2025-39a D25.341264 2025-10-17 Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 Gemeente Kapelle

Besluiten

X

Binnen budget

INC

6.3

We hebben een aanvullend budget nodig om de Inwoners en markeringen op diverse verkeersdrempels te herstellen. bezoekers

Informeren

X

Extra middelen € 25.000,-

INC

6.4

Om de speelplaatsen goed te beheren, stellen we een nieuw beleids- en beheerplan op.

Besluiten

Extra middelen € 20.000,-

INC

Inwoners en bezoekers

X

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

52

Nr.

Inspanningen

Stakeholders

Betrokkenheid gemeenteraad

H1

Inwoners en bezoekers

Besluiten

X

Gebruikers openbaar vervoer

Informeren

X

Inwoners

Besluiten

H2 Bedrag

STR/ INC

Leefomgeving – Natuur en biodiversiteit 6.5

Afronden van een groenstructuurplan inclusief kostendekking van de maatregelen.

Binnen budget

INC

X

Binnen budget

INC

X

X

Budgetoverhevel- INC ing 2025 en voor 2027 t/m 2029 € 34.000 per jaar

Informeren

X

X

Binnen budget

STR

Gebruikers Informeren begraafplaatsen. Begrafenisondernem ers.

X

X

Binnen budget

INC

Mobiliteit 6.6

De hubs voor het Flex-vervoerssysteem in de Bevelanden, waaronder Kapelle, worden gerealiseerd in samenwerking met de provincie. Bestaande abri’s worden vervangen of verwijderd op basis van een afweging van nut en noodzaak, om zo de reizigersvoorzieningen optimaal af te stemmen. Omgevingsrecht

6.7

We stellen een gebiedsdekkend omgevingsplan op, een verplichting vanuit de Omgevingswet. Dit project loopt van 2026 tot en met 2029.

6.8

We kijken kritisch naar de taken die uitgevoerd worden Omgevingsdienst door de Omgevingsdienst Zeeland (voormalige RUD Zeeland, VRZ en Zeeland) en de samenwerking met de VRZ en GGD met GGD. als doel een kostenbesparing te realiseren met behoud van de wettelijke taken. Begraafplaatsen

6.9

We implementeren het nieuwe beleidsplan begraafplaatsen incl. de verordening.

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

53

Wat mag het kosten? Leefomgeving en mobiliteit Leefomgeving Leefomgeving - Natuur en biodiversiteit Leefomgeving - Klimaatbestendige leefomgeving Mobiliteit Omgevingsrecht Riolering Begraafplaatsen Lasten Leefomgeving Leefomgeving - Natuur en biodiversiteit Mobiliteit Omgevingsrecht Riolering Begraafplaatsen Mutatie reserves Baten Totaal

2025 2.848 1.024 0 111 1.689 1.700 324 7.696 -208 -13 0 -771 -1.879 -316 -75 -3.262 4.435

2026 2.786 968 43 154 2.056 1.689 358 8.054 -203 -20 0 -846 -1.959 -305 -135 -3.468 4.586

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

Verschil -62 -57 43 43 368 -10 33 358 5 -7 0 -75 -80 11 -60 -207 151

54

Begrotingsanalyse tussen begroting 2025 en begroting 2026 Programma 6. Leefomgeving en mobiliteit Product 601. Leefomgeving 602. Leefomgeving - Natuur en biodiversiteit 605. Omgevingsrecht 606. Riolering Diversen Diversen Diversen Diversen Diversen

Omschrijving Lasten Machinaal straatvegen (1e berap 2025) Groenplan RUD (Begroting 2026) Mutatie lasten Riolering Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Mutatie Salarislasten Incidenteel 2025 Incidenteel 2026 Overige (kleine mutaties)

S/I Bedrag S S S S S S I I S

48 -54 217 53 -66 20 -53 213 -20

Totaal ( - = voordeel)

605. Omgevingsrecht 606. Riolering 699. Mutatie reserves Diversen

358

Baten Hogere legesopbrengsten Mutatie baten Riolering Onttrekking uit reserve begraven Overige (kleine mutaties)

S S S S

-58 -73 -60 -16

Totaal ( - = voordeel)

-207

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

55

Overzicht Middelen

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

56

Wat gaan we daarvoor doen? We werken nauw samen met de Bevelandse gemeenten en GR de Bevelanden als het gaat om ICT en de aanschaf van nieuwe systemen. We geven uitvoering aan de iVisie en stimuleren bewustwording over informatieveiligheid. Onze communicatie met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners is toegankelijk, transparant en duidelijk. We profileren Gemeente Kapelle actief op de arbeidsmarkt en zetten in op het aantrekken, behouden en ontwikkelen van talent. Op het gebied van juridische zaken zetten we ons in voor de Wet Openbare Overheid. In 2026 zetten we in op de volgende nieuwe inspanningen: Nr.

Inspanningen

Stakeholders

Betrokkenheid gemeenteraad

H1

n.v.t.

Informeren

X

91.2 We voeren digitoegankelijkheidsonderzoeken uit. Hiermee n.v.t. voldoen we aan de wettelijke verplichting en garanderen we dat inclusiviteit wordt gewaarborgd. Hierdoor zijn onze diensten en digitale informatie volledig toegankelijk voor alle inwoners, inclusief mensen met een beperking.

Informeren

91.3 We schaffen een Woo-platform aan. Deze is noodzakelijk om te Bevelandse Informeren voldoen aan de eisen van de Woo en om de transparantie gemeenten en GR richting inwoners te waarborgen. de Bevelanden

H2

Bedrag

STR/ INC

€15.000

INC

X

€7.500

INC

X

€8.000

INC

X

€10.000

INC

ICT 91.1

We verlengen de pilot SafeGPT met 1 jaar

91.4 We besteden het zaaksysteem aan.

Bevelandse Informeren gemeenten en GR de Bevelanden

X

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

57

Nr.

Inspanningen

Stakeholders

Betrokkenheid gemeenteraad

H1

H2

Bedrag

STR/ INC

N.v.t.

Besluiten

STR INC

91.5 We zetten het surplus van de algemene reserve in, voor de n.v.t. jaarschijf 2027. Dat lost de structurele problemen niet op, maar geeft wel invulling aan het begrotingsadvies van de VNG.

Besluiten

INC

Dividend 91.5 We zetten het door ons te ontvangen ZEH-dividend structureel in voor 75% Dit is in lijn met de ruimte die we hiervoor hebben gekregen met de toezichthouder. Tegelijkertijd vinden we dit voorzichtig. We voegen de meeropbrengst via het surplus algemene reserve incidenteel toe aan 2027. Dat lost de structurele opgave niet op, maar geeft wel invulling aan het begrotingsadvies van de VNG.

Taakstellingen 91.6 We doen onderzoek naar afschrijvingstermijnen en restwaarde van bestaande activa.

n.v.t.

Informeren

91.7

n.v.t.

Informeren

We geven invulling aan de bestaande taakstelling op de structurele salariskosten. De totale omvang van de begroting slinkt en daarmee ook het aantal ambities de we uit kunnen voeren. We realiseren deze taakstelling door bij natuurlijk verloop kritisch te kijken of alle vacatures ingevuld moeten worden en keuzes te maken in het uitvoeren van ambities en taken.

X

X

Binnen budget

STR

X

Besparing van €164.063

STR

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

58

Wat mag het kosten? Middelen Algemene dekkingsmiddelen Belastingen en heffingen Geldmiddelen Lasten Belastingen en heffingen Geldmiddelen Algemene uitkering Baten Saldo alg. dekkingsmiddelen Overhead Kosten organisatie Huisvesting gemeentehuis ICT P&O Voorlichting en communicatie Juridische zaken Ondernemingsraad GR de Bevelanden (excl. WIZ) Mutatie reserves Lasten Kosten organisatie Huisvesting gemeentehuis Juridische zaken Mutatie reserves Baten Saldo overhead

2025

2026

Verschil

111 623 734 -3.757 -2.136 -25.324 -31.218 -30.484

107 618 726 -4.040 -3.143 -27.007 -34.191 -33.465

-4 -4 -8 -283 -1.007 -1.683 -2.973 -2.981

3.291 463 182 124 65 18 6 1.663 0 5.811 -245 -1 0 -5 -251 5.560

3.573 423 110 128 35 35 6 1.624 1.692 7.625 -240 -1 -13 -5 -259 7.366

282 -40 -73 4 -30 18 -1 -39 1.692 1.814 5 0 -13 0 -8 1.806

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

59

Middelen Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Lasten Mutatie reserves Baten Saldo vennootschapsbelasting Totaal

2025

2026

Verschil

149 149 -149 -149 0 -24.924

91 91 -91 -91 0 -26.099

-58 -58 58 58 0 -1.175

Uitkering gemeentefonds Deze uitkering is gebaseerd op de septembercirculaire 2025. Onderstaand treft u een specificatie aan van deze uitkering over 2025 tot en met 2029. Per 1 januari 2023 is het nieuwe verdeelstelsel ingegaan. Daarbij is een in groeipad van 3 jaar afgesproken. Kapelle is een voordeelgemeente. Het maximale positieve effect in 2023 is € 7,50 per inwoner, voor 2024 is dat € 22,50 per inwoner en voor 2025 (de maximale) € 37,50 per inwoner. Dit is verwerkt in de (meerjaren)begroting 2026-2029. Omdat de herverdeling nog niet helemaal is afgerond, Kapelle is voordeelgemeente, hebben we vooruitlopend op de verdere uitwerking, voor de periode 2027-2029 een stelpost opgenomen om het voordeel alsnog te effectueren. Het onderzoek naar de Overige Eigen Middelen is nog niet afgerond. Daardoor is besloten het vereveningspercentage van de OZB te handhaven op de huidige 70% voor niet-woningen en 80% voor woningen, in plaats van een ophoging naar 90% verevenen. Het “ravijnjaar” 2026 is door ingrepen vanuit het Rijk met twee jaar uitgesteld, maar niet afgesteld. Voor de periode vanaf 2028 is er nog steeds sprake van een “ravijn”. Inmiddels weten we dat het Rijk op dit moment niet met aanvullende middelen komt om het ravijn te dichten. Wel houden we vanaf 2028 rekening met een stelpost voor compensatie op grond van de commissie van Ark.

Btw-compensatiefonds De verwachte ruimte onder het plafond van gemeenten voor het jaar 2024 is berekend op € 332 miljoen. In deze begroting hebben we dit voor 100% ingeboekt voor een bedrag van € 209.000. x € 1.000 Algemene uitkering Decentralisatie uitkering

2025 26.519 492

2026 26.305 840

2027 26.970 241

2028 26.952 239

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

2029 27.894 235 60

Integratie uitkering Overige uitkering Totaal Stelpost Herverdeling Gemeentefonds Stelpost Deskundigencommissie Van Ark Stelpost Regeling CDOKE Stelpost Btw-compensatiefonds Totaal

526 -/- 882 26.655

26.655

536 -/- 882 26.798

209 27.007

547 -/- 882 26.875 200 423 209 27.707

534 -/- 882 26.843 400 1.059 423 209 28.933

525 -/- 882 27.771 600 891 423 209 29.893

SPUKS De bijdrage voor de voormalige SPUK-regeling CDOKE is in 2026 opgenomen onder de Decentralisatie-uitkeringen voor een bedrag van € 470.000. Omdat dit in de septembercirculaire incidenteel is opgevoerd hebben we dit bedrag, mede op advies van VNG, als stelpost voor de periode 2027-2029 doorgetrokken. We houden hierbij rekening met een korting van 10%. De SPUK-regeling Openbare bibliotheken vervalt na 2026 (€ 100.000). Onvoorzien Het besluit begroting en verantwoording schrijft voor dat er een post onvoorzien moet worden opgenomen in de begroting. Het is echter mogelijk om deze vast te stellen op € 0. Eventuele onvoorziene uitgaven worden opgevangen binnen het programma en bij overschrijding gemeld aan de raad bij de tussentijdse rapportages. Daarnaast beschouwen we de mogelijke risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

61

Begrotingsanalyse tussen begroting 2025 en begroting 2026 Programma 90. Algemene dekkingsmiddelen Product Diversen

Omschrijving Lasten Overige (kleine mutaties)

S/I

Bedrag

S

-8

Totaal ( - = voordeel)

9001. Belastingen en heffingen 9001. Belastingen en heffingen 9002. Geldmiddelen 9002. Geldmiddelen 9003. Algemene uitkering 9003. Algemene uitkering 9003. Algemene uitkering Diversen

-8

Baten Hogere opbrengst OZB Hogere opbrengst toeristenbelasting ZEH-dividend naar 100% van € 100 miljoen ZEH dividend - incidenteel Hogere Gemeentefonds CDOKE naar gemeentefonds Mutatie BCF (meicirculaire 2025) Overige (kleine mutaties)

S S S I S S/I S S

Totaal ( - = voordeel)

-238 -50 -334 -667 -1.346 -470 133 -1 -2.973

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

62

Programma 91. Overhead Product 9101. Kosten organisatie 9101. Kosten organisatie 9101. Kosten organisatie 9101. Kosten organisatie 9101. Kosten organisatie 9101. Kosten organisatie 9102. Huisvesting gemeentehuis 9108. GR de Bevelanden (excl. WIZ) 9108. GR de Bevelanden (excl. WIZ) 9199. Mutatie reserve 9199. Mutatie reserve Diversen Diversen Diversen Diversen

Omschrijving Lasten Mutatie Salarislasten Mutatie doorbelasting salarissen naar programma's en investeringen Mutatie doorbelasting inhuur naar programma's en investeringen Inhuur bij ziekte (budgetneutraal) Toevoeging voorziening RVU Hogere lasten informatievoorziening Lagere energielasten GR de Bevelanden (begroting 2026) Inhuur via GR de Bevelanden (voorheen eigen personeel) ZEH-dividend (INC) naar Algemene Reserve Incidenteel saldo naar Algemene reserve Kapitaallasten (afschrijvingen en rente) Incidenteel 2025 Incidenteel 2026 Overige (kleine mutaties)

S/I

Bedrag

S

271

S S S I S S S S I I S I I S

-115 -15 80 27 40 -34 -77 37 1.335 357 -26 -171 41 64

Totaal ( - = voordeel)

9101. Kosten organisatie 9101. Kosten organisatie Diversen

1.814

Baten Detachering ambtelijk personeel UWV-vergoedingen (budgetneutraal) Overige (kleine mutaties)

S S S

85 -80 -13

Totaal ( - = voordeel)

-8

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

63

Programma 92. VPB Product 9201. Vennootschapsbelasting

Omschrijving Lasten Lager VPB-last

S/I

Bedrag

S

58

Totaal ( - = voordeel)

9299. Mutatie reserves

58

Baten Lager VPB-last

S

-58

Totaal ( - = voordeel)

-58

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

64

Paragrafen

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

65

Paragraaf Lokale heffingen

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

66

Beleid Gemeente Kapelle streeft naar een evenwichtige ontwikkeling van de lastendruk. Uitgangspunt is dat de lokale heffingen de inflatie volgen. De leges zullen in het algemeen kostendekkend worden geheven. Bij de berekeningen van de kostendekking hanteerden we de ‘’handreiking kostenonderbouwing lokale heffingen’’. Sabewa Zeeland verzorgt de heffing en invordering van de OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing, forensen- en toeristenbelasting en de waardebepaling op grond van de Wet WOZ. Ook verzorgt Sabewa Zeeland de kwijtschelding. Overhead De systematiek van de toerekening van overhead aan de taakvelden is opgenomen in de financiële verordening vastgesteld, zijnde: Voor de toerekening van de overheadkosten aan de kostprijs van rechten en heffingen waarmee kosten in rekening worden gebracht, en van goederen, werken, diensten die worden geleverd aan overheidsbedrijven en derden, wordt uitgegaan van de volgende toerekening: Opslag per taakveld =

Personeelslasten + inhuur derden taakveld Totale personeelslasten alle taakvelden + inhuur alle taakvelden excl. overhead

x overhead

Belastingen We laten de gemiddelde woonlasten met 2,6% stijgen. De exacte tarieven worden in de decemberraad vastgesteld. Totale raming van de inkomsten: Belasting/heffing Onroerende zaakbelasting Onroerende zaakbelasting Onroerende zaakbelasting Totaal onroerende zaakbelasting Totaal opbrengst rioolheffing Totaal opbrengst afvalstoffenheffing Lijkbezorgingsrechten Forensenbelasting Toeristenbelasting

Eigenaren woningen Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen

excl. bedrijfsafval

2025

2026

2027

2028

2029

1.749 610 928 3.286

1.820 721 984 3.525

1.928 740 1.010 3.678

2.043 759 1.036 3.838

2.143 778 1.063 3.985

1.879 1.558 314 139 319

1.952 1.556 303 136 369

2.024 1.564 316 140 369

2.098 1.571 323 144 369

2.175 1.579 348 147 369

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

67

Overzicht kostendekking afvalstoffen-, rioolheffing en lijkbezorgingsrechten:

Kosten taakveld (incl. omslagrente) Opbrengst taakveld Netto kosten taakveld Overhead BTW Totale kosten Opbrengst heffingen Dekking

Afvalstoffenheffing 2025

Afvalstoffenheffing 2026

Rioolheffing 2025

Rioolheffing 2026

Lijkbezorging 2025

Lijkbezorging 2026

€ 1.485 € 187 €1.298 € 35 € 225 € 1.558 € 1.558 100%

€ 1.529 € 240 €1.289 € 44 € 236 € 1.569 € 1.562 100%

€ 1.700 € 25 € 1.675 € 94 € 304 € 2.073 € 1.879 91%

€ 1.689 € 25 € 1.664 € 83 € 306 € 2.053 € 1.952 95%

€ 324 €8 € 316 € 100 €0 € 416 € 314 75%

€ 297 €8 € 289 € 89 €0 € 378 € 303 80%

Algemeen Voor de toerekening van de overheadkosten aan de kostprijs van rechten en heffingen wordt uitgegaan van de volgende toerekening: Opslag per taakveld =

Personeelslasten + inhuur derden taakveld Totale personeelslasten alle taakvelden + inhuur alle taakvelden excl. overhead

x overhead

Met ingang van de begroting 2020 wordt deze methode in de tariefberekening toegepast. Het toe te rekenen % overhead-opslag bedraagt in 2026 49% (in 2025 48%). Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing. Uitgangspunt is dat alle kosten van inzameling en verwerking van huishoudelijk afval voor 100% in het tarief worden meegenomen. De stijging van de kosten in 2026 ten opzichte van 2025 wordt met name veroorzaakt door hogere toegerekende personeelslasten en de bijdrage voor de milieustraat. We hebben het basistarief met 2,6% verhoogd ten opzichte van 2025. Door € 75.000 (in 2025 € 45.000) uit de voorziening afvalstoffenheffing vrij te laten vallen blijft de kostendekking op 100% gehandhaafd. De onttrekking aan de voorziening is verwerkt in de post opbrengst taakveld.

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

68

De afvalstoffenheffing is gekoppeld aan het gevoerde afvalbeleid binnen de gemeente. Met behulp van een financiële prikkel op de variabele kosten wordt getracht de hoeveelheid restafval te verminderen. Vanaf 2021 zijn we gestart met het toepassen van een oplopend tarief per lediging, naarmate meerdere malen wordt aangeboden. Het basistarief voor de eerste 13 ledigingen bedraagt € 6,00. Daarna rekenen we een tarief van € 15,00. Bij meer dan 20 ledigingen bedraagt het tarief € 17,50. Bij de hoogbouw bedraagt het basistarief voor de eerste 104 inworpen € 0,75. Daarna een tarief van € 1,25. Bij meer dan 160 inworpen bedraagt het tarief € 1,50 per inworp. Deze tarieven blijven gehandhaafd. We gaan in 2026 uit van 47.000 betaalde ledigingen laagbouw en 10.000 ledigingen hoogbouw. Rioolheffing De aanleg, het onderhoud en vervanging van het gemeentelijk rioolsysteem wordt betaald via de rioolheffing. Uitgangspunt hierbij is 100% kostendekking. Per huishouden wordt een tarief in rekening gebracht. Het tarief voor een eenpersoonshuishouden bedraagt 75% van het tarief voor een meerpersoonshuishouden. De niet-woningen worden aangeslagen op basis van de WOZ-waarde. Op begrotingsbasis vindt een toevoeging aan de voorziening riolering plaats.

Deze toevoeging is gebaseerd op het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) en wordt aan het eind van het jaar in mindering gebracht op de uitgevoerde vervangingsinvesteringen. In de begroting 2026 is rekening gehouden met een toevoeging aan de voorziening van € 750.000. Tegenover lagere kapitaallasten in 2026 staat een hogere toevoeging aan de voorziening riolering op grond van het VGRP. Evenals in 2025 is er geen sprake is van 100% kostendekking. Daarom willen we het tarief beperkt extra verhogen. We bereiken een kostendekking van ruim 95% wanneer we het tarief ten opzichte van 2025 met 3% verhogen. De kostendekking in 2025 bedroeg ruim 90%. Om op termijn weer op 100% kostendekking te komen, sluiten we meerdere tariefaanpassingen in de toekomst niet uit. Lijkbezorging Het onderdeel begraafplaatsen is arbeidsintensief. Een 100% kostendekking is moeilijk te realiseren. Het tarief voor de lijkbezorging is ook dit jaar niet kostendekkend. Bij de invoering van het nieuwe begraafbeleid gaan we uit van een kostendekking van 80% (was 75%), waarbij de tarieven met 6% zijn verhoogd ten opzichte van 2025.

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

69

Overzicht kostendekking leges Hoofdstuk Titel 1 Algemene dienstverlening Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Titel 3 Dienstverlening vallen onder Europese dienstenrichtlijn Totaal

Lasten 481 780 23 1.283

2025 Baten 145 771 22 938

% Lasten 30% 326 99% 842 95% 23 73% 1.191

2026 Baten 325 746 11 1.082

% 100% 89% 47% 91%

In 2025 is een kostendekkendheidsonderzoek voor de leges uitgevoerd. Door een piek bij burgerzaken is de kostendekkendheid verbeterd. Kwijtscheldingsbeleid Wanneer iemand een laag inkomen heeft, kan kwijtschelding worden aangevraagd. Verzoeken om kwijtschelding worden getoetst aan landelijke normen; Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 en de Leidraad kwijtschelding gemeentelijke en - waterschapsbelastingen. Kwijtschelding is mogelijk voor rioolheffing gebruik woningen en voor een gedeelte van de afvalstoffenheffing. In de begroting is € 46.500,00 gereserveerd voor kwijtscheldingen.

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

70

Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

71

Risicobeleid Om invulling te geven aan de wettelijke eisen voor risicomanagement, hebben we de “Nota integraal risicomanagement en 2023 en verder” vastgesteld. Onderstaande definities zijn hieruit afkomstig. Deze sluiten aan bij de wettelijke eisen uit het “Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)” en het financieel toezichtkader van de provincie Zeeland. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is een opsomming van alle middelen die we kunnen toepassen om risico’s op te vangen. Het gaat hierbij niet alleen om middelen die direct beschikbaar zijn, maar ook om stille reserves, voorraden of onbenutte belastingcapaciteit. In de onderstaande tabel staat een opsomming van de verschillende onderdelen die meetellen voor de beschikbare belastingcapaciteit: Onderdelen weerstandscapaciteit: Algemene reserve (vrij besteedbaar) Bestemmingsreserves (vrij besteedbaar) Reserves exploitatie bouwgrond Onbenutte belastingcapaciteit Eventuele begrotingsruimte Kostenreductie (bezuinigingen) Benodigde weerstandscapaciteit Een risico is gedefinieerd als een onzekere gebeurtenis met negatieve gevolgen, die voortkomt uit activiteiten van de gemeente en die niet voorzien zijn binnen de huidige exploitatie. De negatieve gevolgen hoeven niet enkel financieel te zijn, maar kunnen ook op andere gebieden impact hebben. Voorbeelden hiervan zijn mate van uitstel of imagoschade.

Als er sprake is van financiële gevolgen, wordt de verwachtingswaarde als volgt opgesteld: Verwachtingswaarde(risicox ) = kans × impact in € Voor de impact in € wordt een inschatting gemaakt van de maximale financiële impact. Voor de bepaling van de kans maken we gebruik van de volgende tabel:

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

72

Klasse 1 2 3 4 5

Kans Zeer laag Laag Gemiddeld Hoog Zeer hoog

Betekenis < 1x per 5 jaar 1 x per 3-5 jaar <1x per 3 jaar, <1x per jaar 1x per jaar >1x per jaar

Gewicht 10% 30% 50% 70% 90%

De benodigde weerstandscapaciteit bestaat uit de som van alle financiële verwachtingswaardes van de risico’s: Benodigde weerstandscapaciteit =

Verwachtingswaarde(Risicox ) 𝑥

Weerstandsratio De weerstandsratio geeft de verhouding aan tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. Deze wordt als volgt berekend: Weerstandsratio =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

Hieruit volgt dat de weerstandsratio kan stijgen (dan wel dalen) als gevolg van een stijging (daling) in de beschikbare weerstandscapaciteit of een daling (stijging) van de benodigde weerstandscapaciteit. Hoe hoger die ratio, hoe beter de gemeente in staat is bestaande risico’s af te dekken. Gemeente Kapelle gebruikt de volgende betekenissen: Ratio X X ≥2,0 1,4 ≤ X < 2,0 1,0 ≤ X < 1,4 0,8 ≤ X < 1,0 0,6 ≤ X < 0,8 X < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende Gemeente Kapelle | Begroting 2026

73

Beschikbare weerstandscapaciteit Onderdelen weerstandscapaciteit: Algemene reserve (vrij besteedbaar) Bestemmingsreserves (vrij besteedbaar) Reserves exploitatie bouwgrond Onbenutte belastingscapaciteit Begrotingsruimte Kostenreductie Totaal

Stand 31-12-2025 Stand 31-12-2026 6.884 8.576 60 0 573 482 Pm Pm 0 0 Pm Pm 7.517 9.058

Benodigde weerstandscapaciteit Risico Regiovisie jeugd/ hervormingsagenda Open einde regelingen Bedrijfsvoering Verbonden partijen Kwetsbare doelgroepen blijven thuiswonen Bedrijfscontinuïteit en kritische processen Gemeentefonds Persoonsgegevensbescherming Netcongestie Opvang ontheemden Oekraïne risicovoller begroten Garantstellingen Benodigde weerstandscapaciteit

Verwachtingswaarde

Kans 360 Zeer hoog 350 Hoog 150 Middel 100 Middel 100 Middel 100 Zeer Laag 100 Middel 70 Hoog 30 Laag 15 Zeer laag 10 Zeer Laag

Imago impact Laag Laag Middel Hoog Laag Hoog Zeer Laag Zeer Hoog Middel Zeer laag Middel

Financiële impact 400 500 300 200 200 1.000 200 100 100 150 100

1.385

In bovenstaande tabel is een overzicht opgenomen van alle geïnventariseerde risico’s. In het vervolg van deze paragraaf worden deze nader uitgewerkt. De verwachtingswaarde is het resultaat van de kans en de financiële impact. In de matrices op de volgende pagina worden de kans en impact visueel weer gegeven. Gemeente Kapelle | Begroting 2026

74

Financiële impact

Financieel risico ≥500 1 250-<500 100-<250 2 1 25-<100 <25 10% 30% Kans

1 3

Imago impact 1 1

1

50% 70% 90%

Imago risico Zeer hoog Hoog Middel Laag Zeer laag

1 1 1

1 1 1 1 1 1 1 10% 30% 50% 70% Kans

1 90%

Regiovisie jeugd/ hervormingsagenda Programma Sociaal Domein Kans Zeer hoog Financiële impact 400 Imago impact Laag Verwachtingswaarde 360 Risico We geven uitvoering aan de regiovisie jeugd (mede gebaseerd op de Hervormingsagenda jeugd). Het Rijk verwacht hiermee de groei van de kosten Jeugdhulp te remmen. De financiële effecten van de ingezette maatregelen volgen pas enkele jaren later en vragen vooraf investeringen van gemeenten op het gebied van preventie en algemene voorzieningen. Ook zijn we afhankelijk van de inzet die de Rijksoverheid heeft toegezegd op de Hervormingsagenda jeugd. Beheersmaatregelen De compensatie van het Rijk over 2023 en 2024 kan incidenteel worden ingezet als kostenbeheersingsmaatregelen niet leiden tot de gehoopte besparingen. Open einde regelingen Programma Kans Financiële impact Imago impact

Sociaal Domein Hoog 500 Laag Gemeente Kapelle | Begroting 2026

75

Open einde regelingen Verwachtingswaarde Risico

Beheersmaatregelen Verbonden partijen Programma Kans Financiële impact Imago impact Verwachtingswaarde Risico Beheersmaatregelen

350 De gemeente kent veel open einde regelingen, zoals de Wmo, leerlingen-vervoer, Jeugdwet, Inburgering en Participatiewet. Eén of enkele complexe casussen kunnen een grote financiële impact hebben (incl. woningaanpassingen). Het beroep op de open einde regelingen en de hiermee gemoeide gelden kunnen hoger zijn dan de begrote budgetten. Bij aanbestedingen en nieuwe CAO afspraken bestaat een risico op prijsstijgingen. Door krapte op de arbeidsmarkt is er sprake van uitgestelde zorg. Mochten de wachtlijsten toch ingelopen worden, dan resulteert dit in kosten die we niet begroot hebben. We investeren in preventie, vroegsignalering, algemene voorzieningen en positieve gezondheid.

Paragraaf verbonden partijen Middel 200 Hoog 100 Verbonden partijen voeren taken uit voor de samenwerkende gemeentes. Het risico bestaat eruit dat taken mogelijk niet kunnen worden uitgevoerd met de huidige middelen en dat er begrotingswijzigingen nodig zijn gedurende 2026. De leden van het college vertegenwoordigen Gemeente Kapelle bij de gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast zijn er ook ambtelijke begeleidingscommissies. De raad heeft de mogelijkheid om een zienswijze te geven op de begroting, begrotingswijzigingen en resultaatbestemmingen van de gemeenschappelijke regeling.

Kwetsbare doelgroepen blijven thuiswonen Programma Sociaal Domein Kans Middel Financiële impact 200 Imago impact Laag Verwachtingswaarde 100 Risico Ouderen, maar ook personen met een psychiatrische of verstandelijke beperking blijven langer thuiswonen en doen een beroep op voorzieningen uit de Wmo. De vergrijzing in de gemeente Kapelle neemt harder toe dan gemiddeld in Nederland. Gemeente Kapelle | Begroting 2026

76

Kwetsbare doelgroepen blijven thuiswonen Dit zorgt voor een geleidelijke toename van meer thuiswonende kwetsbare mensen met een zorgbehoefte. Ook neemt de kans op overlast toe door personen met verward/onbegrepen gedrag. Beheersmaatregelen We investeren in preventie, vroegsignalering, algemene voorzieningen en positieve gezondheid. Bedrijfsvoering Programma Kans Financiële impact Imago impact Verwachtingswaarde Risico Beheersmaatregelen

Paragraaf bedrijfsvoering Middel 300 Middel 150 De bedrijfsvoering is dynamisch. Er zijn diverse invloeden op de kosten van de bedrijfsvoering. Hogere incidentele of structurele kosten voor de bedrijfsvoering, door bijvoorbeeld opvangen ziekteverzuim. We monitoren de kosten van bedrijfsvoering

Bedrijfscontinuïteit en kritische processen Programma Bestuur en Veiligheid Kans Zeer laag Financiële impact 1.000 Imago impact Hoog Verwachtingswaarde 100 Risico De gemeente is meestal de eerste schakel in het contact tussen overheid en inwoners. Daarom is het belangrijk dat deze bereikbaar blijft in situaties van crisis. Daarbij valt te denken aan het wegvallen van essentiële informatiesystemen of het uitvallen van nutsvoorzieningen. Het is belangrijk dat de kritische bedrijfsprocessen (bijvoorbeeld begraven of burgerzaken) dan door kunnen blijven gaan. Beheersmaatregelen We hanteren de maatregelen uit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en we zorgen voor een goede crisisorganisatie.

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

77

Gemeentefonds Programma Kans Financiële impact Imago impact Verwachtingswaarde Risico

Beheersmaatregelen

Middelen Middel 200 Zeer laag 100 In de uitkering van het gemeentefonds vinden continue wijzigingen plaats en is continue gesprek tussen VNG en Ministerie van Binnenlandse Zaken. Welke taken tegen welke kosten. Door de val van het kabinet en de verkiezingen zijn er veel onduidelijkheden over o.a. de Spreidingswet en de SPUKS. De volgende risico’s zijn aanwezig: • dat het Rijk bezuinigt op de algemene en specifieke uitkeringen; • dat de verdeling door het Rijk wordt herzien (herverdeeleffecten); • en dat de bestaande verdeelmaatstaven zich anders ontwikkelen dan geraamd (exogene ontwikkelingen). De laatste circulaire verwerken we in de begroting. Lidmaatschap en vertegenwoordiging in Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en K80.

Persoonsgegevensbescherming Programma Bestuur en Veiligheid Kans Hoog Financiële impact 100 Imago impact Zeer hoog Verwachtingswaarde 70 Risico • Bij ontoereikendheid van de informatiebeveiliging of bij niet zorgvuldig omgaan met gevoelige of vertrouwelijke (persoons)gegevens kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Bij het niet-naleven van de AVG kan de Autoriteit Persoonsgegevens boetes opleggen. • Wanneer persoonsgegevens van inwoners of bedrijven in handen vallen van derden die geen toegang tot deze gegevens mogen hebben, is sprake van een datalek en/of schending van de privacy. Beheersmaatregelen

We hanteren de maatregelen uit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO).

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

78

Netcongestie Programma Kans Financiële impact Imago impact Verwachtingswaarde Risico Beheersmaatregelen

Klimaat, Energie, Milieu Laag 100 Middel 30 Het hoogspanningsnet is overbelast. Dit zou het voor bepaalde bedrijven minder aantrekkelijk kunnen maken zich te vestigen. Daarnaast is het voor bestaande bedrijven lastiger te verduurzamen. • We voeren regelmatig overleg met de netbeheerder. Gemeente Kapelle is ook aandeelhouder van de netbeheerder. • We onderzoeken hoe we waterstof kunnen inzetten als alternatieve energiebron, door o.a. een aftakking op de aanleg van de waterstofleiding.

Opvang ontheemden Oekraïne risicovoller begroten Programma Bestuur en Veiligheid Kans Zeer laag Financiële impact 150 Imago impact Zeer laag Verwachtingswaarde 15 Risico De afgelopen jaren hebben we minder kosten gemaakt aan de opvang van Oekraïense vluchtelingen dan de middelen die hiervoor beschikbaar gesteld zijn door het Rijk. Hierdoor ontstond een overschot. Het is mogelijk dat er extra kosten gemaakt gaan worden of dat de financiering vanuit het Rijk terugvalt, waardoor er toch een beroep op dit overschot moet worden gedaan. Beheersmaatregelen

We blijven monitoren op efficiënte besteding van gelden. Daarnaast volgen we de ontwikkelingen vanuit het Rijk op de voet.

Garantstellingen Programma Kans Financiële impact Imago impact

Wonen en voorzieningen Zeer laag 100 Middel Gemeente Kapelle | Begroting 2026

79

Garantstellingen Verwachtingswaarde Risico

Beheersmaatregelen

10 Beveland Wonen heeft leningen aangetrokken, waarvoor de gemeente garant staat. Voor de nieuwbouw en uitbreiding van Cederhof is in 2022 gemeentegarantie afgegeven. Als Beveland Wonen/Cederhof niet aan hun aflossingsverplichtingen kunnen voldoen wordt de gemeente aangesproken. De jaarverslagen van de betrokken partijen en de info van het waarborgfonds Sociale Woningbouw worden jaarlijks ontvangen en beoordeeld.

Weerstandsratio De weerstandsratio komt voort uit de verhouding tussen benodigde weerstandscapaciteit en beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt de weerstandsratio:

Weerstandsratio =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

Begroting 2026

Begroting 2025

Jaarrekening 2024

9.058.000

5.612.000

6.159.000

1.385.000

= 6.5

1.145.000

= 4.9

700.000

= 8.8

Kengetallen Kengetallen zijn getallen die een verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans. Kengetallen kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De voorgeschreven kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te dekken of op te vangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaarheid- en wendbaarheid. Bij ministeriële regeling van 17 juli 2015 zijn nadere regels gesteld over de wijze waarop de kengetallen door gemeenten worden vastgesteld en in de begroting en het jaarverslag worden opgenomen. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat een afzonderlijk kengetal weinig zegt over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van de gemeente. Omdat de kengetallen in hun onderlinge relatie moeten worden bezien in de beoordeling van de financiële positie is het van belang dat niet alleen de kengetallen worden opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing, maar ook worden voorzien van een adequate toelichting. Gemeente Kapelle | Begroting 2026

80

Kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit *uit de jaarrekening

2023* 88% 84% 35% 0% 9% 94%

2024* 57% 55% 40% 6% -1% 90%

2025 125% 112% 32% 1% 3% 89%

2026 105% 92% 33% 1% 7% 89%

2027 124% 112% 35% 1% 7% 89%

2028 135% 123% 34% 1% 0% 89%

2029 119% 114% 33% 0% -5% 89%

Toelichting kengetallen Kijkend naar de kengetallen is de ontwikkeling in de financiële positie onzeker te noemen. De begroting is voor 2026 en 2027 sluitend, voor de jaren vanaf 2028 wordt een tekort verwacht. Dit wordt veroorzaakt door een fors teruglopende uitkering uit het gemeentefonds. Daarnaast stijgt door de investeringen in nieuwe onderwijshuisvesting de netto schuldquote. Toelichting Netto schuldquote *

Netto schuldquote =

Totale schulden-Financiële vaste activa - Vlottende activa excl. voorraden Totale baten

x 100%

* gecorrigeerd door leningen

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

81

Het kengetal “netto schuldquote”, ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van een gemeente. De netto-schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger de schuld is, hoe meer kapitaallasten er zijn, waardoor een begroting minder flexibel wordt. Met name de investeringen in vastgoed zorgen voor een stijging van de netto Goed Tot 90% schuldquote. In de VNG-uitgave ‘Houdbare overheidsfinanciën’ is aangegeven dat Matig 90% tot 130% wanneer de schuld lager is dan de jaaromzet (<100%) dit als goed kan worden Onvoldoende Hoger dan 130% bestempeld. Boven de 130% is het onvoldoende. Solvabiliteitsratio

Solvabiliteitsratio =

Eigen vermogen Totaal vermogen

x 100%

De “solvabiliteitsratio” geeft de mate aan waarmee de gemeentelijke bezittingen zijn Goed 50% en hoger betaald met eigen middelen. Anders gezegd: het aandeel van het eigen vermogen in het Matig Tussen 20% en 50% totale vermogen. Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale Onvoldoende Kleiner dan 20% vermogen, hoe gezonder de gemeente. Wanneer de helft of meer van het totaal vermogen uit eigen vermogen bestaat, dan is de solvabiliteit goed. Is het kengetal voor solvabiliteit kleiner dan 30%, dan is er veel vreemd vermogen aanwezig. Structurele exploitatieruimte

Structurele exploitatieruimte =

(Struc. baten-struc. lasten)+(Struc. onttrekkingen aan reserve-struc. toevoegingen aan reserve) Totale baten

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

82

Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte is binnen de vastgestelde begroting. Daarnaast geeft dit kengetal ook aan of de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid.

Goed Matig Onvoldoende

Structureel hoger dan 0,6% Structureel tussen 0% en 0,6% Structureel kleiner 0%

Grondexploitatie

Grondexploitatie =

Totaal aan bouwgronden Totale baten

Het kengetal “grondexploitatie” geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Wanneer de gemeentegrond tegen de lagere prijs van landbouwgrond heeft aangekocht, loopt de gemeente veel minder risico dan wanneer er dure grond is aangekocht en de vraag naar bouwgrond stagneert. Een norm bepalen voor het kengetal grondexploitatie is lastig. De boekwaarde van de gronden en bezit zegt namelijk nog niets over de relatie tussen vraag en aanbod van woningbouw dan wel m2-bedrijventerrein. Maatwerk is hiervoor van toepassing, dat wil onder andere zeggen hoeveel woningen of m2bedrijventerrein er zijn gepland. Daarnaast is het van wezenlijk belang wat de verwachte vraag zal zijn. De boekwaarde van de gronden geeft aan of een gemeente veel middelen heeft gestopt in haar grondexploitatie. Dit geld moet namelijk ook nog terugverdiend worden. Om bovenstaande redenen is geen norm verbonden aan het kengetal grondexploitatie. Belastingcapaciteit

Belastingcapaciteit =

Totale woonlasten bij gemiddelde WOZ-waarde Woonlasten gemiddeld gezin

x 100%

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

83

De OZB is voor de gemeente de belangrijkste eigen belastinginkomst. Het kengetal “lokale lasten” wordt berekend aan de hand van de ozb-lasten en rioolheffing voor een gezin bij een gemiddelde woz-waarde plus de afvalstoffenheffing voor een gezin. Zowel bij de rioolheffing als bij de afvalstoffenheffing wordt in onze gemeente uitgegaan van een kostendekkend tarief. Bij de ozb wordt daar niet naar gekeken. De ozb vergelijken we met de norm voor artikel 12. Deze norm ligt op 120% van het gewogen landelijk gemiddelde met betrekking tot het ozbtarief. De uitkomsten liggen onder de woonlasten van het landelijk gemiddelde voor een gezin in het voorafgaande begrotingsjaar. Voor het bepalen van een norm is meer achtergrondinformatie nodig over de opbouw van de landelijk gemiddelde woonlasten. Over deze opbouw beschikken wij nog niet.

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

84

Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

85

In deze paragraaf zijn de beleidskaders per onderdeel toegevoegd. In de programma’s zijn de financiële consequenties van de diverse kapitaalgoederen opgenomen. Voor het onderdeel riolering is vastgelegd dat investeringen worden geautoriseerd op basis van het totale investeringsbedrag per jaar. Voor het onderdeel wegen is vastgelegd dat investeringen worden geautoriseerd op basis van het totale investerings- en groot onderhoudsbedrag per jaar. Deze gemiddelde jaarlijkse investeringsbedragen zijn nodig om de goederen over de periode van de technische levensduur in stand te houden. Dit volgens de door de raad vastgestelde beleid- en beheerplan en kwaliteitscriteria. De voorbereidingstijd van civieltechnische projecten neemt toe. Diverse maatschappelijke ontwikkelingen liggen hieraan ten grondslag. De planvorming van projecten vraagt om meer interne afstemming door de duurzaamheidsopgaves, participatie van inwoners en bedrijven, afstemming met de nutsbedrijven over hun onderhoudsopgaves en werkzaamheden vanwege de energietransitie. Afhankelijk van de complexiteit van projecten varieert de doorlooptijd van projecten. Netcongestie, krapte op de arbeidsmarkt, nieuwe niet voorziene projecten zorgen er geregeld voor dat de planning een meer flexibel karakter krijgt.

De voorbereiding en uitvoering van projecten worden vanuit de jaarlijks vastgestelde investerings- en groot onderhoudsbegroting bepaald. Om flexibel te zijn, kan er binnen de programma’s geschoven worden. Dit verantwoorden we door de status en het budget bij de toelichting te motiveren. Wegen, straten en pleinen (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Wegenbeleidsplan: Het beleidsplan wegen 2025 -2034 is 2 september 2025 door de raad vastgesteld. Het beleidsplan vormt de praktische leidraad voor het wegbeheer en de beheerstrategie. Daarnaast geeft het inzicht in het areaal, de actuele onderhoudstoestand, de onderhoudsplanning, de integrale aanpak, de risico’s en de benodigde budgetten en de wijze van financieren. Vanaf 2026 wordt een voorziening voor het groot onderhoud van wegen ingesteld om het groot onderhoud gedurende de technische levensduur van 60 jaar het areaal op gewenste kwaliteitsniveau te houden. Vanuit deze voorzienig kunnen financiële pieken vanwege groot onderhoud opgevangen worden. Het kwaliteitsniveau van het onderhoud is afhankelijk van het wegtype. Voet- en fietspaden worden op een kwaliteitsniveau B onderhouden evenals de asfaltwegen. Dat is functioneel, verzorgd, verkeersveilig en technisch voldoende. De wegen met bestrating worden op het kwaliteitsniveau C onderhouden.

Dat geeft een wat meer onrustig beeld, enig discomfort en hinder maar is technisch voldoende. De gekozen beleidswijziging levert een betere balans op tussen de beschikbare middelen, kwetsbare gebruikers van de openbare ruimte en voorkomt kapitaalvernietiging van asfaltverhardingen. De effecten van deze beleidswijziging evalueren we in 2030. • De wegeninspectie volgens CROW-norm wordt tweejaarlijks uitgevoerd. De integrale onderhoudsplanning stemmen we hier jaarlijks op af. • Voor het straatmeubilair is geen beleids- en beheerplan opgesteld. Wat kapot is, wordt vervangen. In geval van vandalisme worden de kosten verhaald. Gemeente Kapelle | Begroting 2026

86

• •

De kosten van herinrichtingen en reconstructies worden vanaf 2026 in 60 jaar afgeschreven. De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken. Areaal peildatum (1 juni 2024) Asfalt Elementen Beton Half-en onverhard Totaal Beleidskaders Grondwet Burgerlijk wetboek Wegenwet Wegenverkeerswet Omgevingswet en uitvoeringsbesluiten Arbeidsomstandighedenwet Besluit begroten verantwoorden (BBV)

2023 212.707 m2 457.633 m2 2.672 m2 10.291 m2 683.303 m2 Beleidsplan Wegenbeleidsplan 2025-2034 Notitie activering, waardering en afschrijving vaste activa Gemeente Kapelle

Project benaming De Hoogte, Haaimeet en Haaimeetseweg incl. masterplan wateroverlast Bierweg Papendijk masterplan wateroverlast Dorpsstraat Jufferswegje masterplan wateroverlast Dijkwelseweg (entree Vierwegen (link met ontsluiting Zuidhoek 3) Molenwater masterplan wateroverlast Pronkenburg en Parklaan oppervlakkige en ondergronds afvoer masterplan wateroverlast Sterappelstraat masterplan wateroverlast Goudreinettestraat masterplan wateroverlast

2024 221.189 m2 455.074 m2 2.878 m2 10.886 m2 690.027 m2

2025 218.029 m2 469.977m2 1.853 m2 7.627 m2 697.486 m2

2025 31 % 67 % <1 % 1% 100%

Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.

2026 X X

2027 X X X

2028

2029

X X

X X

X

X X X Gemeente Kapelle | Begroting 2026

87

Project benaming Opalstraat masterplan wateroverlast Schuttershof Vernieuwen Kom- en Welkomstborden gemeentegrenzen (wegmeubilair) Bushaltes vervangen van 8 Abri’s. In 2025 mogelijkheden reclame-exploitanten onderzoeken en in 2026 realisatie (wegmeubilair) Duurzaam herontwikkelen van het openbare parkeerterrein (bij voormalige Hubo) in Wemeldinge:

2026 X

2027

2028

X

X

2029

X X X

Openbare verlichting (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Goede openbare verlichting levert een belangrijke bijdrage aan het bevorderen van de sociale veiligheid, verkeersveiligheid en de leefbaarheid. • In 2015 is het beleidsplan openbare verlichting geactualiseerd op basis van de richtlijn openbare verlichting (ROVL 2011) van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV). Beoordeeld is welke inspanning nodig is om de openbare verlichting op het gewenste peil te brengen en te houden. • De gemeenteraad besluit In 2026 over een nieuw beleidsplan openbare verlichting in overeenstemming met de bouwsteen eigen organisatie. • De gemeente stelt zich ten doel, met inachtneming van de veiligheid, daar waar mogelijk energie te besparen. • De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product leefomgeving. • Er is geen achterstallig onderhoud. Areaal (1 juli 2025) Conventionele armaturen LED-armaturen Lichtmasten Beleidskaders Burgerlijk wetboek Elektriciteitswet NPR 132011-1 ROVL NEN 1010 NEN 3140 Energie-akkoord

Areaal 2023 1.261 1.321 2.582 Beleidsplan Beleidsplan openbare verlichting 2015

Areaal 2024 1218 1449 2667

Areaal 2025 1195 1489 2684

Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product leefomgeving.

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

88

Werkzaamheden Vervangen conventionele armaturen met LED. Projectmatig en planmatig (grote opgave in 2026) We stellen een nieuw beleid- en beheerplan op voor de openbare verlichting

2026 X X

2027 X

2028 X

2029 X

Riolering (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP 2024-2028): Beleidsplan is 18 juni 2024 vastgesteld. Dit plan vormt de praktische leidraad voor de drie zorgplichten; afvalwater, hemelwater en grondwater. Voor dit kapitaalgoed is vanaf 2018 stapsgewijs een voorziening gevormd. Het toevoegen van middelen in stappen van €50.000 per jaar aan de voorziening continueren we vanaf 2025 totdat het volledig benodigde gemiddelde jaarlijkse investeringsbedrag van € 1.458.820 bereikt is. Aanvullend is door de raad een amendement aangenomen waarbij de financiële effecten van het verbreed gemeentelijk Rioleringsplan 2024-2028 zijn vastgesteld. De door de raad gemaakte keuze een volledige voorziening op te bouwen van € 1.458.820 (variant B) is vastgesteld onder voorbehoud van een nadere afweging bij de begrotingsbehandeling in 2029 voor het begrotingsjaar 2030. • Basisrioleringsplannen voor de kernen Wemeldinge, Schore en Kapelle en Biezelinge zijn in de periode 2015-2017 uitgewerkt en vormen de basis voor de operationele plannen. • Wateroverlast knelpunten voortgekomen uit basisrioleringsplannen en in de openbare ruimte bekende overlastlocaties zijn in 2019 uitgewerkt in het rapport ‘Masterplan Wateroverlast Gemeente Kapelle’. Op projectniveau zijn knelpuntlocaties uitgewerkt.

• Verbetermaatregelen zijn opgenomen in het meerjaren investeringsprogramma na afstemming met het waterschap Scheldestromen. • De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product riolering. • Er is geen achterstallig onderhoud. • Het managen van risico’s gebeurt door inspectie van de riolering en het prioriteren van onderhoud, vervanging en verbetering. Het vervangen en verbeteren van riolen is kostbaar en levert overlast op. Daar waar mogelijk passen we innovatieve technieken zoals relining van het hoofdriool toe en wordt een samenwerking met het nutsbedrijf gezocht. De kosten van relining bedragen ongeveer 50% van de kosten van traditioneel vervangen. De levensduur kan hiermee met ongeveer 50 jaar verlengd worden. • De kosten van vervangingsinvesteringen en groot onderhoud worden direct afgeschreven en (nog) deels geactiveerd. De kapitaallasten (rente en afschrijving) van het geactiveerde deel komen jaarlijks terug in de exploitatiebegroting. Uitgangspunt is om op termijn alle investeringen direct ten laste van de exploitatie te brengen mits de lasten voor de inwoner niet te hoog worden, hiervoor is een voorziening.

Onderhoudsfrequenties: • Onderhoudsinspectie en reiniging vrij verval riolering eenmaal per 8 jaar; • Reiniging en inspectie van persleidingen ad hoc bij storing; • Reinigen kolken tweemaal per jaar; Gemeente Kapelle | Begroting 2026

89

• • • • • • • • •

Reinigen bijzondere voorzieningen eenmaal per jaar; Gemalen, realtime monitoring op functioneren; Onderhoud aan gemalen tweemaal per jaar; Onderhoud aan drukrioleringspompen eenmaal per jaar; Onderhoud aan huisaansluiting wordt na melding uitgevoerd; Onderhoud aan infiltratieriolen eenmaal per 8 jaar; Onderhoud aan drainageleidingen niet of nauwelijks; Onderhoud wadi’s jaarlijkse in maaicyclus groen; Onderhoud aan peilbuizen niet of nauwelijks. Areaal (1 juli 2025) Persleiding Hemelwaterriool Vuilwaterriool Gemengd riool Drukleiding Infiltratieriool Overstortputten Kolken Wadi’s Gemalen/randvoorzieningen Pompunits Beleidskaders Omgevingswet Besluit kwaliteit leefomgeving Afvalwaterbeleidsplan Waterschap

Areaal 2022 6.604 m1 23.930 m1 20.317 m1 43.321 m1 19.602 m1 3.750 m1 41 stuks 5.000 stuks 5 systemen 28 stuks 131 stuks Beleidsplannen VGRP 2024-2028 Basis Rioleringsplannen Masterplan wateroverlast Verordening rioolheffing gemeente Kapelle Notitie activering, waardering en afschrijving vaste activa Gemeente Kapelle

Areaal 2023 6.851 m1 26.256 m1 23.635 m1 41.708 m1 19.423 m1 3.750 m1 41 stuks 5.320 stuks 5 systemen 28 stuks 131 stuks

Areaal 2024 7.250 m1 27.250 m1 23.400 m1 42.300 m1 19.423 m1 1.000m1 41 stuks 5.350 stuks 5 systemen 30 stuks 131 stuks

Areaal 2025 7.661 m1 28.802 m1 24.449 m1 41.292 m1 19.423 m1 4.012 m1 41 stuks 5.350stuks 5 systemen 30 stuks 131 stuks

Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product riolering.

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

90

Werkzaamheden De Hoogte, Haaimeet en Haaimeetseweg incl. masterplan wateroverlast Noordelijke Achterweg (inclusief Achterom) Bierweg Papendijk masterplan wateroverlast Jufferswegje/Noordstraat masterplan wateroverlast Dijkwelseweg (Vierwegen tot spoor) Molenwater masterplan wateroverlast Pronkenburg en Parklaan oppervlakkige en ondergronds afvoer masterplan wateroverlast Sterappelstraat masterplan wateroverlast Goudreinettestraat masterplan wateroverlast Opalstraat masterplan wateroverlast Schuttershof riolering Omloop riolering Vrijvervalriolering relinen Persleidingen vervangen VGRP Gemalen bouwkundig vervangen VGRP Gemalen Elek./mechanisch vervangen VGRP Drukriolering putten vervangen VGRP Drukriolering/mechanisch vervangen VGRP

2026 X X

2027 X X X

2028

2029

X X

X X

X

X X

X X X X X X X X

X X X X

X X X X X X

X X X X X

X X X X X

Water (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Stedelijk waterplan Kapelle: Plan is in 2011 opgesteld wat heeft geresulteerd in het rapport ‘Stedelijk waterplan Kapelle 2012-2016’. Het plan is bestuurlijk vastgesteld. Dit plan legt het gemeentelijk beleid vast op het gebied van water in de bebouwde kom. Verschillende onderdelen van het plan maken deel uit van het geldende VGRP. • De raad heeft vijf ambities geformuleerd die verwerkt zijn in het plan: - Inspelen op klimaatontwikkeling (geborgd in VGRP); - Ecologische kansen aan de randen van kernen daar waar mogelijk te versterken; - Niet “vooroplopen” ten opzichte van andere gemeenten op gebied van water; - Ambitie beperkt zich tot beheer en onderhoud oppervlaktewater in bebouwd gebied (BOB) overeenkomst met waterschap; - Passieve invulling van grondwaterzorgplicht (aangepast naar een toekomstgerichte ambitie in het vastgestelde VGRP 2024-2028). Gemeente Kapelle | Begroting 2026

91

• •

Stedelijk waterplan Kapelle: Tussentijdse evaluatie van maatregelen en het proces heeft in 2015 plaatsgevonden aangevuld met een visuele kwaliteitsbeoordeling in 2017. De kwaliteitsbeoordeling van de maatregelen vond plaats op kwaliteit goed/voldoende/onvoldoende. Het waterschap Scheldestromen en de Gemeente Kapelle zijn samen verantwoordelijk voor het onderhoud van het oppervlaktewater. Basis voor het onderhoud is de overeenkomst tussen waterschap en gemeente voor het onderhoud van oppervlaktewaterlichamen binnen het bebouwd gebied (BOB). Areaal Oevers Beleidskaders Burgerlijk wetboek Omgevingswet en uitvoeringsbesluiten

Werkzaamheden Afvoer en verwerken van baggerspecie

Aantal 8.291 m1 Beleidsplan VGRP 2024-2028 Stedelijk waterplan BOB-overeenkomst waterschap Scheldestromen (2025)

Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product riolering.

2026 X

2027 X

2028 X

2029 X

Civieltechnische kunstwerken (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Op basis van een inspectie in 2019 is het meerjarig onderhoudsprogramma civieltechnische kunstwerken, zoals bruggen, geactualiseerd. Jaarlijks wordt er een dotatie aan de voorziening civieltechnische kunstwerken gedaan voor dit onderhoud. Uitgangspunt is dat we beweegbare bruggen, de fietstunnel, vaste bruggen en steigers functioneel onderhouden. Bij de overige kunstwerken wordt alleen schade hersteld. Periodiek wordt op basis van nieuwe inspecties het voortschrijdend jaarlijkse uitvoeringsprogramma geactualiseerd. Areaal Basculebrug Beeldende kunst Damwandconstructie Draaibrug Duiker

Aantal 1 26 4 1 1 Gemeente Kapelle | Begroting 2026

92

Areaal Keermuur Liggerbrug Overige objecten Geluidsscherm Sluis Steiger Stuw Talud Trap Tunnel Beleidskaders Besluit bouwwerken leefomgeving Wegenwet Burgerlijk wetboek Omgevingswet

Aantal 8 17 16 2 1 1 1 4 21 1 Beleidsplan Meerjarig onderhoudsprogramma (MJOP) civieltechnische kunstwerken • Risicoprofiel 1 t/m 3 opnemen in investeringsplanning begroting • Risicoprofiel 4 Ad Hoc opnemen in reguliere begroting

Werkzaamheden Groot onderhoud volgens onderhoudsplan van verschillende civieltechnische kunstwerken Voetgangersbrug sluisplateau Wemeldinge (Prog.4: Vanuit de uitvoeringsagenda Boulevardvisie ontwikkelen we een nieuwe brug bij de jachthaven in Wemeldinge)

Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product leefomgeving.

2026 X

2027 X

2028 X

2029 X

X

Openbaar groen (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Groen beleid- en beheerplan: Het beleid- en beheerplan groen 2026-2035 wordt in 2025 door de raad ter vaststelling behandeld. Dit beleidsplan vormt de praktische leidraad voor het groenbeheer en de beheerstrategie. Daarnaast geeft het inzicht in het areaal, de actuele onderhoudstoestand, de onderhoudsplanning, de integrale aanpak, de risico’s en de benodigde budgetten en de wijze van financieren. Gemeente Kapelle | Begroting 2026

93

• • • • • •

De landelijke richtlijn voor het groenbeheer geldt de kwaliteitscatalogus van het CROW. In de kwaliteitscatalogus worden de kwaliteitsniveaus A+, A, B, C en D gehanteerd waarbij niveau A+ en D in de praktijk nauwelijks worden gebruikt omdat A+ vrijwel onmogelijk te handhaven is en D onwenselijk is. In de gemeente Kapelle werd het groen op drie verschillende kwaliteitsniveaus onderhouden. In het beleid- en beheerplan groen 2026 -2030 zijn de nieuwe onderhoudsniveau’s voor begraafplaatsen, verblijfsgebieden en bedrijventerreinen vastgelegd. Het groenonderhoud wordt door derden en gedeeltelijk in eigen beheer uitgevoerd. De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, Leefomgeving - Natuur en biodiversiteit. Er is weinig achterstallig onderhoud. De areaaldata wordt bijgehouden in een beheersysteem en is gekoppeld aan de Basisregistratie Grootschalige Topografie. Bij de investeringsprojecten wegen zijn voor groen middelen geraamd. Groenbeheer groepen (Bron: ARC-GIS online augustus 2025) Beplantingen Bomen Grassen (kort- en lang gemaaid gras) Grassen Sportvelden Hagen

Areaal 2025 * 112.319 m2 6.178 stuks 846.471 m2 61.275 m2 9.634 m2

* De verschillende groen beheergroepen zijn in 2025 opnieuw geografisch bepaald en verwerkt in het beheersysteem en concept groen beleid- en beheerplan 2026-2035. De getoonde hoeveelheden op hoofdgroepen zijn moeilijk vergelijkbaar met de in voorgaande jaren meer gedetailleerde hoeveelheden en zijn daarom weggelaten uit de tabel.

Beleidskaders Grondwet Burgerlijk Wetboek (zorgplicht bomen) Gemeentewet Omgevingswet en uitvoeringsbesluiten Arbeidsomstandighedenwet Wet natuurbescherming Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen Verordening (EU)1143/2014 invasieve uitheemse soorten

Beleidsplan Groen beleid- en beheerplan 2026-2035 (vastgesteld 25 november) Duurzaamheidsagenda, bouwsteen Natuur & Biodiversiteit - Ambitie 10% meer groen in de openbare ruimte in 2030 - Ambitie vaststellen nieuwe groenstructuurplan per kern in 2026

Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product Leefomgeving - Natuur en biodiversiteit

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

94

Beleidskaders Algemene Plaatselijke Verordening VTA (Visual Tree Assessment) Bijen strategie Kwaliteitscatalogus van het CROW

Beleidsplan

Volledige dekking in begroting?

Werkzaamheden Besluitvorming groenstructuurplan Aanbesteding meerjarige onkruidbeheer op basis van groenbeleidsplan. Aanbesteding meerjarige “maaien gras” op basis van groenbeleidsplan.

2026 X X X

2027

2028

2029

Begraafplaatsen (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • In de gemeente Kapelle bevinden zich vier algemene begraafplaatsen, in iedere kern één. Daarnaast bevinden zich de gesloten begraafplaats in Eversdijk en de Franse Militaire begraafplaats in de gemeente Kapelle. • De capaciteit van de begraafplaatsen in Biezelinge, Wemeldinge en Kapelle zijn in 2014, 2015 en 2016 vergroot om in de begraafbehoefte voor de komende jaren te kunnen voorzien. De begraafplaats in Schore heeft nog voldoende ruimte en de begraafplaats in Biezelinge raakt het komende decennium vol als er geen ruimingen plaatsvinden. • De gemeenteraad heeft in 2025 een nieuw beleidsplan instandhouding begraafplaatsen incl. heffingsgrondslagen en kostendekking vastgesteld. Areaal (1 Januari 2025) Begraafplaats Kapelle koopgraven Begraafplaats Kapelle algemene graven (huur) Begraafplaats Biezelinge koopgraven Begraafplaats Biezelinge algemene graven (huur) Begraafplaats Wemeldinge koopgraven Begraafplaats Wemeldinge algemene graven (huur) Begraafplaats Schore koopgraven Begraafplaats Schore algemene graven (huur) Totale begraafcapaciteit gemeente Kapelle

Beschikbare capaciteit 2023 286 60 75 66 219 83 14 33 836

Beschikbare capaciteit 2024 268 58 65 66 214 81 8 33 793

Beschikbare capaciteit 2025 262 8 74 67 227 80 12 32 762

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

95

Beleidskaders Wet op de lijkbezorging Gemeentewet Verordening op heffing en invordering van lijkbezorgingsrechten

Beleidsplan Verordening op het beheer en gebruik van algemene begraafplaatsen in de gemeente Kapelle.

Werkzaamheden Implementatie van nieuwe beleidsplan begraafplaatsen Verbeteren kwaliteit columbariumplekken en strooivelden Begraafplaats Kapelle, Biezelinge en Schore: Ruimen 408 alg. graven incl. voorbereiding Begraafplaats Schore en Biezelinge: Omvormen paden Begraafplaats Wemeldinge: Verwijderen 238 grafmonumenten en -bedekkingen

Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma leefomgeving en mobiliteit, product begraafplaatsen.

2026 X X

2027

2028

2029

X X X

Speeltoestellen (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • De gemeente streeft naar veilige, aantrekkelijke speelomgevingen, rekening houdend met een brede doelgroep. • Jaarlijks vindt een externe inspectie plaats en routinematige inspecties door de buitendienst. Onderhoud en vervanging gaat op basis van de bevindingen in deze inspecties. • Bij renovatie aandacht voor de gehele omgeving en worden aanwonenden betrokken in de planvorming. • Houtsnipperondergronden worden omgezet naar een onderhoudsvriendelijkere variant (totaal 5000m2). Areaal Speellocaties Speeltoestellen Beleidskaders WAS -Wet Warenbesluit attractie- en speeltoestellen 2023 EN1176, nieuwe Europese wetgeving, mogelijke gevolgen door herkeuring bestaande toestellen en ondergronden

Areaal 2023 39 214 Beleidsplan MJOP Speeltoestellen

Areaal 2024 40 239

Areaal 2025 40 235

Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en mobiliteit, product leefomgeving

Gemeente Kapelle | Begroting 2026

96

Werkzaamheden Opstellen en besluitvorming beleid- en beheerplan speelplaatsen incl. meerjarig onderhoudsplan (MJOP) en dekkingsvoorstel Herinrichting speeltuin Boomweidelaan 63 Schore (Beweegpark initiatief dorpsraad) Fluitenkruid ondergrond; Oude Veiling; Herdershoefje. Boomweidelaan 12, park Eliwerve; Diverse ondergronden. Oude Bosstraat; Diverse ondergronden.