straat, op scholen, tijdens het uitgaan of bij het sporten wordt racisme gemeld. Naast afkomst gingen de meeste meldingen in 2023 over handicap/ chronische ziekte (18), religie (13) en geslacht (12). Het aantal meldingen dat betrekking heeft op de arbeidsmarkt is gedaald naar 31.
De piek van 40 meldingen in 2022 heeft zich niet doorgezet maar het maatschappelijke terrein arbeidsmarkt blijft koploper, op de voet gevolgd door meldingen over collectieve voorzieningen. Op dit terrein zijn er 26 meldingen binnen gekomen. Dit zijn meldingen over discriminatie in de gezondheidszorg, bij de overheid (rijksoverheid en gemeenten), sociale dienst, jeugdhulp en welzijnsorganisaties. De meeste melders kwamen uit Goes (24), gevolgd door Vlissingen (21) en Middelburg (20). De Zeeuwse jaarcijfers zijn op 21 maart gepubliceerd. De publicatie van de Monitor Discriminatie 2023 staat gepland op 23 april. Deze monitor geeft naast onze cijfers ook de cijfers van de Politie ZeelandWest Brabant en het College van de Rechten weer.
20
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
Tabel 2 Meldingen en klachten per discriminatiegrond in Zeeland
Discriminatiegrond
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Ras ¹
38
40
81
40
60
48
Antisemitisme
0
1
0
0
2
1
Godsdienst ²
7
6
4
5
12
13
Levensovertuiging
2
0
0
0
0
0
Politieke gezindheid
1
0
0
0
0
0
Geslacht ³
8
10
11
15
14
12
Seksuele gerichtheid ⁴
4
11
8
5
12
8
Leeftijd
21
7
15
13
17
10
Handicap/chronische ziekte ⁵
14
19
38
24
16
18
Burgerlijke staat
2
0
3
1
1
0
Arbeidsduur
0
1
0
0
0
0
Arbeidscontract vast/tijdelijk
1
0
0
0
0
2
Nationaliteit
7
2
5
3
3
5
Overige (niet-wettelijke) gronden ⁶
10
10
18
46
12
11
Onbekend
2
1
5
2
4
3
Totaal
117
108
188
154
153
131
2021
2022
2023
1 Meldingen over coronalied Radio 10 (2020) 23 2 Meldingen over de Islam (2019) 2, (2020) 4, (2021) 1, (2022) 7, (2023) 2 3 Meldingen van/over transpersoon (2019) 2, (2020) 1, (2021) 2, (2022) 2, (2023) 5 4 Meldingen over de Nashvilleverklaring (2019) 5 5 Meldingen m.b.t.. de mondkapjesplicht (2020) 8, (2021) 11, (2022) 2 6 Meldingen m.b.t. vaccinatie- cq. toegangsbewijs (2021) 34, (2022) 1 Tabel 3 Terrein van de discriminatieklachten
Terrein
2018
2019
2020
Arbeidsmarkt
37
24
33
26
40
31
Buurt /wijk
12
8
12
7
6
11
Collectieve voorziening
15
24
39
63
27
26
Commerciële dienstverlening
10
6
27
8
7
11
Horeca
4
2
4
2
5
8
Huisvesting
11
7
6
10
7
8
Media /reclame ⁷
4
7
32
9
12
6
Onderwijs
4
6
3
5
5
5
Openbare ruimte
0
4
11
7
9
4
Politie/OM/Vreemdelingendienst
5
1
2
6
10
4
Privésfeer
1
1
0
0
3
3
Publieke en politieke opinie
5
9
3
0
3
2
Sport en recreatie
2
3
2
4
9
3
Overig
0
2
3
0
2
0
Onbekend
0
0
3
1
0
3
110
104
180
148
145
125
Totaal 7 Meldingen die corona-gerelateerd zijn (2020) 24
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
21
LHBTIQ+ project Discriminatie.nl, regio Zeeland neemt met de Regenbooggemeenten Middelburg, Goes, Terneuzen en Hulst deel aan een project van het ministerie van OCW. Met dit project willen de Nederlandse gemeenten de veiligheid, weerbaarheid en sociale acceptatie van LHBTIQ+ inwoners te bevorderen. De vierde projectperiode is in 2024 gestart en loopt door tot en met 2026. De gemeenten Goes en Middelburg hebben besloten om hun deelname ook te verlengen en blijven dus ook de komende 3 jaar Regenboogsteden. Terneuzen en Hulst zijn met eigen middelen aangesloten in 2023. Activiteiten LHBTIQ+ Onderwijs De Gezonde School aanpak en het leerplankader voor Relaties en Seksualiteit zorgen voor meer aandacht voor seksuele diversiteit. ADBZ en GGD Zeeland coördineren preventie en voorlichting hierover. Voorlichtingssessies zijn verzorgd op scholen voor Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO), Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO) en Hoger Beroepsonderwijs (HBO). Professionele hulpverlening In oktober en november hebben we, in samenwerking met Stichting Wijdekerk, drie gespreksavonden in Goes georganiseerd voor (gelovige) ouders van LHBTIQ+ kinderen. De feedback van de evaluatie na deze avonden was positief. In 2024 zetten we deze initiatieven voort in een ander deel van Zeeland.
Netwerk In samenwerking met LHBT Netwerk Zeeland hebben we de behoeften van organisaties die zich bezighouden met LHBTIQ+ thema's in kaart gebracht. Hiervoor hebben we twee netwerkbijeenkomsten gefaciliteerd en bijgewoond. Roze Zaterdag Het ADBZ heeft meegewerkt aan de organisatie van Roze Zaterdag in Goes, met een focus op culturele activiteiten. We werkten samen met musea, bioscopen en andere culturele organisaties en droegen bij aan de organisatie van een Roze kerkdienst. Pride Photo tentoonstelling Het ADBZ heeft samen met de Provincie Zeeland de Pride Photo tentoonstelling naar Goes gebracht. Deze jaarlijkse internationale fotowedstrijd en platform toont beelden die seksuele- en genderdiversiteit verkennen. Roze Limo Tour In overleg met de regenbooggemeenten en in samenwerking met Roze 50+ organiseerden we op 9 juni de Roze Limo Tour om aandacht te vragen voor roze ouderen. Van Woonzorgcentrum Cleijenborch waar de fototentoonstelling 'Stormachtige Stil' werd geopend, ging de tour naar Goes voor gespreken met Roze en Blauw, de loco-burgemeester en de Pride Photo tentoonstelling . De tour eindigde met discussies bij HZ University of Applied Sciences en de buitenexpositie ‘Oud Roze’ in Middelburg. Roze filmweken De bioscopen Cine City (in Terneuzen en Vlissingen), Cinema Middelburg, en ‘t Beest organiseerden roze filmweken, geïnspireerd door het Roze Jaar in Zeeland.
Deze filmweken zullen in 2024 opnieuw deel uitmaken van hun programmering.
22
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
Ouderen Dit jaar heeft het LHBT Netwerk Zeeland, door ons ondersteund, de Zeeuwse Parel prijs uitgereikt aan de Gekozen Familie. Dit initiatief van Roze 50+ is dit jaar flink gegroeid. Het is een supportgroep voor (oudere) LHBTIQ+ personen. Roze 50+, door ons ondersteund, heeft op 18 juni de Roze Salon georganiseerd. Ook hebben ze trainingen verzorgd voor professionals binnen het sociaal domein en zorginstellingen om het bewustzijn en kennis LHBTIQ+ te vergroten. Daarnaast heeft Roze 50+ in 2023 gepleit voor de implementatie van het 'Roze Loper' certificaat bij zorginstellingen. In Zeeland heeft alleen de Cleijenborch dit certificaat. Dit heeft geleid tot gesprekken, maar nog niet tot daadwerkelijke invoering. De Roze Loper streeft naar het vergroten van sociale acceptatie en inclusie van LHBTIQ+ personen binnen de zorg- en welzijnssector. Overige projecten Zeeuws Deltaplan Aanpak Discriminatie Samenwerking is cruciaal om Zeeland inclusiever te maken. Daarom lanceerde ADBZ in 2021 het Zeeuws Deltaplan tegen discriminatie, dat gemeenten, burgers en organisaties samenbrengt om discriminatie te bestrijden. Dit plan omvat acties op terreinen zoals onderwijs, arbeidsmarkt, veiligheid en toegankelijkheid.
En de succesvolle Zeeuwse initiatieven worden gepresenteerd op www.zeelandinclusief.nl De Coalitie Deltaplan verenigt alle betrokkenen bij de strijd tegen discriminatie in Zeeland, bevorderend de uitwisseling van initiatieven, leerervaringen en samenwerkingsmogelijkheden. De evaluatie over 2021-2023 benadrukte wederom het belang van samenwerking, vooral gegeven de uitdagingen rondom capaciteit en financiering. Dit samenwerkingsproject is verlengd voor de periode 2024-2026. Voorbeelden van activiteiten die tot stand kwamen door deze samenwerking zijn: de Zeeuwse Inclusieweek, Zeeuwse Werkgeversdag, Coming-Out Dag, en de koppeling met lokale inclusieagenda’s door de lokale uitvoeringsplannen. Lokale Uitvoeringsplannen Met elke gemeente zijn de actiepunten uit het Zeeuws Deltaplan en lokale prioriteiten, vaak opgenomen in een inclusieagenda, vertaald naar een lokaal uitvoeringsplan. Per gemeente is verkend waar het ADBZ het antidiscriminatieplan kan ondersteunen, faciliteren of uitvoeren. Overige activiteiten in 2023 21 maart - Internationale Dag tegen Discriminatie en Racisme Naast de publicatie van de jaarcijfers hebben we in Theater de Mythe de voorstelling “Onvertelde verhalen” georganiseerd. Het was een unieke avond gevuld met zang, dans, theater en spoken word. Verschillende verhalen over uitsluiting in Zeeland werden op het podium gepresenteerd.
De boodschap van de avond was: wees jezelf, want je bent goed zoals je bent. Lezing met het Etty Hillesum Huis Lezing gegeven over de ervaringen van een Joods-Surinaamse man in 2de Wereld Oorlog. Four Freedoms door het jaar heen ADB Zeeland maakt permanent deel uit van de werkgroep ‘Four Freedoms door het jaar heen’. In deze werkgroep werken organisaties samen op het gebied van mensenrechten.
Jaarverslag en jaarrekening 2023 CZW Bureau
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 1 juli 2024
23
Meldpunt Goed verhuurderschap Met ingang van de nieuwe wet in juli 2023 zijn gemeenten verplicht om per 1 januari 2024 een meldpunt in te richten op hun website. Dit meldpunt geeft huurders de mogelijkheid om ongewenst verhuurgedrag op de woningmarkt te kunnen melden en vragen te stellen over het handelen van hun verhuurder, ook anoniem. Hierbij kan het ook gaan om meldingen met een discriminatoir karakter. Wij zijn met de gemeenten in gesprek om afspraken te maken over de doorverwijzing en behandeling van deze discriminatieklachten naar het ADBZ. Naast het bijstaan van de melder worden deze meldingen hierdoor ook opgenomen in de Discriminatiemonitor. Overlegstructuur contactambtenaren Sinds 2023 vindt het ambtelijk antidiscriminatie overleg halfjaarlijks in plaats van jaarlijks plaats. Hierdoor wordt de kennisoverdracht, informatie-uitwisseling over bijvoorbeeld actuele projecten, lokale activiteiten en andere onderwerpen versterkt. Daarnaast kan er sneller worden ingespeeld op regionale en landelijke ontwikkelingen, beleidswijzigingen en/of nieuwe wetswijzigingen en/of voorstellen waardoor de aanpak van discriminatie in Zeeland verbeterd.
Overleg-/ dialoogtafels In 2023 hebben wij deelgenomen aan diverse overleg-/ dialoogtafels, te weten; Platform Eenzaamheid Walcheren, Participatie Netwerk Zeeland, Overleg Erfgoed Zeeland, Goes Marketing Roze Zaterdag, Project Leeuwenpoort, Vrouwenplatform Zeeland en Keti Koti Dialoogtafels. Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s). De HZ University of Applied Sciences (HZ) is een stevige kartrekker in het neerzetten van de SDG’s in Zeeland. Wij zijn hier veelvuldig bij betrokken. Voorbeelden hiervan zijn onder andere, de lunchlector van Mathijs Zwinkels (Universiteit van de Straat) en de presentatie van de documentaire ‘Bigger than us’, waarna gesprekken werden gevoerd met aanwezigen over de thema's die in de film besproken werden. Ook waren we aanwezig bij de ‘Living Labs’, waarbij de deelnemers met ons konden praten en alle vragen konden stellen om meer over Anti Discriminatie Bureau Zeeland en het werk wat we doen, te weten te komen. Internationale week HZ We hebben meegedaan aan de internationale week van de HZ studierichting PABO 8 maart, internationale vrouwendag We hebben deelgenomen aan het evenement van de HZ voor Internationale Vrouwendag. Dialooglessen / Voorlichting In 2023 zijn er op 22 verschillende basisscholen in Zeeland dialooglessen verzorgd en zijn er 6 voortgezet onderwijsinstellingen door ons bezocht.
Daarnaast hebben we deelgenomen aan ‘De Wereldreis’, een project van de ZB bibliotheek van Zeeland. Hierin zijn we halteplaats in zowel Goes als Middelburg. Er zijn meerdere ‘Kijken zonder Oordeel' trainingen gegeven voor baliemedewerkers, waaronder klantmanagers en medewerkers van burgerzaken van de gemeente, maar ook wijkteam medewerkers en andere relevante ketenpartijen. (Gemeente Terneuzen, Reimerswaal, Schouwen-Duiveland en Tholen) sloten aan.1 Op de HZ hebben we een gastles gegeven over activisme naar aanleiding van de BLM-beweging van 3 jaar geleden en hebben we gesprekken gevoerd met de Caribische studenten, die zich niet gezien voelen als internationale studenten, wat ze wel zijn.