E.54c pMIEK 2025

Afhankelijkheden – infraprojecten, ontwikkelingen buiten regio/Provincie

- Rolduidelijkheid Stedin en Hynetwork - Kapelle kent meerdere bedrijven die reeds actief investeren in de integratie van waterstof in hun bedrijfsvoering. Het is belangrijk dat duidelijkheid komt over de planning van regionale waterstofinfrastructuur. - Gemeente Kapelle ontwikkelt een nieuw bedrijventerrein, met geplande gronduitgifte vanaf 2029. Voordat de grond wordt uitgegeven is duidelijkheid nodig over de energie-infrastructuur: inclusief of exclusief waterstof.

Uitvoeringsafspraken

Worden meegenomen in samenwerkingsovereenkomst (afronden Q2 2025).

38

Project: ontsluiten Tholen en Schouwen-Duiveland op 150kV Algemene projectinformatie Locatie Type infrastructuur Sectoren en ontwikkelingen

Toelichting

Betrokken partijen infrastructuur

Zierikzee, Tholen (Stad), Halsteren (West-Brabant) en Oosterland. Nieuw HS-tracé en HS/MS-stations. Vervangen MS-tracé en HS/MS-stations. Verduurzaming van recreatie (mobiliteit/laadinfra en gebouwde omgeving/zon-op-dak) langs de kust bij Renesse en Burgh-Haamstede; Woningbouw- en verduurzamingsopgave in m.n. Zierikzee, Bruinisse en Tholen Stad; Uitbreiding en verduurzaming van de glastuinbouw bij Oosterland en Sint-Annaland; Uitbreiding en verduurzaming van de industrie/MKB bij Zierikzee-Zuid, Poortvliet en Tholen Stad; Opslag van energie (batterijcapaciteit) bij Oosterland, Sint-Maartensdijk en Tholen Stad; Mobiliteitshubs bij Tholen Stad, Renesse en Zierikzee; Realisatie van walstroom bij Zierikzee, Bruinisse, Sint-Annaland en Poortvliet; Uitbreiding opwekcapaciteit op land op de Roggenplaat, Zierikzee (aquathermie), Tholen Stad (mogelijke verplaatsing van huidige capaciteit van wind-op-land in de gemeente Tholen; zon-op-land en daarna zon-op-dak), Schoondorp (zon-op-land); Elektrolysecapaciteit bij Zierikzee; Studie naar gebruik van restwarmte bij Tholen Stad en Zierikzee. TenneT, Stedin (initiatiefnemers en eigenaren infrastructuur), Provincie Zeeland, Gemeenten Tholen en SchouwenDuiveland (ruimtelijke procedures).

Planning

2029

39

PMIEK selectie informatie PMIEK-status Omschrijving

Toelichting Realisatieproject De Noordring is de 50kV-ringstructuur vanuit Noord- en Zuid-Beveland die de stations Zierikzee, Oosterland en SintMaartensdijk voedt. Op dit moment is er congestie afgekondigd op de Noordring voor invoeding. Om de congestie op te heffen en Tholen en Schouwen-Duiveland van voldoende transportcapaciteit te voorzien dient het project “Ontsluiten Tholen en Schouwen-Duiveland op 150kV” gerealiseerd te worden. Dit project bestaat uit de volgende deelprojecten: - Realisatie nieuw 150/21/10 kV-station Zierikzee Platteweg (TenneT/Stedin) inclusief 150kV-kabeltracé vanuit een nieuw te realiseren 380/150/20 kV-station Halsteren. Projectnummer TenneT: A-1003004 Projectnummer Stedin: CV.PR.1211 - Realisatie nieuw 150/21/10kV-station Tholen Stad (Stedin) inclusief 150kV-kabeltracé vanuit een nieuw te realiseren 380/150/20 kV-station Halsteren. Het nieuwe 150/21/10kV-station Tholen Stad wordt een zogenaamde ‘trafo op steel’ configuratie (geen volwaardig 150kV-station TenneT). Projectnummer TenneT: A-1000369 Projectnummer Stedin: CV.PR.1401 - Vervangen 50/10 kV-station Oosterland door 21/10kV-station (Stedin) inclusief tracé

Projectfase - infra Projectfase – ROplanvorming voor infra Projectfase – ruimtelijke ontwikkelingen Afhankelijkheden – infraprojecten en ontwikkelingen buiten regio/Provincie Uitvoeringsafspraken

- Vervangen 50/10kV-station Tholen door 21/10kV-station (Stedin) inclusief tracé Besluitvormingsfase. Dit verschilt per deelproject. Dit verschilt per ruimtelijke- en/of sectorale ontwikkeling. Randvoorwaarde voor realisatie van het project is de realisatie van een nieuw 380/150/20 kV-station in Halsteren (Noord-Brabant) door TenneT en Enexis, om de nieuwe 150kV-stations Zierikzee en Tholen Stad te voeden, en hiermee Tholen en Schouwen-Duiveland op 150kV te kunnen ontsluiten. De voeding met 50 kV vanuit de Bevelanden (150kV-stations Goes de Poel en Kruiningen) komt hiermee te vervallen. Nader te onderzoeken.

40

Project: uitbreiden capaciteit station Middelburg Algemene projectinformatie Locatie Type infrastructuur Sectoren en ontwikkelingen

Toelichting

Betrokken partijen infrastructuur Planning PMIEK selectie informatie PMIEK-status Omschrijving

Stedin (initiatiefnemer en eigenaar van de infrastructuur), Gemeente Veere (ruimtelijke procedures).

Projectfase - infra Projectfase – ROplanvorming voor infra Projectfase – ruimtelijke ontwikkelingen Afhankelijkheden – infraprojecten, ontwikkelingen buiten regio/Provincie Uitvoeringsafspraken

Gemeente Veere MS-station. Verduurzaming van recreatie (mobiliteit/laadinfra en gebouwde omgeving/zon-op-dak, elektrificatie van watersport) langs de kust bij Zoutelande, Domburg en Oranjeplaat; Uitbreiding en verduurzaming van de industrie/MKB bij Koudekerke Mobiliteitshubs bij Domburg;

2028. Toelichting Realisatieproject Gezien de verwachtingen in de kop van Walcheren op het gebied van duurzame opwek, verduurzaming en mobiliteit, zal additionele capaciteit nodig zijn in dit gebied rond 2028-2030. Hiervoor dient de capaciteit van station Middelburg uitgebreid te worden. Dit project is overgedragen naar de realisatiefase. Het project kan worden afgerond nadat er een 21/10MS station is bijgebouwd in Grijpskerke. Het project: uitbreiden capaciteit station Middelburg is afgerond nadat het 21/10MS station bij Grijpskerke is gebouwd en in gebruik is genomen. Uitvoering Voltooid Dit verschilt per ruimtelijke- en/of sectorale ontwikkeling. Onbekend.

Nader te onderzoeken.

41

Project: uitbreiden capaciteit Kanaalzone Algemene projectinformatie Locatie Type infrastructuur Sectoren en ontwikkelingen

Toelichting

Betrokken partijen infrastructuur

Gemeente Terneuzen – de Kanaalzone. Nieuw HS-tracé + uitbreiding HS/MS-station. Woningbouwopgave in m.n. Terneuzen (Othene); Uitbreiding en verduurzaming van de glastuinbouw bij Axelse Vlakte; Uitbreiding en verduurzaming van de industrie/MKB (ook CCS/CCU) bij Terneuzen/DOW, Axelse Vlakte en Sas van Gent/Cargill; Mobiliteitshubs bij Sas van Gent en Biervliet; Realisatie van walstroom bij Terneuzen/DOW, Sluiskil en Sas van Gent (totaal ca. 50MW in 2030); Uitbreiding opwekcapaciteit op land bij Sluiskil en Sas van Gent (zon-opland) en Axelse Vlakte (wind-op-land en zon-op-land); Elektrolysecapaciteit bij DOW/Air Liquide (Terneuzen) en Yara (Axelse Vlakte) (totaal ca. 500MW in 2030) mogelijke aanlanding van wind-op-zee >2030 (NMIEK, ca. 2GW); Studie naar restwarmte in de gehele Kanaalzone, waarbij restwarmte (en CO2) op dit moment al wordt geleverd vanuit Yara aan de naastgelegen glastuinbouw. Mogelijk dat de bouw van een nieuw spoortraject tussen Zelzate en Terneuzen van invloed is op het lokale energiesysteem (lange termijn en nog nader te onderzoeken). TenneT, Stedin (initiatiefnemers en eigenaren infrastructuur), Gemeenten Terneuzen, Goes, Borsele, North Sea Port (ruimtelijke procedures).

Planning PMIEK selectie informatie PMIEK-status

2027. Toelichting Realisatieproject

42

Omschrijving

Vanwege met name de vestiging van nieuwe industriepartijen, verduurzaming en elektrificatie van de bestaande industrie en ontwikkeling van walstroom, zal de netcapaciteit in de Kanaalzone uitgebreid moeten worden in de periode 2025-2030. Dit PMIEK-project bestaat uit verschillende deelprojecten, welke in samenwerking door TenneT en Stedin worden uitgevoerd. Landelijke elektriciteitsnetwerk - TenneT Het project ‘Netversterking 150kV Zeeuws-Vlaanderen’ betreft de aanleg van twee 150kV-circuits (kabelverbindingen) vanuit 150kV-station Goes de Poel waarvan één naar 150kV-station Terneuzen en één naar 150kV-station Westdorpe. De bestaande 150kV-kabelcircuits onder de Westerschelde worden hierbij gesplitst (dus geen aanleg van nieuwe 150kV-kabelcircuits onder de Westerschelde). Deze kabelverbindingen dienen in 2025 in bedrijf genomen te worden om alle ontwikkelingen bij klanten van TenneT en Stedin te faciliteren. Projectnummer TenneT: A-1002562 Naast de netversterking 150kV Zeeuws-Vlaanderen zal een capaciteitsuitbreiding van het landelijke 380kV-netwerk noodzakelijk zijn voor de verdere verduurzaming van de industrie middels het NMIEK project: Netversterking 380kV Terneuzen (TenneT). Het betreft de aanleg van een 380kV-netwerk naar Zeeuws-Vlaanderen, een nieuw 380kV-station in de omgeving van Terneuzen en een nieuw 380/150kV-koppelpunt met een nieuw 150kV-station.

Projectnummers TenneT: A-1003059 en A-1003602

Projectfase - infra

Regionale elektriciteitsnetwerk - Stedin Vergroten van de capaciteit van station Westdorpe wordt is noodzakelijk, en wordt gerealiseerd middels het plaatsen van een extra transformator en uitbreiding van de bestaande installatie. Daarnaast dient op termijn de capaciteit rondom Axelse vlakte, Sas van Gent en Westdorpe uitgebreid te worden. De oplossing hiervoor dient nader uitgewerkt te worden. Projectnummer Stedin: CV.PR.1154 Voor Project Netversterking 150 kV Zeeuws-Vlaanderen: in afronding Voor station Westdorpe: Planstudie.

Projectfase – ROplanvorming voor infra

Nog niet gestart.

Projectfase – ruimtelijke ontwikkelingen

Dit verschilt per ruimtelijke- en/of sectorale ontwikkeling.

43

Afhankelijkheden – infraprojecten, ontwikkelingen buiten regio/Provincie Uitvoeringsafspraken

Mogelijk aanlanding van grote hoeveelheden hernieuwbare elektriciteit van wind-op-zee (en mogelijk directe omzetting middels elektrolyse in waterstof) bij de Mosselbanken/DOW, kan in de toekomst van invloed zijn op de benodigde verzwaringen in het elektriciteitsnet. Ook zijn de ontwikkeling van de landelijke waterstofbackbone (traject Ossendrecht, Axel, Zelzate) en de verduurzamingsstrategie van enkele grote afnemers (DOW, Yara, Cargill) van grote invloed op de toekomstige energievraag, en hoe dit ingevuld gaat worden. Daarnaast ook relatie met NMIEK project 380kV Zeeuws-Vlaanderen. Nader te onderzoeken.

44

Project: uitbreiden capaciteit station Oostburg Algemene projectinformatie Locatie Type infrastructuur Sectoren en ontwikkelingen

Betrokken partijen infrastructuur Planning PMIEK selectie informatie PMIEK-status Omschrijving

Projectfase - infra Projectfase – ROplanvorming voor infra Projectfase – ruimtelijke ontwikkelingen Afhankelijkheden – infraprojecten, ontwikkelingen buiten regio/Provincie Uitvoeringsafspraken

Toelichting Gemeente Sluis. HS/MS-station. Verduurzaming van recreatie (mobiliteit/laadinfra (waaronder mogelijk ook de ferry Breskens-Vlissingen) en gebouwde omgeving/zon-op-dak) langs de kust bij Sluis, Cadzand en Breskens; Woningbouwopgave in m.n. Oostburg; Uitbreiding (m.n. logistiek) en verduurzaming van de industrie/MKB bij Eede/Aardenburg; Mobiliteitshub bij Eede/Aardenburg. Stedin (initiatiefnemer en eigenaar van de infrastructuur), Gemeente Sluis (ruimtelijke procedures). 2029. Toelichting Realisatieproject Gezien de verwachtingen in de gemeente Sluis op het gebied van duurzame opwek, verduurzaming en mobiliteit, zal additionele capaciteit nodig zijn in dit gebied rond 2028-2030. Hiervoor dient de capaciteit van station Oostburg uitgebreid te worden. Voor deze uitbreiding is een extra perceel benodigd naast het huidige station. Projectnummer Stedin: CV.PR.1205 Planvorming Inspraak gestart Dit verschilt per ruimtelijke- en/of sectorale ontwikkeling. De uitbreiding van station Oostburg is afhankelijk van de uitbreiding van station Westdorpe. De benodigde verzwaring is mede afhankelijk van systeemkeuzes in het gebied, zoals: lokaal gebruik van groen gas en/of waterstof, maar ook de locatie van een toekomstige mobiliteitshub en uitbreiding van de industrie/logistiek. Nader te onderzoeken.

45

Bijlagen 1. Nieuwe ontwikkelingen in Zeeland 2. Het energiesysteem in Zeeland

46

Bijlage 1

Figuur 4: Dit is een indicatieve afbeelding.

Bijlage 2

Figuur 5: Dit is een indicatieve afbeelding.

48