E.29 NPO Ambitiedocument
Tekst van het document
3. W e verbeteren met betrokkenheid van de recreatieve sector de beleving van cultuur en erfgoed | 31
Concretisering ambitie 3
Door het ontwikkelen van (nieuwe, aantrekkelijkere) ommetjes, recreatieve routes en passende uitzicht- en verblijfsplekken worden de relaties tussen het binnendijkse en buitendijkse gebied beter beleefbaar en versterkt.
> Alle facetten van het nationaal park belichten
Nationaal Park Oosterschelde is niet alleen bijzonder door de trekvogels (kustbroedvogels), ook door haar onderwaternatuur, voedselproductie, verdronken dorpen en andere cultuurhistorie. Al deze facetten zijn onderdeel van de gebiedsidentiteit, en voor al deze facetten (verhaallijnen) ambiëren we dus belevingen die passen bij de doelgroepen en de identiteit van het nationaal park. Denk aan nieuwe routestructuren of toeristisch-recreatieve arrangementen die ondernemers hierbij ontwikkelen.
> Focus op liefhebbers van natuur, landschap en erfgoed
Als nationaal park richten we ons met communicatie, educatie, activiteiten, voorzieningen en arrangementen op liefhebbers van natuur, landschap en erfgoed. Die zijn vooral te vinden onder de vakantie- en vrije tijdsleefstijlgroepen rustzoekers, inzichtzoekers en verbindingszoekers. Zij zijn zowel op het land (wandelend en fietsend) als op het water te vinden. Denk bij activiteiten en voorzieningen aan een wandelroute met verdiepende informatie onderweg, een excursie
32
|
> Arrangementen stimuleren
tussen kerngebied en rijke rand
de Oosterscheldekering/Neeltje Jans en het Watersnoodmuseum. Ook aanvullende bijzondere uitzicht- en informatieplekken en duidelijke verbindingen tussen de Oosterschelderand en achterliggende dorpen dragen bij aan de gewenste spreiding. Ook betere voorzieningen voor duikers en meer diversiteit van voorzieningen voor watersporters (zoals meerboeien) passen in deze lijn.
of vaartocht met gids, een lokale B&B met een enthousiaste gastheer, eten met een verhaal, en ook aan meerboeien (aanlegplekken voor wie liever stilte en duisternis wil dan een driesterren jachthaven) of aanlegmogelijkheden voor recreatievaart op Neeltje Jans.
> Zoneren door te verleiden Door het vergroten van de aantrekkelijkheid en de belevingsmogelijkheden op bepaalde plekken zijn op een slimme manier - zonder te gaan werken met nieuwe verboden - het gebruik van het Oosterscheldegebied te verbeteren en tegelijkertijd meer kwetsbare locaties te ontzien. Het gaat dus om geleiding via inrichting: denk aan aantrekkelijke routes en verdere versterking van toeristisch-recreatieve hotspots of iconen zoals Plompe toren, havens (o.a. Yerseke, Zierikzee),
3. We verbeteren met betrokkenheid van de recreatieve sector de beleving van cultuur en erfgoed |
Het is goed mogelijk om toeristen die meerdere dagen langs de kust verblijven te verleiden om kennis te maken met de natuur, cultuur en erfgoed van de Oosterschelde. Ook een deel van de watersporters wil graag meer meekrijgen van natuur en erfgoed. Aantrekkelijke arrangementen zorgen voor nieuwe kennismakingen met de Oosterschel-
de, verbindingen tussen de verschillende zones in het nationaal park (zie bijlage), en kansen om via natuurbeleving te werken aan draagvlak voor natuurbescherming. Verdere uitwerking hiervan is onderdeel van de nieuwe communicatie- en educatiestrategie.
> Minder impact op de natuur van
schelpdieren rapen en zeegroente snijden Schelpdieren rapen en zeegroenten snijden zijn activiteiten die passen bij de gebiedsidentiteit en bijdragen aan de beleving van Nationaal Park Oosterschelde en Zeeland als provincie. Duurzame instandhouding van deze tradities en
> Recreatief versterken van de
Hoofdstuk Hoofdstuk 1 INTRODUCTIE 4 AMBITIES
relaties binnen-buitendijks
Langs de Oosterschelde zijn tal van plekken waar de relatie tussen het binnen- en buitendijkse gebied is te ervaren. Vanuit recreatief oogpunt zijn dit interessante plekken, vaak ook van historisch belang; de havens, sluizen en routes tussen de dorpen en de Oosterschelde.
|
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
|
Hoofdstuk 14 INTRODUCTIE AMBITIES
|
de bijzondere Oosterscheldebeleving vraagt om wijziging en aanpassing van het huidige beleid. Inzet op voorlichting en handhaving zijn hierin belangrijk.
> Het landschaps-ecologisch
systeem in meer hoofden en harten rond de Oosterschelde Inzet voor natuurbescherming vraagt begrip van het natuurlijk systeem (hoofd), liefde voor het systeem (hart) en bereidheid tot actie (handen). Deze drie zijn niet vanzelfsprekend, en zeker niet tegelijk. We willen daarom dat bewoners en professionals rond de Oosterschelde zich bewuster worden van de samenhang tussen het watersysteem - met de dynamiek van het getij, de schorren, slikken en platen - de binnendijkse gebieden en alle in het Oosterscheldegebied levende planten, dieren en andere organismen. Onderdeel hiervan is het kiezen van iconen boven en onder water: soorten waarover je verhalen kunt vertellen die je de Oosterschelde op een laagdrempelige manier doen ervaren. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn de zeekat (Sepia officinalis, een tienarmige inktvis), de witte wenteltrap (Epitonium clathratulum, een piepkleine carnivore huisjesslak), de bontbekplevier (Charadrius hiaticula, een verstoringsgevoelige kustbroedvogel) en de ruwe haai (Galeorhinus galeus).
3. W e verbeteren met betrokkenheid van de recreatieve sector de beleving van cultuur en erfgoed | 33
4. WE ZIJN MEER VERBONDEN MET ONZE OMGEVING EN ALLE SECTOREN IN DIE OMGEVING
34
|
> We werken aan een rijke rand
> Meer contact met bewoners
Naast aandacht voor de natuurkernen gaan we als nationaal park nieuwe stijl aandacht besteden aan het contact met onze omgeving (bewoners en ondernemers) en het grotere landschappelijke ensemble waar de natuurkern onderdeel van is.
Als nationaal park nieuwe stijl willen we in de haarvaten van onze omgeving zitten. Om de regionale verbinding te verstevigen en de betrokkenheid van mensen die wonen en werken rond Nationaal Park Oosterschelde bij het nationaal park te vergroten, ligt er om te beginnen een rol voor alle partners van het nationaal park, zeker voor gemeenten. Daarnaast zoeken we gezamenlijk de Zeeuwen in de omgeving op en zetten we in op samenwerking met bewoners en ondernemers. We wakkeren de trots van de Zeeuwen aan op het unieke deltalandschap en de
Concretisering ambitie 4
We wakkeren ook bij bewoners de trots op het unieke deltalandschap en haar natuurwaarden en erfgoed aan; belangrijk voor bescherming van natuur en erfgoed en goed gastheerschap voor recreanten. De nieuwe cursus van Nationaal Park Oosterschelde voor bewoners is hier al een belangrijke stap naartoe. Ook de Oosterscheldeweek en het jaarrond activiteitenprogramma blijven belangrijke middelen om inwoners te betrekken bij het Oosterscheldegebied. Betrokkenheid is verder te stimuleren door bijvoorbeeld gebruik te maken van de expertise van bewoners en bijvoorbeeld het oor te luisteren leggen bij dorpsraden.
natuurwaarden van de Oosterschelde, zodat er rond het nationaal park veel ambassadeurs van het nationaal park te vinden gaan zijn. Landschappelijk koppelen we de regionale inbedding, die onderdeel is van een nationaal park nieuwe stijl, aan het concept van een ‘rijke rand’. Dat is een landschapszone rond de Oosterschelde die op verschillende manieren kan bijdragen aan de doelstelling van het nationaal park. Buiten die rijke rand lijkt de relatie minder direct en aanwezig, maar ook hier-
4. We zijn meer verbonden met onze omgeving en alle sectoren in die omgeving |
Hoofdstuk Hoofdstuk 1 INTRODUCTIE 4 AMBITIES
mee zijn doorgaande (recreatieve) routestructuren, toeristisch-recreatieve arrangementen en ecologische verbindingen mogelijk, net als bijdragen aan opgaven ten aanzien van het watersysteem. Omgekeerd is het belangrijk om hier een vinger aan de pols te houden om in te kunnen spelen op zowel positieve als mogelijk negatieve ontwikkelingen in relatie tot Nationaal Park Oosterschelde.
|
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
> Uitbreiden en versterken van het netwerk van gastheren
We verstevigen het gastherennetwerk verder door het uit te breiden en te blijven voeden. Dat doen we onder meer door onze ambities met hen te delen en bijeenkomsten te organiseren. We ambiëren dat Oosterschelde gastheren zowel in hun werk als privé ambassadeur voor het nationaal park willen zijn.
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
|
De rijke rand, een zone direct buiten de formele begrenzing van het nationaal park (zie ook bijlage 1), is een plek waar maatschappelijk urgente opgaven samenkomen. Hier liggen kansen voor versterking van natuur in combinatie met recreatie, landbouw, waterveiligheid en andere klimaatopgaven. We verleiden partijen om mee te denken en te werken, met als toekomstbeeld dat er voor veel partijen een meerwaarde in de rijke rand te vinden is. Het partnernetwerk van Geopark Schelde Delta kan hierin ook een rol spelen. Zo geeft Erfgoed Zeeland al aan te willen kijken naar hoe beide organisaties elkaar kunnen versterken en aanvullen op vergelijkbare ambities.
> We benutten kansen voor
verbetering van het landschapsecologisch systeem De Oosterschelde is onderdeel van een deltasysteem waar onder meer ook de Westerschelde, Grevelingen en de Voordelta deel van uitmaken. Het pakken van kansen voor betere samenwerking, om zo het landschaps-ecologisch systeem te versterken of de natuurbeleving, kan al op korte termijn interessant zijn.
Hoofdstuk 14 INTRODUCTIE AMBITIES
|
4. W e zijn meer verbonden met onze omgeving en alle sectoren in die omgeving
|
35
5. WE DOEN HET SAMEN
Concretisering ambitie 5
> Iedereen draagt bij waar mogelijk In de Oosterschelde komen veel gebruikers, functies en processen samen en de uitdagingen zijn groot. Dit vraagt om samen optrekken vanuit gedeelde belangen, om werken vanuit oordeelloosheid en respect voor elkaar, en blijvende inzet op het zoeken van verbindingen. Samenwerken is een werkwoord, en behoeft daarmee blijvend aandacht.
We willen als Nationaal Park Oosterschelde alle relevante partijen aan tafel hebben en houden. Samen kunnen we alle vraagstukken bij de kop pakken: we dragen bij aan oplossingen en herijken onze visie als de dynamiek in het gebied daarom vraagt. In het overlegorgaan graag alle voor de toekomst van het Oosterscheldegebied belangrijke stakeholders vertegenwoordigd zien. Sommige onderwerpen bereiden we voor in werkgroepen, waarna in het gezamenlijke overleg discussie en
36
|
besluitvorming volgt. Als het nodig is, pakken we de regie door bijvoorbeeld onderwerpen te agenderen. Dit betekent ook dat we ervoor zorgen dat onze ambities terugkomen in beleidsvisies van betrokken overheden.
Door onze bundeling van krachten als platform en het ontwikkelen van trots, ontwikkelen we een zelfbewustzijn dat ons in staat stelt om ook met partijen buiten onze directe regio samen te werken. We gaan daarbij uit van onze eigen kracht en identiteit. We willen dan ook niet opgaan in een groter nationaal park
Nationaal Park Oosterschelde blijft zo een samenbindend platform en spin in het web als het gaat om de Oosterschelde. De governance weerspiegelt daarmee de vele verbindingen die er ook in het natuurlijk systeem zijn.
5. We doen het samen |
Hoofdstuk Hoofdstuk 1 INTRODUCTIE 4 AMBITIES
Als partners zijn we samen het nationaal park. We blijven ons met passie en enthousiasme constructief inzetten voor het nationaal park en leveren waar mogelijk onze bijdrage aan het realiseren van onze ambities. De financiële bijdragen van partner provincie Zeeland en van het ministerie van LNV vormen voor Nationaal Park Oosterschelde een goede en onmisbare basis. De bijdragen zijn er vanwege de belangen op gebied van natuur, recreatie en een gezonde leefomgeving voor inwoners van de provincie. De samenwerking met IVN waarborgt de inzet van onmisbare expertise. Partners dragen verder bij naar draagkracht, met merendeels inzet in uren en in natura. De bredere opgave als nationaal park nieuwe stijl vraagt op onderwerpen extra inzet an mensen en middelen. Zo worden we nog slagvaardiger.
> We gaan uit van eigen kracht en blijven zelfstandig
We willen als nationaal park zelfstandig blijven en niet opgaan in een groter geheel, zoals een Nationaal Park NL Delta. Dat strookt niet met het belang dat nationale parken nieuwe stijl hechten
|
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
|
aan de koppeling met gebiedsidentiteit en de regionale binding. De Oosterschelde mag dan ecologisch overeenkomsten hebben met andere deltawateren, op andere aspecten, zoals de cultuur (verdronken dorpen, visserij) en natuurwaarden (onderwaternatuur) is de Oosterschelde echt anders.
> Inzet op uitbreiding samenwerking
Het uitgaan van eigen kracht gaat gepaard met het zoeken van samenwerking met aangrenzende initiatieven, in het kader van de rijke rand en een robuuster landschaps-ecologisch systeem. We zetten ook in op betere samenwerking met het onafhankelijke platform Kenniscommunity Oosterschelde (KCO) en Stichting de Oosterschelde. Vooral om elkaar aan te vullen en dat te doen vanuit onze eigen rollen. Over de mogelijke rolverdeling gaan we met hen in gesprek.
> Regie nemen en houden We agenderen indien nodig zelf onderwerpen en zorgen we ervoor dat onze ambities terugkomen in beleidsvisies van betrokken overheden, zoals
Hoofdstuk 14 INTRODUCTIE AMBITIES
|
5. W e doen het samen
omgevingsvisies. Het Overlegorgaan Nationaal Park Oosterschelde is volgens het instellingsbesluit ook een adviescommissie van Gedeputeerde Staten. Aan die positie willen we weer meer invulling gaan geven. Bij adviezen is het belangrijk dat ze breed worden gedragen en worden afgestemd met betrokkenen.
|
37
> Tijdelijke werkgroepen voor specifieke, actuele of urgente onderwerpen Niet elk vraagstuk vraagt inzet van alle partijen in het algemeen bestuur. In voorbereiding op het uitstippelen van een koers voor deze vraagstukken kunnen tijdelijke werkgroepen worden ingesteld met facultatieve deelname; bij de oprichting van het nationaal park waren zulke werkgroepen er ook. De werkgroepen bestaan idealiter uit vertegenwoordigers van de partijen met de grootste betrokkenheid of belangen, inclusief de overheden die een relevante rol spelen in het betreffende vraagstuk. Werkgroepen kunnen ook vraagstukken uitdiepen, bijvoorbeeld door gesprekken met stakeholders die niet in het overlegorgaan zitten of onafhankelijke deskundigen. Met deze inzichten zijn scenario’s of oplossingsrichtingen uit te stippelen en te bediscussiëren, waarna een concept advies of oplossing naar het overlegorgaan gaat. Ook kan deze werkwijze relevante onderzoeks- of monitoringsvragen opleveren voor de onderzoeksagenda van het nationaal park.
> Brede vertegenwoordiging van stakeholders
De samenstelling van het algemeen bestuur wijkt af van het instellingsbesluit. Dit komt onder meer doordat bepaalde organisaties niet meer bestaan. Daarnaast komen door een ruimere, meer fluïde begrenzing als nationaal park nieuwe stijl nieuwe
partners in beeld. We ambiëren dat het algemeen bestuur een brede samenstelling kent van spelers die ertoe doen in het nationaal park, en onderzoeken hoe we dit in de samenstelling van het algemeen bestuur vormgeven. In overleg met de huidige leden van het algemeen bestuur en afhankelijk van de behoeften van deze stakeholders kan dat bijvoorbeeld toevoeging zijn als agenda-lid of als lid van het algemeen bestuur.
HOOFDSTUK 5 Richting de uitvoeringsagenda TERMIJN REALISATIE OVERZICHT AMBITIES AMBITIE 1
AMBITIE 2
AMBITIE 3
AMBITIE 5
|
5. We doen het samen |
Hoofdstuk Hoofdstuk 1 INTRODUCTIE 4 AMBITIES
|
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
MIDDELLANGE TERMIJN
LANGE TERMIJN
AMBITIE 4
38
KORTE TERMIJN
Substantieel betere staat van instandhouding √ Voortzetting zandsuppleties √ Betere bescherming van de rijke bodemflora en -fauna √ Concrete doelstellingen voor onderwaternatuur √ Verbetering visstand en kreeftenpopulatie √ Betere bescherming kustbroedvogels √ Kennisontwikkeling over het voedselsysteem en de onderwaternatuur √ Verbindingen met aangrenzende deltawateren en rivieren √ Behoud van getij en een open verbinding √ Natuurlijker land-waterovergangen √ Meer aandacht voor de verdronken dorpen √ Invulling van het partnerschap met Geopark Schelde-Delta √ Meer aandacht voor het verhaal van de afsluiting van de Oosterschelde √ Herkenbare en beleefbare Deltawerken √ Ruimte voor nieuwe vormen van waterveiligheid en landbouw √ Behoud van de weidsheid, leegte, rust, duisternis √ Alle facetten van het nationaal park belichten √ Focus op liefhebbers van natuur, landschap en cultuur √ Zoneren door te verleiden √ Recreatief versterken van de relaties binnen-buitendijks √ Arrangementen stimuleren tussen kerngebied en rijke rand √ Minder impact op de natuur van het rapen van schelpdieren en zeegroente snijden √ Het landschaps-ecologisch systeem in meer hoofden en harten rond de Oosterschelde √ Meer contact met bewoners √ Uitbreiden en versterken van het netwerk van gastheren √ We werken aan een rijke rand √ We benutten kansen voor verbetering van het landschaps-ecologisch systeem √
Iedereen draagt bij waar mogelijk We gaan uit van eigen kracht en blijven zelfstandig Inzet op uitbreiding samenwerking Regie nemen en houden Tijdelijke werkgroepen voor specifieke, actuele of urgente onderwerpen Brede vertegenwoordiging van stakeholders
√ √ √ √ √ √ |
39
Bijlage 1: Toelichting op de drie zones in een nationaal park nieuwe stijl Schematische weergave Nationaal Park nieuwe stijl met
Zoneringsmodel
natuurkern, landschapszone en ontwikkelzone
In de ‘Leidraad Nationale Parken’ staat een suggestie voor een zoneringsmodel voor de nationale parken nieuwe stijl. Dit model onderscheidt drie zones: 1. In de natuurkern(en) ligt de focus op natuurontwikkeling en is de rol van de mens bescheiden. 2. In de landschapszone daaromheen wordt ruimte gezien voor functies die goed samengaan met natuur en deze zelfs kunnen versterken. Denk hierbij aan recreatie, (dorps) wonen en natuur- en landschapsinclusieve landbouw. 3. In de schil daar weer omheen, de ontwikkelzone, is meer ruimte voor andere ontwikkelingen, mits er voldoende rekening wordt gehouden met het landschaps-ecologische systeem van het gebied. Steden en grondgebonden landbouw kunnen van deze zone deel uitmaken.
BIJLAGEN
Toepassing op Nationaal Park Oosterschelde Het hierboven beschreven zoneringsmodel is vooral belangrijk als denkrichting en vraagt altijd vertaling naar het betreffende nationaal park. Dat beschrijven we in de volgende paragrafen.
40 AMBITIEDOCUMENT | Nationaal Park Oosterschelde
|
BIJLAGEN
BIJLAGEN
|
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
|
Natuurkern
Reservaat
De wettelijk beschermde natuurgebieden vormen het hart van Nationaal Park Oosterschelde. Deze natuurkern bestaat uit het Natura 2000-gebied en de aangrenzende beschermde natuurgebieden die vallen onder het Natuurnetwerk Zeeland. Anders dan bij veel andere natuurgebieden en nationale parken is er in Nationaal Park Oosterschelde binnen de natuurkern zelf naast diverse vormen van recreatie sprake van economisch medegebruik in de vorm van schaal- en schelpdierteelt, visserij en scheepvaart. Uitgangspunt is dat de natuurwaarden op orde zijn en blijven.
Binnen de natuurkern kan het bevoegd gezag (in samenspraak met de partners van het nationaal park) een gebied aanwijzen met een strenger beschermingsregime. In dit gebied worden geen of zeer beperkt economische of andere maatschappelijke activiteiten toegestaan en kan de natuur dus vrijelijk haar gang gaan. Goed monitoren van de ontwikkelingen binnen het reservaat geeft waarschijnlijk ook inzicht in de effecten van medegebruik op de natuurwaarden in de hele natuurkern. Dit kan op termijn bijdragen aan (verdere) onderbouwing van keuzes rond medegebruik in het reservaat en/of hele natuurkern.
BIJLAGEN
|
41
In Nationaal Park Oosterschelde geldt bijvoorbeeld voor een aantal locaties een toegangsbeperkingsbesluiten (tbb’s), vastgesteld door de provincie, LNV en I&M. Een onderwaterreservaat is in onderzoek.
sprake van een harde begrenzing, maar eerder een graduele overgang met het achterland. Per locatie kan de breedte van de zone variëren; doorgaans zullen de eerste polders achter de dijk en de dorpen en stadjes in de nabijheid van de dijk deel uitmaken van de rijke rand. Ook de bestaande binnendijkse natuurgebieden achter de dijk maken uiteraard deel uit van de rijke rand, zoals het Plan Tureluur (deel van Nationaal Park Oosterschelde) maar bijvoorbeeld ook de Yerseke Moer en de Kapelse Moer.
Landschapszone De Oosterschelde grenst aan en is verbonden met de Zeeuwse eilanden Schouwen-Duiveland, Noord- en Zuid-Beveland, Tholen en St. Philipsland. De dijk vormt daarbij op de meeste plekken de grens tussen ‘binnen’ en ‘buiten’. Vanuit recreatief oogpunt is de zone rond de dijk de plek om het gebied te kunnen ontdekken en beleven. Hier liggen kansen voor het verder ontwikkelen van de recreatieve voorzieningen in balans met de bijzondere natuurwaarden. Voor landschap en cultuurhistorie geldt dat de identiteit van het gebied is geworteld in het leven met water, waarbij juist op de overgang van land en water kansen liggen dit verder te versterken.
Ontwikkelzone: de rijke rand In de zone direct achter de dijk komt een groot aantal ambities en opgaven samen die kunnen bijdragen aan versterking van het nationaal park. Ten aanzien van natuur gaan de ambities en opgaven om versterking van de natuurwaarden langs de randen van het gebied, om zo te komen tot een veerkrachtiger systeem. Dit is te omschrijven als het verbinden van de Oosterschelde met het achterland. Ook (nieuwe) economische activiteiten kunnen een rol in spelen in verbindingen in en versterking van het nationaal park.
42
|
Langs de rand van het Oosterschelde speelt ook een aantal urgente opgaven die hiermee in verband gebracht kunnen worden. Zo zullen er in het kader van waterveiligheid in deze zone maatregelen moeten worden getroffen als gevolg van de klimaatverandering en zeespiegelstijging. Ook speelt er de kwestie van verzilting (door kwelwater) en de noodzaak voor een transitie richting meer duurzame landbouw. Juist de randzone van de Oosterschelde biedt hier interessante aanknopingspunten voor. Deze combinatie van actuele opgaven en een stapeling van ambities leidt tot het markeren van de rand langs de Oosterschelde als kansrijke zone voor het nationaal park onder de noemer: ‘de rijke rand’. De rijke rand is bij uitstek een zone van dubbelgebruik en functiecombinaties.
BIJLAGEN
Eilanden Voorbij de rijke rand ligt het verdere achterland. In algemene zin geldt dat hoe verder van de Oosterschelde hoe kleiner de (gevoelde) relatie zal zijn. Toch zijn er zaken die wel degelijk van belang kunnen zijn voor het nationaal park. Denk hierbij aan doorgaande (recreatieve) routestructuren, mogelijke toeristisch-recreatieve arrangementen, ecologische verbindingen verder landinwaarts en opgaven ten aanzien van het watersysteem. Vanuit Nationaal Park Oosterschelde
gezien is het tegelijkertijd ook belang de ‘vinger aan de pols’ te houden ten aanzien van mogelijke negatieve ontwikkelingen in relatie tot de Oosterschelde. Meer weten over het zoneringsmodel? Zie: Leidraad Nationale Parken
De aanduiding ‘rijke rand’ heeft geen juridische status en legt geen belemmeringen op ten aanzien van andere ontwikkelingen. Het is bedoeld als middel om de verschillende initiatieven en ambities in de randzone met elkaar in verband te brengen en de randzone (letterlijk en figuurlijk) ‘op de kaart te zetten’ als kansrijke ontwikkelzone. Door het belang van deze zone te onderstrepen nodigt het nationaal park partijen uit om initiatieven in deze zone te ontplooien en daarover met hen in gesprek te gaan, om met elkaar te bezien hoe deze op een zo goed mogelijke manier kunnen bijdragen aan het realiseren van de ambities van het nationaal park. De rijke rand wordt aan de zijde van de Oosterschelde begrensd door de dijk. Aan de eilandzijde is er geen
|
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
|
BIJLAGEN
|
43
Bijlage 2: Piramide van ambitieniveau’s In het beleidsadvies van Wageningen University & Research over de governance van nationale parken1 is een piramide van ambitieniveaus beschreven. Nationale parken nieuwe stijl laten zich vergelijken met niveau 4: een nationaal park als regionale strategie.
Ambitieniveau Nationaal Park Oosterschelde
1. Primair (laag 1) is er de natuur in een natuurpark die beschermd en beheerd wordt, en waar een formele status aan wordt toegekend. Bezoekers komen er om het landschap, dieren en planten te zien en voor rust. Er vindt informatieoverdracht plaats via educatieve programma’s. 2. Een ambitieniveau hoger (laag 2) is er het natuurpark waarin landschap, cultuurhistorie en tradities verweven worden, zodat het park een verhaal heeft waar mensen met een algemene interesse en belangstelling op af komen. Het verhaal wordt door recreatieondernemers uitgedragen en het park heeft een actieve marketingstrategie.
Laag 4 NP als regionale strategie
Laag 3
NP als regionale economie
Laag 2
NP als combinatie van landschap, cultuur en natuur
Laag 1
NP als natuurgebied
3. Op het derde niveau (laag 3) is tevens sprake is van branding van de regionale economie in een wijdere omgeving dan van het park zelf. Lokale producten (landbouw, kunst etc.) dragen de regionale identiteit uit op een wijze die gevonden kan worden. Er zijn afspraken en lidmaatschappen die ervoor zorgen dat het merk gebonden is aan regels en die zorgen dat iedereen profiteert en een aandeel krijgt. 4. Het hoogste ambitieniveau (laag 4) - dat in 2017 niet in de internationale verkenning werd gezien - zou kunnen bestaan uit een verbijzondering van laag drie, namelijk dat de regionale brand niet bestaat uit een stelsel van afspraken, maar vooral uit een gedeelde strategie ten aanzien van het ontwikkelen van het merk, het inspireren van de regionale economie met dit merk en het beschermen van de kwaliteiten in termen van natuur, landschap, cultuur en cultuurhistorie. Dit is slechts mogelijk als de natuur bij wet afdoende beschermd is, zodat er geen interne tegenstrijdigheden kunnen ontstaan tussen het ontplooien van branding-activiteiten en de bescherming van de biodiversiteit, aldus het rapport. De strategie is niet enkel gericht op verbetering van de regionale leefbaarheid, maar ook op duurzaam toerisme.
Deze ambitieniveaus vergelijkend met de ontwikkeling van Nationaal Park Oosterschelde, constateren we dat Nationaal Park Oosterschelde elementen van niveau 1 en 2 heeft bereikt, en er met diverse Oosterscheldeproducten naar 3 wordt gelonkt. In potentie zou Nationaal Park Oosterschelde zich door kunnen ontwikkelen richting niveau 4. We merken hierbij wel op dat het belangrijk is hierbij de basis niet te veronachtzamen: het nationaal park als natuurgebied. De staat van instandhouding moet dan ook duurzaam op orde zijn.
1 Pleijte, M. en R. During, 2017. Beleidsadvies governance nationale parken; Internationale quickscan van standaarden en governance van nationale parken. Wageningen, Wageningen Environmental Research, Rapport 2851
44
|
BIJLAGEN
|
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
AMBITIEDOCUMENT Nationaal Park Oosterschelde
|
BIJLAGEN
|
45
COLOFON Datum: November 2022 Opdrachtgever: Nationaal Park Oosterschelde Concept, interviews, tekst: Communicatiebureau de Lynx (Yvonne de Hilster, Rob Janmaat) en Abe Veenstra Landschapsarchitect Redactie en productie: Yvonne de Hilster, Communicatiebureau de Lynx Vormgeving: Annemarie Wijmenga en Irene Edel, Communicatiebureau de Lynx Voor deze visie is gesproken met vertegenwoordigers van de volgende organisaties: Provincie Zeeland, Gemeente Veere, Gemeente Kapelle, Gemeente Tholen, Gemeente Reimerswaal, Gemeente Noord-Beveland, Gemeente Schouwen-Duiveland, Het Zeeuwse Landschap, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat, Waterschap Scheldestromen, Wageningen Marine Research, Hogeschool Zeeland, IVN, Erfgoed Zeeland, Zeeuwse Milieufederatie, Kenniscommunity Oosterschelde, Stichting de Oosterschelde, Nederlandse Onderwatersportbond, Watersportverbond, Sportvisserij Zuidwest-Nederland, PO Mosselcultuur, Nederlandse Oestervereniging, Vereniging van beroepsvissers OWV, ZLTO Zeeland, HISWA-RECRON, Toeristisch Ondernemend Zeeland (TOZ), Vereniging Oosterscheldecampings, NPO Gastheren, dagelijks bestuur en team Nationaal Park Oosterschelde. Kijk voor meer informatie over Nationaal Park Oosterschelde op www.np-oosterschelde.nl
Beeld: Voorzijde
www.beeldbank.zeeland.nl: John de Jong, Felice Buonadonna; Rison Thumboor, Lukas Peternel Pag. 3 Wolfram Burner, Inge van Engelen, Theo Leloux, Ron Beton, Willy Lippens, Klaus Stiefel, Apalca Pag. 5 Gertjan van Noord, Ronnie Verrijzer Pag. 8 Gertjan van Noord Pag. 9 www.beeldbank.zeeland.nl, Ton Stanowicki Pag. 13 Gerwin Filius Pag. 14 www.beeldbank.zeeland.nl, Ben Biondina Pag. 17 www.beeldbank.zeeland.nl, Anda van Riet Pag. 18 Gertjan van Noord Pag. 19 www.beeldbank.zeeland.nl, Limit fotografie, Jan de Carpentier Pag. 25 Eric Burgers Pag. 26 Astrid van Wesenbeeck Pag. 27 Eric Burgers Pag. 29 Steven Lek Pag. 32 www.beeldbank.zeeland.nl, Xander Koppelmans Pag. 36 Dennis Barendse Pag. 38 Leendert Smit Pag. 43 Frans Vanderwalle, Janny Bosman Achterzijde www.beeldbank.zeeland.nl, Ron Offermans
Communicatiebureau de Lynx en Abe Veenstra Landschapsarchitect