E.28 RET+BEN NETWERK UPDATE #10 Jaaroverzicht 2024

2024 • Online themasessies met de kerngroep K-EET: integraal samenwerken, financiering van zorg en ondersteuning en voorlichting. • Bijdrage aan de ontwikkeling van een landelijk platform om kennis, informatie en behandelingsmogelijkheden toegankelijk te maken voor patiënten, naasten en behandelaars. • Integratie K-EET netwerk en het netwerk van RET+BEN • Voorbereiding meetUP eetstoornissen in 2025

Netwerken K-EET is zowel landelijk als regionaal in netwerken georganiseerd om laagdrempelig (top) kennis en expertise oor kinderen, jongeren, volwassenen, naasten en (zorg)professionals beschikbaar te maken. In Brabant en Zeeland kennen we twee regionale K-EET netwerken: een voor Oost-Brabant en Limburg en een voor West-Brabant en Zeeland. De begeleiding door twee proces-

24

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

10

MAART 2025

Leren & Ontwikkelen Deltaplan Jeugdtrauma Uit vele vastgelopen, complexe hulpvragen van kinderen en gezinnen blijkt dat ingrijpende gebeurtenissen uit het verleden niet tijdig of niet goed gesignaleerd en behandeld zijn. Met grote gevolgen. Hoe langer het duurt voordat adequate traumaverwerking start, hoe groter de persoonlijke problemen worden en hoe meer leed mensen ervaren. Met ook hoge zorg- en maatschappelijke kosten tot gevolg. Dat is de reden dat de Bovenregionale Expertisenetwerken Jeugd vier aanjagers de opdracht gaven samen met het werkveld een Deltaplan Jeugdtrauma ontwikkelen.

R6

PIJLE

PIJLE

Vroegs R 3 ign en dia alering gnostie k

en

kom

r Voo

0-doel

PIJLER 5

PIJLER

f Traumasensitie werken

2

r Bete len e d n beha

tie Preven



In 2024 • Netwerk steeds verder uitgebreid • Voorbereiding meetUP voor initiatiefnemers en voorlopers (uitvoering 14 februari 2025) • Op zoek naar een opdrachtgever die deze beweging voor lange tijd kan en wil sponsoren • Verkenning Social Profit Canvas: hoe maak je impact met deze beweging? • Netwerk UPDATE • Onderzoek naar beschikbare traumazorg in Noord-Holland

rwijs

Onde

R4

PIJLE PIJLER 1

Maatschappelij ke bewustwording

eling

nd

Beha

Eerder en beter signale ren

Voor 0 kinderen duurt het langer dan 6 maanden voordat ingrijpende jeugdervaringen worden herkend en gestopt en gewenste hulp en steun beschikbaar is voor kind en het gezin.

BEN Brabant | Zeeland is sponsor van het Deltaplan Jeugdtrauma



Lees meer over het Deltaplan Jeugdtrauma op de website van BEN!

25

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

10

MAART 2025

Leren & Ontwikkelen Subsidie voor verbeterinitiatief Pilot Verbindingsteam Door Stichting Inzet voor Zorg, Stichting Open Door en Stichting Twist 2024: opstart • Werving 3 medewerkers en een onafhankelijk onderzoeker om de opbrengsten van het Verbindingsteam in kaart te brengen. • Werken aan bekendheid bij gemeentelijke toegangsteam en relevante organisaties, zoals aanbieders van JeugdzorgPlus. • Uitdagingen: het Verbindingsteam werkt domeinoverstijgend. oestemming van de ouders. November: begeleiding eerste jongere, aangemeld via een •  JeugdzorgPlus instelling.

Waarom maar één verbeterinitiatief? We weten dat 18 worden voor veel jongeren in de jeugdzorg voor extra problemen zorgt. Om die te helpen voorkomen, heeft BEN subsidie toegekend aan het Verbindingsteam (werknaam was eerst Loopteam).

wordt per situatie toegevoegd uit het netwerk. Omdat het team valt onder het zogenoemde voorliggend veld, kan het ondersteunen zonder dat een indicatie nodig is, over sectoren en domeinen heen.

Het Verbindingsteam begeleidt jongeren die 18 jaar worden tijdig bij het regelen van hun financiën, vervolghulp, een nieuwe plek om te wonen of een combinatie daarvan. Zo helpt het team voorkomen dat jongeren zonder netwerk dak- of thuisloos worden, dat ze (verder) in de problemen raken doordat ze niet de hulp krijgen die ze nog nodig hebben of doordat ze in de schulden raken.

Het team behandelt niet zelf, maar geeft jeugdigen, ouders en verzorgers en professionals inzicht in de mogelijkheden die er zijn om te regelen wat nodig is. Ook helpen ze de jongere en diens omgeving de achtergrond van onbegrepen of problematisch gedrag te begrijpen. De overgang van jongere naar volwassene gaat vaak gepaard met onzekerheid over de toekomst. Jongeren vallen dan gemakkelijker terug in een verslaving of in gedrag dat gevaarlijk is voor henzelf of hun omgeving.

In het Verbindingsteam zitten specialisten op het gebied van verslavingszorg en financiën. Andere expertise

In 2024 stonden twee subsidieregelingen open. Een voor Microwoningen en een voor initiatieven specialistische (hybride) ambulante hulp. Waarom zijn daar niet meer verbeterinitiatieven uit gekomen?

Aanbieders hebben geen tijd en geld voor innovatie.  e kunnen geen mensen beschikbaar maken voor het opstellen Z van een doordacht projectplan. Zij hebben ofwel een tekort aan mensen of kunnen het zich niet veroorloven hun medewerkers onbetaald werk te laten doen, vanwege wachtlijsten of omdat dit niet in de begroting past.

Een goed idee is nog geen goed plan. De beoordelingscommissie heeft daarom veel aanvragen moeten afwijzen.

26

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap

10

MAART 2025

Innovaties in de regio’s Met subsidie van BEN voor het maken en uitvoeren van innovatieplannen (2023-2024). Het bedrag is gerelateerd aan het aantal jeugdigen in de regio.

Regio NOB KINGS (Kind in Gezond Systeem) • Kortdurende klinische gezinsopname (ontwikkeld door Accare) gedurende 6-8 weken om het aantal uithuisplaatsingen te verminderen. • Subsidie ingezet voor: onderzoek en garantstelling bij onderbezetting. • Samenwerking tussen regio Noordoost Brabant en Zuidoost Brabant. Uiteindelijk waren er minimale middelen van BEN nodig om dit te kunnen bekostigen en is het gelukt om dit binnen de reguliere inkoopafspraken te financieren. •  Start op eerste locatie in maart 2023 bij Koraal. Nu oriëntatie voor een tweede locatie.

MST 10-

JIM (Jouw Ingebrachte Mentor)

• Het ontwikkelen van een adaptatie van Multisysteemtherapie (MST) voor kinderen jonger dan 10 jaar om uithuisplaatsingen te voorkomen en (maatschappelijke) kosten door schooluitval en justitie terug te dringen. • Subsidie ingezet voor: onderzoek en ontwikkeling. • Samenwerking met regio Zuidoost Brabant. • De Viersprong startte in oktober 2023 met voorbereidingen en het werven van personeel. Start uitvoering in april 2024. Eind 2024 hebben 9 van de 11 gezinnen alle fasen doorlopen. Uitkomsten onderzoek verwacht halverwege 2025.

• Informeel steunend netwerk structureel activeren bij jeugdigen die uit huis zijn geplaatst. • Subsidie ingezet voor het opleiden van 11 nieuwe trainers (train de trainer) en het geven van 4 basiscursussen voor professionals, opstellen borgingsplan. •  JIM wordt als project opgenomen in het regionaal uitvoeringsprogramma Jeugd.

Doorontwikkeling aanpak complexe scheidingen • Subsidie ingezet voor: opstellen (2023) en uitvoeren projectplan (2024) De werkwijze ‘Als je uit elkaar gaat’ is in 2024 volledig •  geïmplementeerd in de regio. Alle lokale gemeenten hebben toegang en gebruiken de website en de tools in hun eigen scheidingsaanpak/ loket: - Professionals brengen de tool online ouderbijeenkomsten onder de aandacht bij ouders zodra er vragen zijn die te maken hebben met hun relatie. - Inzet Villa Pinedo via alle lokale toegangen, GGD en maatschappelijke organisaties. - Regionaal netwerk professionals ‘Als je uit elkaar gaat’.

ExpEx: het opleiden van jeugdigen tot ervaringsdeskundigen • Subsidie ingezet voor de ontwikkeling van een plan (2024) om tot een netwerk van ervaringsdeskundigen te komen. • Doel is hun expertise vast onderdeel te maken van de beleidscyclus van de regio (vanaf 2025).

27

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap

10

MAART 2025

Innovaties in de regio’s Met subsidie van BEN voor het maken en uitvoeren van innovatieplannen (2023-2024). Het bedrag is gerelateerd aan het aantal jeugdigen in de regio.

 nderzoeken van mogelijkheden om te O komen tot een integrale aanpak voor het bieden van laagdrempelige ondersteuning aan gezinnen. Resultaten: ContourdeTwern, Samen Oplopen, Buurtgezinnen en Zorgoppas zijn bereid samen te werken, maar er zijn obstakels voor een daadwerkelijk integrale aanpak. Wordt in 2025 gecontinueerd.

Regio HvB Subsidie ingezet voor 5 vernieuwingen gericht op het voorkomen en verminderen van complexe problematiek. Voorkomen van schooluitval door het

inrichten van een onderwijs-zorgcombinatie voor leerlingen van VSO Parcours.  esultaten: deelname leerlingen aan onderwijs na fors R verzuim; instroom binnen regulier VSO of uitgestroomd arbeid/ vervolgopleiding; door samenwerking jeugdhulp en jongerenwerk meer contacten in wijk, met ouders en meer zichtbaarheid op schoolplein; beter onderwijsklimaat, drempel naar school is verlaagd, aantal waarschuwingen/schorsingen fors afgenomen.

stijging in aanmeldingen en matches, en heeft de basis gelegd voor de verdere transformatie van het woonlandschap in de regio. Ondersteunen van nieuwe en jonge

gezinnen door het bieden van opruim- of budgetcoaching. Deze interventie is niet opgestart. De eerdere interesse heeft niet geleid tot het opstarten van een project.

 oorkomen van uithuisplaatsingen en V terugdringen van complexiteit in casuïstiek door de JIM aanpak zich als een olievlek over de regio te laten verspreiden.  esultaten: JIM-aanpak heeft zich in de regio verder verspreid R met nieuwe trainers (train-de-trainer), trainingen van verwijzers en zorgaanbieders, en voortdurende trainingen aangeboden aan professionals.

 pstarten van het werken met kindgerichte O werving in Hart van Brabant, zodat kinderen zoveel als mogelijk in een gezin kunnen opgroeien.  esultaten: passende pleegzorgoplossingen voor jeugdigen op R de wachtlijst; preventie van zwaardere zorg door oplossingen binnen het eigen netwerk; de inzet van pleegzorg i.p.v. verblijfszorg; toename van nieuwe bestandspleegouders;

28

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap

10

MAART 2025

Innovaties in de regio’s Met subsidie van BEN voor het maken en uitvoeren van innovatieplannen (2023-2024). Het bedrag is gerelateerd aan het aantal jeugdigen in de regio.

Regio ZOB

Collectieve Financiering van Jeugdhulp in Onderwijstijd

Doorontwikkeling Kleinschalige Verblijfsvoorzieningen

De twee subregio’s 10 voor de Jeugd (Helmond eo) en Samen voor de Jeugd (Eindhoven eo) werken samen.

• Subsidie ingezet voor: screening op alle scholen voor speciaal onderwijs (so), voortgezet speciaal onderwijs (vso) en speciaal basisonderwijs (sbo) in de 21 gemeenten van de regio. • Resultaten: 1. Startfoto van alle 36 so-, vso- en sbo-scholen in regio ZOB (o.a. type school en leerlingen, herkomst), op basis hiervan zijn 5 proeftuinen op 9 scholen geselecteerd. 2.  Grofmazig totaalbeeld van de stand van zaken rond Zorg in Onderwijstijd in de regio (omvang, financiering, bereik en organisatie van de huidige zorg en ondersteuning). Dit is input voor het vaststellen van de behoefte aan bijdrage van de regio en financiering vanaf 2025 en geeft aan met welke verschillen tussen (type) scholen hierbij rekening moet worden gehouden. In 2025 volgt het eindadvies en start de implementatie.

In 2023 werd gestart met het omvormen van verblijfszorg naar kleinschaligere vormen in de regio met een pilot bij Combinatie Jeugdzorg. • Subsidie is ingezet voor het faciliteren van het leerproces en het meten van voortgang in een pilot kleinschalig verblijf bij de Combinatie Jeugdzorg m.b.v. deskundige begeleiding, die gespecialiseerd is in het opstellen van Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) hiervoor. • Resultaten: De KPI’s voor kleinschalig verblijf zijn opgesteld (aantal, bezettingsgraad, incidentmeldingen, medewerkerstevredenheid, doorlooptijd, tevredenheid keten, mate van Zelf-efficacy, kosten per traject, juiste verwijzingen, leefklimaat, voortijdige beëindigingen, perspectiefplan) en op basis daarvan worden data geanalyseerd en geduid. • In 2025 wordt gewerkt aan beleidsontwikkeling en aanbesteding van Kleinschalig Verblijf.

29

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap

10

MAART 2025

Innovaties in de regio’s Met subsidie van BEN voor het maken en uitvoeren van innovatieplannen (2023-2024). Het bedrag is gerelateerd aan het aantal jeugdigen in de regio.

Altena - Van klein naar groot in Altena (iKGA) iKGA is een samenwerkingsverband van De Enghoeve, Jij staat centraal!, Stichting Stulpke de Tussenstap, Krachtenspel, Smart Links, Orthowest en Praktijk De Burcht. Samen werken zij aan minder druk op de jeugdhulp door het opzetten en uitrollen van 4 pijlers: voorlichtingen, behandelgroepen, spreekuur en consultatie voor verwijzers met doel om de samenwerking van partners in Altena te verbeteren.

Regio WBO Ontzorgt! Van individueel naar perspectief Het doel was om de focus op individuele trajecten in de zorg te overstijgen en een breder perspectief te creëren waarin deze trajecten samenkomen. Op deze manier versnippering van zorg tegengaan, lokale zorgaanbieders verbinden en zorg dichterbij organiseren. Resultaat: er wordt daadwerkelijk ontschot gewerkt. De partijen laten zien te werken als een hecht samenwerkingsverband, wat het positieve effect is van onder meer onderling consulteren en overdragen van expertise.

Opbrengst: Voorlichtingen: diverse voorlichtingen over preventieve •  onderwerpen gegeven, zoals pesten en opvoeding, met goede opkomst bij online sessies. In 2025 wordt gestreefd naar meer bundeling van de onderwerpen en samenwerking met de gemeente om dubbele voorlichtingen te voorkomen. •  Behandelgroepen: hoge opkomst en succesvolle samenwerking tussen zorgaanbieders. In 2025 is het doel om meer bekendheid te geven en verwijzers aan te moedigen naar groepsbehandelingen te verwijzen, wat individuele behandelingen kan verminderen. Spreekuur: het online spreekuur is niet van de grond •  gekomen, mogelijk dat het niet vindbaar of toegankelijk genoeg was voor inwoners. Consultatie ‘Denk met me mee’: om de werkdruk van verwij•  zers te verlagen. Maar de aanmeldingen bleven uit door een trage opstart en gebrek aan betrokkenheid van gemeenten. In 2025 wordt er grotere bekendheid aan gegeven.

Regio WBW Versterken van analyse in de Toegang • De regio zet de Gedeelde Verklarende Analyse in om de analyse in de Toegang te versterken. • Subsidie ingezet voor: het scholen van professionals en een pilot om de samenwerking tussen gedragswetenschappers (wetenschappelijk opgeleid) en jeugdhulpprofessionals (hbo-geschoold) te beproeven. • De eerste ervaringen zijn onder meer dat de GVA een interventie op zichzelf is. De gesprekken met het gezin maken dat hulpvragen ‘oplossen’ door nieuwe inzichten en dat de vraag achter de vraag meer op tafel komt. Een GVA maken kost op korte termijn meer tijd, maar levert op langere termijn veel op. • De beoogde resultaten zoals verhoogde doorstroom en efficiëntere inzet van jeugdhulp zijn nog niet bewezen; hier is meer tijd voor nodig. • Een werkgroep monitort de verder uitwerking van de inzet van de GVA in de regio.

Zeeland Door andere prioriteiten was er in Zeeland geen ruimte om met een regionaal innovatieplan aan de slag te gaan.

30

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap Analyse Startfoto’s Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd zet alle betrokkenen bij de jeugdzorg in beweging. De focus van de RETs en BEN overlapt voor een deel de opgaven vanuit de Hervormingsagenda, die we uitvoeren in opdracht van het Rijk. BEN werkt samen met de regioadviseurs Hervormingsagenda ter ondersteuning van de regio’s en om inzage te verkrijgen in hun best practices en verbeteringen. Het Onderzoeksteam maakte een analyse van de Startfoto’s die in opdracht van VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) gemaakt zijn van alle gemeenten en jeugdhulpregio’s. Deze startfoto’s laten zien

hoe ver de regio’s zijn in het realiseren van de ambities en thema’s van de Hervormingsagenda. De regio’s boeken vooruitgang in de uitvoering van de Hervormingsagenda, maar verschillen in de aanpak en voortgang. De belangrijkste focus ligt op het verbeteren van de samenwerking tussen domeinen, het verminderen van administratieve lasten en het ontwikkelen van beleid rondom preventie en alternatieve zorg. Door kennis en best practices tussen regio’s te delen, kunnen de verschillen in aanpak en voortgang efficiënter worden overbrugd.

Analyse startfoto’s

10

MAART 2025

THEMA’S HERVORMINGSAGENDA JEUGD Bron: Platform Sociaal Domein 1. Reikwijdte Jeugdhulp moet beschikbaar zijn voor jeugdigen en gezinnen in de meest kwetsbare situaties. We zien dat deze groep nu onvoldoende passende jeugdhulp ontvangt. 2. Toegang en stevige lokale teams De Hervormingsagenda is duidelijk in haar doelstelling: jeugdigen en hun ouders moeten voor jeugdhulp laagdrempelig en dicht bij huis terecht kunnen. 3. Domein overstijgend samenwerken In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken dat gemeenten een domeinoverstijgende aanpak hanteren, waarbij de behoeften van gezinnen en kinderen centraal staan. 4. Terugdringen residentiële jeugdhulp We zetten in op het voorkomen van residentiële jeugdhulp om te zorgen dat jeugdigen die jeugdhulp nodig hebben ook dan zo thuis mogelijk kunnen opgroeien.

Overeenkomsten regio’s

Verschillen tussen regio’s

Verbeteringen

Behoefte aan inzicht waar de regio’s staan en of ze goed bezig zijn als regio

Investeringen in jeugdhulpplicht/ reikwijdte en terugdringen residentiële hulp

Data-uitwisseling om effectieverte monitoren en bij te sturen

Meer landelijke coördinatie op afbouw JZ+

Reikwijdte en preventie, zoals alternatieve zorg, onderwijs, GVA, benadering maatwerk

Ontwikkelen van preventiebeleid en alternatieve zorg

Normaliseren van zorg en meer maatschappelijk dialoog voeren met wens dat het Rijk hierin voortouw neemt

Mate van uniformiteit in Toegang, en ontwikkelingen in Toegang

Balans vinden tussen uniforme regionale werkwijzen en lokale verschillen

Samenwerking met andere domeinen (onderwijs, Volwassen GGZ, bestaanszekerheid, medisch domein)

Kwaliteitsverbetering in verschillende fasen en op verschillende manieren

Kwaliteit en leren van elkaars best practices

Behoeften om data meer (effectief) te delen en inzage te verkrijgen in functioneren van jeugdstelsel

Kennis, leren en ontwikkelen

7. Data en monitoring Versterking van data en monitoring op regionaal niveau en een betere informatiepositie in de Jeugdzorg, en het Sociaal Domein.

Capaciteitsproblemen; tekort medewerkers uitvoerend en beleidmatig

Inkoop en administratieve lasten

8. Financieringssystematiek Binnen de financieringssystematiek is het doel om tot een beter passend en bestendig financieringsmodel te komen.

5. Kwaliteit en blijvend leren Jeugdigen en ouders moeten erop kunnen vertrouwen dat de zorg die zij ontvangen passend is en hen daadwerkelijk helpt. 6. Regionalisering, standaardisatie en verbetering stelsel Voor een groot aantal jeugdigen en gezinnen zijn (hoog) specialistische jeugdzorgvormen onvoldoende of niet tijdig beschikbaar.

31

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap verademing

10

MAART 2025

ADEM theaterproducties present eert

verademing meer ruimte in je hoofd en hart

2.600 Bezoekers in Breda, Eindhoven, Goes en Oss Geen luxe, maar een noodzaak voor goede jeugdhulp

Iederéén heeft ademruimte nodig

en ge werk vol te kunnen houd tti pi e, ig ht ac pr t di om e Een arbeidsvoorwaard

SPEELDATA 17 sept – 20:30 uur

Chassé Theater, Breda

19 sept – 20:30 uur

ParkTheater, Eindhoven

3 okt – 20:00 uur

Theater de Lievekamp, Oss

8 okt – 20:00 uur

Theater de Oranjerie, Roermond

16 okt – 20:00 uur

Theater de Mythe, Goes

21 okt – 20:00 uur

Theater de Oranjerie, Roermond

Reserveer je gratis tickets nu via:

De voorstelling gisteren heeft zeker ook wat aangewakkerd. Ik sluit niet uit om de stap van management weer terug te maken naar uitvoering in de jeugdzorg, want het zit in mijn hart en hoe mooi is het om weer wat te kunnen betekenen voor de jeugdigen die het zo hard nodig hebben.

www.ademtheater.nl/verademing

Ester Kielen

Voor mij is verbinding maken altijd een belangrijk issue. Daarom had ik enkele collega’s uitgenodigd om samen naar de voorstelling te gaan. Dat zij met elkaar kennis hebben kunnen maken, kan weer ten goede komen aan de jongeren die aan onze zorgen worden toevertrouwd. Het heeft hele mooie gesprekken opgeleverd waar we normaal gesproken, tijdens werktijd, bijna niet aan toe komen. Lukkie Zijlstra, Praktijk voor BSM

32

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap

10

MAART 2025

verademing Wat een mooie voorstelling, bedankt! Elke keer als ik naar de zandloper kijk, denk ik er weer aan. Wat een verrassende actie van BEN. Wim van Geffen (Kernteam BEN)

Dankjullie wel voor het mooie kadootje gisteravond. Ik heb genoten en met mij vele anderen, zo hoorde ik om mij heen. Het was echt geweldig! Corine Goedhart

Het was voor ons een cadeautje om met alle contact-inspecteurs jeugd voor Brabant en Zeeland van de IGJ aanwezig te zijn bij deze bijzondere voorstelling over een belangrijk onderwerp. De voorstelling gaf ons zelf ademruimte en stof tot nadenken over hoe wij deze ruimte geven in ons toezicht aan hulpverleners. Een van de normen in ons toetsingskader is ​​ ‘Hulpverleners reflecteren systematisch op goede, veilige en cliëntgerichte hulp voor de jeugdigen en ouders en passen van daaruit verbetering toe’’. Iets waar we dus met zijn allen alert op mogen zijn en waar deze voorstelling een goed bewustzijn voor heeft gecreëerd. Eline, Janet, Kirsten, Marlou en Niels Inspecteurs IGJ (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd)

2025

We blijven ademruimte op de agenda zetten en stimuleren. Onder meer via de Gedeelde Verklarende Analyse, Leersessies, Moreel Beraden en Reflectiesessies.

33

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap Transformatie Gesloten Jeugdhulp De financiering van de Transformatie Gesloten Jeugdhulp loopt via een SPUK (speciale uitkering) van het Rijk. Om aanspraak te kunnen maken op deze speciale uitkering, is een plan van aanpak nodig.

Bovenregio WBW, WBO en Zeeland Achtergrond en context

Marieke IJkema Projectleider

De jeugdhulpregio’s WBO, WBW en Zeeland werken sinds 2019 al actief samen met elkaar en met Almata als JeugdzorgPlus aanbieder om de gesloten zorg af te bouwen en om te bouwen. Matched-care, perspectief voor de jeugdige en nazorg staan hierbij centraal.

Daarnaast lopen diverse trajecten, proeftuinen en pilots om jeugdigen in een gezonde en veilige omgeving op te kunnen laten groeien en gesloten zorg te voorkomen. In 2023 is samen met Almata een aanvullende aanpak opgesteld gericht op de ambitie om in 2030 naar 0 gesloten plaatsingen te gaan.

Wat voegt het bovenregionale plan daaraan toe? Een groot deel van de transformatie vindt plaats op regionaal en lokaal niveau. Op basis van de landelijke bestuurlijke afspraken hebben de regio’s uitgewerkt welke bovenregionale acties aanvullend nodig zijn om de transformatiedoelen voor de JeugdzorgPlus te behalen. In het geactualiseerde bovenregionale plan is dit beschreven aan de hand van vier sporen: - zicht op ondersteuningsbehoefte; - organiseren passend aanbod; - uniforme werkwijze en hulpverleningsprocessen; - bovenregionale sturing en kennisuitwisseling.

Bovenregionaal plan Transformatie Gesloten Jeugdhulp •  Komende jaren focus op het organiseren van betere stroomopwaartse zorg en de verdere afbouw van de gesloten zorg. Ofwel: de toegang tot zorg en hulpverlening zo organiseren dat deze eerder, sneller en beter passend is en stagnatie en escalatie naar gesloten zorg voorkomen wordt. •  In de eerste helft van 2025: uitvoeringsprogramma opstellen, samen met het zorglandschap en het Zeeuws-Brabantse netwerk voor Jongeren en Ouderperspectief (ZeBra JOP).

10

MAART 2025

Samen de Jeugdzorg Plus afbouwen Werkdag ‘Geen kind meer gesloten’ • 21 juni, Huis van Roosendaal • Speciaal voor de regio’s West-Brabant Oost, West-Brabant West en Zeeland • Op initiatief van Almata en de jeugdhulpregio’s • In samenwerking met de Onderwijscoalitie Brabant-Zeeland •  100+ deelnemers vanuit gemeenten (Toegang, beleid, contractmanagement), aanbieders, Gecertificeerde Instellingen (GI) Raad voor de Kinderbescherming, ZeBra JOP/ExpEx, Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd) • Presentatie bestaande en in ontwikkeling zijnde alternatieven voor gesloten jeugdhulp • Inspiratie door Heppie (t)Huis • Aandacht voor het voorkomen van gesloten plaatsingen dankzij een Civiel Traject Beraad (CTB) of Gedeelde Verklarende Analyse (GVA) • Wetenschappelijke inzichten

Kern van de al bestaande regionale samenwerking •  Het voorkomen van plaatsingen door het realiseren van een Ambulant+ team en het intensiveren van de inzet van Civiel Trajectberaden (CTB) en voorwaardelijke machtigingen. • Het effect van deze inspanningen is een jaarlijkse afname van het gebruik van de gesloten jeugdzorg met ruim 3 plekken sinds 2020, in totaal 16 plekken.

34

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap Transformatie Gesloten Jeugdhulp Bovenregio Hart van Brabant (HvB), Noordoost Brabant (NOB) en Zuidoost Brabant (ZOB) en Limburg

Karin Kerckhaert Projectleider

Monique Nijkamp Projectleider

Achtergrond en context In samenwerking met de jeugdhulpregio’s Hart van Brabant, Noordoost Brabant en Zuidoost Brabant, is BEN in mei 2024 een project gestart gericht op afbouw van de gesloten jeugdzorg. Dit project sluit aan op de maatschappelijke ontwikkelingen en het landelijk beleid om jongeren met ernstige problemen die een gevaar vormen voor zichzelf of voor anderen, niet langer gesloten te plaatsen. Deze wens wordt uitdrukkelijk onderschreven door de gemeenten in Brabant. Dit project moet daar versnelling in aanbrengen. Bij de start was duidelijk dat er ook landelijk financiële middelen beschikbaar kwamen om die afbouw mogelijk te maken. De genoemde Brabantse regio’s kregen samen met

Limburg (landsdeel Zuidoost) de opdracht vanuit het Ministerie van VWS om een plan te maken voor de afbouw per 2030. Gezien de nauwe relatie tussen het Brabantse project en de landelijke opdracht, is besloten de initiatieven in elkaar te schuiven.

Ontwikkeling bovenregionaal plan •  Juli 2024: gemeenschappelijke visie en doelen als uitgangspunt In juli 2024 zijn alle betrokken partijen in Brabant (waaronder de GI (Gecertificeerde Instellingen), ervaringsdeskundigen, onderwijs, gemeenten en zorgaanbieders) bij elkaar gekomen om een gezamenlijke visie op te stellen en doelen voor de afbouw te formuleren. •  September: bespreking randvoorwaarden, een dekkend zorglandschap en de ontwikkeling van alternatieven Eén ding is wel duidelijk geworden: de afbouw van de gesloten jeugdzorg klinkt eenvoudig, de praktijk is weerbarstig. Welke alternatieven hebben we voor deze jongeren? De problemen die zij ervaren zijn groot en doen zich voor op vele gebieden. Dat varieert van van zelfbeschadiging tot suïcidaliteit, ernstige agressie, weglopen, middelengebruik en strafbaar gedrag. Er is dus geen sprake van een goed af te bakenen doelgroep. De oorzaken van deze problemen zijn eveneens divers. Dus afbouw vraagt een zeer zorgvuldig proces, waarbij jongeren niet tussen wal en schip mogen vallen.

“De problemen die jongeren ervaren zijn groot en doen zich voor op vele gebieden. Er is geen sprake van een goed af te bakenen doelgroep. De oorzaken van de problemen die jongeren ervaren zijn eveneens divers. Dus afbouw vraagt een zeer zorgvuldig proces, waarbij jongeren niet tussen wal en schip mogen vallen.”

10

MAART 2025

•  December: oplevering Bovenregionaal Plan bestuurlijk besproken op twee bijeenkomsten. Alle jeugdhulpregio’s zijn vervolgens akkoord gegaan met het plan dat door de gemeente Eindhoven bij VWS is ingediend. In 2025 is de uitvoering gestart. Ook dan is de samenwerking met alle betrokken partijen bijzonder belangrijk om echte stappen richting afbouw te gaan maken.

Soms helpt het wél, maar ook dan moet het meer nabij, met perspectief, vertrouwen en ruimte Een gesloten plaatsing heeft geen effect of zelfs een nadelig effect op de meeste jongeren. Daarom is het zaak de gedachte aan een uithuisplaatsing te voorkomen, door met hulp die goed aansluit te voorkomen dat problemen groter worden of door gebruik te maken van goede alternatieven. Maar soms helpt het wél. Een gesloten plaatsing heeft enkel een positief effect op jongeren met zeer ernstige problemen die baat hebben bij een reset, bij even helemaal uit hun onveilige thuissituatie en netwerk zijn. Maar ook dan moet de zorg uitgaan van nabijheid, perspectief, vertrouwen en ruimte.

35

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap

10

MAART 2025

Verspreiding Gedeelde Verklarende Analyse (GVA) DÁÁROM EEN GEDEELDE VERKLARENDE ANALYSE (GVA): - beter passende en tijdige hulp aan gezinnen; - hulp die beter is van kwaliteit en korter nodig is; - minder kinderen uit huis geplaatst.

62 Gedragswetenschappers 30 gedragswetenschappers volgen de scholing (en we gaan door met nieuwe groepen in 2025)

Handreiking met concrete handvatten gereed Wanneer en hoe willen we de GVA inzetten in Brabant en Zeeland? Dat was de startvraag voor de Handreiking GVA. Het document geeft organisaties en professionals handvatten om deze vragen te beantwoorden, met oog voor de meerwaarde van het inzetten van GVA én de haalbaarheid voor de hulpverleners en de betrokken gezinnen in de praktijk.

Alle regio’s maken een plan voor de borging van de GVA.



Netwerkverbinder GVA gevonden: Wilma Massop

BEN stelt hiervoor ontwikkelgeld beschikbaar. Om een kwalitatief goede Gedeelde Verklarende Analyse te maken, samen met jeugdigen en gezinnen en met de betrokken hulpverleners, is onder meer tijd nodig om te leren en er ervaren en handig in te worden. In de UPDATE #8 (oktober 2024) kun je lezen hoe BEN bijdraagt aan het creëren van de benodigde randvoorwaarden.

BEN streeft naar een gedeelde visie op het inzetten van de GVA en een gemeenschappelijke taal. Een netwerkverbinder GVA is daarvoor onmisbaar: een gedreven, vasthoudende en verbindende professional die in kaart brengt welke initiatieven organisaties en samenwerkingsverbanden in de verschillende regio’s ontplooien op het gebied van de GVA. En die de verbinding daartussen tot stand brengt.

Experimenteren en leren •  Pilot samenwerking tussen gedragswetenschappers en hbo-geschoolde jeugdhulpprofessionals (Zuidoost Brabant, zowel Tien voor de Jeugd als Samen voor de Jeugd). •  Raad voor de Kinderbescherming in Hart van Brabant gaat scholen en experimenteren

Wilma Massop Netwerkverbinder GVA



Bekijk de Handreiking en de Netwerk UPDATE #8 – GVA (oktober 2024) op de website van BEN!

•  Pilot ‘Versterken analyse in Toegang’. De Regio West-Brabant West wil de GVA inzetten om de analyse door de Toegang te versterken.

36

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap

10

MAART 2025

Uitgediept: disharmonisch ontwikkelingsprofiel In 2024 hebben we uitgezocht waarom zoveel van de jongeren die bij de RETs en BEN komen een disharmonisch ontwikkelingsprofiel hebben en hoe we deze jongeren beter kunnen helpen. Het lange antwoord is gepubliceerd in een speciale Netwerk UPDATE (februari 2025). Het korte antwoord luidt: door mensen niet alleen te beoordelen op hun gedrag en beperkingen, maar ook oog te hebben voor de manier waarop iemand omgaat met diens emoties. 

Bekijk de Netwerk UPDATE over het Disharmonisch Ontwikkelingsprofiel op de website van BEN.

NETWERK UPDATE

9 Februari 2025

RET+BEN Brabant | Zeeland Regionale Expertteams | Bovenregionaal ExpertiseNetwerk Jeugd Brabant Zeeland

BEZOEK DE WEBSITE!

Waar zijn RET + BEN mee bezig? BEN ondersteunt de regionale expertteams (RETs) in Brabant en Zeeland bij het organiseren van de best passende hulp voor kinderen en gezinnen die nú vastlopen en tussen wal en schip vallen. Voor straks werkt BEN, samen met de RETS, aan de ontwikkeling van een beter jeugdhulplandschap. Speerpunten 2025 • Gedeelde Verklarende Analyse (GVA) • Alternatieve hulpvormen In de netwerk UPDATE lees je over de ontwikkeling hiervan.

Contact Netwerk coördinator Ingrid van Gool ingrid@in-project.nl

Communicatieadviseur Nadine Rozenberg nadine@opendeuren.nl Netwerkondersteuner en junior onderzoeker Eva van den Berge vandenberge.ej@gmail.com

SPECIALE EDITIE: DISHARMO NIS ONTWIKKEL CH INGSPROFIEL

Blijf kijken naar de persoon en diens vraag áchter het gedrag

PAGINA

We zien dat jongeren in hun zoektocht naar passende hulp vaak beoordeeld worden op hun gedrag. Of daarom afgewezen worden voor een behandeling of een plek in een groep. Het probleem dat dit gedrag veroorzaakt en waar zij hulp bij nodig hebben, is onvoldoende in beeld. Daarmee worden deze jongeren en hun gezinnen tekort gedaan. Dat moeten we koste wat kost voorkomen.

• Wat is een disharmonisch ontwikkelingsprofiel? 2 • Wanneer is het een probleem? 2 • Waarom komen deze jongeren zo vaak bij de RETs en BEN? 2

Deze nieuwsbrief gaat over het disharmonisch ontwikkelingsprofiel, omdat veel van de jongeren die met hun hulpvraag bij de RETs en BEN komen zo’n profiel hebben. Het is een oproep om altijd te blijven kijken naar de persoon en diens vraag áchter het gedrag. Van Naomi’s zoektocht naar passende hulp kunnen we bijvoorbeeld veel leren. Net als van de mensen van Centrum2020, die eigenlijk altijd ja zeggen tegen een jongere.

• Leren van Naomi: zij heeft nu ‘A million reasons to stay’ 7 • Leren van JA-zegger Centrum2020 9

In 2025 steken we onze energie in twee speerpunten, omdat we geloven hiermee het meest verschil te kunnen maken: de verdere verspreiding van de Gedeelde Verklarende Analyse (GVA, zodat we eerder beter begrijpen wat er aan de hand is en wat jongeren met een disharmonisch ontwikkelingsprofiel en hun gezinnen werkelijk kan helpen) en het ontwikkelen en organiseren van nieuwe, passende hulpvormen (gericht op de specifieke behoeften van deze jongeren). Iedereen in ons netwerk kan bijdragen. Doe dat vooral!

Ingrid van Gool

Netwerk coördinator

• Wat hebben deze jongeren nodig? • Literatuuronderzoek: knelpunten en oplossingen • Passende hulp organiseren en ontwikkelen: wat doet BEN al? - Ontwikkelgeld via subsidieregelingen/ verbeterinitiatieven - Maatwerk in individuele situaties • Plannen 2025 - Maatwerk borgen - GVA verder verspreiden - Alternatieven, zoals Klavertje Vier • Leading Coalition pleit voor andere vorm van toezicht

3 4 5 5 5 6 6 6 6 6

1

37

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

Beweging in het jeugdhulplandschap Zeeuws-Brabants Netwerk vanuit Jongeren- en Ouderperspectief



ZeBra 1.0

ZeBra 3.0

Missie: Wat wij hebben meegemaakt, mag niemand anders overkomen

Missie: Jeugdhulpregio’s organiseren het partnerschap met ouders en kinderen zelf

• Bewustwording van het verschil tussen ervaring, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid • Start netwerk

• Blijven opleiden • Elke jeugdhulpregio heeft een goed netwerk van ervaringsdeskundigen • Inzet ervaringsdeskundigheid is vanzelfsprekend

Start nov. 2021

Visie Juni 2022

MAART 2025

ZeBra Netwerk JOP

ZeBra Netwerk JOP 

10

Ontwikkeling van het netwerk

2023

> 2025

‘Schuren mag, doseren moet!’

ZeBra 2.0

Missie: Goede jeugdhulp kan alleen bestaan met kinderen en ouders als gelijkwaardige partner 2024 • Uitbreiding netwerk • Opleiding 12 ExpEx • ZeBra Actieteam op sterkte: uitstekende pool vertegenwoordigers • In alle zes jeugdhulpregio’s deelname aan de Werkgroep Hervormingsagenda Jeugd 23-28 •  Succesvolle bijeenkomsten ‘Ook ouders hebben steun nodig’: bij opvoeden en trauma en bij opvoeden van kinderen met zelfbeschadigend en/of gevaarlijk gedrag • Onderscheid in rollen en functies: van maatje tot gesprekspartner aan de beleidstafel •  ZeBra JOP matcht vraag van aanbieders, gemeenten en GI met mensen met ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid en begeleidt deze mensen bij hun inzet • Start ErvaringskennisPlus Teams, naar voorbeeld van Levvel. Eerste bij Sterk Huis: professionals stimuleren hun eigen ervaringen te ontwikkelen tot ervaringsdeskundigheid en zich kenbaar te maken als professional met ervaring.

Het ZeBra Actieteam Boven vlnr: Frans vogels, Katie Verroen, Pierre van Herk, Miranda van de Loo, Sjoek de Vries, Nikita Jilesen Onder vlnr: Petra Peperkamp, Nadia Tabla



Bekijk de website Zebra-netwerk.nl

38

10

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

MAART 2025

Financiën Begroting 2024

Besteding 2024

Bovenregionaal Expertise Netwerk Brabant/Zeeland (BEN)

Begroting 2024

Besteding BEN 2024

1.Netwerkkosten

€

1. Netwerkkosten

923.000

2. Uitvoering 3 functies

Totale netwerkkosten

Begroting 2024

Realisatie 2024

€

923.000

€

719.771

Functie 1: consultatie en advies (expertpool)

€

10.000

2. Uitvoering 3 functies

Functie 2: ondersteunen organiseren van hulp (kernteam, expertpool, subsidies, regionaal innovatiebudget)

€

5.050.000

Functie 1: consultatie en advies (expertpool)

€

10.000

€

22.836

Functie 3: kennis- en leerfunctie (uitvoering kennis- en leerfunctie, doorbraak casuïstiek, leerpilots)

€

1.041.000

Functie 2: ondersteunen organiseren van hulp (kernteam, expertpool, maatwerkoplossingen)

€

5.050.000

€

2.360.169

Totale kosten 3 functies

€

6.101.000

Functie 3: kennis- en leerfunctie (uitvoering kennis- en leerfunctie, doorbraak casuistiek, leerpilots)

€

1.041.000

€

434.032

3. Doorontwikkeling RET

€

450.000

Totale kosten 3 functies

€

6.101.000

€

2.817.036

4. Monitoring

€

150.000

3. Doorontwikkeling RET

€

450.000

€

300.000

Totaal begroot 2024

€

7.624.000

4. Monitoring

€

150.000

€

6.885

Totaal 2024

€

7.624.000

€

3.843.692

Overgehevelde middelen 2023

€

3.846.851

Beschikbare middelen 2024

€

7.693.702

€

7.693.702

Subsidiemiddelen 2024

€

3.846.851

Totaal besteed 2024

€

69.702

€

3.850.010

Beschikbare middelen 2024

€

7.693.702

Overheveling naar 2025

€

3.913.394

SALDO

€

69.702

39

10

RET+BEN Jaaroverzicht 2024

MAART 2025

Plannen 2025 Focuspunt 1

Focuspunt 2

Verspreiding GVA (Gedeelde Verklarende Analyse)

Alternatieve hulpvormen voor gesloten zorg, residentiële zorg en brugzorg

• Regioplannen borging GVA met juiste randvoorwaarden • Trainen en in praktijk brengen • Taakverdeling Gedragswetenschapper jeugdhulpprofessional • Kwaliteitsborging (intervisie, terugkomdagen) • Bovenregionale Pool GVA • Tool GVA

• Stop doorplaatsen • Voeg expertise toe • Kleinschalige wooninitiatieven • (Ambulante) alternatieven • Afbouw JZ+ • Data-leren en ontwikkeling persona’s



Randvoorwaarden: • Stevige positie RETs • Ademruimte en lerende cultuur

• Bovenregionale samenwerking • Monitoring

Begroting 2025 Begroting BEN 2025 1.Netwerkkosten Totale netwerkkosten

€

1.000.000

Functie 1: consultatie en advies

€

10.000

Functie 2: ondersteunen organiseren van hulp (kernteam, experts, I-VIC, kleinschalig wonen, subsidieregeling Ambulant, regionale plannen, Garage 2020)

€

3.555.000

Functie 3: kennis- en leerfunctie (doorbraak casuïstiek, leersessies en MeetUps, Trauma)

€

950.000

Totale kosten 3 functies

€

4.515.000

3. GVA Samenwerkingsovereenkomst en Pool GVA

€

1.273.560

4. Investering regio’s (RET, innivatie, JZ+)

€

525.000

5. Monitoring

€

25.000

Totaal begroot 2025

€

7.338.000

Overgehevelde middelen 2024

€

3.800.000

Beschikbare middelen 2025

€

3.800.000

Totaal saldo 2025

€

7.600.000

Verschil

€

261.440

2. Uitvoering 3 functies

40