2026-11a D25.337232 Mobiliteitsplan Kapelle Compleet

Schore Het dorp Schore ligt ten zuiden van de A58 en heeft ongeveer 500 inwoners. De kern is via de Kanaalweg goed aangesloten op de N289 en het doorgaande wegennet. De verkeersuitdagingen voor Schore zijn minder urgent, omdat er door de manier van ontsluiting weinig doorgaand verkeer door het dorp rijdt. Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 71

Een belangrijk aandachtspunt is echter de hoge maximumsnelheid op sommige wegen rondom de kern. Toekomstige maatregelen richten zich daarom vooral op het afwaarderen van deze wegen om de verkeersveiligheid te verbeteren.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 72

4. Inrichtingskenmerken wegen In dit hoofdstuk bespreken we de inrichtingskenmerken van de verschillende wegcategorieën binnen en buiten de bebouwde kom. Deze kenmerken zijn afgestemd op de ontwerpprincipes van Duurzaam Veilig van het CROW die landelijk worden toegepast. Het aanhouden van deze principes zorgt voor een uniform en herkenbaar wegbeeld in heel Nederland. Bij elke wegcategorie worden één of twee illustraties gepresenteerd ter ondersteuning. Het wegennet verbindt kernen en gebieden met elkaar en maakt de uitwisseling van verkeer mogelijk. Daarbij spelen verschillende aspecten een rol, zoals verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. Het combineren van deze factoren leidt vaak tot een spanningsveld tussen doorgaande weggebruikers en langzamer verkeer dat zich op straat begeeft en verblijft. Binnen de bebouwde kom is dit onderscheid terug te zien bij de erftoegangsweg 30. Dit type wordt toegepast in woonstraten en verblijfsgebieden. De gebiedsontsluitingsweg wikkelt juist verkeersstromen af naar het hoofdwegennet. De inrichtingskenmerken van de verschillende wegcategorieën zijn gebaseerd op CROW-publicatie 315: Basiskenmerken wegontwerp. Voor fietsstraten hanteren we daarnaast de richtlijnen uit de ‘Fietsberaadnotitie’ van het CROW. In dit Wegenplan introduceren we bovendien de gebiedsontsluitingsweg (GOW) (30).

Dit wegtype is bedoeld voor wegen die zich in een grijs gebied bevinden. Deze wegen hebben een zekere doorstromingsfunctie maar bevinden zich ook in een omgeving met verblijfsfuncties of veel langzaam verkeer. Wanneer de ruimtelijke mogelijkheden beperkt zijn of aanpassingen in het omliggende wegennet niet haalbaar zijn, biedt de GOW (30) een veilig alternatief waarin zowel verkeers- als verblijfsfuncties worden gecombineerd. Belangrijk is dat de GOW (30) uitsluitend wordt toegepast voor het verbeteren van bestaande onveilige wegen en niet voor nieuwe wegverbindingen. De inrichtingskenmerken van de GOW (30) zijn gebaseerd op de ‘Handreiking inrichtingskenmerken GOW (30)’. Binnen bebouwde kom Hieronder worden de inrichtingskenmerken binnen de bebouwde kom beschreven. De inrichtingskenmerken sluiten aan bij de ontwerpprincipes van Duurzaam Veilig. Deze principes worden overal in Nederland toegepast en zorgen daardoor voor een herkenbaar wegbeeld. Bij elk wegcategorie wordt een ondersteunend inrichtingsprofiel uit het CROW getoond. Binnen de bebouwde kom zijn de erftoegangsweg (ETW) (30), gebiedsontsluitingsweg (GOW) (30) en (50) van toepassing. Bij de ETW (30) en GOW (50) wordt een minimaal profiel en een wensbeeld profiel getoond. Het minimale profiel laat zien welke inrichtingskenmerken ten minste benodigd zijn.

Bij het wensbeeld gaat het vanzelfsprekend om de meest wenselijke inrichtingskenmerken. Het CROW gaat bij laatstgenoemde uit van de term ‘ideaal’, maar deze term sluit niet altijd aan op de praktijk. Bij de GOW (30) laten we een type 1 en type 2 variant zien. Bedrijventerreinen hebben een bijzondere positie binnen bovenstaande wegencategorisering. Het zijn gebieden die bestemmingsverkeer aantrekken. We classificeren deze wegen als gebiedsontsluitingswegen om voldoende ruimte en veiligheid te bieden aan het brede vrachtverkeer. Tegelijkertijd beschikken bedrijventerreinen over vele uitritten en voornamelijk Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 73

bestemmingsverkeer, hierbij is een snelheid van 30 km/u zoals bij de erftoegangsweg wenselijk. De juridische handhaafbaarheid van deze snelheid is ingewikkeld, daarom passen we bij bedrijventerreinen een adviessnelheid van 30 km/u toe. Om actieve mobiliteit bij werknemers te stimuleren leggen we waar mogelijk infrastructuur voor voetgangers en fietsers aan. Ook dit moet bijdragen aan het afdwingen van de snelheid van 30 km/u. Erftoegangsweg (30) wensbeeld Binnen het wensbeeld heeft een erftoegangsweg (ETW) (30) het karakter van een woonstraat met minimaal of beperkt doorgaand autoverkeer en geen zwaar verkeer. De rechtstanden worden bij dit type weg zo kort mogelijk gehouden om hogere snelheden te vermijden. Er is sprake van gemengd verkeer zonder specifieke voorzieningen voor de fiets. Het hoofdnetwerk voor fietsers kan wel via dit type weg lopen. Het wegprofiel is idealiter 4,80 meter breed zonder rijbaanscheiding. Hierbij wordt open verharding of streetprint toegepast voor een snelheidsremmend effect. Idealiter is er geen lengtemarkering op de rijbaan aanwezig en worden opsluitbanden toegepast. Langsparkeren wordt op een duurzame manier op trottoirniveau met doorgroeistenen gefaciliteerd. Vanwege de beperkte hoeveelheid verkeer zijn er geen aangewezen oversteekplaatsen noodzakelijk. De gedachte is dat langzaam verkeer altijd veilig kan oversteken.

Bij de ETW (30) rijdt geen openbaar vervoer met bussen langer dan 8 meter. Dit houdt in dat alleen vervoer op maat hier aanwezig kan zijn. Onderlinge kruispunten met andere erftoegangswegen zijn gelijkwaardig met eventuele snelheidsremmende maatregelen. Bij kruispunten met gebiedsontsluitingswegen is meestal sprake van een voorrangskruispunt of rotonde.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 74

Erftoegangsweg (30) minimaal Veel van de kenmerken uit het wensbeeld gelden ook voor het minimale profiel. In werkelijkheid zijn vaak niet alle inrichtingseisen haalbaar of is behoefte aan iets bredere inrichting om de inrichtingseisen te kunnen faciliteren. Het belangrijkste verschil is de te hanteren rijbaanbreedte. Een erftoegangsweg dient als woonstraat niet te ruim worden ingericht. Zoals benoemd is 4,80 meter het meest wenselijk, maar dient de rijbaanbreedte niet breder dan 5,80 meter te zijn. Hierbij wordt verharding in klinkers of streetprint toegepast. Parkeren is indien noodzakelijk op de rijbaan mogelijk. Openbaar vervoer mag in de vorm van lange bussen aanwezig zijn, waarbij alleen halteren op de rijbaan mogelijk is. Eventuele fietsvoorzieningen kunnen aanwezig zijn door af te wijken van de verhardingskleur. Hierbij wordt geen witte lengtemarkering toegepast.

Erftoegangsweg met hoofdfietsroute In de periode 2023-2025 is de Dijkwelsestraat in Kapelle opnieuw ingericht. De Dijkwelsestraat is een belangrijke noord-zuidverbinding in de gemeente en gecategoriseerd als een ETW 30. De beperkte ruimte, de hoge snelheid van het gemotoriseerd verkeer en de wens om de verkeersveiligheid voor fietsers te verbeteren, waren aanleiding om hier een ander wegprofiel toe te passen. Het oude profiel bestond uit een rijbaan met aan weerszijden smalle rode fietssuggestiestroken. Het nieuwe profiel bestaat uit een rijbaan met een brede, gele middenstreep. Voor fietsers biedt deze inrichting meer Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 75

comfort, omdat er gevoelsmatig meer ruimte is. Voor het gemotoriseerd verkeer lijkt de ruimte (gevoelsmatig) juist afgenomen, wat effect heeft op de gereden snelheid. Uit een eerste analyse blijkt dat 85% van het verkeer met een lagere snelheid door de Dijkwelsestraat rijdt. Voor hoofdfietsroutes – al dan niet met beperkte ruimte – is het profiel van de Dijkwelsestraat daarom een geschikte inrichtingskeuze.

Wegprofiel Dijkwelsestraat, een ETW 30 met hoofdfietsroute.

Fietsstraat De fietsstraat is een erftoegangsweg met hogere fietsintensiteiten, het vormt een belangrijke schakel binnen het hoofdfietsnetwerk. De fietsstraat is dan ook ingericht als een fietsroute waarbij de auto te gast is. De fietsstraat kan alleen gerealiseerd worden bij relatief lagere autointensiteiten. Deze autointensiteiten zijn in wezen vergelijkbaar met de intensiteiten op een ETW (30). Het CROW geeft de volgende hoofdrichtlijnen voor een fietsstraat: • • •

De fietsstraat is onderdeel van een hoofdfietsroute; De fietsstraat is herkenbaar door rood asfalt; De bebording maakt duidelijk dat er sprake is van een fietsstraat. Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 76

Vormgeving Qua vormgeving bestaan fietsstraten in verschillende soorten en maten. Er is dan ook geen sprake van een ‘ideaal’ profiel. Wel zijn binnen het CROW Fietsberaad verschillende vormgevingselementen vastgesteld voor een goede fietsstraat: • •

•

• • • • • • •

Rijbaanbreedte die aansluit bij de auto- en fietsintensiteiten. De rijbaan-indeling benadrukt zowel het fiets- en verblijfskarakter: o Rabatstroken aan beide zijden (0,3 m.); o Smalle rijlopers voor autoverkeer, gebaseerd op de breedte van een fietspad of fietsstrook; o Eventuele middenstrook (0,5 tot 1,5 m.); o Geen lengtemarkering aanwezig. Verharding versterkt fiets- en verblijfskarakter: o Rijlopers met rood of roodachtig asfalt; o Rabat- en middenstroken bestaan uit klinkers, strak gestraat om er overheen te kunnen rijden. Toepassing van bebording (verkeersbord L51), symbolen en bewegwijzering. Lage snelheid autoverkeer garanderen Indien nodig sinusdrempels toepassen. Verkeerscirculatiemaatregelen: indien nodig een knip of (alternerend) éénrichtingsverkeer realiseren voor motorvoertuigen. Kruispunten met erftoegangswegen: uitrichtconstructie of voorrangskruispunt, profiel doorzetten. Vermijden van parkeren, laden en lossen en kiss&ride zones op de rijbaan, indien onvermijdelijk deze voorzieningen toepassen in langsrichting. Voorkom conflicten met voetgangers: toepassen van trottoir(s) en eventuele oversteekvoorzieningen. Verblijfsfunctie en fietskarakter versterken met lichtmasten, bomen en andere verticale elementen

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 77

Gebiedsontsluitingsweg (30) De Gebiedsontsluitingsweg (GOW) (30) vormt een relatief nieuwe wegcategorie binnen de bebouwde kom. Daarvoor is altijd sprake geweest van twee verschillende wegcategorieën: de gebiedsontsluitingsweg (GOW) (50) en erftoegangsweg (ETW) (30) met beide in theorie duidelijk afwijkende functies en inrichtingseisen. De praktijk leert ons dat dit onderscheid lang niet altijd zichtbaar is, in dat geval is sprake van grijze wegen. Hierbij spelen een aantal problemen mee die ook op diverse wegen binnen de Gemeente Kapelle terug te zien zijn. Enerzijds komt het regelmatig voor dat een weg in praktijk een duidelijke ontsluitingsfunctie heeft, echter is er dan onvoldoende fysieke ruimte aanwezig om een breed genoeg wegprofiel te realiseren of vrijliggende fietspaden in te passen. Anderzijds kan de situatie ook omgekeerd zijn. In dat geval kent de weg een te breed wegprofiel in relatie tot de verkeersintensiteiten of ontbreken snelheidsbeperkende maatregelen. Gevolg is dat gemotoriseerd verkeer meer ruimte krijgt om een (te) hoge snelheid aan te houden. De kans op ongevallen neemt zo toe. Dubbele functie Daarnaast bestaan er ook wegen met een dubbele functie binnen de bebouwde kom.

In praktijk is op basis van de verkeersintensiteiten sprake van een ontsluitingsfunctie die past bij de gebiedsontsluitingsweg, waarbij ook verblijfsfuncties als winkels, onderwijs of horeca aanwezig zijn. Veel gemeenten vinden het lastig om met dit spanningsveld om te gaan. Vaak ligt de focus dan toch op de doorstroming van verkeer waarbij voorzieningen voor langzaam verkeer tekort schieten. In praktijk wordt bijvoorbeeld dan een variant gekozen met fiets(suggestie)stroken in combinatie met een maximumsnelheid van 50 km/u voor het gemotoriseerd verkeer. Ter hoogte van verblijfsfuncties worden soms eenvoudige snelheidsremmers toegepast. Ook hier is dus sprake van zogenaamde grijze wegen. Het gemengd verkeer in combinatie met de hoge maximumsnelheid leidt tot extra risico’s op het gebied van verkeersveiligheid en zo onwenselijke situaties. Toepassing In het afgelopen decennium is veel onderzoek gedaan naar het creëren van een nieuwe wegcategorie die oplossing biedt voor bovengenoemde problematiek. Hiervoor is de gebiedsontsluitingsweg 30 of GOW (30) geïntroduceerd. De GOW (30) weg kan toegepast worden als sprake is van een weg met een ontsluitingsfunctie, maar tegelijkertijd ook sprake is van verblijfsgebieden langs de weg. Er geldt een maximumsnelheid van 30 km/u. Om de toepassing van de GOW (30) in praktijk mogelijk te maken zijn inrichtingskenmerken vastgesteld.

Het wegprofiel is in verhouding tot de GOW (50) relatief smal en kan zo worden ingepast bij beperkt aanwezige fysieke ruimte. Het smalle wegprofiel remt de snelheid van gemotoriseerd verkeer en verkleint het snelheidsverschil met langzaam verkeer. Op deze manier ontstaat een weg die veilig is voor alle typen verkeersdeelnemers. Bij invoering van de GOW (30) ontstaan de volgende positieve effecten met betrekking tot verkeersveiligheid en leefbaarheid: • • •

Verbetering van de verkeersveiligheid. Bij een maximumsnelheid van 30 km/u is de kans op overlijden bij een ongeval drie keer kleiner dan bij een maximumsnelheid van 50 km/u; De nieuwe categorisering binnen de bebouwde kom past bij de verstedelijking door de nadruk te leggen op vervoerswijzen die ruimte-efficiënt zijn; Fietsen en wandelen zijn een aantrekkelijker alternatief, de nieuwe wegcategorie draagt zo bij aan de mentale en fysieke gezondheid; Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 78

•

• •

Door een GOW (50)-weg om te vormen tot een GOW (30)-weg wordt de wegcapaciteit en maximumsnelheid lager. De nieuwe wegcategorie draagt zo bij aan het verbeteren van de luchtkwaliteit en veroorzaakt minder geluidsoverlast; Met de verbeterde verkeersveiligheidssituatie op een GOW (30) is er meer ruimte voor kwetsbare doelgroepen om zich te verplaatsen. Dit draagt bij aan sociale inclusie; Bij de nieuwe categorie is er meer ruimte voor klimaatadaptatie en duurzaamheid.

Afwegingskader Het kan moeilijk zijn om de juist inschatting te maken bij de overweging om een GOW (30) weg of een andere wegcategorie te realiseren. Elke weg of elk gebied staat immers op zichzelf en is daarmee niet één op één vergelijkbaar met andere plaatsen. Als ondersteuning is daarom onderstaand afwegingskader op netwerkniveau ontwikkeld. Met dit afwegingskader kan worden bepaald welke wegcategorie van toepassing is bij bestaande wegen binnen de gemeente.

Toelichting stappen nieuwe afwegingskader 1. Huidige wegfuncties bepalen: De eerste stap bij de beoordeling van de wegcategorie is om de functie van de huidige weg in relatie tot het gehele omliggende netwerk te bepalen. Bepaal hierbij de routes en invalswegen voor de verschillende aanwezige vervoersmodaliteiten op de weg en binnen het netwerk. 2. Kies een functietype: Een weg heeft in de basis altijd twee mogelijke functies: stromen (verkeersfunctie) en verblijven (verblijfsfunctie). In praktijk komt één van beide functies voor of is sprake van een combinatie van beide. We onderscheiden daarom de volgende functie-indeling: Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 79

• • •

Wegen met (voornamelijk) een verblijfsfunctie. De weg functioneert hierbij als woonstraat waarbij langzaam verkeer de ruimte krijgt om veilig op straat te verblijven. Wegen met (voornamelijk) een verkeersfunctie. De weg verbindt verkeer naar andere hoofdwegen en ontsluit de omliggende wijken. De intensiteiten op de weg zijn relatief hoog. Wegen met een dubbele functie. Hierbij zijn beide functietypen duidelijk aanwezig. In principe wordt een dubbele functie altijd als onwenselijk beschouwd omdat beide functies conflicteren. In stap 4 is daarom een verdere beoordeling nodig om het belang van beide functies tegen elkaar af te wegen.

3. Is de dubbele functie oplosbaar door andere keuzes op netwerkniveau?: Bij deze stap wordt onderzocht of binnen de netwerken van de verschillende modaliteiten andere keuzes binnen het netwerk gemaakt kunnen worden. Vaak wordt de dubbelfunctie veroorzaakt doordat functies van de modaliteiten met elkaar conflicteren. Indien dit niet mogelijk is, is een verdere beoordeling nodig in stap 4. 4. Weegt de verkeersfunctie zwaarder dan de verblijfsfunctie?: Bij deze stap wordt de afweging gemaakt of de verkeersfunctie zodanig noodzakelijk is om deze te faciliteren. Een weg kan ingericht zijn om de verkeersfunctie te bevorderen zonder dat dit noodzakelijk is. Andere wegen in het netwerk kunnen soms ook een alternatief bieden. In dat geval is volgens het afwegingskader de ETW (30) van toepassing. Belangrijke essentiële elementen om de verkeersfunctie toch te behouden zijn de aanwezigheid van belangrijke invalsroutes, OV-routes, routes voor vrachtverkeer of uitrukroutes voor nood- en hulpdiensten. Bij aanwezigheid van één van deze elementen is een verdere beoordeling nodig bij stap 5. 5. Zijn er verblijfskenmerken om 30 km/u in te stellen?: Hierbij wordt de aanwezigheid van verblijfskenmerken getoetst. Een weg kan een belangrijke verkeersfunctie hebben maar kan tegelijkertijd ook langs verblijfsgebieden lopen.

Voorbeelden zijn school- en winkelgebieden, maar ook gebieden waar de leefbaarheid en oversteekbaarheid een grote rol speelt. In deze gevallen is een lagere maximumsnelheid van 30 km/u wenselijker, en is in het afwegingskader de GOW (30) van toepassing. Als er geen aanleiding is om de snelheid te verlagen wordt overgegaan op stap 6. 6. Kan ondanks de verkeersfunctie 50 worden ingericht?: Bij deze stap wordt onderzocht welke weginrichting veilig inpasbaar is. Een 50 km/u weg vraagt om een breder wegprofiel met rijbaanscheiding, vrijliggende fietsvoorzieningen of parallelwegen en veilig en gebundeld oversteken. Parkeren wordt hierbij niet aan de weg gefaciliteerd. Indien aan dit profiel kan worden voldaan is de GOW (50) de gewenste wegcategorie. Echter, als niet aan één of meerdere van deze voorwaarden kan voldaan is de GOW (30) juist wenselijk. 7. Uitkomst wegcategorie: Na afweging van bovenstaande stappen kan de gewenste wegcategorie worden bepaald. De mogelijke wegcategorieën zijn de ETW (30), GOW (30) en de GOW (50). 8. Checken en optimaliseren netwerk: Bij de laatste stap wordt de focus gelegd op het omliggende wegennetwerk. Daarbij wordt onderzocht of de wegen binnen dit netwerk nog wel aansluiten op Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 80

de gewenste wegcategorie. Door de wegen in het netwerk op elkaar af te stemmen ontstaat een netwerk dat optimaal functioneert. Voorlopige inrichtingskenmerken Wanneer de GOW (30) op basis van het afwegingskader als gewenste wegcategorie naar voren komt kan worden gedacht aan de inrichting. Voor de GOW (30) zijn nog geen definitieve ontwerprichtlijnen vastgesteld. Wel heeft het CROW een interpretatie met voorlopige inrichtingskenmerken vastgesteld (publicatie Handreiking inrichtingskenmerken GOW (30)) die bruikbaar is voor de uitvoering. De belangrijkste inrichtingskenmerken luiden als volgt: • • • • • • •

• •

De GOW (30) heeft zowel een verblijfs- als verkeersfunctie; De GOW (30) wordt alleen toegepast bij de herinrichting van bestaande wegen en niet bij de aanleg van nieuwe wegen; De GOW (30) heeft altijd fietsvoorzieningen. Dit zijn voldoende brede fietsstroken of reeds aanwezige vrijliggende fietspaden; Langzaam verkeer kan de rijbaan oversteken bij oversteekplaatsen; Bij de GOW (30) is altijd een voetpad aanwezig; De kruispunten met erftoegangswegen zijn gelijkvloers met voorrangsmaatregelen; Bij kruispunten en eventueel oversteekvoorzieningen worden snelheidsremmende maatregelen toegepast, bijvoorbeeld met behulp van uitbuigende middengeleiders en plateau’s; Parkeren is niet toegestaan op de rijbaan. Bij voorkeur vindt parkeren ook niet plaats naast de rijbaan (parkeerstroken of parkeervakken); De verharding bestaat uit klinkers met eventueel asfalt voor fietsers.

Profielen GOW (30) In bijlage 1 is een uitgebreide tabel met een overzicht van alle inrichtingskenmerken per wegcategorie opgenomen. In onderstaande tegels zijn twee mogelijke profieltypen voor de GOW (30) opgenomen. Vormgeving is namelijk in verschillende varianten mogelijk en is tevens afhankelijk van de ruimtelijke mogelijkheden. Ook varieert per GOW (30)-weg op welke elementen de nadruk moet worden gelegd. De gewenste oplossing is dus afhankelijk van de prioritering. Met de hieronder gegeven profielen laten we twee voorbeelden zien die relatief ver uit elkaar liggen. GOW (30) type 1 Bij dit type profiel gaan we uit van een relatief krappe rijbaanbreedte. De keuze hiervoor kan gemaakt worden vanwege ruimtegebrek, maar bijvoorbeeld ook vanwege lagere intensiteiten autoverkeer. Net als bij de andere wegcategorieën binnen de bebouwde kom hoort een voldoende breed trottoir waar voetgangers voldoende ruimte hebben om elkaar te passeren. Op verschillende plaatsen is het door de snelheid van 30 km/u mogelijk om veilig te kunnen oversteken. Materialisering van de rijbaan bestaat uit klinkers of streetprint. Aan weerskanten zijn rabatstroken toegepast in andere kleuren en materialisatie om fietsverkeer op de rijbaan voldoende fietsruimte te bieden. De rabatstroken zijn in streetprint of asfalt uitgevoerd om voldoende fietscomfort te bieden.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 81

GOW(30) – type 2 Bij dit type gaan we uit van een breder profiel voor de GOW (30). Dit houdt in dat voetgangers, fietsers en motorvoertuigen van elkaar gescheiden zijn. Dit is bijvoorbeeld wenselijk wanneer de intensiteiten voor auto- of fietsverkeer relatief hoog zijn. Hierbij dient dus voldoende ruimte binnen het wegprofiel beschikbaar te zijn. Voor fietsverkeer realiseren we brede vrijliggende fietsstroken. Het rijbaanprofiel bestaat uit klinkerverharding met een fysieke overrijdbare rijbaanscheiding. Ondanks de hogere intensiteiten kan op verschillende plaatsen veilig worden overgestoken. De maximumsnelheid van 30 maakt dit immers mogelijk.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 82

Gebiedsontsluitingsweg (50) wensbeeld De gebiedsontsluitingsweg (GOW) (50) heeft primair een functie van uitwisselen en stromen. Het wegtype wordt toegepast voor de belangrijkste hoofdroutes voor doorgaand gemotoriseerd (vracht)verkeer en de hulpdiensten binnen de bebouwde kom. In principe worden geen snelheidsbeperkende maatregelen toegepast op de weg. Bij een GOW (50) wordt gemotoriseerd verkeer zoveel mogelijk gescheiden van langzaam verkeer. Dit betekent dat er vrijliggende fietsvoorzieningen aanwezig zijn en langzaam verkeer oversteekt bij oversteekplaatsen en kruispunten. Er is sprake van asmarkering of een fysieke middenscheiding. Idealiter is bij asmarkering de rijbaan in totaal 7 meter breed en 3,5 meter breed per richting, en een niet overrijdbare middengeleider van minimaal 1,5 meter. Als verhardingstype wordt asfalt toegepast. Er wordt niet geparkeerd op of langs de rijbaan. Verder zijn kruispunten gelijkvloers en worden kruispunten met erftoegangswegen door middel van voorrang geregeld. Erfaansluiting zijn niet of zo weinig mogelijk aanwezig.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 83

Gebiedsontsluitingsweg (50) minimaal In de praktijk blijkt het vaak niet mogelijk te zijn om alle ideale inrichtingseisen in te passen. Om hier van af te kunnen wijken zijn door het CROW ook inrichtingseisen voor een minimaal profiel vastgesteld. De GOW (50) dient hierbij wel minstens aan dit profiel te voldoen. Voor de minimale eisen zijn een aantal belangrijke verschillen met de ideale eisen. Bij dit profiel is er sprake van gescheiden verkeer met asmarkering en een minimale rijbaanbreedte in totaal 5,8 meter en 2,9 meter per richting. Fietsverkeer mag worden gefaciliteerd met behulp van fiets(suggestie)stroken in plaats van vrijliggende fietspaden. Parkeren op parkeerstroken of parkeervakken naast de rijbaan is hier wel toegestaan.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 84

Buiten bebouwde kom Voor de wegen buiten de bebouwde kom zijn andere inrichtingskenmerken van toepassing ten opzichte van de wegen binnen de bebouwde kom. Buiten de bebouwde heeft de gemeente wegen van de wegcategorieën erftoegangsweg (ETW) (60) en gebiedsontsluitingsweg (GOW) (80) in beheer. Voor wegcategorieën buiten de bebouwde kom heeft het CROW inmiddels een nieuw handboek voor wegontwerp uitgebracht. Tijdens het opstellen van de wegencategorisering was deze publicatie nog niet beschikbaar. Daarom volgen we hier publicatie 315 ‘Basiskenmerken wegontwerp’ van het CROW. Bij de GOW (80) is wederom onderscheid gemaakt tussen een ideale en minimale inrichting. Voor de ETW hanteren we een krapper type 1 profiel en een ruimer type 2 profiel. Erftoegangsweg (60) type 1 De ETW (60) buiten de bebouwde kom heeft een vergelijkbare functie als de ETW (30) binnen de bebouwde kom. Zo is de functie ‘uitwisselen’ hier ook aanwezig en kent dit wegtype relatief weinig richtlijnen. Het belangrijkste verschil is dat door de beperkte mate van bebouwing en rechtstanden een hogere maximumsnelheid kan worden aangehouden. De wegen liggen namelijk voornamelijk in landelijke gebieden en polders en kennen in praktijk vaak een relatief groot verschil in wegbreedte en intensiteiten. Het CROW maakt onderscheid tussen de erftoegangsweg type 1 en erftoegangsweg Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 85

type 2 buiten de bebouwde kom. Hierbij kent de erftoegangsweg type 1 een grotere verkeer- en doorstromingsfunctie, bij de erftoegangsweg type 2 is deze functie niet of nauwelijks aanwezig. Bij het type 1 wordt uitgegaan van een breder wegprofiel. waarbij verkeer voldoende passeerruimte heeft om elkaar bij de maximale snelheid te passeren. Landbouwverkeer heeft hier ook voldoende ruimte om elkaar (op lagere snelheid) veilig te passeren. Hierbij wordt geen asmarkering of fysieke rijbaanscheiding toegepast maar is aan weerskanten wel kantmarkering aangebracht. Bij hogere auto- of fietsintensiteiten zijn aparte fietsvoorzieningen (fietsstroken of vrijliggende fietspaden) wenselijk. Er is een voldoende brede berijdbare en draagkrachtige zijberm aanwezig. Oversteekvoorzieningen voor langzaam verkeer zijn niet vereist, maar wel wenselijk om aan te leggen bij belangrijke oversteekpunten. De noodzakelijke obstakelafstand bij de berm is aanwezig. Voorzieningen voor openbaar vervoer zijn aanwezig, waarbij het wenselijk is om te halteren op de rijbaan. Openbare verlichting hoeft enkel ter hoogte van belangrijke gevaarpunten te worden aangebracht. Verder zijn erfaansluitingen op de rijbaan toegestaan.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 86

Erftoegangsweg (60) type 2 Bij het type 1 is sprake van een krapper wegprofiel zonder toegepaste lengtemarkeringen. Indien nodig is een draagkrachtige berm aanwezig zodat verkeer in tegengestelde richting elkaar (langzaam) kan passeren. De rijbaan is voldoende breedte voor minimaal één landbouwvoertuig. In principe is er sprake van gemengd verkeer, daarmee zijn fietsvoorzieningen niet gebruikelijk. Wanneer bij hogere fietsintensiteiten toch behoefte is aan fietsvoorzieningen worden maatregelen getroffen die de snelheid remmen.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 87

Gebiedsontsluitingsweg (80) wensbeeld De gebiedsontsluitsingsweg (80) kent net als bij de GOW (50) een gemengde functie van uitwisselen op kruispunten en stromen op wegvakken. De GOW (80) verbindt daarmee (grotere) kernen onderling met elkaar. Daarbij wordt gemotoriseerd verkeer en langzaam verkeer altijd van elkaar gescheiden. Bij het wensbeeld inrichtingsprofiel is er sprake van gesloten verharding en fysiek gescheiden rijrichtingen met 2x1 of 2x2 rijstroken. Hierbij is inhalen over de tegengestelde richting niet mogelijk. De asmarkering aan de linkerzijde van de rijbaan is hierbij doorgetrokken en de kantmarkering aan de rechterzijde onderbroken. De ontwerpsnelheid is 80 km/u, daarmee is de rijbaanbreedte idealiter breder dan bij de GOW (50). Verder wordt bermverharding (redresseerstroken) toegepast en is er een draagkrachtige en volledig berijdbare berm aanwezig en is de noodzakelijke obstakelafstand toegepast. In de berm zijn verder ook hectometerpaaltjes en reflectorpaaltjes aanwezig. Voor fietsverkeer, voetgangers en eventueel landbouwverkeer zijn parallelvoorzieningen aanwezig waar erven, akkers en onverharde paden in dat geval op aansluiten. Parkeren is zowel op als langs de rijbaan niet toegestaan, wel zijn er eventueel parkeervoorzieningen mogelijk naast de rijbaan op de parallelweg. Openbare verlichting wordt verder alleen toegepast bij onoverzichtelijke situaties.

Gebiedsontsluitingsweg (80) minimaal In de minimale situatie is de GOW (80) ingericht met minimaal 2x1 rijstroken en dubbel ononderbroken asmarkering. Hierdoor is het voor verkeer niet toegestaan om in te halen. De

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 88

kantmarkering is net als bij het wensbeeld profiel onderbroken. Verder gelden hier dezelfde richtlijnen als in het wensbeeld profiel.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 89

5. Wegencategorisering De inrichtingskenmerken van de verschillende typen wegcategorieën zijn verwerkt in wegencategoriseringskaarten voor de gemeente Kapelle. In dit hoofdstuk gaan we globaal in op de belangrijkste wijzigingen in het wegnetwerk. Eerst gaan we in op het algehele netwerk. Vervolgens worden de netwerken van de verschillende kernen afzonderlijk behandeld. In het volgende hoofdstuk worden alle maatregelen concreet in een uitvoeringsprogramma weergegeven. Binnen de gemeente Kapelle zetten we in op een multimodaal wegennetwerk dat past bij deze tijd. Hierin wordt niet alleen aandacht besteed aan het netwerk voor gemotoriseerd verkeer, maar ook het fietsnetwerk. In het fietsnetwerk zijn alle zogenoemde doortraproutes opgenomen binnen de gemeente. De routes zijn afkomstig uit het Zeeuws Toekomstbeeld Fiets. Gemotoriseerd verkeer mag buiten de bebouwde kom op gebundelde routes stromen. Binnen de bebouwde kom wordt doorgaand verkeer juist zo veel mogelijk beperkt. Daarbij vormt de A58 als stroomweg de belangrijkste verkeersader dwars door de gemeente. Parallel hieraan heeft de Oude Rijksweg (N289) een verdeelfunctie naar de kernen. De GOW (80) wordt toegepast bij de belangrijkste toeleidende routes naar de (grotere) kernen. Overige wegen worden minder intensief gebruikt en zijn daarom gecategoriseerd als erftoegangsweg.

Hierbij hoort een type 1 bij een verkeersfunctie en type 2 bij een verblijfsfunctie. In een aantal kernen is de GOW (30) geïntroduceerd om oplossing te bieden voor de wegen die niet passen binnen het profiel van de ETW (30) en GOW (50). Verder zijn alle wegcategorieën zorgvuldig gekozen om verkeer via de juiste routes te laten stromen en woon- en verblijfsgebieden zo veel mogelijk vrij te houden van (sluip)verkeer. Bij bedrijventerreinen in de gemeente gaan we uit van een GOW (50) inrichting met een adviessnelheid van 30 km/u. Deze wegen hebben voornamelijk een lokale functie waarbij de snelheid van 30 km/u past, echter is een breder GOW (50) wegprofiel nodig voor het veilig faciliteren van vrachtverkeer. Netwerk buitengebied De wegenstructuur voor doorgaand verkeer in het buitengebied is in het vorige Wegenplan al grotendeels gevormd. In dit Wegenplan ligt de focus in de buitengebieden vooral op de accenten. De belangrijkste vraag die daarbij gesteld moet worden is wanneer een hogere wegfunctie en daarmee hogere maximumsnelheden in het kader van gebruik en belang van de weg nog te rechtvaardigen zijn. Op een aantal (deel)trajecten nabij de komgrenzen en Schore zien we dat deze noodzaak ontbreekt, hier verlagen we waar gewenst de snelheid.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 90

Wegencategorisering buiten de bebouwde kom gemeente Kapelle.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 91

Netwerk Kapelle en Biezelinge In de loop der jaren is het in Kapelle en Biezelinge steeds drukker geworden. Dit heeft een negatieve impact gehad op de verkeersveiligheid en leefbaarheid binnen de kernen. Alle bestaande wegen binnen de bebouwde kom zijn ingericht als ETW (30). Het profiel van deze wegen is niet toereikend genoeg om de grotere verkeersstromen veilig te kunnen verwerken. Vooral op de belangrijkste toegangswegen vormt dit een probleem. Daarom worden deze wegen omgevormd tot GOW (30) om verkeer beter en veiliger te laten doorstromen. De GOW (30) brengt ook een nieuwe prioritering aan in de wegencategorisering. Op deze wijze kan het grootste deel van de verkeersstromen over wegen met een hogere capaciteit afgewikkeld worden. Het centrumgebied van Kapelle moet meer een verblijfsgebied worden. Veel van de belangrijkste toegangswegen leiden naar en door het centrum. Het is dus onvermijdelijk dat het centrum relatief veel verkeer aantrekt. Het centrum is een 30 km/u zone waarin extra aandacht wordt besteed aan het verduidelijken van de verblijfsfunctie. Ter plaatse verhogen we de attentiewaarde met extra bebording om de rijsnelheid laag te houden. Een ander belangrijk aandachtspunt is de wegenstructuur binnen de Smokkelhoek. Bedrijventerreinen zien we als gebieden waarin doorgaand verkeer niet thuis hoort. Hierbij past een maximumsnelheid van 30 km/u.

In tegenstelling tot reguliere zone 30-gebieden zijn op bedrijventerreinen bredere wegen noodzakelijk om ze toegankelijk voor zwaarder verkeer en vrachtverkeer te houden. Bij dergelijke wegen blijkt het in praktijk moeilijk om de snelheid 30 juridisch te handhaven. Daarom stellen we voor de Smokkelhoek een adviessnelheid van 30 km/u in. Verder zijn er binnen Kapelle en Biezelinge nog een aantal specifieke aandachtspunten. Zo is een deel van de Stationsstraat inmiddels conform de richtlijnen als erftoegangsweg heringericht. In lijn hiermee is een herinrichting van de kruispunten met de Biezelingsestraat en Van der Biltlaan naar een gelijkwaardig kruispunt (zonder markering) wenselijk. Tot slot willen we de komgrens bij de Goessestraatweg aanpakken. Met infrastructurele maatregelen verduidelijken we de overgang naar de bebouwde kom en daarmee een langzamere wegcategorie. Verbeteren ontsluitende wegenstructuur Kapelle en Biezelinge In het Wegenplan 2021 constateren we dat er in Kapelle en Biezelinge een aantal ‘grijze’ wegen zijn. Dit zijn wegen met enerzijds een ontsluitende functie, maar niet de inrichting hebben om deze functie mogelijk te maken. Anderzijds zijn er wegen gecategoriseerd als ETW (30), maar is het gebruik ervan niet passend bij.

Door de categorisering van een aantal straten te wijzigen naar GOW (30) kunnen we een betere balans zoeken tussen het creëren van meer doorstroming en het verbeteren van de leefbaarheid en verkeersveiligheid. Tegelijkertijd is in het Wegenplan 2021 aangegeven dat parallel hieraan een verkenning naar een alternatieve ontsluitende wegenstructuur wenselijk is. Daarmee kunnen bestaande doorgaande routes door Kapelle en Biezelinge worden ontlast. Op hoofdlijnen zijn drie varianten denkbaar: a. Het alzijdig maken van de aansluiting N289-N670 b. Een nieuwe westelijke verbinding c. Een nieuwe oostelijke verbinding Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 92

Provincie Zeeland heeft aangegeven dat het spoorviaduct in de N289 binnen 5-10 jaar vervangen moet worden. Dat geeft aanleiding om de ligging van dit viaduct en de aansluiting N289-N670 nader te beschouwen. Ook heeft het ziekenhuis ADRZ in Goes plannen voor nieuwbouw, waarbij ook wordt gekeken naar een betere ontsluiting. Het lijkt daarmee logisch om de oplossingsrichting voor het verbeteren van de wegenstructuur aan de westzijde van Kapelle te zoeken. Samen met de provincie Zeeland, gemeente Goes, waterschap Scheldestromen en andere partijen verkennen we in de komende periode hoe we de ontsluiting van het gebied kunnen verbeteren. De doelstelling voor de gemeente Kapelle is om het doorgaande verkeer tussen Wemeldinge, de noordelijke delen van Kapelle en de A58 zoveel mogelijk buiten Kapelle om te laten rijden.

Wegencategorisering Kapelle en Biezelinge.

Netwerk Wemeldinge De Boulevard/Binnendijk vereist als de belangrijkste doorgaande route door het dorp vooral de aandacht. Vanuit het oogpunt van drukte en de verdeelfunctie van de weg is een hogere wegfunctie ten opzichte van de overige straten logisch. Ook is de Boulevard/Binnendijk de doorgaande route voor landbouwverkeer. Aan de andere kant is de beschikbare ruimte op bepaalde delen beperkt en moet rekening worden gehouden met fietsverkeer op de rijbaan. Daarom wordt de weg omgevormd tot een GOW (30). In het kader van de Boulevardvisie wordt gekeken of de bestaande komgrens op de Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 93

Binnendijk naar het westen kan worden verplaatst. Daarmee komen een aantal recreatieparken binnen de bebouwde kom te liggen. Om aan te sluiten op de Boulevard past op dit tracé ook de omvorming naar GOW (30). In het havengebied en op bedrijventerrein de Choorhoek wordt dezelfde systematiek als bij de Smokkelhoek toegepast. Zowel binnen als buiten de bebouwde kom wordt een adviessnelheid van 30 km/u ingesteld. Ander aandachtspunten met betrekken tot een te hoge rijsnelheid zijn er bij de Bonzijweg en de Dorpsstraat. Het kruispunt Bonzijweg-Chezeeweg behoeft een herinrichting om de snelheid te verlagen en zichtbaarheid te vergroten. Op de Dorpsstraat zijn snelheidsremmende maatregelen benodigd. Het bijzondere karakter van de straat met lange rechtstanden vraagt om speciale aandacht. Ook achten we het noodzakelijk om de komgrens op de Binnendijk te verleggen en de komgrens hier te benadrukken. Grote delen van dit traject liggen nu buiten de bebouwde kom maar wel nabij bewoonde gebieden.

Wegencategorisering Wemeldinge.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 94

Netwerk Schore Voor Schore verlagen we op een aantal toegangswegen buiten de bebouwde kom. Zo wordt een deel van de Kanaalweg omgevormd tot ETW (60). Dit past beter bij het druktebeeld in dit gebied. Ook de zogenoemde ‘inprikkers’ vanaf de Kanaalweg worden daarbij logischerwijs omgevormd tot ETW (60). De Nieuwe Schoorseweg is een andere belangrijke toegangsweg. Hier is, in overleg met het waterschap als wegbeheerder, een opgave aanwezig om fietsverkeer veiliger te faciliteren. Ter hoogte van de komgrens bij de Haaimeet zien we dat meer infrastructurele maatregelen nodig zijn om de snelheid te verlagen richting de bebouwde kom. Binnen de bebouwde kom zijn fysieke maatregelen op de Frisostraat nodig om de snelheid te verlagen.

Wegencategorisering Schore.

Fietsnetwerk Kapelle beschikt als gemeente over een sterk fietsnetwerk. Binnen de gemeente bevinden zich meerdere doorfietsroutes als onderdeel van het Zeeuws Toekomstbeeld Fiets (ZTF). De Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 95

doorfietsroutes lopen niet alleen door de gemeente zelf, maar verbinden de kernen van Kapelle ook met omliggende gemeentes.

Fietsnetwerk gemeente Kapelle.

Landbouwverkeer Als landelijke gemeente is binnen de gemeente Kapelle sprake van relatief veel agrarische activiteiten. De breedte van landbouwvoertuigen in combinatie met het overige aanwezige verkeer Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 96

vraagt om extra aandacht voor geschikte landbouwroutes. In 2022 is het Kwaliteitsnetwerk Landbouwverkeer voor de provincie Zeeland opgesteld. Voor Kapelle is hieronder het landbouwnetwerk weergegeven.

Kwaliteitsnetwerk Landbouwverkeer Zeeland in de gemeente Kapelle.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 97

Bijlage 1 – Inrichtingskenmerken

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 98

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 99

5 Uitvoeringsprogramma In het uitvoeringsprogramma staat een overzicht van de maatregelen die we in de periode 2026 – 2035 gaan uitvoeren. Het programma sluit aan bij de drie pijlers uit het Actieplan Verkeersveiligheid: infrastructuur, gedrag en educatie, en handhaving. We maken onderscheid in projecten die op te korte (tot 3 jaar), middellange (3 tot 5 jaar) en lange termijn (5 tot 10 jaar) worden uitgevoerd.

Mobiliteitsplan Kapelle 2026-2035 | 100