2023-21d D23.287284 ontwerp ruimtelijke onderbouwing Bi 001083 RO01 ON01 Flexwonen Biezelingseweg Kapelle
Tekst van het document
Rekening houden met obstakelvrije onderhoudsstroken van de waterlopen rondom het onderhoudsstroken vrij van bebouwing en opgaande plangebied. (hout)beplanting. Anderer belangen waterbeheer Relatie met eigendom waterbeheerder Ruimtelijke ontwikkelingen mogen de werking van objecten (terreinen, milieuzonering) van de waterbeheerder niet belemmeren.
Het waterschap is waterbeheerder. In het ontwerp is rekening gehouden met obstakelvrije en goed toegankelijke onderhoudsstroken voor al het oppervlaktewater.
Wegen in beheer bij het waterschap Niet van toepassing, de Biezelingseweg valt onder (alleen invullen voor zover van toepassing) beheer van de gemeente Kapelle. * in de bouwfase: Vinden er transporten (grond/bouwmaterialen) plaats over waterschapswegen? * na realisatie: verkeersaantrekkende werking Veroorzaakt uw plan structureel extra verkeer? *na realisatie: bereikbaarheid Omschrijf hoe motorvoertuigen, fietsers en voetgangers uw plan kunnen bereiken. Worden er hiervoor uitwegen gewijzigd of nieuw aangelegd? * na realisatie: parkeren Wordt er op uw eigen terrein geparkeerd? * na realisatie: (ver)bouwen Bent u voornemens om binnen 20 meter van een waterschapsweg een bouwwerk te (ver)bouwen? (zoals een woning of afscheiding (gefundeerd).
Juust
30
Flexwonen Biezelingseweg Kapelle
4.13
Milieu Effect Rapportage
In onderdeel D van de bijlage van het Besluit m.e.r. zijn diverse activiteiten opgenomen waarvoor een m.e.r.-beoordelingsplicht geldt. Hierbij moet beoordeeld worden of er sprake is van (mogelijke) belangrijke nadelige milieugevolgen. Als deze niet uitgesloten kunnen worden geldt een m.e.r.-plicht. In onderdeel D is per activiteit de drempelwaarde benoemd. Als een activiteit voorkomt in onderdeel D en boven de drempelwaarde komt, geldt voor het te nemen besluit een m.e.r.-beoordelingsplicht. Indien er activiteiten plaatsvinden die in onderdeel D zijn opgenomen, maar onder de drempelwaarde blijven, dient er nagegaan te worden of het project grote milieugevolgen heeft. Deze toets dient plaats te vinden aan de hand van de criteria uit bijlage III van de Europese richtlijn m.e.r.. De hoofdcriteria waaraan getoetst moet worden zijn: kenmerken van het project, plaats van het project en kenmerken van het potentiële effect. Het bevoegd gezag dient vervolgens voor de terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan een besluit te nemen of er een MER moet worden opgesteld. De grondslag hiervoor is een vormvrije m.e.r.-beoordeling. In onderdeel D van het Besluit m.e.r. is de activiteit 'stedelijk ontwikkelingsproject' opgenomen met een drempelwaarde van 100 hectare of 2.000 of meer woningen.
Onderhavige ontwikkeling betreft een stedelijk ontwikkelingsproject en daarmee een activiteit die voorkomt in Bijlage D van het Besluit m.e.r. De ontwikkeling ligt ruim onder de drempelwaarde. De activiteit genoemd in onderdeel 11.2 van onderdeel D van de bijlage bij het Besluit m.e.r betreft: "De aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen." Een 'formele' besluit-m.e.r.-beoordeling is dan vereist, indien sprake is van een van de aangewezen besluiten in kolom 4 van de bijlage bij het Besluit m.e.r en indien sprake is van een geval zoals opgenomen in kolom 2. Voor categorie D.11.2 is sprake van een dergelijk geval indien de activiteit betrekking heeft op 1. een oppervlakte van 100 hectare of meer, 2. een aaneengesloten gebied en 2000 of meer woningen omvat, of 3. een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m² of meer betreft. Onderhavige ontwikkeling betreft geen stedelijk ontwikkelingsproject als bedoeld in bovengenoemde activiteit. Gelet op de schaal, tijdelijkheid en locatie van de ontwikkeling kan er gesteld worden dat er geen sprake is van een stedelijk ontwikkelingsproject. Een vormvrije m.e.r-beoordeling is niet noodzakelijk.
4.14
Conclusie
De milieu- en andere sectorale aspecten ten aanzien van het onderhavige plan zijn onderzocht en hierboven toegelicht. Deze aspecten vormen geen belemmering voor de ontwikkeling. Planologische medewerking aan het initiatief ligt dan ook in de rede.
Juust
31
Flexwonen Biezelingseweg Kapelle
Hoofdstuk 5 5.1
Uitvoerbaarheid
Financiële uitvoerbaarheid
Voor bouwplannen zoals die zijn aangewezen in artikel 6.2.1 van het Besluit ruimtelijke ordening is het uitgangspunt dat de gemeenteraad een exploitatieplan vaststelt. Van de verplichting een exploitatieplan vast te stellen kan onder andere worden afgeweken als het verhaal van kosten van de grondexploitatie anderszins is verzekerd, bijvoorbeeld door een anterieure overeenkomst of doordat de verplicht te verhalen kosten zijn verdisconteerd in de grondprijs. In dit geval is er sprake van een bouwplan. Met de initiatiefnemer is een anterieure overeenkomst gesloten. Hierin is vastgelegd dat de gemeente de locatie bouwrijp maakt en dat de woningcorporatie de woningen realiseert en toewijst. De economische uitvoerbaarheid is daarmee aangetoond. De gemeente is zelf initiatiefnemer en draagt daarmee de risico's.
5.2
Maatschappelijke uitvoerbaarheid
Bewonersbijeenkomsten Op 22 maart 2023 is er een bewonersbijeenkomst georganiseerd. De omwonenden en geïnteresseerden werden meegenomen in de ontwikkeling van het project. Er is toelichting gegeven op het plan en er was mogelijkheid om vragen te stellen of opmerkingen te geven. In het proces om te komen tot een omgevingsvergunning wordt er nog een informatieavond georganiseerd. Procedure PM
Juust
32
Flexwonen Biezelingseweg Kapelle
Bijlagen bij toelichting
Juust
33
Flexwonen Biezelingseweg Kapelle
Bijlage 1 Archeologisch onderzoek
Juust
34
Flexwonen Biezelingseweg Kapelle
Biezelinge, Nw Kerkstraat en Biezelingseweg (gem. Kapelle) rapport 684
Biezelinge (gemeente Kapelle), Nieuwe kerkstraat 6 en Biezelingseweg Een Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van boringen
Gerjan Sophie
Colofon ADC Rapport 684 Kapelle Biezelinge, (gem. Kapelle) Nieuwe kerkstraat 6 en Biezelingseweg Een Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van boringen Auteur(: Gerjan Sophie In opdracht van: Gemeente Kapelle Foto’s en tekeningen: ADC-ArcheoProjecten, tenzij anders vermeld © ADC-ArcheoProjecten, Amersfoort, februari 2006 Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers. ADC ArcheoProjecten aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek.
Autorisatie:
dr. E. Lohof ISBN 90-5874-69-76 ADC-ArcheoProjecten Tel 033-299 81 81 Postbus 1513 3800 BM Amersfoort Fax 033-299 81 80 Email info@archeologie.nl
Inhoudsopgave Samenvatting 6 1 Inleiding 7 2 Bureauonderzoek 7 2.1 Methoden 7 2.2 Resultaten Nieuwe Kerkstraat 6 8 Afbakenen van het plangebied en consequenties van het mogelijk toekomstig gebruik (LS01) 8 Beschrijving van de huidige situatie (LS02) 9 Beschrijving van de historische situatie (LS03) 9 Beschrijving van bekende archeologische waarden (LS04) 10 Gespecificeerd verwachtingsmodel (LS05) 10 2.3 Resultaten Biezelingseweg 10 Afbakenen van het plangebied en consequenties van het mogelijk toekomstig gebruik (LS01) 10 Beschrijving van de huidige situatie (LS02) 10 Beschrijving van de historische situatie (LS03) 11 Beschrijving van bekende archeologische waarden (LS04) 11 Gespecificeerd verwachtingsmodel (LS05) 11 3 Inventariserend Veldonderzoek 11 3.1 Methoden 11 Booronderzoek (VS03) 12 Biezelingseweg 12 3.2 Resultaten 12 Booronderzoek (VS03) 12 3.3 Interpretatie 12 4 Conclusies 13 5 Advies 13 Literatuur 14 Lijst van afbeeldingen en tabellen 14 Bijlage 1 Boorgegevens 21
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
ARCHEOLOGISCHE PERIODEN Periode Nieuwe tijd Late-Middeleeuwen Vroege-Middeleeuwen Romeinse tijd IJzertijd Bronstijd Neolithicum (Nieuwe Steentijd) Mesolithicum (Midden Steentijd) Paleolithicum (Oude Steentijd)
1500 1050 450 12 800 2000 5300 8800 300.000
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
na Chr. na Chr. na Chr. voor Chr. voor Chr. voor Chr. voor Chr. voor Chr. voor Chr.
-
Tijd in jaren heden 1500 1050 450 12 800 2000 4900 8800
na Chr. na Chr. na Chr. voor Chr. voor Chr. voor Chr. voor Chr. voor Chr.
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
Administratieve gegevens Soort onderzoek:
Bureau- en booronderzoek
Provincie:
Zeeland
Gemeente:
Kapelle
Plaats:
Biezelinge
Toponiem:
Nieuwe Kerkstraat (1) en Biezelingseweg (2)
Centrumcöordinaten:
55965/388340 (1) en 55795/388720 (2)
Coördinaten plangebied:
Nieuwe Kerkstraat: 55930/388355 56000/388365 55935/388305 56000/388325 Biezelingseweg: 55705/ 388840 55845/388570 55850/388755 55900/388610
Oppervlakte plangebied:
ca. 0.35 ha (1) en ca 2,5 ha (2)
Kaartblad:
48 (65 H)
Onderzoeksmeldingsnr. Archis II:
15500 (1) en 15497 (2)
Onderzoeksnr. Archis II:
13535 (1) en 13536 (2)
Opdrachtgever:
Gemeente Kapelle Dhr. P. Vogel Postbus79 4420 AC Kapelle e-mail: p.vogel@kapelle.nl
Bevoegd Gezag:
Gemeente Kapelle Dhr. P. Vogel Postbus79 4421 AC Kapelle e-mail: p.vogel@kapelle.nl
Adviseur:
provinciaal archeoloog van Zeeland, drs. R.M. van Dierendonck Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland (SCEZ) Postbus 49, 4330 AA Middelburg Tel.: 0118-670780, fax: 0118-670880 e-mail: rm.van.dierendock@scez.nl
Beheer en plaats van documentatie:
Zeeuws Archeologisch Archief (ZAA) Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland (SCEZ) Postbus 49, 4330 AA Middelburg Beheerder: dhr. J.J.B. Kuipers Tel.: 0118-670870, fax: 0118-670880 e-mail: jjb.kuipers@scez.nl
Beheer en plaats van vondsten :
Provinciaal Archeologisch Depot (PAD) Zeeland Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland Armeniaans Schuitvlot 1 4331 NL Middelburg Depotbeheerder: dhr. H. Hendrikse 0118-670879 e-mail: h.hendrikse@zeeland.nl
Complextype : Autorisatie:
niet van toepassing drs. E. Lohof Senior archeoloog ADC ArcheoProjecten BV 033-299818/06-51813358 e-mail: e.lohof@archeologie.nl
ADC ArcheoProjecten-projectnr.:
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
4100840
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
6
Samenvatting In opdracht van de gemeente Kapelle heeft ADC ArcheoProjecten een bureauonderzoek en een inventariserend archeologisch onderzoek uitgevoerd voor het plangebied Biezelingseweg te Biezelinge in de gemeente Kapelle en een bureauonderzoek voor Nieuwe Kerkstraat 6 te Biezelinge, gemeente Kapelle. Nieuwe Kerkstraat De gemeente Kapelle is voornemens nieuwbouw op het erf in het plangebied te realiseren in de vorm van een woonhuis. Het advies is om, indien planaanpassing niet mogelijk blijkt, aan de Nieuwe Kerkstraat proefsleuven aan te leggen om de aanwezigheid van archeologische resten vast te stellen en vervolgens gaafheid, omvang, datering en conservering van archeologische resten te onderzoeken. Hiervoor dient een Programma van Eisen te worden (PvE) te worden opgesteld, dat wordt voorgelegd aan het bevoegd gezag. Om de diepte van de proefsleuf te bepalen dient de te verstoren diepte voor de bouwplannen bekend te zijn. Op basis hiervan kan het noodzakelijk zijn controleboringen binnen de te bebouwen zone uit te voeren om de diepte van niveaus, waarin zich archeologische waarden bevinden, te bepalen. Biezelingseweg Geadviseerd wordt om in het plangebied Biezelingseweg geen aanvullend archeologisch onderzoek uit te voeren.
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
7
1 Inleiding In opdracht van de gemeente Kapelle heeft ADC ArcheoProjecten een bureauonderzoek en een inventariserend archeologisch onderzoek uitgevoerd voor het plangebied Biezelingseweg te Biezelinge in de gemeente Kapelle en een bureauonderzoek voor Nieuwe Kerkstraat 6 te Biezelinge, gemeente Kapelle(afb. 1). In het plangebied Biezelingseweg zal een bergbezinkbassin worden aangelegd. Verdere plannen zijn op dit moment niet voorhanden. Op het erf van het perceel Nieuwe Kerkstraat 6 zal waarschijnlijk een woning worden gebouwd. Het onderzoek was noodzakelijk om te bepalen of bij de bouwactiviteiten de kans bestaat dat archeologische resten in de ondergrond worden aangetast. Voor de behartiging van de archeologische belangen binnen het projectgebieden Nieuwe Kerkstraat 6 en Biezelingseweg te Biezelinge (gemeentee Kapelle) is in de eerste plaats het archeologiebeleid op provinciaal niveau van belang. De uitgangspunten voor het provinciaal beleid ten aanzien van de archeologie staan vermeld in het Streekplan Zeeland 1997, paragraaf 4.9.4 en de nota De kracht van cultuur. Uitgangspunten provinciaal cultuurbeleid 2001-2004 (2000) en de voortgangsrapportage (2002). Archeologie komt aan bod in paragraaf 7.9 van deze nota. Het provinciaal archeologisch beleid is in hoofdlijnen gebaseerd op het nationaal beleid (paragraaf 2.1: Het archeologiebeleid van het Rijk).
Dit beleid is verder aangescherpt in de Nota inzake relatie r.o. en archeologie, vastgesteld door Gedeputeerde Staten van Zeeland op 29 mei 2001. Uitgangspunt van het provinciaal beleid is het streven in het kader van de archeologische monumentenzorg naar een optimaal behoud en beheer van het archeologisch erfgoed. De doelstellingen van het provinciaal beleid is in eerste plaats dus het veiligstellen van archeologisch waardevolle vindplaatsen (behoud in situ). Waar het behoud in de bodem niet mogelijk is moeten deze vindplaatsen op een wetenschappelijk verantwoorde wijze onderzocht worden (behoud ex situ). Indirect is ook het rijksniveau van belang, hierbij gaat het dan vooral om de op handen zijnde implementatie van het Verdrag van Valletta. Op beide niveaus wordt beleid van Archeologische Monumentenzorg (AMZ) gevormd en gehanteerd. In dit beleid staat het behoud en het beheer van archeologische waarden in de bodem als bron van kenis en cultuurbeleving centraal. In het kader daarvan wordt gestreefd naar een volwaardige integratie van archeologie in ruimtelijke planvorming, met het primaire doel aantasting van het archeologisch bodemarchief te voorkomen of te beperken. Daarnaast wordt daar waar mogelijk gestreefd naar inhoudelijke en zelfs visuele inpassing in de herinrichting van gebieden.
Het doel van het bureauonderzoek is het verwerven van informatie over bekende of verwachte archeologische waarden binnen het omschreven gebied. Het doel van het inventariserende veldonderzoek is het aanvullen en toetsen van het gespecificeerde verwachtingsmodel, dat gebaseerd is op het bureauonderzoek. Dit is gebeurd door middel van een booronderzoek voor het plangebied Biezelingseweg.
2 Bureauonderzoek 2.1 Methoden Het bureauonderzoek is uitgevoerd op 13 januari 2006, het booronderzoek vond plaats op 17 en 18 januari 2006. Aan het onderzoek hebben meegewerkt Gerjan Sophie (archeoloog), en Marco Zander (veldassistent). Het is geaccordeerd door Bernard Meijlink (senior archeoloog). Het onderzoek is uitgevoerd conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA), versie 2.2, in het bijzonder de specificaties LS01, LS02, LS03, LS04 en LS05. Het bureauonderzoek wordt gerapporteerd conform LS06. In aanvulling op de geldende Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie wordt het onderzoek uitgevoerd conform de “Handleiding Programma’s van Eisen Zeeland”
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
8
Het onderzoek bestaat uit vijf onderdelen (specificaties LS01 t/m LS05). In de eerste vier onderdelen zijn de volgende werkzaamheden verricht: afbakening plangebied en consequenties van het mogelijk toekomstig gebruik •
beschrijving huidige situatie op grond van de bodem-, geologische en geomorfologische kaart, het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN), luchtfoto’s en gegevens van het DINO-loket van TNO-NITG.
•
beschrijving historische situatie op basis van historisch kaartmateriaal en literatuur
•
beschrijving van bekend archeologische waarden
Deze werkzaamheden leiden tot het opstellen van een gespecificeerd verwachtingsmodel van het gebied (specificatie LS05). Hierin wordt verwoord of archeologische waarden worden verwacht. Indien deze worden verwacht worden de (veronderstelde) eigenschappen van de waarden zo gedetailleerd mogelijk aangegeven. De volgende onderzoeksvragen zijn opgesteld voor het plangebied: • Zijn er (aanwijzingen voor) archeologische waarden in het plangebied aanwezig, en zo ja, wat is naar verwachting de omvang, ligging, aard en datering hiervan? Indien er archeologische waarden aanwezig zijn: • In welke mate worden deze waarden verstoord door realisatie van de geplande bodemingreep? • Hoe kan deze verstoring door planaanpassing tot een minimum worden beperkt? Indien de archeologische waarden niet kunnen worden behouden: • Welke vorm van nader onderzoek is nodig om de aanwezigheid van archeologische waarden en hun omvang, ligging, aard en datering voldoende te kunnen bepalen om te komen tot een selectiebesluit?
2.2 Resultaten Nieuwe Kerkstraat 6 Afbakenen van het plangebied en consequenties van het mogelijk toekomstig gebruik (LS01) Het plangebied Nieuwe Kerkstraat 6 ligt in de dorpskern van Biezelinge (afb 1b). Het plangebied wordt begrensd door de Nieuwe Kerkstraat en aangrenzende percelen. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 0,35 ha. Het onderzochte gebied komt overeen met het plangebied. In het plangebied is op het erf nieuwbouw van een woning gepland. De exacte consequentie wat betreft bodemingrepen was bij het schrijven van dit rapport nog niet bekend, daar concrete bouwplannen nog ontbreken. De consequentie van de voorgenomen ingreep is dat eventuele waardevolle archeologische resten in de ondergrond worden aangetast. Landschapsontwikkeling De geologische opbouw van het gebied is vooral bepaald door een zeespiegelstijging en de beschikbaarheid van sediment. Het einde van de laatste ijstijd word gekenmerkt door een aanzienlijke zeespiegelstijging als gevolg van het afsmelten van de ijskap. Ongeveer 8000 jaar geleden werd zeeland hier voor het eerst door beïnvloed. 1 Aan de rand van de stijgende zee bevond zich een veengebied dat door de landintrekkende zee steeds verder in oostelijke richting werd geschoven. Door de geleidelijke afname in de snelheid van zeespiegelstijging en de beschikbaarheid van veel sediment ontwikkelden de oude duinen en strandwallen zich.
Achter deze duinen ontwikkelde zich opnieuw een veengebied. Vanaf 600 BC nam de mariene invloed in Zeeland weer toe. De oude duinen waren onvoldoende stabiel om de stijgende zeespiegel buiten Nederland te houden en doorbraken vonden steeds vaker plaats. Een massief pakket zeeklei en zanden werd afgezet. In de geulen werd het onderliggende veen weggeërodeerd. Omdat zeer veel zeewater door deze geulen vervoerd werd bevond zich hierin een hoge stroom snelheid. Deze geulen hebben zich daardoor opgevuld met grove zanden. De hoeveelheid water opgeslagen in zand is kleiner dan die opgeslagen in klei of veen. Tijdens de ontwatering ten behoeve van de landbouw trad hier dus veel minder volumereductie op dan in het omliggende
1
Fischer, 1997
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
9
gebied. Geulen werden zo hoger gelegen ruggen in het landschap. Deze hoger gelegen gebieden werden vaak voor bewoning gebruikt. Latere overstromingen hebben deze ruggen vaak met kleiafzettingen afgedekt. Volgens de geomorfologische kaart ligt het plangebied op een dergelijke getij-inversierug. In de bodem heeft zich een poldervaaggrond ontwikkeld.
Soms zijn getij-inversieruggen nog terug te vinden op luchtfoto’s (afb. 5) of op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) vanwege de afwijkende hydrologische situatie en hoogteligging. Analyse van deze bronnen heeft in dit geval echter geen nieuwe inzichten opgeleverd. De volgende aardewetenschappelijke informatie is bekend van het onderzoeksgebied: type informatie Bodemkunde Geologie Geomorfologie
informatie 2 Niet gekarteerd,waarschijnlijk kalkrijke poldervaaggrond 3 Formatie van Naaldwijk, laagpakket van Walcheren 4 Getij-inversierug
Beschrijving van de huidige situatie (LS02) Het plangebied is momenteel bebouwd met de boerderij” Kleinkinderenhof” van de familie Lepoeter. Naast de boerderij en bijbehorende schuren is de rest van het terrein in gebruik als erf. Zowel op het kaartbeeld van het Actueel Hoogtebestand van Nederland (AHN) als op luchtfoto’s zijn geen nadere aanwijzingen gevonden die verband houden met mogelijke archeologische waarnemingen. Beschrijving van de historische situatie (LS03) De historische situatie is op verschillende historische kaarten als volgt: Bron Kadastrale kaart uit 1823 Historische kaart uit 1856- 1858 Historische kaart uit 1914
historische situatie Boerderij Kleinkinderenhof (zie afb. 3) idem idem
Biezelinge behoort tot de oudste dorpen van Zuid-Beveland en bestond vermoedelijk al in de 10de eeuw (900-1000). Het dorp ontleent zijn naam aan een van de vele kreken die het ZuidBevelandse land in die tijd kende, de Biezelinge. Vermoedelijk wordt al in de 11de eeuw een dam in de kreek geslagen waardoor het overstromingsgevaar in de omgeving minder wordt. Een overblijfsel van deze kreek blijft eeuwenlang bekend als het Molenwater. Achter de dam, nu de
2
STIBOKA, 1987: Bodemkaart van Nederland, schaal 1 : 50.000. Blad 48 Oost Middelburg. Wageningen Mulder en anderen, 2003 4 STIBOKA, 1986: Geomorfologische kaart van Nederland 1 : 50000, Blad 48 (gedeeltelijk) Middelburg, Wageningen. 3
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
10
Hoofdstraat, groeit het dorp verder. Biezelinge wordt een belangrijke havenplaats. De dam in de kreek wordt opgenomen in de grote ringdijk van Zuid-Beveland, die na 1134 tot stand komt.5 Over de boerderij / het onderhavige onderzoeksgebied blijkt uit een voorlopig verslag van het gemeente-archief dat het in 1748 in eigendom kwam van Pieter Soutendam6. Dat betekent dat de boerderij er al stond. Hoeveel ouder de boerderij is, is niet aan te geven. Beschrijving van bekende archeologische waarden (LS04) In het onderzoeksgebied zijn de volgende waarden vastgesteld: Bron IKAW AMK waarnemingen ARCHISII
waarde Op de grens van lage en middeklhoge waarde (zie afb. 2) monument 13452 (CMA 65H-030) Geen waarnemingen, wel elders in de omgeving
Specifiek van het plangebied zijn geen archeologische gegevens voorhanden. Ook het ZAA (Zeeuws Archeologisch Archief) kent geen andere gegevens die samenhangen met het onderhavige onderzoeksgebied.7 Het perceel maakt echter wel onderdeel uit van de oude dorpskern van Biezelinge, gewaardeerd als terrein van hoge archeologische waarde (monumentnr 13452, CMA 65H-030). Zoals hierboven reeds vermeld is Biezelinge een van de oudste dorpen van Zuid-Beveland. Gespecificeerd verwachtingsmodel (LS05) Het is bekend dat er bewoning in het kustgebied is geweest vanaf de prehistorie. Dit is in de periode na de laatste ijstijd voordat de invloed van de zee sterk werd (zie paragraaf 2.2, kopje Landschapsontwikkeling). Deze laag is echter minstens 4 m. diep, maar waarschijnlijk veel dieper, begraven onder latere marine sedimenten en veen. Hier blijkt de top van deze pleistocene afzettingen geërodeerd te zijn,8 waardoor de archeologische verwachting voor deze afzettingen laag is. Het is bekend dat er bewoning in het veengebied aanwezig was tijdens de Romeinse tijd. Oxidatie in het veen kan erop wijzen dat er gedurende enige tijd een stabiel oppervlak was waar geen aangroei plaatsvond. Indien geoxideerd veen onder de getij inversierug wordt aangetroffen heeft dat een hoge verwachtingswaarde voor de Romeinse tijd. Het perceel is gelegen op een getij-inversierug.
Dat betekent dat dit een hoge en droge locatie in het landschap was, die zeer geschikt was voor bewoning. De archeologische verwachtingswaarde voor het plangebied is dan ook hoog voor Middeleeuwen en Nieuwe tijd. Een voorganger van de huidige boerderij is daarbij een mogelijkheid.
2.3 Resultaten Biezelingseweg Afbakenen van het plangebied en consequenties van het mogelijk toekomstig gebruik (LS01) Het plangebied Biezelingseweg ligt aan de rand van de dorpskern van Biezelinge (afb. 1b). Het plangebied wordt begrensd door de Nieuwe Kerkstraat en aangrenzende percelen. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 2,5 ha. Het onderzochte gebied komt overeen met het plangebied. In het plangebied is een bergbezinkbassin en bijbehorend riool gepland. De consequentie hiervan is dat een gebied met een oppervlakte tussen 1100 en 1500 m2 wordt vergraven. De consequentie van de voorgenomen ingreep is dat eventuele waardevolle archeologische resten in de ondergrond worden aangetast. Beschrijving van de huidige situatie (LS02) Het plangebied is momenteel in gebruik als grasland. De volgende aardewetenschappelijke informatie is bekend van het onderzoeksgebied: type informatie
informatie
5
Verslag M. Zuidhof, archief Kapelle Idem. Mededeling J.J.B. Kuipers, per e-mail 8 ARCHIS II, deze bron bevat een kaartlaag “top pleistoceen”. 6 7
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
11
type informatie Bodemkunde Geologie Geomorfologie
informatie 9 Knippige poldervaaggrond 10 Formatie van Naaldwijk, laagpakket van Walcheren 11 Getij-inversierug
Het kopje landschapsontwikkeling in paragraaf 2.2 is ook van toepassing op het plangebied Biezelingseweg. Beschrijving van de historische situatie (LS03) De historische situatie is op verschillende historische kaarten als volgt: Bron Kadastrale kaart uit 1823 Historische kaart uit 1856-1858 Historische kaart uit 1914
historische situatie Buitengebied, delen van drie percelen in sectie B (zie afb. 3) Grasland met mogelijk boomgaard boomgaard
Beschrijving van bekende archeologische waarden (LS04) In het onderzoeksgebied zijn de volgende waarden vastgesteld: Bron IKAW AMK waarnemingen ARCHISII ZAA
waarde Deels hoge deels middelhoge waarde (zie afb. 2) Geen AMK terrein, Geen waarnemingen, wel in de nabijheid 12 Geen gegevens bekend
Het onderzoeksgebied is te zien op afb. 2. Daar op is de IKAW afgebeeld met daarop de in ARCHIS bekende waarnemingen en de AMK-terreinen. In 2004 is door RAAP een onderzoek uitgevoerd voorafgaand aan de uitbreiding van de begraafplaats direct ten westen van het huidige plangebied. Tijdens dit onderzoek zijn geen aanwijzingen gevonden voor archeologische resten in het gebied.13 In 2005 is ten westen van het onderhavige plangebied een onderzoek uitgevoerd door BAAC voor het plangebied Kapelle-Zuid/Biezelinge-West. Voor zeven vindplaatsen wordt een vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven aanbevolen. Voor het overige deel van het onderzoeksgebied wordt geen vervolgonderzoek aanbevolen.14 Gespecificeerd verwachtingsmodel (LS05) Zoals hierboven beschreven waren kreekruggen, ook getij-inversieruggen genoemd, zeer geschikt voor bewoning. De beschrijving uit het verwachtingsmodel, zoals geformuleerd voor de Nieuwe Kerkstraat is ook van toepassing op het plangebied Biezelingseweg.
3 Inventariserend Veldonderzoek 3.1 Methoden De methoden toegepast bij het Inventariserend Veldonderzoek zijn conform de KNA, versie 2.2, 2005, in het bijzonder specificaties VS03 (booronderzoek) en conform de richtlijnen van de Provincie Zeeland, zoals verwoord in de Handleiding Programma’s van Eisen Zeeland. Het terrein aan de Biezelingseweg is niet onderzocht door middel van een veldkartering omdat het grasland betrof (slechte vondstzichtbaarheid) en geen sloten waren waarvan de kanten kunnen worden geïnspecteerd en er zijn ook geen molshopen gesignaleerd. Conform de richtlijnen van de provincie worden op getij-inversieruggen per hectare tien dubbele boringen gezet met een Edelmanboor met een doorsnede van 12 cm. Gepoogd is het vereiste aantal boringen tot 4 m. door te zetten met een 3 cm guts. Door het aanwezige grondwater is het niet gelukt dieper te komen dan 3,20 m. Om de diepere bodemopbouw toch goed te kunnen beoordelen, zijn bij TNO-NITG boorstateen aangevraagd uit de directe omgeving. Daaruit blijkt dat de (siltige) zandafzettingen tenminste tot die diepte doorgaan.
9
STIBOKA, 1987: Bodemkaart van Nederland, schaal 1 : 50.000. Blad 48 Oost Middelburg. Wageningen Mulder en anderen, 2003 11 STIBOKA, 1986: Geomorfologische kaart van Nederland 1 : 50000, Blad 48 (gedeeltelijk) Middelburg, Wageningen. 12 Mededeling J.J.B Kuipers, per e-mail 13 Schiltmans, 2004 14 Hijma, 2005 10
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
12
Het erf aan de Nieuwe Kerkstraat was deels verhard en deels als tuin in gebruik. Ook hier is sprake van een slechte vondstzichtbaarheid. Booronderzoek (VS03) Nieuwe Kerkstraat Conform de richtlijnen van de Provincie Zeeland, zoals verwoord in de Handleiding Programma’s van Eisen Zeeland is besloten geen booronderzoek uit te voeren aan de nieuwe Kerkstraat. Stadsen dorpskernen die als terrein van hoge archeologische waarde zijn opgenomen op de AMK van Zeeland bevatten in vele gevallen resten van een eeuwenlange bewoningsgeschiedenis. Dit houdt in dat zich vele archeologische resten en sporen bevinden in een complexe stratigrafie en een vaak dik archeologische pakket. Inventariserend veldonderzoek met boringen in kernen van hoge archeologische waarde is dan ook in slechts enkele gevallen zinvol. Om deze reden is geen booronderzoek op de locatie van Nieuwe kerkstraat 6 uitgevoerd. Biezelingseweg In het plangebied Biezelingseweg zijn 26 grondboringen uitgevoerd met als doel het vaststellen van de aan- of afwezigheid van archeologische indicatoren, de mate van verstoring en de bodemopbouw. Archeologische indicatoren zijn bijvoorbeeld fragmenten aardewerk, houtskool, verbrande klei, (on)verbrand bot en andere insluitsels die van nature niet in de bodem voorkomen.
Daarnaast kunnen bodemverkleuringen, bijvoorbeeld veroorzaakt door fosfaatverbindingen, een indicatie vormen voor bewoning in het verleden. De boringen zijn geplaatst in een grid bestaande uit parallelle raaien met een afstand van 40 m. Hiervan is vanwege de vorm van het perceel afgeweken bij boring 11, 12 en 13. Deze boringen liggen 10 m oostelijker dan de rest van de raai en daarmee op 30 m van de volgende raai. Binnen een raai zijn de boringen geplaatst om de 30 m. Tevens is op de plaats van het geplande bergbezinkbassin nog een extra boring gezet. De boringen zijn zodanig geplaatst dat zij verspringen ten opzichte van die in de aangrenzende raai en zijn uitgevoerd met een 12 cm edelmanboor en een 3 cm guts. De boringen zijn gezet tot 1,20 m., een viertal boringen is met de guts verdiept tot maximaal 3,20 m. onder maaiveld in verband met het aanwezige grondwater. De bodemtextuur en archeologische indicatoren zijn beschreven volgens SBB 5.1 van het NITG-TNO waarin ondermeer de standaard classificatie van bodemmonsters volgens NEN5104 wordt gehanteerd. De X- en Y-coördinaten zijn bepaald aan de hand van de locale topografie. De hoogte van het maaiveld ter plaatse van de boringen is bepaald aan de hand van de topografische kaartserie 1 : 25.000.
3.2 Resultaten Booronderzoek (VS03) De locatie van de boringen is weergeven in afbeelding 4. Het booronderzoek heeft enkel betrekking op plangebied Biezelingseweg. De opbouw van het profiel in de boringen is als volgt. Tussen 3,2 m –mv en gemiddeld 0,9 m-mv bevindt zich matig tot zwak siltig, ijzerhoudend, kalkrijk geelgrijs zand. Daarboven bevindt zich een licht tot sterk zandig, grijsbruin kalkloos, ijzerhoudend kleipakket. In het booronderzoek zijn, behoudens enkele puinspikkels in de bouwvoor van enkele boringen (zie bijlage 1), een brokje baksteen in de bouwvoor van boring 22 en een brokje natuursteen in de bouwvoor van boring 20, geen indicatoren gevonden die wijzen op archeologische sporen in de bodem.
3.3 Interpretatie De zandige afzetting in de boringen wijzen op een afzetting met redelijk hoge stroomsnelheid. Dit komt overeen met de afzettingen van een kreek. De hoeveelheid water opgeslagen in zand is kleiner dan die opgeslagen in klei of veen. Door ontwatering trad hier dus veel minder volumereductie op dan in het omliggende gebied. Nadat de kreek inactief is geworden, is hier door de verschillende volumereductie een omkering van het reliëf opgetreden, een kreekrug of getij- inversierug. Uit de boringen zijn geen aanwijzingen gekomen om op deze locatie van de getij-inversierug archeologische resten van voormalige bewoning te vermoeden.
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
13
4 Conclusies Zijn er (aanwijzingen voor) archeologische waarden in het plangebied aanwezig en, zo ja, wat is naar verwachting de omvang, ligging, aard, datering en waardestelling hiervan? In het uitgevoerde onderzoek aan de Biezelingseweg zijn geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van archeologische waarden gevonden. Wat betreft Nieuwe Kerkstraat 6; hier is sprake van een boerderij die aantoonbaar teruggaat tot 1748 en waarschijnlijk ouder is. Boerderij en erf behoren tot een dorpskern met hoge archeologische waarde (monumentnr 13452 (CMA 65H-030)) en zijn daarom archeologisch interessant. In welke mate worden deze waarden verstoord door realisatie van de geplande bodemingreep? Aan de Nieuwe Kerkstraat wordt mogelijk een huis gebouwd op het huidige erf. Dit leidt tot verstoring. Voor de Biezelingseweg zijn geen archeologische waarden aangetroffen en kunnen dus geen waarden verstoord worden. Hoe kan deze verstoring door planaanpassing tot een minimum worden beperkt? Planaanpassing aan de Nieuwe Kerkstraat lijkt geen optie, aangezien de gehele dorpskern tot het gebied van hoge archeologische waarde behoort. Voor de Biezelingseweg is deze vraag niet relevant.
Indien de eventuele archeologische waarden niet kunnen worden behouden: Welke vorm van nader onderzoek is nodig om de aanwezigheid van archeologische waarden en hun omvang, ligging, aard en datering voldoende te kunnen bepalen om te komen tot een selectiebesluit? Conform de richtlijnen van de Provincie Zeeland, zoals verwoord in de Handleiding Programma’s van Eisen Zeeland is besloten geen booronderzoek uit te voeren aan de nieuwe Kerkstraat. Stadsen dorpskernen die als terrein van hoge archeologische waarde zijn opgenomen op de AMK van Zeeland bevatten in vele gevallen resten van een eeuwenlange bewoningsgeschiedenis. Dit houdt in dat zich vele archeologische resten en sporen bevinden in een complexe stratigrafie en een vaak dik archeologische pakket met veel puin. Met boringen kan geen onderscheid worden gemaakt tussen puinlagen en fundamenten in situ. Ook kunnen uit antropogene pakketten met boringen geen goede stratigrafische informatie worden verkregen. Inventariserend veldonderzoek met boringen in kernen van hoge archeologische waarde is dan ook in slechts enkele gevallen zinvol. Om deze reden is geen booronderzoek op de locatie van Nieuwe kerkstraat 6 uitgevoerd.
Op basis van het bureauonderzoek en de AMK, gecombineerd met de Handleiding Programma’s van Eisen Zeeland lijkt proefsleuvenonderzoek voorafgaand aan de bouw van de nieuwe woning aan de Nieuwe Kerkstraat de meest geschikte methode. Eventueel zou, gezien de verhoudingsgewijs beperkte bodemingreep voor de bouw van een woning, een ‘opgraving met beperking’ (begeleiding) bij de civieltechnische bodemingrepen worden uitgevoerd, indien het bevoegd gezag hiermee akkoord gaat. Voor de Biezelingseweg is dit niet relevant.
5 Advies Nieuwe Kerkstraat De gemeente Kapelle is voornemens nieuwbouw op het erf in het plangebied te realiseren in de vorm van een woonhuis. Het advies is om, indien planaanpassing niet mogelijk blijkt, aan de Nieuwe Kerkstraat proefsleuven aan te leggen om de aanwezigheid van archeologische resten vast te stellen en vervolgens gaafheid, omvang, datering en conservering van archeologische resten te onderzoeken. Hiervoor dient een Programma van Eisen te worden (PvE) te worden opgesteld, dat wordt voorgelegd aan het bevoegd gezag. Om de diepte van de proefsleuf te bepalen dient de te verstoren diepte voor de bouwplannen bekend te zijn. Op basis hiervan kan het noodzakelijk zijn controleboringen binnen de te bebouwen zone uit te voeren om de diepte van niveaus, waarin zich archeologische waarden bevinden, te bepalen. Biezelingseweg Geadviseerd wordt om in het plangebied Biezelingseweg geen aanvullend archeologisch onderzoek uit te voeren. Het is echter niet volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied toch nog archeologische resten voorkomen. Het verdient daarom wel aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij het bevoegd gezag, zoals aangegeven in de Monumentenwet 1988, artikel 47, lid 1.
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
14
Literatuur BOSCH, J.H.A., 2005: Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode, Versie 5.2., Utrecht (TNO-rapport, NITG 05-043-A). HIJMA, M. P.,2005: Kapelle, Donkerwegje-Rijksweg N289-Zuidhoeksebaantje, toponiem Kapellezuid/Biezelinge-West: Inventariserend archeologische veldonderzoek, Karterende fase, ’sHertogenbosch (BAAC-rapport 05.072) MULDER, E.F.J. DE, M.C. GELUK, I. RITSEMA, W.E. WESTERHOF & TH.E. WONG (RED.), 2003: De ondergrond van Nederland: Geologie van Nederland, Nederlands Instituut voor Toegepaste Geowetenschappen TNO, Groningen/Houten. NEDERLANDS NORMALISATIE-INSTITUUT, 1989: Geotechniek: classificatie van onverharde grondmonsters. NEN 5104. Delft. SCHILTMANS, D., 2004: Plangebied Biezelingseweg, gemeente Kapelle een inventariserend archeologisch onderzoek, Amsterdam (RAAP-notitie 704) TOL, A., P. VERHAGEN, A. BORSBOOM & M. VERBRUGGEN, 2004: Prospectief boren. Een studie naar de betrouwbaarheid en toepasbaarheid van booronderzoek in de prospectiearcheologie, Amsterdam (RAAP rapport, 1000).
Lijst van afbeeldingen en tabellen Afb. 1 Locatie van het onderzoeksgebied Afb. 1.b Ligging en begrenzing van het plangebied Afb. 2. Indicatieve Kaart Archeologische Waarden, AMK-terreinen en ARCHIS-meldingen Afb. 3. Kadastrale kaart of minuutplan uit 1823 Afb. 4. Boorpuntenkaart
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
15
395000
SINT SINT SINTMAARTEN MAARTE MAARTE MAARTE
WILHELMINADORP WILHELMINADORP WILHELMINADORP WILHELMINADORP WILHELMINADORP WILHELMINADORP
KATTENDIJKE KATTENDIJKE KATTENDIJKE KATTENDIJKE KATTENDIJKE WEMELDINGE WEMELDINGE WEMELDINGE WEMELDINGE WEMELDINGE WEMELDINGE
Goes Goes Goes
390000
KLOETINGE KLOETINGE KLOETINGE KLOETINGE KLOETINGE KLOETINGE
Yerseke Yerseke Yerseke Yerseke Kapelle Kapelle Kapelle
Biezelinge Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
'S-HEER ABTSKERKE 'S-HEER ABTSKERKE 'S-HEER ABTSKERKE 'S-HEERABTSKERKE 'S-HEER 'S-HEER ABTSKERKE 'S-HEER ABTSKERKE 'S-HEER
SCHORE SCHORE SCHORE SCHORE SCHORE SCHORE
's 's Gravenpolder Gravenpolder 's
NISSE NISSE NISSE NISSE NISSE NISSE NISSE NISSE
385000
HANSWEERT HANSWEERT HANSWEERT HANSWEERT HANSWEERT HANSWEERT
KRUININGEN KRUININGEN KRUININGEN KRUININGEN KRUININGEN KRUININGEN OOSTDIJK OOSTDIJK OOSTDIJK OOSTDIJK OOSTDIJK OOSTDIJK
N N N N N N
KWADENDAMME KWADENDAMME KWADENDAMME KWADENDAMME KWADENDAMME KWADENDAMME KWADENDAMME KWADENDAMME
HOEDEKENSKERKE HOEDEKENSKERKE HOEDEKENSKERKE HOEDEKENSKERKE HOEDEKENSKERKE HOEDEKENSKERKE
WAARDE WAARDE WAARDE WAARDE WAARDE WAARDE 10000m 000000
OUDELANDE OUDELANDE OUDELANDE OUDELANDE OUDELANDE OUDELANDE
BAARLAND BAARLAND BAARLAND BAARLAND BAARLAND BAARLAND
50000
55000
60000
65000
Kapelle Biezelinge - Biezelingseweg en Nieuwe Kerkstraat Locatie van het onderzoeksgebied bron: Geodan
Afb. 1.
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
16
104
2
106
10 t/m 18
108
110 1 t/m 9
79
388750
140
142
138
136
134
132
130
128
Vr oo
nla
nd
se
we
126
g
124 59 122
120 57 55
Bi
ez
eli
ng
53 se
we g
51
Noord
49
straa t
47
30
45
43 41
39 7 65 63
2a 61a 5
Bi ez eli ng se we g
59b
2
4
61
6 8
straa e Kerk Nieuw
3
6
t
10
34 32
Biezel
eg ingsew 30
12
Ka
Ka
lle pe
rie
4
pe lle rie
1 59a
1
59
9
2
2
37
3
2 4 7 11
1
lde Gi
3
tra ns
at
6
3
28
7
35
1 8
57
1
8
388500
5
5
33
5
1a 2 20
9 7
10
9
12
26 31
11
55 24a
13
35
4
13
11
15
6
1b
22
31
aat kensstr Waarde
18 17 20
10
7
19 12
9
27
19
28 21
20
26
47 23
21 14
25a
45
24
43
25 27
28
29
17
41
27
20
25
23
30 Noord
37
33
Lingest
31
34
35
23
36 31
39 26
37
25
12
33
37
18
straat
33
24
35
35
32
raat
22 21
20 23 14
29
19
27 22
16
39
31
24
25
t Kerkstraa
26 25 18
18
Nieuwe
23 16
13 15
28a
49
22
11
N N N
22
17 15
5
33
37
41
16
13
8
3
39
15
51
eg rdew Paa
29
24
53
14
16
38
17 41
39
28
27
40
15
10
29
41
29
42 30
43
13
27
31
14
43 32
44
33
25
10a
11
45
12
46
aat Gildenstr
35
34
37
36
23
47
9
8
10
21
7 2
39
8 19
4 38
8
41
6
47 17
6
40
0
100m
43 45
5 6
21 47
19
15
t lstraa Schoo
49
3 17
51
7
kplein kenshoe Waarde
5
3
4
9 13
11
7
5
Schelpenweg
11
1 55
4
6
13
9
15
53
3 9
4
49
57 51
55750
56000
Kapelle Biezelinge Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg Ligging en begrenzing van het plangebied Biezelingseweg
Nieuwe Kerkstraat
Afb . 1b
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
432500
435000
17
430000
N N N N N N
0
1000m
145000
147500
150000
Kapelle Biezelinge Biezelingseweg en Nieuwe Kerkstraat ARCHIS-meldingen en archeologische monumenten op de Indicatieve Kaart Archeologische Waarden Legenda
ARCHIS-meldingen Hoge indicatieve archeologische waarde Middelhoge indicatieve archeologische waarde Lage indicatieve archeologische waarde Niet gewaardeerd Water Bebouwd gebied Archeologisch monument Locatie van het onderzoeksgebied
Paleolithicum Mesolithicum Neolithicum Bronstijd IJzertijd Vroeg-Romeinse tijd Midden-Romeinse tijd Laat-Romeinse tijd Vroege Middeleeuwen Late Middeleeuwen Nieuwe Tijd Recent Datering onbekend
Afb. 2.
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
18
Afb 3 Kadastrale kaart of minuutplan uit 1823 (bron: www.dewoonomgeving.nl) Plangebied Biezelingseweg (links) en Nieuwe Kerkstraat
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
19 ng el
4
102
00
00
00
43
104
2
10 t/m 18
106
11
108 110 1 t/m 9
00
00
22 55
79
88
33 66
142
388750
99
44
10 10
138
77 16 16 22 22 11 11 14 14
00
00
17 17
23 23
59
12 12 15 15
57
18 18
55
24 24
53
13 13
51
Noord
26 26
49
straa
19 19
47
t
25 25
45 43
20 20
41
00
00
39
N N N N N N
2a Bie ze lin gs
ew eg
61a 59b
21 21
2
4
65
63
61
6
we Nieu
3
t straa Kerk
34
0
50m
Biezel
32
eg ingsew 30
1 1
59a 59
3
00
00
00
2
2
37
55750
Kapelle Biezelinge Biezelingseweg Boorpuntenkaart
Afb. 4
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
388500
388750
20
N N N N N
250m
388250
0
55500
55750
56000 SB 29 -04 -2 00 5
Kapelle Biezelinge-Nieuwe Kerkstraat (Z) en Biezelingseweg (N) Luchtfoto van onderzoeksgebied Afb. 5
ADC ArcheoProjecten Rapport 684
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
kleur
kalkgehal te
sterk zandig
bruin; grijs-;
kalkloos
60 100 120 185
100 120 185 230
klei zand zand zand
zwak zandig matig siltig matig siltig sterk siltig
bruin; grijs-; licht-; kalkloos grijs; geel-; kalkrijk grijs; kalkarm grijs; donker-; kalkloos
0 50 80
50 80 120
klei klei zand
sterk zandig zwak zandig matig siltig
bruin; grijs-; bruin; grijs-; geel; grijs-;
kalkloos kalkloos kalkrijk
weinig roestvlekken weinig roestvlekken spoor roestvlekken
0 60 80
60 80 120
klei klei zand
sterk zandig zwak zandig matig siltig
matig fijn
bruin; grijs-; bruin; grijs-; grijs; geel-;
kalkloos kalkloos kalkrijk
weinig roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken
0 50 85 105
50 85 105 120
klei klei klei zand
sterk zandig zwak zandig sterk zandig matig siltig
matig fijn
bruin; grijs-; bruin; grijs; bruin; grijs-; grijs; geel-;
kalkloos kalkloos kalkarm kalkrijk
weinig roestvlekken weinig roestvlekken spoor roestvlekken weinig roestvlekken
0 30 50 80
30 50 80 120
klei klei zand zand
zwak zandig matig zandig matig siltig zwak siltig
matig fijn matig fijn
grijs; bruin-; bruin; grijs-; grijs; geel-; grijs;
kalkloos kalkloos kalkrijk kalkrijk
weinig roestvlekken veel roestvlekken weinig roestvlekken spoor roestvlekken
0 35 75
35 75 120
klei klei zand
matig zandig sterk zandig matig siltig
matig fijn
bruin; grijs-; bruin; rood-; grijs; geel-;
kalkloos kalkloos kalkrijk
spoor roestvlekken veel roestvlekken veel roestvlekken
0 35 50 80
35 50 80 120
klei klei klei zand
zwak zandig; zwak humeus matig siltig sterk zandig matig siltig matig fijn
grijs; donker-; bruin; rood-; bruin; geel-; geel; grijs-;
kalkloos kalkloos kalkloos kalkrijk
spoor roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken
0 35 55 75
35 55 75 120
klei klei klei zand
zwak zandig zwak zandig sterk zandig matig siltig
grijs; bruin-; donker-; bruin; rood-; bruin; geel-; grijs; geel-;
kalkloos kalkloos kalkloos kalkrijk
spoor roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken
0
35
klei
zwak zandig
grijs; bruin-;
kalkloos
spoor roestvlekken
overig
bijmengi ng
klei
antropog ene bijmengi ngen
grondsoo rt
60
nieuwvor mingen
ondergre ns (cm onder mv)
0
zandmed iaan
bovengre ns (cm onder mv)
nummer
Bijlage 1 Boorgegevens
1 ADC ArcheoProjecten rapport 684
matig fijn matig fijn matig fijn
spoor roestvlekken; spoor mangaanconcreties weinig roestvlekken
2
3
4
5 veel rode vlekken
7
weinig gele vlekken
8
matig fijn
weinig gele vlekken
9
21
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
6
klei klei zand
zwak zandig matig zandig matig siltig
0 60 80 100
60 80 100 120
klei klei klei zand
sterk zandig zwak zandig matig zandig matig siltig
0 55 75 95 160
55 75 95 160 320
klei klei klei zand zand
sterk zandig zwak zandig matig zandig matig siltig matig siltig
0 50
50 75
klei klei
sterk zandig zwak zandig
75 95
95 120
klei zand
zwak zandig matig siltig
0 45 65 80
45 65 80 120
klei klei klei zand
sterk zandig zwak zandig matig zandig matig siltig
0 40 80 90
40 80 90 120
klei klei klei zand
sterk zandig zwak zandig matig zandig matig siltig
0 40 65 90
40 65 90 120
klei klei klei zand
sterk zandig zwak zandig matig zandig matig siltig
kalkloos kalkrijk
spoor roestvlekken weinig roestvlekken
matig fijn
grijs; bruin-; donker-; bruin; geel-; bruin; grijs-;
kalkloos kalkloos kalkrijk
spoor roestvlekken spoor roestvlekken weinig roestvlekken
matig fijn
bruin; grijs-; kalkloos bruin; grijs-; licht-; kalkloos geel; grijs-; kalkarm geel; grijs-; kalkrijk
spoor roestvlekken spoor roestvlekken spoor roestvlekken weinig roestvlekken
bruin; grijs-; bruin; grijs-; bruin; grijs-; grijs; geel-; grijs;
kalkloos kalkloos kalkloos kalkrijk kalkrijk
spoor roestvlekken; spoor mangaanconcreties spoor roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken
bruin; grijs-; bruin; grijs-;
kalkloos kalkloos
matig fijn
bruin; geel-; grijs; geel-;
kalkloos kalkrijk
spoor roestvlekken; spoor mangaanconcreties weinig roestvlekken veel roestvlekken; spoor mangaanconcreties weinig roestvlekken
matig fijn
grijs; bruin-; donker-; bruin; grijs-; bruin; grijs-; bruin; geel-;
kalkloos kalkloos kalkloos kalkrijk
spoor roestvlekken weinig roestvlekken spoor roestvlekken weinig roestvlekken
matig fijn
grijs; bruin-; donker-; bruin; grijs-; bruin; geel-; grijs; geel-;
kalkloos kalkloos kalkarm kalkrijk
spoor roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken
matig fijn
bruin; grijs-; donker-; bruin; grijs-; bruin; geel-; grijs; geel-;
kalkloos kalkarm kalkarm kalkrijk
spoor roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken
overig
40 75 120
matig fijn
donker-; bruin; geel-; grijs; geel-;
antropog ene bijmengi ngen
0 40 75
nieuwvor mingen
bijmengi ng zwak zandig matig siltig
kalkgehal te
grondsoo rt klei zand
kleur
ondergre ns (cm onder mv) 70 120
zandmed iaan
bovengre ns (cm onder mv)
nummer
35 70 10 ADC ArcheoProjecten rapport 684
weinig gele vlekken
11
12
matig fijn
13
15
16
weinig schelpmateriaal
17
22
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
14
kalkgehal te
nieuwvor mingen
matig zandig
grijs; bruin-; donker-;
kalkarm
spoor roestvlekken
klei klei zand
zwak zandig sterk zandig matig siltig
matig fijn
bruin; grijs-; grijs; geel-; grijs; geel-;
kalkrijk kalkrijk kalkrijk
weinig roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken
40 85 120
klei klei zand
sterk zandig zwak zandig matig siltig
matig fijn
grijs; bruin-; donker-; bruin; grijs-; grijs; licht-;
kalkrijk kalkrijk
weinig roestvlekken weinig roestvlekken
0
40
klei
sterk zandig; zwak humeus
grijs; bruin-; donker-;
kalkloos
40
85
klei
zwak zandig
bruin; grijs-;
kalkrijk
85 95
95 120
klei zand
sterk zandig matig siltig
matig fijn
bruin; grijs-; grijs; geel-;
kalkrijk kalkrijk
spoor roestvlekken weinig roestvlekken; spoor mangaanconcreties weinig roestvlekken; spoor mangaanconcreties weinig roestvlekken
0 45 70
45 70 120
klei klei zand
sterk zandig matig zandig sterk siltig
matig fijn
grijs; bruin-; donker-; bruin; geel-; grijs; geel-;
kalkloos kalkrijk kalkrijk
spoor roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken
0
40
klei
sterk zandig
grijs; bruin-; donker-;
kalkloos
40 70 110 130
70 110 130 150
klei zand klei zand
sterk zandig sterk siltig sterk zandig matig siltig
bruin; geel-; grijs; geel-; grijs; geel-; grijs; geel-;
kalkrijk kalkrijk kalkrijk kalkrijk
spoor roestvlekken weinig roestvlekken; spoor mangaanconcreties weinig roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken
150
320
zand
sterk siltig
grijs;
kalkrijk
weinig roestvlekken
0
60
klei
sterk zandig
bruin; grijs-;
kalkloos
spoor roestvlekken
klei klei zand
zwak zandig matig zandig matig siltig
0 40 70 95
40 70 95 120
klei klei klei zand
matig zandig zwak zandig zwak zandig matig siltig
0
50
klei
50 70 90
70 90 120
0 40 85
overig
kleur
spoor roestvlekken spoor roestvlekken weinig roestvlekken weinig roestvlekken
60 95 120
antropog ene bijmengi ngen
zandmed iaan
kalkloos kalkloos kalkrijk kalkrijk
bijmengi ng
matig fijn
bruin; grijs-; donker-; bruin; grijs-; bruin; geel-; grijs; geel-;
grondsoo rt
weinig roestvlekken weinig roestvlekken
ondergre ns (cm onder mv)
kalkloos kalkrijk kalkrijk
bovengre ns (cm onder mv)
nummer
matig fijn
bruin; grijs-; donker-; bruin; geel-; grijs; geel-;
0 60 95
weinig schelpmateriaal
18 ADC ArcheoProjecten rapport 684
spoor puinresten spoor puinresten
weinig schelpmateriaal weinig schelpmateriaal
19 weinig schelpmateriaal weinig gele vlekken; weinig schelpmateriaal
20 Vondstnr 1 weinig gele vlekken
21
weinig gele vlekken; weinig schelpmateriaal
22 spoor baksteen
Vondstnr 2: brokje baksteen
23
matig fijn
zeer fijn
gestaakt op leeglopen boor
24
23
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
weinig gele vlekken
nieuwvor mingen
matig fijn
bruin; grijs-; donker-; bruin; geel-; bruin; geel-;
kalkloos kalkrijk kalkrijk
spoor roestvlekken spoor roestvlekken weinig roestvlekken
zwak zandig
bruin; grijs-; donker-;
kalkloos
spoor roestvlekken
klei zand
sterk zandig sterk siltig
bruin; geel-; grijs; geel-;
kalkrijk kalkrijk
weinig roestvlekken weinig roestvlekken
zand
matig siltig
grijs; donker-;
kalkrijk
spoor roestvlekken
zwak zandig matig zandig
150
300
zand
matig siltig
0 55 75
55 75 120
klei klei zand
matig zandig zwak zandig sterk siltig
0
45
klei
45 75
75 165
165
290
overig
kalkgehal te
spoor roestvlekken
klei klei
antropog ene bijmengi ngen
kleur
kalkrijk
110 150
zandmed iaan
grijs;
bijmengi ng
zeer fijn
grondsoo rt
spoor roestvlekken spoor roestvlekken
ondergre ns (cm onder mv)
kalkloos kalkrijk
bovengre ns (cm onder mv)
nummer ADC ArcheoProjecten rapport 684
donker-; grijs; bruin-; bruin; geel-;
60 110
weinig schelpmateriaal gw op 170gestaakt op leeglopen boor
25
26
matig fijn
weinig grijze vlekken; basis geleidelijk gestaakt wegens leeglopenboor
24
Kapelle Biezelinge , Nieuwe Kerkstraat en Biezelingseweg
Bijlage 2 Verkennend bodemonderzoek
Juust
60
Flexwonen Biezelingseweg Kapelle
VERKENNEND BODEMONDERZOEK VOLGENS NEN 5740 BIEZELINGSEWEG ONG. TE KAPELLE
Opdrachtgever
:
Juust B.V. T.a.v. dhr. R. Lobbezoo Goessestraatweg 17a 4421 AD te Kapelle
Vestiging
:
ABO-Milieuconsult B.V. Amundsenweg 29 4462 GP Goes tel. +31 (0)113 362280
Projectnummer Periode onderzoek Datum rapportage
: : :
ANL23-7663 Maart 2023 4 april 2023
INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING ...................................................................................................................................... 3 1
INLEIDING ........................................................................................................................................ 5
2
VOORONDERZOEK ......................................................................................................................... 6
3
4
5
2.1
Algemene bodem- en locatiegegevens .................................................................................... 6
2.2
Historische kaarten, luchtfoto’s en overig beeldmateriaal ........................................................ 7
2.3
Eerder uitgevoerd bodemonderzoek......................................................................................... 7
2.4
Bodemsamenstelling en geohydrologische situatie .................................................................. 7
2.5
Interpretatie verwachte milieuhygiënische bodemkwaliteit ..................................................... 10
2.6
Conclusies met betrekking tot het vooronderzoek .................................................................. 11
VELDWERKZAAMHEDEN ............................................................................................................. 12 3.1
Opzet veldwerkzaamheden .................................................................................................... 12
3.2
Resultaten veldonderzoek ...................................................................................................... 12
LABORATORIUMONDERZOEK .................................................................................................... 12 4.1
Opzet laboratoriumonderzoek ................................................................................................. 14
4.2
Resultaten laboratoriumonderzoek/toetsingskader ................................................................ 15
4.3
Toetsingstabellen grond en grondwater.................................................................................. 15
4.4
Overschrijdingstabellen grond en grondwater ........................................................................ 15
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ........................................................................................... 17 5.1
Conclusies ............................................................................................................................... 17
5.2
Aanbevelingen ........................................................................................................................ 17
TABELLEN TABEL 2.1: TABEL 2.2: TABEL 3.1: TABEL 3.2: TABEL 4.1: TABEL 4.2: TABEL 4.3:
Algemene bodem- en locatiegegevens Conclusie en hypothese vooronderzoek Verrichte veldwerkzaamheden Peilbuisgegevens Overzicht samenstelling (meng)monsters en analyseparameters Overschrijdingstabel grond Overschrijdingstabel grondwater
BIJLAGEN BIJLAGE 1a: BIJLAGE 1b: BIJLAGE 2: BIJLAGE 3: BIJLAGE 4: BIJLAGE 5: BIJLAGE 6: BIJLAGE 7:
Locatie aanduiding op topografische ondergrond + foto’s onderzoekslocatie Historische kaarten en luchtfoto Situatietekening onderzoekslocatie Boorprofielen Analyserapporten Toetsingstabellen grond en grondwater Toetsingskader Vooronderzoek
Verkennend bodemonderzoek, Biezelingseweg te Kapelle, ANL23-7663
2/17
SAMENVATTING Op de locatie gelegen aan de Biezelingsweg ong. te Kapelle is in de periode maart 2023 door ABOMilieuconsult B.V. een vooronderzoek en een verkennend bodemonderzoek conform NEN 5725 en NEN 5740 uitgevoerd in opdracht van Juust B.V. De onderzoekslocatie is kadastraal bekend als: Gemeente Kapelle, sectie F, nummers 1307 en 1990 (allen gedeeltelijk). De onderzoekslocatie betreft braakliggend terrein met een totale oppervlakte van circa 7.100 m 2. Het onderzoek wordt uitgevoerd naar aanleiding van de voorgenomen bestemmingsplanwijziging en de daaruit voortvloeiende aanvraag van een omgevingsvergunning (activiteit bouwen). De locatie kan op basis van het vooronderzoek als onverdacht worden beschouwd. Ter plaatse van de onderzoekslocatie zijn in totaal 19 boringen verricht waarvan twee boringen zijn afgewerkt met een peilbuis. De grondwaterstand varieert van 1,05 – 1,10 m-mv (opname datum 9 maart 2023). Conclusies In de onderstaande tabel zijn kort de resultaten van het uitgevoerde verkennend bodemonderzoek opgenomen. Tabel 1: Samenvatting onderzoeksresultaten Biezelingsweg ong. te Kapelle Zintuiglijke waarnemingen: In de vrijkomende grond zijn minimale bijmengingen met baksteen aangetroffen. Bovengrond NEN 5740 In de bovengrond zijn plaatselijk maximaal lichte verontreinigingen aangetoond voor de parameters lood en bestrijdingsmiddelen.
Ondergrond NEN 5740: De ondergrond voldoet aan de achtergrondwaarde voor de onderzochte parameters uit het NEN standaard stoffenpakket. Grondwater NEN 5740: In het grondwater is maximaal één lichte verontreiniging met tetrachlooretheen aangetoond.
De hypothese "De onderzoekslocatie is verdacht" dient op basis van de analyseresultaten formeel gezien aangenomen te worden.
Verkennend bodemonderzoek, Biezelingseweg te Kapelle, ANL23-7663
3/17
Aanbevelingen De bodemkwaliteit vormt geen belemmering voor de aanvraag voor de omgevingsvergunning activiteit bouwen en de voorgenomen (nieuw) bouwplannen. Aanbevolen wordt om bij graafwerkzaamheden vrijkomende grond zo veel mogelijk op de locatie te verwerken. Indien in het kader van de nieuwbouw grond moet worden afgevoerd dient rekening gehouden worden met het volgende: In het onderhavige rapport is geen onderzoek naar PFAS en/of GenX gedaan. Voor toepassingen van grond buiten de gemeente Kapelle gelden mogelijk andere beleidsregels, benodigde bewijsmiddelen en/of milieuhygiënische verklaringen (zoals een partijkeuring met AP04 onderzoek). Voldaan moet worden aan het Besluit bodemkwaliteit. Opgemerkt wordt dat aan de hand van de bevindingen van onderhavig onderzoek geen absolute uitspraken kunnen worden gedaan over de hergebruiksmogelijkheden van eventueel af te voeren grond. Om te bepalen of er sprake is van grond (bodemkwaliteitsklasse achtergrondwaarde, wonen of industrie) ofwel een bouwstof gelden er andere beoordelingscriteria en onderzoeksstrategieën. Voldaan moet worden aan het Besluit bodemkwaliteit. Veldmedewerker:
Dhr. C.A.P. Snoeren (BodemBasics B.V., erkend BRL 2001 en 2002) Dhr. R.B.A.M. Dankers (BodemBasics B.V., erkend BRL 2001 en 2002)
Projectadviseur:
Dhr. Ing. B. Lijmbach
Handtekening:
Dhr. R.J. van der Helm General Business Unit Manager Zonder toestemming van de opdrachtgever of ABO-Milieuconsult B.V. mag deze uitgave niet anders dan in zijn geheel worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van fotokopie, microfilm of welke andere wijze dan ook. Alle opdrachten worden uitgevoerd volgens onze Algemene Voorwaarden, zoals gedeponeerd bij de KvK Zuidwest-Nederland te Middelburg onder nr. 22065838. Op verzoek kunnen de Algemene Voorwaarden naar u worden toegestuurd.
Verkennend bodemonderzoek, Biezelingseweg te Kapelle, ANL23-7663
4/17
1 INLEIDING Door Juust B.V. is aan ABO-Milieuconsult B.V. opdracht verleend een vooronderzoek en verkennend bodemonderzoek conform NEN 5725 en NEN 5740 uit te voeren op de locatie gelegen aan de Biezelingseweg te Kapelle. Straat, Plaats Gemeente
: Biezelingseweg te Kapelle : Kapelle
Kadastrale gegevens Sectie Nummer
: F : 1307 en 1990 (beide gedeeltelijk)
Gemeente
: Kapelle
Oppervlakte
: Circa 7.100 m2
Omschrijving
: De onderzoekslocatie betreft braakliggend terrein met een totale oppervlakte van circa 7.100 m2.
Zie bijlage 1 voor de regionale ligging en bijlage 2 voor een overzicht van de onderzoekslocatie. Aanleiding van het onderzoek Het onderzoek wordt uitgevoerd naar aanleiding van de voorgenomen bestemmingsplanwijziging en de daaruit voortvloeiende aanvraag van een omgevingsvergunning (activiteit bouwen). Doel van het onderzoek Het onderzoek heeft tot doel inzicht te verkrijgen in de algemene kwaliteit van de bodem c.q. de aard en de concentraties aan milieubelastende stoffen die in de grond en het grondwater voorkomen. Rapportage In het onderhavige rapport worden de uitgangspunten en de resultaten van dit verkennend bodemonderzoek beschreven. In hoofdstuk 2 van het rapport zijn de resultaten van het vooronderzoek en de gehanteerde hypotheses weergegeven. De veldwerkzaamheden en het laboratoriumonderzoek zijn beschreven in de hoofdstukken 3 en 4. In hoofdstuk 5 zijn de conclusies en aanbevelingen vermeld. ABO-Milieuconsult B.V. heeft als onafhankelijk adviseur geen enkele juridische binding met de eigenaar van de onderzoekslocatie.
Verkennend bodemonderzoek, Biezelingseweg te Kapelle, ANL23-7663
5/17
2
VOORONDERZOEK In dit hoofdstuk wordt het voormalige, het huidige en het toekomstige bodemgebruik besproken. Dit zal leiden tot een hypothese over de mogelijke verontreinigingssituatie van de onderzoekslocatie. In de NEN 5725 zijn zeven aanleidingen tot vooronderzoek naar landbodems geformuleerd. Opgemerkt wordt dat er sprake kan zijn van een combinatie van meerdere aanleidingen. In dat geval dienen de onderzoeksvragen voor elke afzonderlijke aanleiding te worden beantwoord. Voor onderhavig onderzoek is de volgende aanleiding vastgesteld: A: Opstellen hypothese over de bodemkwaliteit ten behoeve van uit te voeren bodemonderzoek. De onderzoeksvragen, behorende bij de vastgestelde aanleiding, zijn in de navolgende paragrafen in tabelvorm aangegeven. Per onderzoeksvraag is, direct onder de betreffende vraag, het antwoord opgenomen.