A.71a D24.313075 Pijlers voor profe Pijlers voor professionele samenwerking Zorg en veiligheid Zeeland

19

managers rond de aanpak van een complexe casus. De professionals hebben het idee dat niemand zijn vingers wil branden. Om vorm te geven aan deze wensen werkt een gezamenlijk gedragen lokale en/of regionale visie op zorg en veiligheid ondersteunend. Een gezamenlijk gedragen verantwoordelijkheid draagt bij aan een adequate aanpak van complexe casuïstiek. Er wordt daarom voorgesteld om deze gezamenlijke verantwoordelijkheid in te vullen door elke complexe casus vanaf een nader te bepalen niveau van de Zeeuwse regiekaart te bespreken met de betrokken wethouder sociaal domein in combinatie met de burgemeester die verantwoordelijk is voor de veiligheid. Door beide bestuurders aan tafel te plaatsen wordt ook binnen de governance de verbinding gelegd tussen het sociaal domein en het veiligheidsdomein. Vanzelfsprekend is de betrokken AOV-er bij dit overleg aanwezig. Dit overleg wordt gefaciliteerd door de betrokken leidinggevende van de uitvoerend professional om zorg te dragen voor de invulling van de noodzakelijke randvoorwaarden. In het overleg wordt afgesproken langs welke weg de casus wordt aangepakt, welke ketenpartners daarbij nodig zijn en wat er van de bestuurders verlangd wordt. Afhankelijk van de casus, op basis van de Zeeuwse regiekaart, schuift een procesregisseur van het ZVH aan om aanvullende expertise en ervaring toe te voegen aan het overleg.

Tot slot wordt in het overleg duidelijk en expliciet geformuleerd wat de inhoud en reikwijdte is van het bestuurlijk mandaat om zo de uitvoerend professional van bestuurlijke rugdekking te voorzien. Een dergelijk overleg biedt vertrouwen en ruimte aan de uitvoerend professional, schept duidelijkheid over opdrachtgeverschap (bestuurders) en opdrachtnemerschap (professionals) en draagt zorg voor interne verbinding met andere afdelingen binnen de organisatie (manager). In verschillende grotere gemeenten wordt de verbindende rol ingevuld door een aparte functionaris zorg en veiligheid.

Bestuurders

Manager Professionals

Beleid (incl. AOV)

of een aparte functionaris zorg en veiligheid is de spil van het overleg en faciliteert als eindverantwoordelijke zowel de | uitvoering, de verbinding naar externe ketenpartners en de afstemming met de betrokken beleidsmedewerkers. Om te komen tot een gezamenlijke Zeeuwse methodiek om complexe casuïstiek op te lossen en om de gesignaleerde problematiek rond interne verbindingen op lokaal niveau op te lossen wordt voorgesteld om de dertien Zeeuwse colleges van B&W hetzelfde uitvoeringsbesluit te laten nemen. In dit uitvoeringsbesluit wordt opgenomen om de doorbraakmethodiek in te voeren en te implementeren en de Zeeuwse regiekaart als uitgangspunt te nemen voor het oplossen van complexe casuïstiek. Tevens wordt in het besluit opgenomen om in de eigen organisatie bestuur, beleid en uitvoering te komen tot een gezamenlijke Zeeuwse methodiek om complexe casuïstiek op te lossen en samen te brengen in een casusoverleg waarbij beide domeinen betrokken zijn.

DE UITVOERING REGIONAAL De uitvoering van complexe casuïstiek op regionaal niveau is exclusief belegd bij het ZVH Zeeland. De wens is door de burgemeesters uitgesproken om het ZVH als coördinerend orgaan te beschouwen voor het oplossen van complexe casuïstiek. Om zicht te krijgen op de ontwikkelingen wensen de burgemeesters een centrale registratie van complexe casussen. De primaire verantwoordelijkheid voor deze centrale regionale registratie ligt op lokaal niveau. De Zeeuwse regiekaart dient als instrument om aan te geven dat wanneer een casus in een bepaalde fase belandt, deze dan aangemeld dient te worden bij het ZVH. Om sneller op regionaal niveau ondersteuning te bieden aan personen met zorgwekkend gedrag wordt voorgesteld om een regionaal interventieteam in te richten. Dit interventieteam heeft de opdracht om een triage uit te voeren en een casus rond verward gedrag snel en adequaat toe te leiden naar de juiste vervolgzorg, ondersteuning of eigen begeleiding of netwerk. Momenteel wordt er uitvoering gegeven aan een project waarin onderzocht wordt hoe de positionering en coördinatie van het interventieteam vorm moeten krijgen. Eén van de voorstellen is om het RIT te positioneren binnen het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland.

Met deze beweging ka er verbinding worden gelegd met het regionaal meldpunt zorgwekkend gedrag dat ook is belegd bij het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland. Op deze wijze wordt zoveel als mogelijk beschikbare capaciteit gebundeld en wordt de informatieoverdracht gecentraliseerd.

In bovenstaand figuur wordt in het gezamenlijk casusoverleg de bestuurlijke driehoek figuurlijk ‘rond’ gemaakt. De manager Pijlers voor professionele samenwerking Zorg en veiligheid Zeeland

20

VISIE REGIONAAL Op basis van de aangedragen bouwstenen voor de integrale visie wordt de volgende tekst voorgesteld.

Kern

Een doeltreffende aanpak van Zeeuwse complexe casuïstiek op het snijvlak van zorg en veiligheid start op lokaal niveau. De gemeente neemt regie om tot een resultaatgerichte maatwerkaanpak te komen.

Aanpak

Aan de lokale triageringstafel (0-100) stellen lokale professionals van de 13 Zeeuwse gemeenten op basis van de Zeeuwse Regiekaart een aanpak voor waarbij ketenpartners zorg en/of veiligheid aansluiten passend bij de aard van de gesignaleerde problematiek. De situatie van de inwoner staat centraal en de professionals werken vanuit mogelijkheden aan een duurzame oplossing waarbij maatwerk uitgangspunt is.

Krachtige lokale uitvoering

Lokale professionals werken vanuit hun professionele vrijheid binnen een helder bestuurlijk mandaat waarbij opdrachtgeverschap en opdrachtnemersrol eenduidig zijn benoemd. Aanpak van complexe casuïstiek verlangt specifieke vaardigheden van professionals in krachtige lokale interdisciplinaire teams. Wanneer de casus op lokaal niveau niet opgelost kan worden, dan wordt er bijgeschaald naar het Zorg en Veiligheidshuis Zeeland.

Ondersteuning lokaal

De aanpak van complexe casuïstiek overstijgt domeinen en wettelijke regelingen. De integrale professionele aanpak wordt ondersteund door lokale integrale werkprocessen.

Ondersteuning regionaal

Noodzakelijke kennis voor aanpak van complexe casuïstiek is regionaal belegd. Om trends en ontwikkelingen te signaleren en om beleid adequaat regionaal en lokaal in te zetten is een regionale registratie en monitoring wenselijk. Trends, ontwikkelingen en specifieke complexe casussen maken deel uit van de agenda van het regionaal bestuurlijk overleg zorg en veiligheid om gezamenlijk beleid te bepalen en expertise op te bouwen.

REGIONAAL BELEID In hoofdstuk twee is gesignaleerd dat de beleidsontwikkeling op regionaal niveau rond sociale veiligheid nog in ontwikkeling is. Vanuit het programmateam van de ZSSD is een programma-

coördinator aangesteld die de opdracht heeft het regionale beleid verder vorm te geven. In dit beleidsteam wordt de beschikbare kennis van de medewerkers van het CZW-bureau11 gekoppeld aan de uitvoeringsexpertise van de procesregisseurs van het ZVH. Daarnaast wordt de inhoudelijke koppeling gelegd met het regionale overleg van de AOV-ers (ZPIV)12. De programmacoördinator heeft tevens de opdracht om de overleggen van de stuurgroep Zorg en Veiligheid en de halfjaarlijkse regionale conferentie Zorg en Veiligheid voor te bereiden. De programmamanager is beoogd secretaris van de stuurgroep zorg en veiligheid. Deze stuurgroep functioneert reeds als bestuurlijk opdrachtgever van het project domeinoverstijgend werken zorg en veiligheid Zeeland. De rol en positie van deze stuurgroep wordt hieronder verder uitgewerkt. De programmacoördinator draagt zorg voor de inhoudelijke verbinding met het ZVH, met het regiobureau van het OZO en met ketenpartners in de zorg, zoals VT en de GGD. Al werkende weg wordt geïnventariseerd op welke gespreksthema’s nieuw beleid moet worden ontwikkeld. De burgemeesters hebben daarbij aangegeven dat het regionale beleid ondersteunend is aan het bestuurlijke netwerk.

Om de samenhang tussen de beleidsexpertise van het CZW-bureau en de uitvoeringsexpertise van het ZVH te verbinden wordt voorgesteld om de betrokken medewerkers van het CZW-bureau al of niet structureel te huisvesten binnen het ZVH. Via deze samenwerking kunnen gemeenten beter ondersteund worden bij het oplossen van lokale complexe problematiek en kan er tevens een vertaling worden gemaakt van landelijke beleidsopgaven naar het regionale en lokale niveau en naar de strategische agenda zorg en veiligheid die nog in ontwikkeling is. De burgemeesters hebben aangegeven dat zij het wenselijk vinden om in het gezamenlijk overleg met de wethouders sociaal domein specifieke casussen te bespreken om zo van elkaar te leren en mogelijk om er gezamenlijk beleid op te ontwikkelen. In samenspraak met de directeur van het ZVH Zeeland draagt de secretaris van de stuurgroep zorg voor de agenda van zowel de regionale conferentie als van de stuurgroep (zie hieronder). Voorgesteld wordt om hen opdracht te geven zorg te dragen voor agendering van complexe casussen voor beide agenda’s. Naast de behoefte om regionaal beleid te ontwikkelen bestaat ook de behoefte om meer specifieke kennis te verzamelen rond de aanpak van complexe casuïstiek.

Binnen de Jeugdzorg wordt momenteel gewerkt met een Regionaal Expertiseteam (RET) en de gedachte is om parallel, maar vooral in samenwerking met het bestaande RET te onderzoeken of er een RET

11 Het CZW-bureau geeft in opdracht van de 13 Zeeuwse gemeenten vorm aan beleidsvoorbereiding en -uitvoering op verschillende terreinen binnen het sociaal domein. 12 ZPIV staat voor Zeeuws Platvorm Integrale Veiligheid

Pijlers voor professionele samenwerking Zorg en veiligheid Zeeland

21

ontwikkeld kan worden voor volwassenen- en jeugdproblematiek. Dit gecombineerde RET dient dan in eerste instantie als een regionaal expertisecentrum voor de lokale teams. De stuurgroep zorg en veiligheid wordt voorgesteld om de opdracht voor dit onderzoek uit te zetten.

REGIONALE GOVERNANCE In de opdracht is de vraag meegenomen om te werken aan een regionale governancestructuur waarbij rekening gehouden is met de bestaande en werkende structuren. De voorgestelde invulling van de regionale governance laat zich het best illustreren aan de hand van de bestuurlijke driehoek.

Stuurgroep Zorg en Veiligheid Regionale conferentie Zorg en Veiligheid

Uitvoering (ZVH)

Beleid (CZWAOV)

In de huidige overlegstructuur is sprake van twee gescheiden structuren (DC en OZO) die elkaar twee keer per jaar treffen in het zogeheten DC+. Deze benaming suggereert dat de wethouders sociaal domein letterlijk aanschuiven bij het districtscollege.

als een samenwerkend netwerk van publieke en private partners. De conferentie is derhalve geen rechtspersoon en neemt ook geen besluiten. De thema’s die worden besproken kunnen wel omgezet worden in uniforme collegebesluiten zodat er binnen de Zeeuwse gemeenten meer uniformiteit wordt gecreëerd rond de aanpak van complexe casuïstiek. De bestaande stuurgroep zorg en veiligheid wordt uitgebreid met een ketenpartner veiligheid en een ketenpartner zorg. De stuurgroep bereidt de regionale conferentie voor, stelt de agenda vast en treedt op als opdrachtgever voor de ambtelijke ondersteuning. De stuurgroep heeft daarnaast in specifieke gevallen het mandaat om namens de Zeeuwse gemeenten en de ketenpartners te handelen als de situatie rond een complexe casus dat vanuit het oogpunt van urgentie vereist. Te denken valt hierbij aan een casus die zich verplaatst van de ene gemeente naar de andere gemeente en daarmee een Zeeuws probleem wordt. Een bescheiden regionaal interventiebudget kan voor deze regionale aanpak beschikbaar worden gesteld. Hierbij dient te worden aangetekend dat de regie op de betreffende casus per definitie ligt bij de inbrengende gemeente. De regionale conferentie is het gremium waar de stuurgroep inhoudelijke verantwoording af legt over het gevoerde beleid en over de eventuele bovenlokale inzet bij een complexe casus.

Om voorbij te gaan aan deze suggestie en om ervoor zorg te dragen dat zorg en veiligheid een gelijke inbreng hebben bij de aanpak van complexe casussen is gekozen voor de term regionale conferentie zorg en veiligheid. Deze conferentie wordt halfjaarlijks belegd en voorgezeten door de voorzitter van de stuurgroep zorg en veiligheid. Het overleg wordt inhoudelijk voorbereid door de programmamanager sociale veiligheid en deze wordt daarbij ondersteund door collega’s van het ZVH, het CZW-bureau en vanuit het ZPIV. De ambtelijke ondersteuningsstructuur is tevens verantwoordelijk voor de voorbereiding en de uitvoering van de strategische agenda zorg en veiligheid die in ontwikkeling is. Bij de overleggen van de regionale conferentie worden ook de ketenpartners zorg (VT, GGD, GGZ en andere betreffende organisaties) en de ketenpartners veiligheid (Openbaar Ministerie, Politie en Reclassering) uitgenodigd. De regionale conferentie opereert

Pijlers voor professionele samenwerking Zorg en veiligheid Zeeland

22

6 TOT SLOT Op veel plaatsen in Nederland wordt gewerkt aan vergaande integratie binnen het sociaal domein en aan nauwe samenwerking tussen het sociaal -en het veiligheidsdomein. Sommige regio’s spiegelen zich graag aan de ontwikkelingen in Zeeland, in andere regio’s zijn reeds verdergaande voorstellen uitgewerkt. Een van de regio’s, die mogelijk als voorbeeld kan dienen voor verdere ontwikkeling van de Zeeuwse samenwerking, is de regio HollandsMidden. Deze regio ligt in Zuid-Holland en herbergt de gemeenten Leiden en Gouda. Na een lange bestuurlijke zoektocht die ook is uitgevoerd op uitvoerend niveau, is er een nauwe samenwerking ontwikkeld tussen de regionale GGD en het Zorg- en Veiligheidshuis in de regio. De invulling van deze samenwerking komt voort uit de behoefte om op regionaal niveau meer en betere afstemming te zoeken. In de regio opereerden verschillende meldpunten naast elkaar, werden er verschillende werkwijzen gehanteerd en was er veel overlap in casuïstiek tussen het Zorg en Veiligheidshuis en Veilig Thuis. Dat resulteerde in een verwarring van taken, rollen en verantwoordelijkheden en daarmee tot een niet effectieve en efficiënte aanpak van de casuïstiek. In de aanpak van het Zeeuwse project zijn de Zeeuwse GGD en Veilig Thuis in Zeeland geïnformeerd over de ontwikkelingen rond domeinoverstijgend werken.

Een mogelijke vervolgstap kan zijn, in navolging van de collega’s in Hollands-Midden, dat er nauwer wordt samengewerkt op uitvoerend niveau om tot een effectieve aanpak te komen van casuïstiek van 0-100. Het hierboven ontwikkeld plan van aanpak kan hiervoor een eerste aanzet zijn.

Pijlers voor professionele samenwerking Zorg en veiligheid Zeeland

23

Bijlage 1

Gesprekspartners visie-ontwikkeling

Gerco Blok Maartje Bongers Renske Fraanje Mariska Moenis Gerda Oosterveld René Ruissen Jord Stenvert Bruno Vanassche

Emergis ZSSD CZW Politie Openbaar Ministerie Gemeente Hulst Reclassering en forensische zorg Emergis Zorg- en Veiligheidshuis

Pijlers voor professionele samenwerking Zorg en veiligheid Zeeland

24

Bijlage 2

Gesprekspartners Inrichting Governance

Harald Bergmann Gerben Dijksterhuis José van Egmond Marcel Fränzel Constantijn Jansen op de Haar Ilona Jense-van Haarst Jon Hermans-Vloedbeld Jack van der Hoek Loes Meeuwisse Erik van Merrienboer Marleen Sijbers Bas van den Tillaar Marga Vermue

Middelburg Borsele Reimerswaal Goes Kapelle Hulst Veere Zierikzee Noord-Beveland Terneuzen Tholen Vlissingen Sluis

Pijlers voor professionele samenwerking Zorg en veiligheid Zeeland

25

Bijlage 3

Criteria Complexe casuïstiek

• Problemen op verschillende leefgebieden • Zorgmijdend gedrag • Verstoorde draagkracht en ontbreken van probleembesef en zelfregie • Inzet nodig vanuit verschillende domeinen en financieringsstromen • Afstemming tussen verschillende betrokkenen • Maatwerk is noodzakelijk, reguliere zorg en voorzieningen voorzien niet in aanpak

Pijlers voor professionele samenwerking Zorg en veiligheid Zeeland

26