Programmabegroting 2022

Omgevingsdienst West-Holland De Omgevingsdienst West-Holland werkt met deskundigheid en gedrevenheid aan de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving (milieu en duurzaamheid, veiligheid, gezondheid) in haar werkgebied. Zij levert een optimale bijdrage aan de ontwikkeling en uitvoering van het beleid voor haar deelnemers. De speerpunten zijn: Duurzaamheid en Energie, Omgevingswet en Ontwikkeling van de dienst. De werkzaamheden van de Omgevingsdienst richten zich op vier programma’s: Milieu en Bodem, Omgevingsadvies, Duurzaamheid en Bouwen.

•

Cyclus Cyclus is een overheids-NV en verzorgt in opdracht van de gemeente de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten tot 31-12-2023. Cyclus werkt voor twaalf gemeenten en in de Cyclus-regio vindt afstemming plaats, niet alleen voor de inzameling, maar ook voor beleidsmatige aspecten, zoals het bereiken van de landelijke scheidingsdoelstellingen. Cyclus is een belangrijke partner van de gemeente voor het uitvoeren van het project Afval Anders, waarbij de afvalstoffenheffing variabel wordt opgelegd.

•

Braassemerland Eind 2016 is de Gemeente Kaag en Braassem Grondexploitatie Braassemerland BV ontbonden en is de participatie van deze BV in de vennootschap Braassemerland VOF overgedragen aan de gemeente Kaag en Braassem. De gemeentelijke gronden worden fasegewijs aan de vennootschap overgedragen. Fase 1 en 2 “De Akkers” zijn inmiddels volledig bewoond en de openbare ruimte zal in Q4 2021 aan de gemeente overgedragen worden. Dit jaar is er gestart met het bouwrijp maken van Fase 3 en 6 “De Poelen”. Alle woningen in De Poelen fase 3 zijn verkocht. Ten gevolge van aangetroffen bodemvervuiling in fase 3 is de overdracht van gronden aan de GEM vertraagd. Daarnaast is bij ecologisch onderzoek van fase 4/5 een buizerdnest aangetroffen wat eveneens tot vertraging van de ontwikkeling leidt.

85

•

Sportbedrijf Kaag en Braassem Sportbedrijf Kaag en Braassem (en in het bijzonder Sport- en recreatiecentrum De Tweesprong) heeft in Focus met ambitie, samen met het IKC Oude Wetering/ Roelofarendsveen, en gebiedsontwikkeling Sportpad prioriteit gekregen. in april 2021 heeft de gemeenteraad het ‘Masterplan Sportpad’ vastgesteld. in dit masterplan is de door alle stakeholders opgestelde ‘no regret’-indeling voor het gebied vastgelegd. Deze ‘no-regret’indeling geeft ruimte om de verschillende elementen in het gebied fasegewijs door te ontwikkelen. Op basis van de kaders zoals opgenomen in het Masterplan Sportpad wordt een gezamenlijk PVE (samen met het IKC) opgesteld. Vanaf 1 januari 2020 is een nieuwe directeur van start gegaan die de interim-directeur heeft vervangen. Tegelijkertijd wordt door het Sportbedrijf gewerkt om het achterstallig onderhoud weg te werken. Het doel is om het Sporten recreatiecentrum De Tweesprong veilig en doelmatig open te houden en dus de onderhoudsuitgaven daar waar mogelijk te beperken. Op dit moment ligt er een nieuwe overeenkomst klaar om door het college te worden vastgesteld. in 2020 is het sportbedrijf in verband met de COVID-maatregelen een groot deel van het jaar (gedeeltelijk) gesloten geweest. Hierdoor is het sportbedrijf ook inkomsten misgelopen.

Om deze gemiste inkomsten op te vangen is gebruik gemaakt van diverse steunmaatregelen vanuit de rijksoverheid. Een deel hiervan is al toegekend maar nog niet alle aanvragen zijn afgehandeld. Het jaarrekeningresultaat 2020 is grotendeels afhankelijk van deze rijksfinanciering, en is daarom ook vertekenend voor andere jaren.

DOELSTELLING, TAKEN, BESTUURLIJK BELANG PER GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING __________________________________________________________________________________ Holland Rijnland Doel/algemeen belang/ Holland Rijnland is het samenwerkingsverband van en voor dertien gemeenten in het hart van de Randstad met gezamenlijk een uitstekende activiteit woonregio en een aantal sterke topsectoren (Greenports, Biobased, Space en Life Science & Health). Binnen Holland Rijnland wordt samengewerkt om de kwaliteit van wonen, werken, leren en leven van burgers, bedrijven en instellingen te verbeteren. Samen optrekken geeft meerwaarde voor de uitdagingen die te complex zijn voor de individuele gemeente, die gemeentegrensoverschrijdend zijn of waarbij samenwerking tot meer efficiëntie leidt. In de domeinen maatschappij, economie en leefomgeving faciliteert Holland Rijnland regionale samenwerking zoals omschreven in de Regionale agenda 20192023. Verder voert Holland Rijnland enkele taken uit die aan het samenwerkingsorgaan zijn overgedragen: de Regiotaxi, de Urgentiecommissie Woonruimte en het Regionaal Bureau Leerplicht. Kaag en Braassem profiteert van het schaalvoordeel en slagkracht van deze strategische samenwerking. Belangen Financieel: Geraamde exploitatiebijdrage 2022, totaal € 319.605 Bijdrage regionaal investeringsfonds 2022 € 368.865

86

Veiligheidsregio Hollands Midden Doel/algemeen belang/ Veiligheidsregio Hollands Midden staat voor de (fysieke) veiligheid van burgers, bedrijven en instellingen. In de Veiligheidsregio Hollands Midden activiteit werken brandweer, politie, GHOR en de gemeenten samen aan de rampenbestrijding en crisisbeheersing. De veiligheidsregio werkt daarnaast nauw samen met diverse partners, zoals waterschappen, milieudiensten en defensie. Iedere organisatie is hierin verantwoordelijk voor zijn eigen taken. Samenwerking vindt plaats op basis van de Wet veiligheidsregio’s. In deze wet zijn de taken en verantwoordelijkheden van de veiligheidsregio omschreven. Kaag en Braassem maakt, samen met 17 andere gemeenten, deel uit van de Veiligheidsregio Hollands-Midden. Belangen

Financiële gegevens

Financiële gegevens

De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2022 is € 1.795.264 (Brandweer en GHOR) Bestuurlijk: De 18 burgemeesters uit de regio Hollands Midden vormen samen het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Hollands Midden. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit zeven leden (inclusief voorzitter). Burgemeester K.M. van der Velde-Menting maakt deel uit van het Dagelijks Bestuur en is portefeuillehouder van het thema Klimaat en voor de GHOR. Hiermee is Kaag en Braassem direct betrokken bij alle besluiten binnen de regeling. 1-1-2020 31-12-2020 Omvang eigen vermogen € 6.220.815 € 7.923.167 Omvang vreemd vermogen € 35.914.017 € 34.129.600 Financieel resultaat 2020: € 2.150.619 voordelig. Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur bestaat uit twee leden per deelnemende gemeente, 28 in totaal, met gezamenlijk 186 stemmen (waarvan Kaag en Braassem 9). In het Algemeen Bestuur hebben zitting de burgemeester K.M. van der Velde-Menting en wethouder P.C. van der Wereld-Verkerk. Sinds juni 2020 heeft wethouder F.M. Schoonderwoerd zitting in het Dagelijks Bestuur. Financiële gegevens zijn gebaseerd op het jaarverslag 2020 1-1-2020 31-12-2020 Omvang eigen vermogen € 2.860.648 € 3.120.337 Omvang vreemd vermogen € 55.647.317 € 51.948.756 Financieel resultaat 2020: € 1.523.340 voordelig

87

RDOG Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden Doel/algemeen belang/ De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg (RDOG) Hollands Midden bestaat uit de vier sectoren: openbare gezondheidszorg (GGD), activiteit geneeskundige hulpverlening (GHOR) en ambulancezorg (RAV) en het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH). De RDOG bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de inwoners in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert de RDOG de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken. De GGD voert voor onze gemeente taken uit op het gebied van o.a. de Wet publieke gezondheid, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. Het gaat hierbij om wettelijk verplichte taken die door de gemeente belegd zijn bij de GGD (zoals infectieziektebestrijding), wettelijke taken waarbij gemeenten gezamenlijk kiezen om deze onder te brengen bij de GGD (zoals, jeugdgezondheidszorg, Veilig Thuis en Toezicht WMO) en vrijwillige taken

Belangen

Financiële gegevens

die één of meer gemeenten laten uitvoeren door de GGD (zoals: logopedie en voorlichting) De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2022 is € 1.694.200. Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur van de RDOG bestaat uit de portefeuillehouders Volksgezondheid van de 19 gemeenten in de regio Hollands Midden. Voor onze gemeente is dat wethouder P.C. van der Wereld-Verkerk. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit zeven leden. Kaag en Braassem heeft 2 van 50 stemmen. 01-01-2020 31-12-2020 Omvang eigen vermogen € 3.948.000 € 7.714.000 Omvang vreemd vermogen € 29.237.000 € 41.089.000 Geraamd financieel resultaat 2022: € 0

88

Omgevingsdienst West-Holland Doel/algemeen belang/ De Omgevingsdienst staat voor duurzaamheid, veiligheid en een verbetering van de leefomgeving. Ze stelt milieubeschikkingen activiteit (vergunningen) op voor de gemeente en ziet toe op naleving van milieuwetgeving (toezicht en handhaving). Ook geeft de ODWH milieuadvies aan de deelnemende gemeenten in de regio Holland Rijnland en zorgt ervoor dat in ruimtelijke plannen van gemeenten aandacht wordt besteed aan milieuaspecten, zoals bodem, lucht, geluid, energie, natuur (stikstof) en veiligheid. Ten slotte draagt de dienst bij aan de beperking van overlast als gevolg van geluid, luchtverontreiniging en geur. Om een goede en efficiënte uitvoering te geven aan de wettelijke milieutaken heeft Kaag en Braassem al deze taken bij de Omgevingsdienst ondergebracht. Belangen

Financiële gegevens

De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2022 is € 1.084.000 Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur bestaat uit 24 leden (inclusief de voorzitter). Twee collegeleden hebben zitting in het Algemeen Bestuur (wethouder Y. Peters-Adrian en wethouder I.A.A. van der Meer). In het vijfkoppige Dagelijks Bestuur is onze gemeente vertegenwoordigd door een collegelid (wethouder Y. Peters-Adrian) waarbij zij voorzitter is. Kaag en Braassem heeft 22 van 312 stemmen. Financiële gegevens: 01-01-2020 31-12-2020 Omvang eigen vermogen € 864.310 € 594.305 Omvang vreemd vermogen € 8.585.026 €11.787.589 Geraamd financieel resultaat 2022: € 0

89

Bedrijfsvoeringsorganisatie Rijn en Braassem Doel/algemeen belang/ Het doel van Bedrijfsvoeringsorganisatie Rijn en Braassem is het bewerkstelligen van een kwalitatief hoogwaardige en doelmatige uitvoering activiteit van de taken van de gemeenten op het gebied van informatievoorziening en automatisering. Uitgangspunt voor de samenwerking is standaardisatie van de I&A-dienstverlening, inclusief de bijbehorende standaardinrichting van de gemeentelijke werkprocessen en het daarbij passende applicatielandschap. De bedrijfsvoeringsorganisatie kan worden ingezet voor bedrijfsvoering en uitvoerende taken en bestaat uit gemeente Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem. Een logische samenwerking omdat beide gemeenten ook al intensief samenwerken in het Sociale Domein en op het gebied van Belastingen en de daaraan gerelateerde ICT-onderwerpen. Belangen Financieel: Geraamde gemeentelijke bijdrage 2021 aan Rijn en Braassem: € 2.334.405 Bestuurlijk: De gemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem dragen geen bevoegdheden over aan de bedrijfsvoeringsorganisatie, maar kunnen ter verwezenlijking van informatisering, automatisering en andere taken bevoegdheden mandateren en machtigingen verlenen aan de bedrijfsvoeringsorganisatie. Het bestuur bestaat uit vier leden. De bestuursleden namens de gemeente Kaag en Braassem zijn wethouder P.C. van der Wereld-Verkerk en wethouder Y.

Peters-Adrian. De directie van de bedrijfsvoeringsorganisatie bestaat uit een Algemeen Directeur en een Operationeel Directeur. Financiële Financiële gegevens (voorlopig): gegevens 01-01-2020 31-12-2020 Omvang eigen vermogen € 11.128 € Omvang vreemd vermogen € 6.703.164 € 5.732.585 Geraamd financieel resultaat 2022: € 0

90

DOELSTELLING, TAKEN, BESTUURLIJK BELANG PER NAAMLOZE VENNOOTSCHAP __________________________________________________________________________________ BNG Doel/algemeen belang/ De Bank Nederlandse Gemeenten is de bank van en voor overheden en instellingen ten behoeve van het maatschappelijk belang. Met activiteit gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Belangen Financieel: Het maatschappelijk aandelenkapitaal bestaat uit 121.719 aandelen (€ 2,50 nominaal). De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Dividend 2019, uitgekeerd deels in 2020 en deels in 2021: € 154.583 Dividend 2020, uitgekeerd in 2021: € 220.311 Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de aandeelhoudersvergaderingen. Financiële gegevens 1-1-2020 31-12-2020 Omvang eigen vermogen € 4.887 miljoen € 5.097 miljoen Omvang vreemd vermogen € 144.802 miljoen € 155.262 miljoen Financieel resultaat 2020: € 221 miljoen voordelig.

Oasen Doel/algemeen belang/ Oasen is als maatschappelijk bedrijf in publieke handen. De aandeelhouders van Oasen zijn 24 gemeenten in het oosten van Zuidactiviteit Holland waar drinkwater aan de inwoners geleverd wordt. Oasen levert jaarlijks 48 miljard liter drinkwater aan 750.000 mensen en 7.200 bedrijven. Hiervoor worden zeven zuiveringsstations, negen pompstations en een watertoren gebruikt. Het hoofdkantoor staat in Gouda. De zuiveringsstations, pompstations en winvelden liggen verspreid door het voorzieningsgebied. Het voorzieningsgebied heeft een oppervlakte van 1115 km². Belangen Financieel: Er zijn 748 aandelen geplaatst (gemeente Kaag en Braassem is houder van 26 aandelen). Oasen keert geen dividend uit Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Financiële Cijfers zijn gebaseerd op jaarverslag 2020 gegevens 1-1-2020 31-12-2020 Omvang eigen vermogen € 112.187 miljoen € 116.741 miljoen Omvang vreemd vermogen € 168.537 miljoen € 178.860 miljoen Financieel resultaat 2020: € 4.554 miljoen voordelig.

91

Cyclus Doel/algemeen belang/ Cyclus stelt zich als doel het doelmatig inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval voor twaalf deelnemende gemeenten, waarvan negen activiteit aandeelhouders. Kaag en Braassem heeft een wettelijke taak om zorg te dragen voor de (gescheiden) inzameling van huishoudelijke afvalstoffen binnen het grondgebied van de gemeente. Belangen Financieel: Kaag en Braassem is houder van 10.651 aandelen Cyclus keert geen dividend uit voor 2020 Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Lid van het Grondstoffenplatform is wethouder Y. Peters-Adrian. Financiële Cijfers zijn gebaseerd op het jaarverslag 2020: gegevens 1-1-2020 31-12-2020 Omvang eigen vermogen € 9.513.000 € 9.858.000 Omvang vreemd vermogen € 21.763.000 € 26.225.000 Financieel resultaat 2020: € 345.000 voordelig.

Alliander Doel/algemeen belang/ Alliander N.V. is een nutsbedrijf dat voortgekomen is uit Nuon. Alliander bestaat uit de onderdelen Liander en Liandon. Het bedrijf verzorgt de activiteit distributie van energie in een derde deel van Nederland. Alliander had in 2020 zo'n 5.881 werknemers en 5,8 miljoen klantenaansluitingen. Het beheert ongeveer 92.000 kilometer elektriciteitskabel en 42.000 km gasleiding. Belangen Financieel: Alle aandelen van Alliander zijn direct of indirect in handen van Nederlandse provincies en gemeenten. De grootste aandeelhouders van Alliander zijn de provincies Gelderland (45%), Friesland (13%), NoordHolland (9%) en de gemeente Amsterdam (9%). Verder zijn er bijna 50 gemeenten (minder dan 3%) aandeelhouder, waaronder gemeente Kaag en Braassem. In totaal zijn er 56 publieke aandeelhouders. Het dividendbeleid van Alliander voorziet in een uitkering van maximaal 45% van de winst na belastingen, gecorrigeerd voor bijzondere posten. Dividend 2020, ontvangen in 2021: € 429.112

Financiële gegevens

Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders. 1-1-2020 31-12-2020 Omvang eigen vermogen € 4.224 miljoen € 4.328 miljoen Omvang vreemd vermogen € 4.567 miljoen € 5.094 miljoen Financieel resultaat 2020: € 224 miljoen voordelig.

92

DOELSTELLING, TAKEN, BESTUURLIJK BELANG PER BESLOTEN VENNOOTSCHAP __________________________________________________________________________________ Sportbedrijf Kaag en Braassem Doel/algemeen belang/ activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Sportbedrijf Kaag en Braassem draagt duurzaam bij aan een gezonde en actieve levensstijl voor de inwoners van de gemeente Kaag en Braassem, door zo veel mogelijk mensen in de gemeente te laten sporten en bewegen. Om zijn missie te bereiken biedt het Sportbedrijf goed toegankelijke, uitnodigende sportaccommodaties (Sport en recreatiecentrum De Tweesprong, Sportzaal Kaskade, Sportzaal De Meerkant en Gemeenschapscentrum Het Spant) en activiteiten aan. Verder werkt het Sportbedrijf samen met andere (verbonden partijen) die aan diezelfde doelen werken. Naast het faciliteren van sport en bewegen verzorgt De Tweesprong ook sport- en bewegingsstimulering en welzijnsactiviteiten zoals zwemmen voor mensen met dementie. Hiermee levert De Tweesprong een bijdrage aan de doelstellingen uit de Omgevingsvisie. Financieel: 40 aandelen die zijn geplaatst en volgestort ad € 18.152 De gemeente is 100% aandeelhouder van De Tweesprong B.V. (hoe het Sportbedrijf staat geregistreerd bij de KVK) en eigenaar van alle - op Kaskade na (eigendom woningbouwvereniging) - panden. Binnen de gemeente is de verantwoording met betrekking tot het bestuur van De Tweesprong B.V. verdeeld in opdrachtgeverschap en aandeelhouderschap.

Deze twee taken zijn verdeeld over verschillende bestuursleden (het aandeelhouderschap ligt bij de burgemeester en het opdrachtgeverschap bij wethouder die sport in zijn portefeuille heeft). Financiële gegevens zijn gebaseerd op de jaarrekening 2020. 1-1-2020 31-12-2020 Omvang eigen vermogen € 18.152 € 18.152 Omvang vreemd vermogen € 555.924 € 666.228 Financieel resultaat 2020: € € 2.036 Het financieel resultaat 2020 is in grote mate afhankelijk van de (aangevraagde/ verstrekte) financiële bijdragen van de rijksoverheid. Nog niet alle aanvragen zijn definitief toegekend, wat dus nog van invloed kan zijn op het resultaat. De grootste bijdragen (TVS 2020) zijn ondertussen wel toegekend.

93

DOELSTELLING, TAKEN, BESTUURLIJK BELANG PER VENNOOTSCHAP ONDER FIRMA __________________________________________________________________________________

GEM Braassemerland VOF Doel/algemeen belang/ activiteit

De VOF (GEM) heeft ten doel het voor haar rekening en risico (doen) uitvoeren van de grondexploitatie met betrekking tot het exploitatiegebied zoals aangeduid in de Samenwerkingsovereenkomst (inclusief bijlagen), gelegen binnen het Plangebied Braassemerland en overigens al wat daarmee verband houdt of daaraan bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin.

Belangen

Totaal gestort Eigen Vermogen per 30-12-2020: € 3.725.000 In de eerste helft van 2021 is er in totaal € 2,3 miljoen aan Eigen Vermogen door de gemeente ingebracht. In verband met vertragingen in de voortgang van fase 3 en 6 is het op dit moment nog onduidelijk wanneer welke bedragen worden teruggestort door de VOF. In eerste instantie werden er terugstortingen verwacht in juli 2021, op dit moment is één van de scenario’s november 2021. Wanneer dit precies wordt en voor welke bedragen er in 2022 weer stortingen moeten plaatsvinden is afhankelijk van verschillende factoren. Bestuurlijk: de vennoten van de VOF zijn de ontwikkelaar en de gemeente Kaag en Braassem. Intern bestuurder vanuit de gemeente is wethouder Y. Peters-Adrian.

Financiële gegevens

Financieel 1-1-2020 Omvang eigen vermogen € 7.341.205 Omvang vreemd vermogen € 7.241.363 Financieel resultaat 2020: € 29.092 nadelig

31-12-2020 € 7.312.113 € 17.685.354

94

7. Grondbeleid Het gemeentelijk grondbeleid is ondersteunend aan de door het bestuur geformuleerde beleidsdoelstellingen. Grondverwerving, -productie, uitgifte en tijdelijk beheer zijn de ingrediënten van elke gebiedsontwikkeling, of het nu gaat om het bouwen van woningen, aanleggen van infrastructuur, het aanbieden van maatschappelijke voorzieningen of het bevorderen van de economische ontwikkeling. Onderdeel van de gemeentelijke programmabegroting is een paragraaf grondbeleid. Hierin wordt de raad jaarlijks inzicht geboden in de vorderingen van de in ontwikkeling genomen en nog te ontwikkelen grondcomplexen in het komende begrotingsjaar. In deze paragraaf grondbeleid komen aan de orde: • ontwikkelingen grondexploitatieprojecten in 2022 • ontwikkeling grondposities in 2022 • af te sluiten grondcomplexen per 31 december 2021 • nieuwe grondcomplexen vanaf 1 januari 2022 Deze paragraaf bevat geen kwantitatieve analyse van de projectresultaten. In deze begroting zijn de bij de programmarekening 2020 vastgestelde grondexploitaties (per 1/1/2021) verwerkt. Het grondbeleid is verwoord in de actuele Nota Grondbeleid.

De belangrijkste beleidsuitgangspunten zijn: • Bij het realiseren van de ruimtelijke doelstellingen zal het accent meer op inbreiding, herstructurering en revitalisering komen te liggen • Het grondbeleid is in principe faciliterend (door het aannemen van een motie bij de vaststelling van de Nota Grondbeleid in september 2020 kan in sommige gevallen sprake zijn van meer actief grondbeleid) • In specifieke gevallen kan onder voorwaarden worden afgeweken van het faciliterend beleid • De gemeente bepaalt vooraf op basis van een ontwikkelstrategie op welke wijze een gebiedsontwikkeling tot stand zal komen Jaarlijks worden de te hanteren grondprijzen door ons college geactualiseerd in de Grondprijzenbrief. Deze brief wordt ter kennisneming aan de raad gezonden. Naast deze paragraaf is het programma Ruimte en leefomgeving van deze begroting van belang, waarin de gemeente haar ruimtelijke doelstellingen voor 2022 presenteert en waaraan het grondbeleid ondersteuning zal bieden om deze te realiseren. Projectontwikkelingen __________________________________________________________________________________ De actuele ruimtelijke projecten worden jaarlijks mede gepresenteerd in een integrale monitor. De actualisatie van de bij de projecten behorende grondexploitaties vindt plaats bij het opstellen van de jaarrekening.

Zo sluit het actueel inzicht in projecten aan op het noodzakelijk inzicht in de resultaten van de grondexploitaties en daarmee de stand van de benodigde voorziening en reserve bouwgrondexploitatie. De begroting voor 2022 is gebaseerd op de actualisatie van de grondexploitaties

95

per 1 januari 2021. Bij deze actualisatie is een planning opgenomen van de inkomsten en uitgaven voor onder andere het komende jaar. Centrumplan (Leimuiden) Eind 2011 is een contract gesloten tussen ontwikkelaar en gemeente voor de ontwikkeling en realisatie van een nieuw dorpshart. In 2015 sloten de partijen een overeenkomst waarin de verkoop van de gemeentelijke gronden en de uitgangspunten voor de ontwikkeling van beide deelplannen (Noord en Zuid) door de ontwikkelaar is overeengekomen. In 2016 is een addendum gesloten op deze overeenkomst waarin nadere afspraken zijn vastgesteld. Inmiddels heeft de bestemmingsplanprocedure vertraging opgelopen als gevolg van een procedure bij de Raad van State. De afname van de gemeentelijke grond door de ontwikkelaar heeft plaatsgevonden in 2019. De werkzaamheden zijn inmiddels gestart. Op dit moment is de prognose dat de ontwikkeling in 2022 wordt afgerond. Connexxion (Leimuiden) De noordelijke helft van dit perceel is in 2014 aan de provincie Zuid-Holland verkocht ten behoeve van de reconstructie van de N207. Het resterende deel van de kavel is beoogd bedrijventerrein en kan, binnen een nader vast te stellen planologisch kader, uitgegeven worden. In afwachting van besluitvorming over de passage N207 hebben geen concrete activiteiten plaatsgevonden.

Daarnaast is deze locatie in beeld voor de realisatie van extra sociale woningbouw en heeft zich een initiatiefnemer gemeld voor deze locatie. Omdat hier nog geen besluit over is genomen is dit niet verwerkt in de grondexploitatie. De looptijd van de grondexploitatie is met een jaar doorgeschoven aangezien er nog geen zekerheid is over de planning en invulling van de omliggende infrastructuur. Nieuwe Wetering Noord Deze grondexploitatie loopt vanaf 1987. Hierbij is in eerste instantie uitgegaan van 49 woningen. Een deel van deze woningen is inmiddels gerealiseerd. Uitgangspunt voor de voorliggende grondexploitatie is het onherroepelijk bestemmingsplan van eind 2014. Inmiddels zijn alle kavels behoudens kavel 2 en 6 verkocht. Voor de twee resterende kavels wordt enerzijds ingezet op een invulling met grondgebonden woningen op basis van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (kavel 2) en betaalbare appartementen met 2/1-kap woningen (kavel 6). Op kavel 5 wordt geen ontwikkeling meer voorzien. Braassemerland (Roelofarendsveen) Deelgebied GEM In 2008 is bij het Masterplan een grondexploitatie voor Braassemerland vastgesteld. In 2013 is voor een groot deel van het gebied een gezamenlijke grondexploitatiemaatschappij (GEM) opgericht. Voor dit deelgebied is een gemeentelijke deelgrondexploitatie geopend.

Daarnaast is de GEM als deelneming opgenomen in de gemeentelijke administratie. Ten gevolge van aangetroffen bodemvervuiling in fase 3 is de overdracht van gronden aan de GEM vertraagd. Daarnaast is bij ecologisch onderzoek van fase 4/5 een buizerdnest aangetroffen wat eveneens tot vertraging van de ontwikkeling leidt. De exacte (financiële) consequenties moeten nog in beeld worden gebracht. Anderzijds zijn er meevallers ten gevolge van de stijgende woningprijzen in het plangebied. Vooralsnog leidt dit dus nog niet tot een negatieve bijstelling van het plan. Een toelichting op deze deelneming is in paragraaf zes van deze begroting opgenomen.

96

Het deelgebied GEM binnen de gemeentelijke grondexploitatie omvat de gemeentelijke plankosten, de boekwaarde van de verworven gronden door de gemeente, enkele civieltechnische werken ten behoeve van het plangebied en de inbreng van de gemeentelijke gronden in de GEM. De gronden binnen dit gebied zullen fasegewijs vanuit de grondexploitatie Braassemerland, deelgebied GEM, overgedragen worden aan de GEM. Deelgebied West End Dit gebied was deels in eigendom van de gemeente en deels in eigendom van Heembouw en Kennemerland Beheer B.V. In 2016 is met deze partijen een overeenkomst gesloten over de grondverkoop (grondruil met Wijsmanterrein) van het gemeentelijk perceel en de ontwikkeling van dit deelgebied. Uitgangspunt is dat de volledige ontwikkeling en realisatie voor rekening en risico van de marktpartijen plaatsvindt en dat door deze partijen een exploitatiebijdrage wordt gedaan. Inmiddels is dit jaar gestart met de laatste fase. Door de gemeente wordt de aansluiting met het huidig parkeerterrein bij het gemeentehuis nader ingevuld en uitgevoerd. Voormalig gemeentehuis Rijnsaterswoude Eind 2018 is de grondexploitatie ‘Voormalig gemeentehuis Rijnsaterwoude’ vastgesteld. In het voormalig gemeentehuis zijn naast een integraal kindcentrum (IKC) ook 15 appartementen voorzien.

Voor de realisatie van het IKC en de sociale huurwoningen en voor verkoop van appartementsrechten ten behoeve van vrijesectorappartementen heeft in 2020 een tender plaatsgevonden. Eind 2020 is definitief gegund en inmiddels is aangevangen met de werkzaamheden. De realisatie van de school en de sociale huurwoningen maakt geen onderdeel uit van de grondexploitatie. Op de achter het gemeentehuis gelegen kavel zijn nieuwbouwwoningen voorzien. Het bestemmingsplan dat in deze mogelijkheid voorziet is inmiddels onherroepelijk en er wordt gewerkt aan een verkavelingsprincipe. De verwachting is dat na planuitwerking de verkoop begin volgend jaar kan plaatsvinden. Elzenlaan In 2018 is de grondexploitatie Van Egmondlocatie vastgesteld. Deze is onderdeel van het programma ESW (Extra Sociale Woningbouw). Op deze locatie worden 20 sociale woningen gerealiseerd. De bouw is gestart en de verwachte oplevering is eind 2021. Aanbesteding voor het woonrijp maken loopt. Verwachte start woonrijp maken is eind 2021. ESW Gerardusschool De beoogde 29 sociale huurwoningen zijn inmiddels gerealiseerd en in juli 2021 opgeleverd. De woonrijpfase zit in de afronding. Naar verwachting kan de grondexploitatie nog dit jaar afgesloten worden.

Risicoanalyse grondexploitaties __________________________________________________________________________________ De financiële effecten van deze situatie bij de gemeentelijke ruimtelijke projecten worden voortdurend in beeld gebracht door een inventarisatie van risico’s en kansen. Een risicoanalyse per project levert een goede en betrouwbare basis voor de bepaling van het totale risicoprofiel van het grondbedrijf. Een risicoprofiel van een grondexploitatie houdt in, dat rondom het geraamde resultaat op een prijspeildatum een bandbreedte wordt bepaald. Deze bandbreedte volgt uit de geïnventariseerde kansen en risico’s. Dit resultaat zal in het geval van een verliesgevend project gereserveerd worden in de reserve bouwgrondexploitatie. Indien een project qua geraamd resultaat positief is, maar door het

97

bijbehorende risicoprofiel negatief dreigt te worden dan zal ook dat deel in de reserve bouwgrondexploitatie worden gereserveerd. Van de uitkomsten wordt het berekende grondexploitatieresultaat genomen voor het bepalen van de minimaal benodigde stand voor de reserve bouwgrondexploitatie. Het geactualiseerde resultaat is wel een momentopname, namelijk per 1 januari 2021. De inschatting van de risico’s bij de projectontwikkelingen en grondposities hoeft vooralsnog niet aangepast te worden ten opzichte van de stand per 1 januari 2021. Voor de voorziene verliezen op grondexploitaties zijn voorzieningen getroffen. Reservering voor onvoorziene risico's

Ingeschat risico per 1-1-2020 en gelabeld in reserve grondexploitatie € 90.000 € 282.000 € 1.782.000 € 25.000 € 36.000 € 116.000 € 248.000 € 2.579.000

Centrumplan Leimuiden Connexxion Leimuiden Braassemerland Gerardusschool Elzenlaan - Woubrugge Regenboogweg Nieuwe Wetering Noord Voormalig gemeentehuis Totaal onvoorziene risico's

Verliesgevende grondexploitaties Centrumplan Leimuiden Connexxion Leimuiden Braassemerland (grondexploitatie) Gerardusschool Elzenlaan - Woubrugge Totaal onvoorziene risico's

Verliesvoorziening per 1-1-2021 Jaarrekening 2020 Toevoeging rente (2%) € -2.282.218 € -45.644 € -277.745 € -5.555 € -5.950.333 € -119.007 € -166.193 € -3.324 € -254.154 € -5.083 € -8.930.643 € -178.613

Gelabeld in verliesvoorziening per 31-12-2021 € -2.327.863 € -283.299 € -6.069.339 € -169.517 € -259.237 € -9.109.255

De stille reserves (bestaande uit gronden) zijn gebaseerd op de stand per 1 januari 2021.

Winstgevende grondexploitaties Regenboogweg Niewe Wetering Noord Voormalig gemeentehuis Totaal onvoorziene risico's

verwacht resultaat per 1-1-2021

ingeschat risico per 1-1-2021

€ 312.355

€ 116.000

217.907

248.000

€ 530.262

€ 364.000

Af te sluiten grondcomplexen _____________________________________________________________________________ Het is de verwachting dat nog dit jaar de grondexploitatie voor de ESW Gerarduschool kan worden afgesloten, dat is een jaar eerder dan gepland. Eind 2021, begin 2022 worden nog werkzaamheden uitgevoerd in het project van Elzenlaan waardoor deze pas eind 2022 kan worden afgesloten. Nieuwe ontwikkelingen _______________________________________________________________________________ In 2021/2022 zouden mogelijk nieuwe complexen kunnen worden geopend voor de (her)ontwikkelingslocatie(s) “Sportpad / IKC Oude Wetering / Tweesprong”. Verkoop gronden voorraad __________________________________________________________________________________ De verkoop van gronden en gebouwen die tot deze voorraad behoren, gaat ook in 2022 door. Deze zijn gewaardeerd en er kan bij verkoop een resultaat ten opzichte van de waardering ontstaan.

98

Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit de hierna genoemde onderdelen: •

Een overzicht van baten en lasten van de programmabegroting 2022

•

Toelichting op het overzicht van baten en lasten met: o gehanteerde kaders bij de begroting o hoofdlijnen analyse verschillen begroting 2022 vs begroting 2021 en begroting 2022 vs de jaarrekening 2020 o overzicht van geraamde incidentele baten en lasten per programma o overzicht van het structurele begrotingsresultaat o overzicht van beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves o overzicht van reservepositie en gespecificeerd verloop van reserves o overzicht van stand van voorzieningen en gespecificeerd verloop van de voorzieningen

•

Uiteenzetting van de financiële positie met: o financieel overzicht van het bestaande beleid en het nieuwe beleid dat in de programma’s is opgenomen: zie hiervoor het onderdeel begroting en het meerjarenperspectief o geprognosticeerde begin- en eindbalans van 2022, en 2023 t/m 2025 o EMU-saldo 2020 en geraamd EMU-saldo 2022 t/m 2025

•

Voorgeschreven overzichten: o jaarlijks terugkerende arbeidgerelateerde verplichtingen o overzicht van de geraamde lasten en baten per taakveld o verplichte/ noodzakelijke (vervangings)investeringen/ uitgaven, onderscheiden in investeringen met maatschappelijk nut en investeringen met economisch nut: zie overzicht II bij het onderdeel begroting en het meerjarenperspectief. Alle genoemde investeringen zijn investeringen met economisch nut o financiering: zie paragraaf 4

•

Begroting en het meerjarenperspectief

99