2022-46a. Begroting 2023-2026
Tekst van het document
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
48
Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Functie en inhoud van deze paragraaf Inventarisatie weerstandscapaciteit Inventarisatie risico’s en beheersmaatregelen Beleid t.a.v. risico’s en weerstandsvermogen Verplichte kengetallen
Regelgeving (in- en extern) BBV Financiële verordening Nota weerstandsvermogen en risicomanagement
Visie Het weerstandsvermogen van de gemeente geeft een indicatie van de mate waarin de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat de continuïteit in gevaar komt. Het behoud van een voldoende weerstandsvermogen is van belang om de continuïteit van de organisatie bij de uitvoering van het vastgestelde beleid te waarborgen. Begrippen ▪ Weerstandsvermogen: de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in de ratio weerstandsvermogen (beschikbare weerstandscapaciteit/ benodigde weerstandscapaciteit). ▪ Weerstandscapaciteit: middelen waarover de gemeente beschikt/ kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Naast het eigen vermogen zijn dit onbenutte inkomstenbronnen en bezuinigingsmogelijkheden. ▪ Risico1: kans op het optreden van een gebeurtenis met een bepaalde (financiële) Incidenteel Structureel impact. De risico’s relevant voor het weerstandsvermogen zijn die risico’s die niet Algemene reserve (vrij X op een andere manier zijn te ondervangen en die een financieel gevolg kunnen besteedbaar) hebben. Bestemmingsreserves (vrij X ▪ Kans2: de mogelijkheid dat er schade wordt veroorzaakt door een gebeurtenis. ▪ Benodigde weerstandscapaciteit: kans vermenigvuldigd met de financiële impact besteedbaar) van het risico.
Onbenutte belastingcapaciteit X ▪ Financiële impact: de ernst van de financiële schade wanneer deze optreedt. Eventuele begrotingsruimte X Kostenreductie (bezuinigingen) X Beschikbare weerstandscapaciteit Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen moet worden gekeken naar de structurele weerstandscapaciteit en de incidentele weerstandscapaciteit. Onder incidentele weerstandscapaciteit wordt verstaan de capaciteit die de gemeente heeft om éénmalige tegenvallers op te vangen. Onder structurele weerstandscapaciteit wordt verstaan de middelen die permanent inzetbaar zijn om tegenvallers op te vangen. Grote risico’s die slechts in zeer zeldzame gevallen voordoen, zijn niet meegenomen in de inventarisatie. Dan moet bijvoorbeeld gedacht worden aan een grote ramp op de Westerschelde. Er zal dan direct opschaling naar minimaal het niveau van de provincie en de Veiligheidsregio plaatsvinden. 2 De kans wordt uitgedrukt in een viertal klassen: zeer laag (10%), laag (25%), middel (50%) en hoog (90%). 1
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
49
Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit: Beschikbare incidentele weerstandscapaciteit
Stand 31-12-2022
Stand 31-12-2023
Algemene reserve niet vrij besteedbaar
1.425
1.425
Algemene reserve vrij besteedbaar (excl. verplichtingen)
2.820
2.004
0
0
513
462
Bestemmingsreserve(s) (excl. verplichtingen) Reserves exploitatie bouwgrond Onbenutte belastingcapaciteit
pm
pm
Begrotingsruimte
659
128
Kostenreductie (bezuinigingen)
pm
Pm
5.417
4.019
Totaal
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
50
Inventarisatie risico’s Risico’s
Oekraïense vluchtelingen en crisisnoodopvang asielzoekers Sinds maart 2022 is een toestroom van Voor de opvang voor vluchtelingen en Oekraïense vluchtelingen naar Nederland. De asielzoekers ontvangen we van het gemeente moet opvang voor deze vluchtelingen Rijk een vergoeding. De huidige realiseren. opvanglocaties zijn beperkt houdbaar Daarnaast wordt vanuit het Rijk aan de tot 2024, te kennen sloopwoningen gemeente steeds meer opdrachten gegeven tot Beveland Wonen. Het risico bestaat het (tijdelijke) opvangen van vluchtelingen en dat de gemeente op termijn meer asielzoekers. opvanglocaties en/of duurzamere De verwachting is dat de oorlog in Oekraïne en vormen van opvang moet realiseren. de asielzoekerscrisis een langere periode zal De kosten voor het realiseren van voortduren. deze opvang is mogelijk hoger dan de vergoeding. Ditzelfde geldt voor opdrachten tot het realiseren van (crisis)noodopvang voor asielzoekers.
Maatregelen
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstandscapaciteit
Ontwikkelingen worden gevolgd en waar nodig wordt bijgestuurd.
Zeer laag
200.000
20.000
Zeer laag
PM
PM
Voorschot op de vergoedingen zijn al aangevraagd. Daarnaast zijn transitiekosten voor nieuwe opvanglocaties (deels) op declaratiebasis terug te vragen bij het Rijk. Het uitgangspunt van het ministerie is dat gemeenten er niet slechter voor komen te staan door het realiseren van opvang. Daarnaast houden we in 2022 een deel van de vergoeding van het Rijk over.
Deze projecten vragen ambtelijke inzet. De kosten voor deze ambtelijk inzet kunnen ook we ook uit de vergoedingen van het Rijk betalen. Garantstellingen Beveland wonen heeft leningen aangetrokken, waarvoor de gemeente garant staat.
Als Beveland Wonen niet aan zijn aflossingsverplichtingen kan voldoen, zal de gemeente worden aangesproken.
• Jaarlijks overleg over prestatieafspraken. • Het jaarverslag wordt ontvangen. • Info van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw wordt jaarlijks ontvangen.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
51
Risico’s
Maatregelen
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstandscapaciteit
De daadwerkelijk gerealiseerde inkomsten uit deze leges fluctueren sterk en zijn afhankelijk van de activiteiten waar een aanvraag voor moet worden ingediend. Vooral als er geen grote bouwprojecten zijn, zullen deze legesinkomsten achterblijven bij de raming. Daarnaast is 2023 het eerste jaar van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Dit houdt in dat er meer onzekerheden zullen zijn hoe de markt reageert op de nieuwe wetgeving. Vanaf 2023 is er ook sprake van de “omgevingstafel” (een vorm van integraal vooroverleg). Aangezien hiermee nog geen ervaringen zijn opgedaan, is niet in te schatten wat de hoogte zal zijn van de leges voor de omgevingstafel. Ook worden er -weerleges in rekening gebracht voor milieuactiviteiten.
Flexibele inhuur van specialistische kennis voor het beoordelen van een aanvraag, zodat de kosten beperkt kunnen worden. Na het eerste kwartaal van 2023 al evalueren van de balans kosten-opbrengsten.
Laag
€ 100.000
€ 25.000
Open einde regelingen Sociaal Domein De gemeente kent veel open einde regelingen, zoals de Wmo, leerlingenvervoer, Jeugdwet, Inburgering en Participatiewet. Één of enkele complexe casussen kunnen een grote financiële impact hebben (incl. woningaanpassingen).
Het beroep op de openeinderegelingen en de hiermee gemoeide gelden zijn hoger dan de begrote budgetten.
Diverse bijsturingsmaatregelen gericht op preventie conform actieplannen.
Midd el
€ 500.000
€ 250.000
Wmo huishoudelijke hulp In de begroting 2023 van het SWVO is Wmo hulp bij het huishouden begroot op basis van 0% stijging van het aantal cliënten en 2,01% indexering ten opzichte van 2022. Toen de begroting van het SWVO werd opgesteld werd
De verwachting is dat de kosten voor huishoudelijke hulp in 2023 hoger liggen dan het door SWVO begrote bedrag.
Diverse bijsturingsmaatregelen gericht op preventie conform actieplannen.
Midd el
€ 100.000
€ 50.000
Leges omgevingswet Voor het aanvragen van een vergunning op grond van de Omgevingswet en voor de omgevingstafel worden leges in rekening gebracht, waarbij het uitgangspunt is dat deze inkomsten kostendekkend zijn.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
52
de inkomens- en vermogenstoets toegepast, waardoor er sprake was van een afname van het aantal indicaties. Ondertussen wordt de toets niet meer toegepast en stijgt het aantal aanvragen huishoudelijke hulp. Gemeenschappelijke regelingen Diverse gemeentelijke activiteiten zijn bij gemeenschappelijke regelingen ondergebracht. De uitgaven van gemeenschappelijke regelingen behoren tot de verplichte uitgaven van de gemeente.
Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering is dynamisch. Er zijn diverse invloeden op de kosten van de bedrijfsvoering.
Cybercrime, informatiebeveiliging en privacy Cybercrime is een vorm van criminaliteit waarbij een ICT-systeem of de informatie die daardoor wordt verwerkt, het doelwit is. De veilige omgang met informatie heeft te maken met de organisatie, de werkprocessen, beschermingsmaatregelen en de controle op deze drie.
Risico’s
Maatregelen
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstandscapaciteit
Een hogere bijdrage aan één of meerdere gemeenschappelijke regelingen.
• We actualiseren de nota verbonden partijen. • We bezien op welke manier we invulling willen geven aan ons opdrachtgeverschap. • We zijn betrokken bij de werkgroep verbonden partijen. Hier wordt o.a. gekeken naar de dienstverlening vanuit GR’en aan de deelnemende gemeenten, de positie van de gemeenteraden en de rol van de begeleidingscommissies.
Midd el
€ 400.000
€ 200.000
Hoger incidentele of structurele kosten voor de bedrijfsvoering, door bijvoorbeeld opvangen ziekteverzuim en bijkomende taken/ambities (bv opvang Oekraïne).
Monitoren kosten bedrijfsvoering.
Midd el
€ 80.000
€ 40.000
Risico’s voor de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie(systemen). Risico’s voor de continuïteit van de dienstverlening en gemeentelijke processen.
Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO); bevat maatregelen voor: • Informatiebeveiligingsbeleid, • Organiseren van informatiebeveiliging (interne organisatie, mobiele apparatuur en telewerken),
Midd el
€ 250.000
€ 125.000
Bij ontoereikendheid van de informatiebeveiliging of bij niet zorgvuldig omgaan met gevoelige of
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
53
Wanneer persoonsgegevens van inwoners of bedrijven in handen vallen van derden die geen toegang tot deze gegevens mogen hebben, is sprake van een datalek en/of schending van de privacy.
Risico’s
Maatregelen
vertrouwelijke (persoons)gegevens kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).
•
Bij het niet-naleven van de AVG kan de Autoriteit Persoonsgegevens boetes opleggen die kunnen oplopen tot € 20.000.000.
• • • • •
•
• • • •
Kans
Maximale financiële impact
Veilig personeel (voorafgaand aan, tijdens en bij wijziging of beëindiging dienstverband), Beheer van bedrijfsmiddelen, Toegangsbeveiliging, Cryptografie, Beveiliging bedrijfsvoering, Communicatiebeveiliging, Acquisitie, ontwikkeling en onderhoud van informatiesystemen, Leveranciersrelaties, Beheer van informatiebeveiligingsincidenten, Informatiebeveiligingsaspecten van bedrijfscontinuïteitsbeheer, Naleving (wettelijke en contractuele eisen, informatiebeveiligingsbeoordelingen/audits).
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
54
Benodigde weerstandscapaciteit
Risico’s
Gemeentefonds In de uitkering van het gemeentefonds vinden continue wijzigingen plaats en is continue gesprek tussen VNG en Ministerie van Binnenlandse Zaken. Welke taken tegen welke kosten. Eén van de voorbeelden is de (on)toereikendheid van financiering in de jeugdzorg.
Ratio weerstandsvermogen:
Er zijn drie risico's met betrekking tot het Gemeentefonds: het risico dat het Rijk bezuinigt op de algemene en specifieke uitkeringen uit het Gemeentefonds, het risico dat de verdeling door het Rijk wordt herzien (herverdeeleffecten) en het risico dat de bestaande verdeelmaatstaven zich anders ontwikkelen dan geraamd (exogene ontwikkelingen).
Maatregelen
• •
Actualiteit rondom dit thema volgen en bijsturen waar mogelijk. De laatste circulaire verwerken in de begroting.
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstandscapaciteit
Midd el
€ 100.000
€ 50.000
€ 4.019.000/ € 760.000 = 5,3 (begroting 2022: 5,5)
Bij de begroting 2022 werd uitgegaan van een benodigde weerstandscapaciteit van € 1.145.000. Voor 2023 zijn de risico’s opnieuw onder de loep genomen. Nieuw is het financiële risico i.v.m. de Oekraïense vluchtelingen en crisisnoodopvang asielzoekers. De risico’s binnen het sociaal domein zijn afgenomen en de overige risico’s zijn grotendeels in omvang gelijk gebleven, maar de vooruitzichten blijven vanwege de vele onzekerheden risicovol. Het “ratio weerstandsvermogen” is verlaagd van 5,5 naar 5,3 maar blijft boven de 2,0 wat gekwalificeerd is “Uitstekend”. Conform de nota weerstandvermogen en risicomanagement 2011 is het ratio weerstandsvermogen uitstekend. Ratio weerstandvermogen > 2,0
Betekenis Uitstekend
1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Kengetallen ▪ Bij ministeriële regeling van 17 juli 2015 zijn nadere regels gesteld over de wijze waarop de kengetallen door gemeenten worden vastgesteld en in de begroting en het jaarverslag worden opgenomen.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
55
▪
Kengetallen zijn getallen die een verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans. Kengetallen kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De voorgeschreven kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te dekken of op te vangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaarheid- en wendbaarheid.
Hierbij moet wel opgemerkt worden dat een afzonderlijk kengetal weinig zegt over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van de gemeente. Omdat de kengetallen in hun onderlinge relatie moeten worden bezien in de beoordeling van de financiële positie is het van belang dat niet alleen de kengetallen worden opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing, maar ook worden voorzien van een adequate toelichting.
Kengetallen * Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit *uit de jaarrekening 2021
2021* 102% 98% 32% 0% 3% 100%
2022 120% 115% 32% 0% 3% 97%
2023 120% 115% 27% 0,8% 3% 96%
2024 150% 145% 25% 1,8% 3% 100%
2025 170% 165% 23% 3,3% 3% 100%
2026 176% 168% 20% 1,4% 3% 100%
Toelichting kengetallen Kijkend naar de kengetallen is de financiële positie gezond. De begroting is structureel en reëel sluitend. Door de investeringen in het nieuwe sportcentrum en nieuwe onderwijshuisvesting stijgt de netto schuldquote. Nieuwe grondexploitatieplannen en de daaraan gekoppelde begroting zorgen voor een stijgende omvang van de grondexploitatie op termijn. Dit heeft tot gevolg dat de netto schulquote weer gaat dalen. In scenario kengetallen zijn bovengenoemde ontwikkelingen meegenomen. Scenario kengetallen ** Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio
2022 120% 115% 32%
2023 110% 106% 41%
2024 134% 130% 43%
2025 144% 139% 39%
2026 142% 138% 36%
Gezien de huidige ontwikkelingen binnen de bedrijventerreinen kan de schuldquote voordelig worden beïnvloed door de positieve resultaten uit de grondexploitatie. Tegenover de geraamde investeringen komen hogere inkomsten te staan, waardoor minder externe financiering nodig is. Dit zal de kengetallen positief beïnvloeden. In “scenario kengetallen” is rekening gehouden met deze lagere financieringsbehoefte. Voor de komende 4 jaar gaat het om 4 mln in 2023 en 1 mln in 2024. Totaal is er in dit scenario rekening gehouden met een lagere financieringsbehoefte van 5 mln. Hierdoor daalt de netto schuldquote in 2026 van 176% naar 142% en stijgt de solvabiliteit in 2026 van 20% naar 36%.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
56
Daarnaast is de berekening van de netto schuldquote afhankelijk van de totale begroting, doordat grondexploitatie langzaam dalen en daarmee de totale lasten en baten van de begroting, stijgt de netto schuldquote zonder dat er extra middelen zijn aangetrokken. In dit scenario gaan we uit van gelijkblijvende omvang van onze totale begroting. Toelichting Netto schuldquote ▪ Het kengetal “netto schuldquote”, ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van een gemeente. De netto-schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger de schuld is, hoe meer kapitaallasten er zijn, waardoor een begroting minder flexibel wordt. Met name de investeringen in het nieuwe sportcentrum zorgen voor een stijging van de netto Goed Tot 90% schuldquote. Matig 90% tot 130% ▪ In de VNG-uitgave “Houdbare overheidsfinanciën” is aangegeven dat wanneer de Onvoldoende Hoger dan 130% schuld lager is dan de jaaromzet (<100%) dit als goed kan worden bestempeld. Boven de 130% is het onvoldoende. Solvabiliteitsratio ▪ De “solvabiliteitsratio” geeft de mate aan waarmee de gemeentelijke bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Anders gezegd: het aandeel van het eigen vermogen in het totale vermogen.
Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten Goed 50% en hoger opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeente. Tussen 20% en 50% ▪ Wanneer de helft of meer van het totaal vermogen uit eigen vermogen bestaat, dan is Matig Onvoldoende Kleiner dan 20% de solvabiliteit goed. Is het kengetal voor solvabiliteit kleiner dan 30%, dan is er veel vreemd vermogen aanwezig. Structurele exploitatieruimte ▪ Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte is binnen de vastgestelde begroting. Daarnaast geeft dit kengetal ook aan of de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid.
Goed Matig Onvoldoende
Structureel hoger dan 0,6% Structureel tussen 0% en 0,6% Structureel kleiner 0%
Grondexploitatie ▪ Het kengetal “grondexploitatie” geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Wanneer de gemeente grond tegen de lagere prijs van landbouwgrond heeft aangekocht, loopt de gemeente veel minder risico dan wanneer er dure grond is aangekocht en de vraag naar bouwgrond stagneert. ▪ Een norm bepalen voor het kengetal grondexploitatie is lastig. De boekwaarde van de gronden en bezit zegt namelijk nog niets over de relatie tussen vraag en aanbod van woningbouw dan wel m2-bedrijventerrein. Maatwerk is hiervoor van toepassing, dat wil onder andere zeggen hoeveel woningen of m2bedrijventerrein er zijn gepland. Daarnaast is het van wezenlijk belang wat de verwachte vraag zal zijn. ▪ De boekwaarde van de gronden geeft aan of een gemeente veel middelen heeft gestopt in haar grondexploitatie. Dit geld moet namelijk ook nog terugverdiend worden. Om bovenstaande redenen is geen norm verbonden aan het kengetal grondexploitatie.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
57
Belastingcapaciteit ▪ De OZB is voor de gemeente de belangrijkste eigen belastinginkomst. Het kengetal “lokale lasten” wordt berekend aan de hand van de ozb-lasten en rioolheffing voor een gezin bij een gemiddelde woz-waarde plus de afvalstoffenheffing voor een gezin. ▪ Zowel bij de rioolheffing als bij de afvalstoffenheffing wordt in onze gemeente uitgegaan van een kostendekkend tarief. Bij de ozb wordt daar niet naar gekeken. De ozb vergelijken we met de norm voor artikel 12. Deze norm ligt op 120% van het gewogen landelijk gemiddelde met betrekking tot het ozbtarief. ▪ De uitkomsten liggen boven de woonlasten van het landelijk gemiddelde voor een gezin in het voorafgaande begrotingsjaar. Voor het bepalen van een norm is meer achtergrondinformatie nodig over de opbouw van de landelijk gemiddelde woonlasten. Over deze opbouw beschikken wij nog niet.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
58
Paragraaf Financiering Functie en inhoud van deze paragraaf De financiering van de bedrijfsactiviteiten De leningen die daarvoor zijn afgesloten De wijze waarop de rente wordt doorberekend De risico’s en de beheersmaatregelen
Regelgeving (in- en extern) BBV Wet Financiering decentrale overheden (fido) Financiële verordening Treasurystatuut gemeente Kapelle
Visie Financiering betreft de wijze waarop de gemeente benodigde geldmiddelen aantrekt voor het uitvoeren van de bedrijfsactiviteiten. Wij doen dit op een transparante manier en kiezen binnen de kaders voor een eenvoudige systematiek. Risicoprofiel Financieren gaat gepaard met risico’s. Deze worden hieronder in beeld gebracht. Per risico geven we aan of deze risico’s ook van toepassing zijn op Kapelle. Soort risico Renterisico
Toelichting Risico rentestanden
Debiteurenrisico
Risico op niet betalen debiteuren
Liquiditeitsrisico
Niet goed in beeld hebben van kasstromen kan leiden tot onnodige rentekosten
Maatregel Sturen op wettelijk verplicht kasgeldlimiet, intradaglimiet en renterisiconorm Incassobeleid en voorziening dubieuze debiteuren Liquiditeitenplanning
Kredietlimiet en intradaglimiet Ons kredietlimiet is € 1,5 miljoen, tot dit bedrag mogen wij negatief staan op onze bankrekening van de BNG. Komen we hierboven dan moeten wij gelijk actie ondernemen. Dit kan in de vorm van een kasgeldlening (kort lopend), het aanzuiveren van ons saldo door schatkistgeld terug te vragen van het Rijk, of een nieuwe langlopende lening aan te trekken. Een overschrijding mag maximaal € 1 miljoen bovenop de € 1,5 miljoen van het kredietlimiet bedragen. Dit noemen we het intradaglimiet. Binnen 24 uur moeten wij dit limiet aanzuiveren anders betalen wij een boeterente.
Omvang risico Laag Midden Laag
Kasgeldlimiet ✓ Omvang begroting ✓ Limiet (8,5%) ✓ Gemiddelde schuld ✓ Ruimte
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
€ 43.630 € 3.708 € 1.000 € 2.708
59
Renterisiconorm De kasgeldlimiet betreft een plafond voor de kortlopende schuld van de gemeente, met als doel een te grote gevoeligheid voor rentefluctuaties op de kortlopende schuld te voorkomen. Er geldt een wettelijke norm. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal. De renterisiconorm heeft als doel om toekomstige renterisico’s op de vaste schuld te beperken. De renterisico’s Renterisiconorm worden berekend als de som van de aflossingen en de renteherzieningen op de bestaande vaste schuld. Er geldt ✓ Omvang begroting € 43.630 een wettelijke norm. Het totale jaarlijkse renterisicobedrag mag niet groter zijn dan 20% van het begrotingstotaal. ✓ Norm 20% € 8.726 De renterisiconorm dwingt daarmee tot spreiding van de aflossingen en renteherzieningen. ✓ Renteherziening €0 ✓ Aflossing € 2.109 ✓ Ruimte € 6.617 Leningenportefeuille ▪ De huidige leningenportefeuille bestaat uit leningen aangegaan bij de NV Bank Nederlandse Gemeenten, gemeente Borsele en Nationale Nederlanden Levensverzekering Maatschappij. De geldleningen zijn niet vervroegd aflosbaar. ▪ Per 31-12-2022 is er € 41 miljoen aangetrokken, hierin is de lening voor het nieuwe sportcentrum opgenomen. ▪ De rentepercentages van deze geldleningen variëren tussen de 0,25% en 6,11%, het gemiddelde rentepercentage is gedaald naar 1,2%.
Financieringsbehoefte ▪ Gelet op de geplande investerng en de te betalen aflossingen op de leningen, houden we voor 2023 rekening met het aantrekken van een nieuwe lening van € 4 miljoen. EMU Saldo ▪ De Nederlandse overheid moet voldoen aan Europese begrotingsregels; het begrotingstekort per deelnemend land moet beperkt blijven tot maximaal 3%. ▪ In dat kader dient het EMU-saldo (EMU: Economische en Monetaire Unie) van de Nederlandse overheid binnen de grenswaarde te blijven. ▪ Het aandeel van de decentrale overheden in het EMU-saldo is macro genormeerd. 2022 2023 2024 ▪ In het financieel akkoord van januari 2013 is opgenomen dat het kabinet geen sancties als EMU saldo € 8.196 € 4.527 € 6.424 gevolg van overschrijding van de norm toepast. Overschot of Tekort Tekort Tekort Tekort Renteschema 2023 Renteschema Externe rentelasten (lang en kort) Externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten Saldo doorberekende rente aan grondexploitaties en sportcentrum De Bloesem Aan taakvelden toe te rekenen rente Aan taakvelden toegerekende rente Renteresultaat taakveld Treasury
2022 € 469 €0 € 469 € 102
2023 € 569 €1 € 568 -/- € 14
€ 571 € 571 €0
€ 554 € 554 €0 Gemeente Kapelle | Begroting 2023
60
Toelichting ▪ De rentelasten stijgen, mede door herfinanciering in 2022 en 2023. ▪ De rente over de grondexploitaties bedraagt 1%. Door de negatieve boekwaarde in totaliteit van de grondcomplexen, worden hier de lasten van de rentevergoeding meegenomen. Deze bedragen over 2023 € 49.000. ▪ Aan het sportcentrum worden de rentelasten met ingang van 2023 doorberekend op basis van de lasten van de bij die investering aangetrokken financiering. Deze toegerekende lasten bedragen over 2023 € 63.000. ▪ Op het eigen vermogen wordt geen rente bijgeschreven.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
61
Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen Samenvatting De gemeente heeft de openbare ruimte in beheer. In de openbare ruimte bevinden zich allerlei kapitaalgoederen, zoals groen, wegen en riolering etc. De gemeente optimaliseert de levensduur van de kapitaalgoederen door integraal, planmatig en adequaat onderhoud. De kapitaalgoederen wegen, riolering, water, groen en gebouwen zijn vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte onderdelen van de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. In Kapelle zijn daar civieltechnische kunstwerken, speeltoestellen, openbare verlichting, sportaccommodaties en begraafplaatsen aan toegevoegd. Voor het groot onderhoud bestaat de keuze tussen dekking van de lasten via de exploitatie en/of met een voorziening. De geactiveerde lasten van de meeste kapitaalgoederen komen jaarlijks terug in de begroting. Onderhoud aan de kapitaalgoederen gebouwen, speeltoestellen, sportaccommodaties, civieltechnische kunstwerken en stranden worden uit een voorziening betaald. Met een groeimodel wordt het kapitaalgoed riolering vanaf 2028 voor een derde gedeelte geactiveerd en voor twee derde deel betaald uit de voorziening. Wegen, straten en pleinen (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Wegenbeleidsplan: Plan is in 2017 opgesteld wat heeft geresulteerd in het rapport “Wegenbeleidsplan 2017-2021”. Dit plan vormt de praktische leidraad voor het wegbeheer.
De kwaliteitscriteria uit het beleidsplan zijn: - Centra-gebieden en voorzieningen rondom ouderen: kwaliteitsniveau A - Bedrijventerreinen: kwaliteitsniveau C - Verblijfsgebieden (overig): kwaliteitsniveau B • Benchmark (standaard kwaliteitsmeting op basis van kosten en areaal): In 2018 is een Zeeuws-brede benchmark verhardingen uitgevoerd onder alle gemeentelijke wegbeheerders en het waterschap. Dit heeft geresulteerd in het rapport “Benchmark verhardingen Zeeland” Hiervoor is gebruik gemaakt van de indeling van kwaliteitsniveaus op basis van de CROW Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte van niveau A+ (zeer goed) via A, B, C naar niveau D (zeer slecht). Hierbij wordt categorie D als achterstallig onderhoud betiteld en is het norm/ambitieniveau vanuit CROW gesteld op niveau B. De inspectie van de beeldkwaliteit gebeurt op basis van diverse schadebeelden en resulteren in klasse A+ t/m D. Het behaalde kwaliteitsniveau op basis van uitgevoerde inspectie laat zien dat de gemeente Kapelle de 90%-norm CROW-kwaliteit B behaald. De gemeente Kapelle valt op vanwege het hoge percentage A+ en A-kwaliteitsniveau van ca.90%. • De wegeninspectie volgens CROW-norm wordt twee jaarlijks uitgevoerd. De integrale onderhoudsplanning wordt hier jaarlijks op afgestemd. • De gemeten kwaliteit van het areaal voldoet ruimschoots aan de gestelde eisen. Beschikbaar gestelde budgetten staan onder druk.
De definitieve bestuurlijke afweging tussen kwaliteit versus kosten moet nog gemaakt worden. • Onderhoud aan de wegen is noodzakelijk om de functionaliteit en de veiligheid van de weg te garanderen en heeft invloed op de kwaliteit van de leefomgeving. Op basis hiervan maken we een werkplanning en vindt er afstemming plaats met de werkzaamheden die in het kader van het rioolbeheer plaatsvinden. Uit de inspectie 2018 en de Zeeuwse benchmark wegen blijkt dat de kwaliteit van de verhardingen goed is. De periodieke wegeninspectie is medebepalend voor het voortschrijdend jaarlijkse uitvoeringsprogramma. • Voor het straatmeubilair is geen beleids- en beheerplan opgesteld. Wat kapot is, wordt vervangen. In geval van vandalisme worden de kosten verhaald. • De kosten van herinrichtingen en reconstructies worden in 25 jaar afgeschreven. • De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken. • Er is geen achterstallig onderhoud. • Beleid- en beheerplan wegen gaan wij actualiseren op basis van areaal, gewenste kwaliteit in relatie tot de kosten. Gemeente Kapelle | Begroting 2023
62
Areaal (1 juni) Wegtype 3 – Gemiddeld belast (stadsontsluitingsweg, busbaan, industrieweg) Wegtype 4 – Licht belast (buurtontsluitingsweg, parallelweg, landbouwweg) Wegtype 5 – Weg in woongebied (woonstraat, woonerf, parkeerterrein, wijkstraat) Wegtype 6 – Weg in verblijfsgebied (winkelerf, plein, voetpaden) Wegtype 7 – Fietspad
2018 19.383 m2 27.630 m2 395.113 m2 131.383 m2 22.606 m2
2022 33.573 m2 32.687 m2 425.764 m2 156.119 m2 27563 m2
Totaal
596.671 m2
675.706 m2
Beleidskaders Burgerlijk wetboek Wegenwet Wegenverkeerswet Wet Milieubeheer
Beleidsplan Wegenbeleidsplan 2017-2021 (niet vastgesteld) - Centra-gebieden en voorzieningen rondom ouderen: kwaliteitsniveau A (CROW) - Bedrijventerreinen: kwaliteitsniveau C (CROW) - Verblijfsgebieden (overig): kwaliteitsniveau B (CROW)
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
Duurzaamheidsagenda, bouwsteen Natuur & Biodiversiteit - Ambitie 10% meer groen in de openbare ruimte in 2030 - Ambitie vaststellen nieuwe Groenstructuurplannen per kern 2022-2024
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
63
Project benaming Boomweidelaan incl. masterplan wateroverlast De Hoogte, Haaimeet en Haaimeetseweg incl. masterplan wateroverlast Wemeldinge Noordzijde NSCities2S Spoorlaan Brouwerijpad masterplan wateroverlast Dorpsstraat Combi De Klinker en Oude haven e.o. Blaaspoort masterplan wateroverlast Schelpenweg masterplan wateroverlast Nieuwe Kerkstraat masterplan wateroverlast opp. afstroming Jufferswegje masterplan wateroverlast Dijkwelseweg (entree Vierwegen (link met ontsluiting ZH3) Stationsstraat, Rand- Overstort voorz., Binnenhof/Biezelingsestraat/Mauritsstraat Dijkwelsestraat (tussen spoor en dorp) Vijverstraat masterplan wateroverlast Jagtlust van der Biltlaan masterplan wateroverlast De Warretjes, Oude bosstraat masterplan wateroverlast Molenwater masterplan wateroverlast Pronkenburg oppervlakkige en ondergronds afvoer masterplan wateroverlast Sterappelstraat masterplan wateroverlast Goudreinettestraat masterplan wateroverlast Opalstraat masterplan wateroverlast Asfaltwerken en projectmatig straatwerk
2023
2024
2025
2026
Openbare verlichting (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Goede openbare verlichting levert een belangrijke bijdrage aan het bevorderen van de sociale veiligheid, verkeersveiligheid en de leefbaarheid. • In 2015 is het beleidsplan openbare verlichting geactualiseerd op basis van de richtlijn openbare verlichting (ROVL 2011) van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV). Beoordeeld is welke inspanning nodig is om de openbare verlichting op het gewenste peil te brengen of te houden. • De gemeente heeft een relatief jong en zuinig verlichtingsbestand. • De gemeente stelt zich ten doel, met inachtneming van de veiligheid, daar waar mogelijk energie te besparen. • De laatste jaren zijn de meeste niet-energiezuinige armaturen vervangen. Bij nieuwbouw en vervangingen wordt ledverlichting toegepast.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
64
• • • •
De jaarlijkse investeringskosten voor de komende 10 jaar zijn geraamd op basis van het vastgestelde beleid. De vervangingsinvesteringen worden geactiveerd op basis van de technische levensduur. Het vervangingsbudget dat jaarlijks nodig is om het areaal actueel te houden en te verbeteren varieert het komend decennium tussen de € 30.000 en € 75.000. In de meerjarenraming is rekening gehouden met een gemiddeld investeringsniveau van € 42.000 per jaar. De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving, product Openbare ruimte. Er is geen achterstallig onderhoud.
Areaal (1 juni) Conventionele armaturen LED-armaturen Lichtmasten
Areaal 2018 1.575 952 2.487
Areaal 2022 1.275 1.282 2.557
Beleidskaders
Beleidsplan
Volledige dekking in begroting?
Burgerlijk wetboek Elektriciteitswet NPR 132011-1 ROVL NEN 1010 NEN 3140 Energie akkoord
Beleidsplan openbare verlichting
Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
Werkzaamheden Vervangen conventionele armaturen voor LED-armaturen. Projectmatig en planmatig
2023
2024
2025
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
65
2026
Riolering (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP): Beleidsplan is in 2017 opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad. Dit heeft geresulteerd in het rapport “Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Kapelle 2017-2021”. Dit plan vormt de praktische leidraad voor de 3 zorgplichten afvalwater, hemelwater en grondwater. • Basisrioleringsplannen voor de kernen Wemeldinge, Schore en Kapelle/Biezelinge zijn in de periode 2015-2017 uitgewerkt en vormen de basis voor operationele plannen. • Wateroverlast knelpunten voortgekomen uit basisrioleringsplannen en in de openbare ruimte bekende overlastlocaties zijn in 2019 uitgewerkt in het rapport “Masterplan Wateroverlast Gemeente Kapelle” Op projectniveau zijn knelpuntlocaties uitgewerkt. Oplossingsrichting en kosten zijn hiermee in beeld gebracht. • Verbetermaatregelen zijn opgenomen in het meerjaren investeringsprogramma na afstemming met het waterschap Scheldestromen. • De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product • Openbare werken. • Er is geen achterstallig onderhoud. • Het managen van risico’s gebeurt door inspectie van de riolering en het prioriteren van onderhoud, vervanging en verbetering. Het vervangen en verbeteren van riolen is kostbaar en levert overlast op.
Daar waar mogelijk worden innovatieve technieken zoals relining van het hoofdriool toegepast en samenwerking met het nutsbedrijf gezocht. Inschatting is dat in Kapelle ongeveer 50% van het riool in aanmerking komt voor relining. De kosten van relining bedragen ongeveer 50% van de kosten van traditioneel vervangen. De levensduur kan hiermee met ongeveer 50 jaar verlengd worden. • De kosten van vervangingsinvesteringen en groot onderhoud worden direct afgeschreven en deels geactiveerd. De kapitaallasten (rente & afschrijving) van het geactiveerde deel komen jaarlijks terug in de begroting. Uitgangspunt is om op termijn alle investeringen direct ten laste van de exploitatie te brengen, hiervoor vormen wij een voorziening. Onderhoudsfrequenties: • Onderhoudsinspectie en reiniging vrij verval riolering eenmaal per 8 jaar; • Reiniging en inspectie van persleidingen ad hoc bij storing; • Reinigen kolken tweemaal per jaar; • Reinigen bijzondere voorzieningen eenmaal per jaar; • Gemalen, real time monitoring op functioneren; • Onderhoud aan gemalen tweemaal per jaar; • Onderhoud aan drukrioleringspompen eenmaal per jaar; • Onderhoud aan huisaansluitingen wordt na melding uitgevoerd; • Onderhoud aan IT-riolen eenmaal per 8 jaar; • Onderhoud aan drainageleidingen niet of nauwelijks; • Onderhoud Wadi’s jaarlijkse in maaicyclus groen; • Onderhoud aan peilbuizen niet of nauwelijks.
De Integrale onderhoudsplanning wordt hier jaarlijks op afgestemd. De gemeten kwaliteit van het areaal voldoet aan de gestelde eisen. Beschikbaar gestelde budget staat onder druk en wordt in de nieuwe planperiode VGRP opnieuw vastgesteld. De definitieve bestuurlijke afweging tussen kwaliteit versus kosten wordt geëvalueerd als opmaat naar een nieuw VGRP. De mogelijkheden in heffingsgrondslag wordt hierin meegenomen. Gemeente Kapelle | Begroting 2023
66
Areaal (1 juni) Persleiding Hemelwaterriool Vuilwaterriool Gemengd riool Drukleiding Infiltratieriool Overstortputten Kolken Wadi’s Gemalen/randvoorzieningen Pompunits
Beleidskaders Kaderrichtlijn Water Waterwet Wet milieubeheer Afvalwaterbeleidsplan Waterschap
Areaal 2020 6.597 m1 22.807 m1 20.032 m1 43.312 m1 19.602 m1 3.530 m1 41 stuks 5.000 stuks 3 systemen 28 stuks 131 stuks
Beleidsplannen VGRP 2017-2021 Basis Rioleringsplannen Masterplan wateroverlast Verordening rioolheffing gemeente Kapelle Notitie activering, waardering en afschrijving vaste activa Gemeente Kapelle
Areaal 2022 6.604 m1 23.930 m1 20.317 m1 43.321 m1 19.602 m1 3.750 m1 41 stuks 5000 stuks 5 systemen 28 stuks 131 stuks
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
67
Project benaming
2023
2024
2025
2026
Boomweidelaan incl. masterplan wateroverlast De Hoogte, Haaimeet en Haaimeetseweg incl. masterplan wateroverlast Wemeldinge Noordzijde NSCities2S Spoorlaan Brouwerijpad masterplan wateroverlast Noordelijke Achterweg (inclusief Achterom) Combi De Klinker en Oude haven e.o. Blaaspoort masterplan wateroverlast Schelpenweg masterplan wateroverlast Nieuwe Kerkstraat masterplan wateroverlast opp. afstroming Jufferswegje masterplan wateroverlast Dijkwelseweg (Vierwegen tot spoor) Stationsstraat, Rand- Overstort voorziening, Binnenhof/Biezelingsestraat/Mauritsstraat Dijkwelsestraat (tussen spoor en dorp) Vijverstraat masterplan wateroverlast Jagtlust van der Biltlaan masterplan wateroverlast De Warretjes, Oude bosstraat masterplan wateroverlast Molenwater masterplan wateroverlast Pronkenburg oppervlakkige en ondergronds afvoer masterplan wateroverlast Parklaan oppervlakkige en ondergrondse afvoer masterplan wateroverlast Sterappelstraat masterplan wateroverlast Goudreinettestraat masterplan wateroverlast Opalstraat masterplan wateroverlast Nieuwe Kerkstraat onderhoud watersysteem achter woningen BOB-overeenkomst
Water (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Stedelijk waterplan Kapelle: Plan is in 2011 opgesteld wat heeft geresulteerd in het rapport “Stedelijk waterplan Kapelle 2012-2016”. Het plan is bestuurlijk vastgesteld. Dit plan legt het gemeentelijk beleid vast op het gebied van water in de bebouwde kom. Verschillende onderdelen van plan maken deel uit van het vigerende VGRP. Gemeente Kapelle | Begroting 2023
68
•
• •
De gemeenteraad heeft vijf ambities geformuleerd die verwerkt zijn in het plan: - Inspelen op klimaatontwikkeling (geborgd in VGRP); - Ecologische kansen aan de randen van kernen daar waar mogelijk te versterken; - Niet “vooroplopen” t.o.v. andere gemeenten op gebied van water; - Ambitie beperkt zich tot Beheer en onderhoud oppervlaktewater in bebouwd gebied (BOB) overeenkomst met waterschap; - Passieve invulling van grondwaterzorgplicht (geborgd en aangepast naar Anticiperend in VGRP). Stedelijk waterplan Kapelle: Tussentijdse evaluatie van maatregelen en proces heeft in 2015 plaatsgevonden aangevuld met een visuele kwaliteitsbeoordeling in 2017. De kwaliteitsbeoordeling van de maatregelen heeft plaatsgevonden op kwaliteit goed/voldoende/onvoldoende. Het waterschap Scheldestromen en de gemeente Kapelle zijn samen verantwoordelijk voor het onderhoud van het oppervlaktewater. Basis voor het onderhoud is de overeenkomst tussen waterschap en gemeente voor het onderhoud van oppervlaktewaterlichamen binnen het bebouwd gebied (BOB).
Areaal Oevers
Beleidskaders Burgerlijk wetboek Wet milieubeheer KRW Waterwet NBW
Aantal 8.291 m1
Beleidsplan VGRP 2017-2021 Stedelijk waterplan BOB-overeenkomst Scheldestromen
Werkzaamheden Sloot achterzijde Nieuwe Kerkstraat opschonen Baggerwerkzaamheden Wemeldinge en oostelijk Kapelle Afvoer & verwerken van baggerspecie
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
2023
2024
2025
2026
Civieltechnische kunstwerken (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Op basis van een inspectie in 2019 is het meerjarig onderhoudsprogramma civieltechnische kunstwerken (o.a. bruggen) geactualiseerd. De jaarlijkse dotatie aan de voorziening civieltechnische kunstwerken wordt met € 5.000 verhoogd tot € 53.000. Uitgangspunt is dat beweegbare bruggen, de fietstunnel, vaste bruggen en steigers functioneel worden onderhouden. Bij de overige kunstwerken wordt alleen schade hersteld. Periodiek wordt op basis van nieuwe inspecties het voortschrijdend jaarlijkse uitvoeringsprogramma geactualiseerd.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
69
Areaal Basculebrug Beeldende kunst Damwandconstructie Draaibrug Duiker Keermuur Liggerbrug Overige objecten Geluidsscherm Sluis Steiger Stuw Talud Trap Tunnel
Beleidskaders Bouwbesluit Wegenwet Burgerlijk wetboek WABO
Werkzaamheden Diverse Civieltechnische objecten
Aantal 1 26 4 1 1 8 17 16 1 1 1 1 4 21 1
Beleidsplan Meerjarig onderhoudsprogramma (MJOP) civieltechnische kunstwerken • Risicoprofiel 1 t/m 3 opnemen in investeringsplanning begroting • Risicoprofiel 4 Ad Hoc opnemen in reguliere begroting
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
2023
2024
2025
2026
Openbaar groen (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Groenbeheerplan: Beheerplan is in 2016 opgesteld wat heeft geresulteerd in het rapport “Groenbeheerplan 2017-2021”. Dit plan vormt de praktische leidraad voor het groenbeheer. Gemeente Kapelle | Begroting 2023
70
•
• • • • • • • • •
Voor de landelijke richtlijn voor het groenbeheer geldt de kwaliteitscatalogus van het CROW. In de kwaliteitscatalogus worden de kwaliteitsniveaus A+, A, B, C en D gehanteerd waarbij niveau A+ en D in de praktijk nauwelijks worden gebruikt omdat A+ vrijwel onmogelijk te handhaven is en D absoluut onwenselijk is. In de gemeente Kapelle wordt het groen in 3 verschillende kwaliteitsniveaus onderhouden: - Begraafplaatsen: Kwaliteitsniveau A - Verblijfgebied wonen: Kwaliteitsniveau B - Bedrijventerreinen: Kwaliteitsniveau C Wet- en regelgeving in relatie tot beheer-en beleidsplan: Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden, Wet natuurbescherming, zorgplicht bomen, Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen, bijenstrategie. De uitvoering van het onderhoud aan openbaar groen wordt uitbesteed aan het groenbedrijf van de Betho en aangevuld door derden. Het groenonderhoud op de begraafplaatsen wordt zowel in eigen beheer als door de Betho uitgevoerd en aangevuld door derden. In 2014 is het groenareaal geïnventariseerd en globaal kwalitatief beoordeeld. Het totaal te beheren groenareaal heeft een omvang van zo’n 61 hectare (inclusief begraafplaatsen) en ruim 5.000 bomen. De technische kwaliteit van 90-95% van de gras- en beplantingsvakken was op dat moment goed en 95% van de bomen verkeerde in goede conditie.
De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken. Er is geen achterstallig onderhoud. Beheerplan wordt verwerkt in beheersystematiek Obsurv en is gekoppeld met de Basisregistratie Grootschalige Topografie. Bij de investeringsprojecten wegen zijn voor groen middelen geraamd.
Areaal (1 juni) bron; BGT en beleidsplan Gras/ Gazon Bermen/ ruw gras Recreatief veld/ sportvelden Bosplantsoen Heesters
Areaal 2017 172.000 m2 317.650 m2 95.540 m2 90.580 m2 20.740 m2
Areaal 2022 174.411 m2 161.079 m2 227.460 m2 97.604 m2 25.524 m2
7.100 m2
7.128 m2
530 m2
848 m2
4.125 m2
3.458 m2
420 m2
848 m2
Water
49.800 m2
27.603 m2
(Half) Verhardingen
13.300 m2
24.207 m2
Bomen
5.970 stuks
6.236 stuks
Bodembedekkers Rozen Blokhagen Vaste planten/ wisselperken
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
71
Beleidskaders Burgerlijk Wetboek Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden Wet natuurbescherming Zorgplicht Bomen (art. 6.162 BW) Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen Kwaliteitscatalogus van het CROW
Beleidsplan Groenbeleidsplan 2017-2021 (niet vastgesteld) Duurzaamheidsagenda, bouwsteen Natuur & Biodiversiteit - Ambitie 10% meer groen in de openbare ruimte in 2030 - Ambitie vaststellen nieuwe Groenstructuurplannen per kern 2022-2024
Werkzaamheden Groen investeringen maken integraal deel uit van wegen projecten
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
2023
2024
2025
2026
Begraafplaatsen (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • In de gemeente Kapelle bevinden zich vier algemene begraafplaatsen in beheer en exploitatie, in iedere kern één. Daarnaast bevinden zich de gesloten begraafplaats in Eversdijk en de Franse Militaire begraafplaats in de gemeente Kapelle. • In 2015 is het gemeentelijk begraafbeleid onderzocht. Geconstateerd is dat de beheerkwaliteit van deze begraafplaatsen goed is. Het beheer en onderhoud vindt op zodanige wijze plaats dat een relatief hoogwaardig eindbeeld wordt bereikt. • De capaciteit van de begraafplaatsen in Biezelinge, Wemeldinge en Kapelle zijn in 2014, 2015 en 2016 vergroot om in de begraafbehoefte voor de komende jaren te kunnen voorzien. De begraafplaats in Schore heeft nog voldoende ruimte. • Beleidsplan instandhouding begraafplaatsen in 2023 aan de raad voorleggen. Heffingsgrondslagen en kostendekking maakt hier onderdeel vanuit. Areaal (1 juni 2022) Begraafplaats Kapelle koopgraven Begraafplaats Kapelle algemene graven (huur) Begraafplaats Biezelinge koopgraven Begraafplaats Biezelinge algemene graven (huur) Begraafplaats Wemeldinge koopgraven Begraafplaats Wemeldinge algemene graven (huur) Begraafplaats Schore koopgraven Begraafplaats Schore algemene graven (huur) Totale begraafcapaciteit gemeente Kapelle
Beschikbare capaciteit 2020 357 77 121 74 276 89 19 36 1.032
Beschikbare capaciteit 1 juni 2022 310 68 96 67 253 84 16 34 928
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
72
Beleidskaders Wet op de lijkbezorging Gemeentewet Verordening op heffing en invordering van lijkbezorgingsrechten
Beleidsplan Volledige dekking in begroting? Verordening op het beheer en gebruik van alg. begraafplaats in Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het de gemeente Kapelle programma leefomgeving en mobiliteit, product openbare werken of in een aparte voorziening.
Speeltoestellen (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • De gemeente streeft naar veilige, aantrekkelijke speelomgevingen, rekening houdend met een bredere doelgroep. • Jaarlijks vindt er een externe inspectie plaats en routinematige inspecties door de buitendienst. Onderhoud en vervanging gaat op basis van de bevindingen in deze inspecties. • Bij renovatie is er aandacht voor de gehele omgeving en worden aanwonenden betrokken in de planvorming. • 5000 m2 houtsnipperondergronden worden omgezet naar een onderhoudsvriendelijkere variant.
Areaal Speellocaties Speeltoestellen
Beleidskaders WAS -Wet Warenbesluit attractieen speeltoestellen EN1176, nieuwe Europese wetgeving, mogelijke gevolgen door herkeuring bestaande toestellen en ondergronden
Areaal 2022 34 217
Beleidsplan MJOP Speeltoestellen
Areaal 2023 39 214
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en mobiliteit, product openbare werken.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
73
Werkzaamheden Omvorming ondergronden Boomweidelaan 12, De Omloop, Fluitenkruid, Duizendblad, Annie MG. Schmidtsingel, Goudreinettestraat Sterappelstraat, Conferencestraat, Goudreinettestraat Duizendblad, Fluitenkruid, Boomweidelaan 63 Oude Veiling, Herdershoefje, Elstarstraat
2023
2024
2025
2026
Sportaccommodaties (programma Wonen en Voorzieningen) • In de gemeente Kapelle bevinden zich twee sportcomplexen, Groene Woud in Kapelle en Boenze Boogerd in Wemeldinge, waar verschillende sporten beoefend worden. • Om de buitensportaccommodaties op het vereiste kwaliteitsniveau te houden wordt dagelijks onderhoud gepleegd door de gemeente en in toenemende mate de gebruikers. Jaarlijks pleegt de gemeente in de zomerperiode groot onderhoud aan de sportvelden. • Buitensportaccommodaties worden gerenoveerd als de technische kwaliteit onvoldoende is om het beoogde gebruik gedurende de speelperiode te garanderen. Hiervoor is een meerjarig investeringsplan opgesteld. De levensduur van buitensportaccommodaties is afhankelijk van de kwaliteit van het (dagelijks) onderhoud, de feitelijke belasting en de weersomstandigheden. Jaarlijks beoordelen wij in hoeverre renovatie van een buitensportaccommodatie of bijbehorende voorzieningen op termijn noodzakelijk is. De binnensportaccommodatie Groene Woud behoeft geen investeringen meer vanwege de nieuwbouwplannen. • Streven is het onderhoud uit te voeren volgens de greendeal sportvelden: volledig chemie vrij beheer en onderhoud van de sportvelden. • De velden worden regelmatig volgens KNVB-normen gekeurd.
• Kunstgrasvelden worden één keer per jaar volgens de normen van het NOC-NSF gekeurd waarvan één keer per acht jaar een uitgebreide herkeuring. • Door een toenemende bezettingsgraad is er intensiever onderhoud nodig. • Klimaatverandering kan leiden tot intensiever beheer, zoals vaker beregenen.
Areaal Sportcomplex Groene Woud Kapelle
Sportcomplex Boenze Boogerd Wemeldinge
Sport Korfbal Voetbal Tennis Zwemmen (binnen) Schaatsbaan Voetbal Tennis Boogschieten
Aantal 1 veld 4 velden 5 velden 1 multifunctioneel bad 1 grasveld 3 velden 3 velden 1 installatie
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
74
Schaatsbaan
Beleidskaders NOC-NSF
Beleidsplan MJOP
Werkzaamheden Sport MIP – Groene Woud – vervanging algemene inrichting; ballenvangers, hekwerk Sport MIP – Groene Woud – totaalrenovatie veld 1 Sport MIP- Boenzeboogerd - vervanging algemene inrichting; ballenvangers, hekwerk Sport MIP-totaalrenovatie voetbalveld 2 Wemeldinge Nieuw sportfaciliteiten buitenruimte de Bloesem
1 asfaltterrein
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Wonen en Voorzieningen, product sport en spel.
2023
2024
2025
2026
Onderwijs, schoolgebouwen (programma Wonen en Voorzieningen) • De ontwikkelingen voor de onderwijshuisvesting zijn opgenomen in Integraal huisvestingsplan Onderwijs dat in 2019 is vastgesteld. De uitvoering van dit IHP Onderwijs wordt jaarlijks geactualiseerd, afhankelijk van de voortgang van de planvorming per school(locatie). In 2024 wordt het IHP Onderwijs deels herzien zodat het voor het toekomstbestendig houden van De Linge een actueel inzicht bestaat. • In de kern Wemeldinge is sprake van vervangende nieuwbouw voor de in 2022 gefuseerde scholen De Hoeksteen en OBS Wemeldinge op de huidige locatie van OBS Wemeldinge. De realisatie van dit Integraal Kindcentrum (IKC) in de kern Wemeldinge nabij dorpshuis De Wemel, wordt gecombineerd met een nieuwbouw van gymzaal Burgemeester van Sas. • De Juliana van Stolberg en de SBO Samuël en (V)SO Eben-Haëzer hebben te maken met stijgende leerlingenaantallen waardoor er extra huisvesting nodig is. Voor deze scholen is tijdelijke huisvesting beschikbaar gesteld aan de Van der Biltlaan 34 op de voormalige locatie van ‘t Kleine Honk. Voor beide scholen wordt aan een permanente oplossing gewerkt. De keuze voor de huisvesting van SBO Samuël en (V)SO Eben-Haëzer is afhankelijk van de mogelijkheden in de regio.
Voor de Juliana van Stolberg zijn verschillende opties aan de orde (geweest); vervangende vernieuwbouw op de huidige locatie, nieuwbouw op een andere locatie of verhuizing naar de huidige locatie voor het speciaal onderwijs. Definitieve keuzes worden naar verwachting in 2023 gemaakt, waarna de realisatie verder kan worden voorbereid.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
75
Areaal De Hoeksteen en OBS Wemeldinge Juliana van Stolberg De Moolhoek en ‘t Honk SBO Samuël en (V)SO Eben-Haëzer De Linge
Beleidskaders Wet op het primair onderwijs (WPO) Bouwbesluit
Beleidsplan Integraal huisvestingsplan Onderwijs
Planvorming en realisatie Integraal Kind Centrum Wemeldinge - De Hoeksteen en OBS Wemeldinge Integraal Kind Centrum Juliana van Stolbergschool SBO Samuël en (V)SO Eben-Haëzer
Toekomst Vervangende nieuwbouw Vervangende vernieuwbouw of nieuwbouw. Handhaven Handhaven tot duidelijkheid over mogelijkheden in de regio Handhaven
Volledige dekking in begroting? Ja, de kosten voor de werkzaamheden in de periode 2023-2026 voor de scholen in Wemeldinge en de Juliana van Stolberg zijn opgenomen in het programma Wonen en Voorzieningen, product onderwijshuisvesting.
2023
2024
2025
2026
Gebouwen en gemeentelijke monumenten (diverse programma’s) Voor onderhoud van de gemeentelijke gebouwen gelden de volgende uitgangspunten: Onderhoud, opgenomen in het meerjarig onderhoudsplan (MJOP), wordt ten laste gebracht van de voorziening. Levensduur verlengend onderhoud >€25.000 geldt als een investering. Het MJOP is in 2021 geactualiseerd. Daarbij is rekening gehouden met kansen voor verduurzamen van de gebouwen waar mogelijk. Het doel hierbij is gasloos na 2030. Gemeentehuis: Dit wordt in fasen verduurzaamd. Eind 2022 is de luchtbehandeling van de nieuwbouw vervangen/uitgebreid waardoor aan het vereiste energielabel in 2023 is voldaan. Als gevolg van nieuwe subsidiemogelijkheden wordt bezien of hier gebruik van gemaakt kan worden voor verdere verduurzaming. Dit kan betekenen dat investeringen naar voren gehaald moeten worden aangezien de subsidieperiode tijdgebonden is. Gemeentehuis restylen: nadat in 2022 alle werkplekken zijn vervangen door flexibele werkplekken, is de inrichting aan de beurt. De kantoren zijn toe aan een forse herinrichting met als doel het gebruik en de beleving aan te passen aan de eisen van deze tijd en het flexwerkprincipe. De huidige inrichting is inmiddels 20 jaar of ouder. Een prettig ingericht kantoor maakt de gemeente Kapelle tot een aantrekkelijke werkgever in een tijd van een krappe arbeidsmarkt.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
76
Gemeentewerkplaats: Voor de gemeentewerkplaats wordt gezocht naar een nieuwe locatie waar vervangende nieuwbouw gerealiseerd kan worden. De huidige locatie komt na verplaatsing van de gemeentewerkplaats en milieustraat vrij voor woningbouw. Dorpshuis de Vroone: Gelet op de leeftijd van het gebouw en de hoge energielasten is besloten de komende 10 jaar beperkt te investeren. Om het gebouw duurzaam te krijgen en hiermee de energielasten te verlagen is een investering nodig die zich in 10 jaar terugverdient. Subsidiemogelijkheden voor verduurzaming worden onderzocht en afgezet tegen de mogelijkheid van nieuwbouw. Dorpshuis de Wemel: In combinatie met het groot onderhoud wordt ook verduurzaming toegepast. Denk hierbij aan meer isolatie van de schil van het gebouw en de overstap naar een hybride warmte installatie. Dorpshuis Schore: Als gevolg van de langdurige sluiting door Corona is er nog geen goed beeld ontstaan over de exploitatiekosten van het dorpshuis. Afgesproken is dit eerst aan te zien, alvorens verder te verduurzamen aan een tamelijk oud gebouw. Gymzalen Molenvate en Burgemeester van Sas: Gymzaal Molevate wordt nog beperkt gebruikt en zal op termijn gesloopt worden. In combinatie met de realisatie van een nieuw Integraal Kindcentrum (IKC) in de kern Wemeldinge wordt gymzaal Burgemeester van Sas gesloopt en vervangen door nieuwbouw.
Dicwale: Verduurzamingsmaatregelen welke binnen 5 jaar zijn terug te verdienen, zijn helaas niet van toepassing op Dicwale. Het gebouw zal nog ongeveer 10 jaar mee kunnen, waarna naar andere huisvesting gekeken moet worden. Peilhuis en praathuisje, Wemeldinge: Deze worden opgeknapt. Verduurzaming is beperkt mogelijk. Brandweerkazernes: De brandweerkazernes betreffen oude gebouwen die niet te verduurzamen zijn. De Veiligheidsregio Zeeland is gevraagd na te denken over herhuisvesting. Kinderdagopvang Prokino, Vroonlandseweg: Het gebouw wordt verhuurd. In 2025 wordt opnieuw gesproken over de verkoop van het pand. Zowel klein als grootonderhoud is voor de huurder. Voormalige basisschool De Tunnel, Schore: Deze wordt verhuurd aan de Stichting Rust na Onrust. De huurovereenkomst loopt tot 2027 waarna overname door de stichting opnieuw besproken wordt. Kinderdagopvang Kibeo, Wemeldinge: het gebouw dateert van 2014. Verduurzaming is hier niet aan de orde.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
77
Areaal: Werkplaats gemeente kantoor/kantine Werkplaats gemeente loodsen Milieustraat ZRD Werkplaats Wemeldinge Brandweerkazerne Kapelle Brandweerkazerne Wemeldinge Dorpshuis “De Vroone” Dorpshuis Schore Dorpshuis “De Wemel” Kinderdagverblijf Kibeo, Kromomme Gemeentehuis Dicwale (muziekvereniging) Sportgebouw Molenvate Sportgebouw Burgemeester van Sas Sportcentrum Groene Woud Peilhuisje Wemeldinge Praathuisje “de Punt” Prokino Vroonland Molen de Hoop Molen Aeolus Boomweidelaan 44 (zorgboerderij Rust na Onrust) Van der Biltlaan 19 (voormalig Grote honk) Van der Biltlaan 34 (voormalig Kleine Honk) Diverse opslaggebouwtjes begraafplaatsen
Beleidskaders Bouwbesluit Klimaatakkoord
Beleidsplan MJOP 2022-2031
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen diverse programma’s of in een aparte voorziening.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
78
Paragraaf Bedrijfsvoering
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
79
Wat willen we bereiken?
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
80
Formatie en inhuur De ambities en doelstellingen van de gemeente Kapelle moeten in balans blijven met de capaciteit. Het op peil houden van onze uitvoeringskracht vraagt onze blijvende aandacht en zal periodiek bijstelling behoeven. De krapte op de arbeidsmarkt is overigens nog steeds dusdanig, dat dit een extra uitdaging vormt om onze ambities en doelstellingen te verwezenlijken. Het aantal medewerkers bij gemeenten is, volgens de personeelsmonitor A&O fonds, verder gestegen maar nog niet voldoende om de druk op het groeiende takenpakket van gemeenten op te lossen. Ook is één op de vijf vacatures moeilijk vervulbaar, dit zet de gemeentelijke dienstverlening verder onder druk.
Formatie
Bezetting
Personen
Inhuur €
Inhuur %
1-1-2017
53,6
52,5
62
927
22%
1-1-2018
59,0
58,9
70
974
21%
1-1-2019
61,1
60,9
74
893
19%
1-1-2020
63,0
62,9
77
967
19%
1-1-2021
70,4
67,7
81
783
16%
1-1-2022
73,5
69,5
84
1.019
19%
1-1-2023
86,6
827
11%
De formatieve ontwikkeling van de organisatie is opgenomen in de tabel. In 2022 is de vaste formatie toegenomen; - De medewerkers van het Buurtteam zijn in dienst van onze organisatie gekomen in plaats van een subsidie aan Cederhof. - Het invullen van een vacature Informatiebeheer in plaats van inhuur en diverse kleine mutaties. - Het invullen van vacatures voor de regionale samenwerking, waarbij de lasten volledig door de regio gedragen worden. Uit oogpunt van continuïteit en kosten blijft gelden dat structurele taken bij voorkeur worden opgenomen in de vaste formatie. Binnen de structurele inhuur is de detachering vanuit de Betho een uitzondering op het uitgangspunt om structurele taken, binnen de vaste formatie op te nemen. De samenwerking met deze organisatie is uit sociaal en bedrijfsmatig oogpunt belangrijk voor ons. Daarnaast wordt structureel ingehuurd vanwege moeilijk vervulbare vacatures of als de benodigde specifieke deskundigheid beperkt van omvang is, zoals BAG-beheer, inkoop en projecten. De structurele formatie stijgt vanaf 2023 naar 86,6 fte vanwege uitbreiding van de capaciteit voor de taakvelden sociaal domein, duurzaamheid, veiligheid, handhaving (boa), interne controle, informatievoorziening en de adminstratieve ondersteuning. In totaal wordt 2,86 fte van onze formatie via detachering voor samenwerking ingezet en uit deze samenwerkingen bekostigd.
Gemeente Kapelle | Begroting 2023
81
Op de peildatum 1 juli 2022 kende de organisatie een redelijk gelijkmatige leeftijdsopbouw, waarbij wel opvalt dat de gemiddelde leeftijd van 45 jaar nog steeds relatief laag is in vergelijking met andere gemeenten en hetzelfde is als in 2021. De verhouding tussen het aantal vrouwelijke (55%) en mannelijke (45%) medewerkers is iets gewijzigd. In 2021 was dit vrouwen 53% en mannen 47 %. Daarnaast werkt 52 % fulltime en 48 % parttime. Dit is nagenoeg gelijk aan 2021.
Leeftijdsopbouw
20/29
Ook is gekeken naar de leeftijdsgroepen binnen Kapelle. Deze is evenredig verdeeld. • 0-24 jaar = 4 medewerkers • 25-34 jaar = 27 medewerkers • 35-44 jaar = 18 medewerkers • 45-54 jaar = 27 medewerkers • 55-60 jaar = 9 medewerkers • ≥ 60 jaar = 13 medewerkers
30/39 40/49 50/59 60 >