NL.IMRO.1884.TAMHERENWEG136-VAS1 toelichting incl. bijlagen

Herenweg 136 Woubrugge

GoFlo

Goede onderbouwing (van effecten op de) Fysieke Leefomgeving

locatie

Herenweg 136 2481 NC, Woubrugge Agra-Matic B.V. Mark de Jong & Stan Griffioen Postbus 396 6710 BJ Ede

Datum: 17 november 2025 Status: vastgesteld

INHOUD Aanleiding en doel .................................................................................................................... 1 Aanleiding ....................................................................................................................... 1 Plangebied ...................................................................................................................... 1 Omgevingsplan ............................................................................................................... 3 Leeswijzer ....................................................................................................................... 4

Huidige situatie ......................................................................................................................... 5

Voorgenomen ontwikkeling ....................................................................................................... 7 Gewenste situatie ........................................................................................................... 7 Landschappelijke inpassing ............................................................................................ 9 Duurzaamheid ................................................................................................................ 9 Gezondheid .................................................................................................................. 10

Beleid en regelgeving ............................................................................................................. 11 Rijksbeleid .................................................................................................................... 11 4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ............................................................................... 11

4.1.2

Waterbeleid .................................................................................................................. 12 Provinciaal beleid.......................................................................................................... 13

4.2.1

Omgevingsvisie Zuid-Holland ...................................................................................... 13

4.2.2

Zuid-Hollandse Omgevingsverordening (ZHOV) ......................................................... 16

4.2.3

Verstedelijkingsstrategie Zuid-Holland 2021-2040 ...................................................... 17 Beleid waterschap ........................................................................................................ 17 Regionaal beleid ........................................................................................................... 18

4.4.1

Strategische agenda Rijn- en Veenstreek – De Groene Poort naar de Randstad ...... 18

4.4.2

Regionale Structuurvisie Holland-Rijnland 2020 ......................................................... 19

4.4.3

Regionale Woonagenda Holland-Rijnland 2023 ......................................................... 19 gemeentelijk beleid ....................................................................................................... 20

4.5.1

Omgevingsvisie Kaag en Braassem 2024................................................................... 20

Fysieke leefomgeving ............................................................................................................. 23 Bedrijven en milieuzonering ......................................................................................... 23

5.1.1

Milieuzonering Oude Systematiek ............................................................................... 24 Geurhinder veehouderijen ............................................................................................ 25 Geluid............................................................................................................................ 33

5.3.1

Geluid door wegen....................................................................................................... 33

5.3.2

Geluid door industrieterreinen ..................................................................................... 34 Kwaliteit van de buitenlucht .......................................................................................... 34

5.4.1

Aanvaardbaar woon- en leefklimaat ............................................................................ 35 Bodemkwaliteit .............................................................................................................. 36

5.5.1

Bodemonderzoek......................................................................................................... 36 Kabels en leidingen ...................................................................................................... 39 Externe veiligheid ......................................................................................................... 40 Verkeer en parkeren ..................................................................................................... 42 Natuurbescherming ...................................................................................................... 42

5.9.1

Gebiedsbescherming ................................................................................................... 42

5.9.2

Soortenbescherming.................................................................................................... 43 Nationaal Natuur Netwerk............................................................................................. 43 Archeologie en cultuurhistorie ...................................................................................... 45

5.11.1

Archeologie ................................................................................................................. 45

5.11.2

Cultuurhistorie ............................................................................................................ 45 Waterparagraaf ............................................................................................................. 47

5.12.1

Waterkwaliteit ............................................................................................................. 47

5.12.2

Veiligheid .................................................................................................................... 48

5.12.3

Hydrologisch neutraal ontwikkelen ............................................................................. 48

5.12.4

Weging van het waterbelang ...................................................................................... 49

5.12.5

Waterschapsverordening de Rijnlandse Keur ............................................................ 49 Milieueffectrapportage (m.e.r.) ..................................................................................... 49

Uitvoerbaarheid ....................................................................................................................... 51 Economische uitvoerbaarheid ...................................................................................... 51 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ................................................................................ 51 6.2.1

Participatie ................................................................................................................... 51

6.2.2

Vooroverleg ................................................................................................................. 51

6.2.3

Procedure .................................................................................................................... 51

Bijlage 1: Situatieschets .................................................................................................................... 52

Bijlage 2: Landschappelijk inpassingsplan ........................................................................................ 53

Bijlage 3: Geurberekening ................................................................................................................. 54

Bijlage 4: Akoestisch onderzoek ....................................................................................................... 55

Bijlage 5: Verkennend Bodemonderzoek .......................................................................................... 56

Bijlage 6: Verkennend asbest- en nader bodemonderzoek .............................................................. 57

Bijlage 7: Ecologisch onderzoek ....................................................................................................... 58

Bijlage 8: Watertoets ......................................................................................................................... 59

Bijlage 9: Participatieverslag ............................................................................................................. 60

0

AANLEIDING EN DOEL AANLEIDING Aan de Herenweg 136 te Woubrugge heeft de initiatiefnemer jarenlang een melkveebedrijf geëxploiteerd met haar man. Momenteel exploiteert initiatiefnemer niet langer zelf het bedrijf, maar verhuurt zij de locatie aan een andere veehouder voor de opfok van jongvee. De familie heeft geïnventariseerd wat de mogelijkheden zijn voor de locatie. In eerste instantie heeft de familie gekeken of de verkoop van de locatie als melkveehouderij een mogelijkheid is. Het bedrijf beschikt maar over een heel klein huiskavel voor weidegang, circa 0,7 hectare. Hierdoor is de locatie geen geschikte locatie om een toekomstbestendige en duurzame melkrundveehouderij te vestigen. Nu verkoop van de locatie als melkveebedrijf niet tot de mogelijkheden behoort, zijn de initiatiefnemers op zoek gegaan naar een alternatief. Initiatiefnemer wil voorlopig nog graag aan de Herenweg 136 blijven wonen waardoor functieverandering naar een woonbestemming voor de hand ligt. Gezien de ligging van het bedrijf nabij de dorpskern, alsmede door de grote maatschappelijke vraag naar woningbouw, is gekozen om het bedrijf te herontwikkelen naar een woonbestemming met meerdere woningen. PLANGEBIED De locatie ligt binnen de kadastrale gemeente Woubrugge, sectie C, nummers 2888 en 2892. Het bouwvlak heeft een oppervlakte van ca. 0,9 ha en het gehele perceeloppervlak is ca. 1,6 ha.

Het adres is aan de oostzijde ingesloten door de provinciale weg N207 en ligt ten zuiden van de Leidse Vaart en de dorpskern van Rijnsaterwoude. Circa 710 meter aan de westzijde van de locatie ligt het Braassemermeer. De onderstaande figuren 1-1 en 1-2 tonen respectievelijk de ligging van het plangebied en het bedrijf middels luchtfoto’s.

1

Figuur 1-1: ligging plangebied (bron: kadastraleplannen.com)

Figuur 1-2: ligging bedrijf (bron: Google Maps)

2

OMGEVINGSPLAN Voor het plangebied geldt het ‘Omgevingsplan gemeente Kaag en Braassem’. Aangezien het Omgevingsplan ten tijde van het schrijven van deze onderbouwing nog louter bestaat uit de Bruidsschat, moet er voor de bestemmingsregels worden gekeken naar het tijdelijk deel van het omgevingsplan. Conform artikel 22.1, lid a vallen de besluiten, bedoeld in artikel 4.6 lid 1 van de Invoeringswet Omgevingswet, onder het tijdelijk deel. Onder sub g, lid 1 van artikel 4.6 wordt benoemd dat hier onder meer de bestemmingsplannen onder vallen, zoals bedoeld onder artikel 3.1 lid 1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Voor de regels van het (tijdelijk deel van het) Omgevingsplan kan er zodoende worden gekeken naar het bestemmingsplan ‘Buitengebied Oost’, vastgesteld op 28 mei 2018. In de onderstaande figuur 1-3 zijn de ruimtelijke regels zoals in dit bestemmingsplan gevisualiseerd.

Figuur 1-3: Tijdelijk deel Omgevingsplan, ‘bestemmingsplan Buitengebied Oost’ (bron: ruimtelijkeplannen.nl)

Het oppervlak van het bouwvlak bedraagt 0,9 hectare, hierbinnen vallen drie bedrijfsgebouwen ten behoeve van het houden van dieren, evenals een bedrijfswoning en een mestopslag. Zoals te zien is in bovenstaande figuur 1-3, is het plangebied bestemd met de enkelbestemming (onder Ow: functie) ‘Agrarisch met waarden – Landschapswaarden’, evenals de dubbelbestemming ‘Waterstaat – Waterkering’, en de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’. Onderhavig plan is in strijd met de artikel 4.1 van het bestemmingsplan Buitengebied Oost, zijnde de bestemmingsomschrijving voor de bestemming ‘Agrarisch met waarden – Landschapswaarden’. Verder voorziet het bestemmingsplan via artikel 4.7.2 in de mogelijkheid om vervolgfuncties, waaronder wonen, op te nemen bij een algehele beëindiging van het bedrijf, echter is onder lid l opgenomen dat het aantal woningen niet mag toenemen. Aangezien de beoogde situatie meerdere woningen betreft, is de gewenste ontwikkeling in strijd met het bestemmingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan). Om af te wijken van het tijdelijk deel van het omgevingsplan is het noodzakelijk dat met de gewenste ontwikkeling sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Deze goede onderbouwing van de effecten op de fysieke leefomgeving onderbouwt dat er met

3

onderhavig initiatief geen afbreuk wordt gedaan aan de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. LEESWIJZER Het voorgaande hoofdstuk is gemoeid geweest met de aanleiding voor het schrijven van deze GoFlo en het introduceren van de planlocatie. Het aankomende hoofdstuk schetst vervolgens de huidige bedrijfssituatie, terwijl hoofdstuk 3 daarna de voorgenomen ontwikkeling omschrijft. In hoofdstuk 4 wordt verder het beleid en de regelgeving op rijksniveau, provinciaal niveau en gemeentelijk niveau uiteengezet en getoetst aan de beoogde ontwikkeling. In hoofdstuk 5 wordt beschreven op welke wijze bij de activiteit rekening is gehouden met diverse aspecten van de fysieke leefomgeving en de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Hoofdstuk 6 verwoordt verder de economische en de maatschappelijke uitvoerbaarheid.

4

HUIDIGE SITUATIE Het huidige bedrijf is gelegen aan de Herenweg 136 te Woubrugge in Zuid-Holland. De locatie ligt op ca. 3,2 km van de dorpsrand van Woubrugge en grenst aan de bebouwde dorpsrand van Rijnsaterwoude. De planlocatie ligt dan ook slechts enkele meters ten zuiden van een woonwijk. Verder liggen de dorpen Langeraar en Roelofarendsveen respectievelijk op ca. 2,5 km ten oosten en ten westen van de locatie. Aan de oostelijke grens van het perceel is de N207 gelegen, tussen de perceelgrens en de provinciale weg is overigens een aftakking van de Herenweg gelegen. De omgeving van de Herenweg 136 kent een agrarisch karakter, maar er zijn veel verschillende vormen van bedrijvigheid te onderscheiden, dan wel in combinatie met een agrarisch bedrijf of alleenstaand. Agrarische bedrijven in de nabije omgeving hebben hun werkzaamheden verbreed met bijvoorbeeld slaapvoorzieningen, pensions en winkels. Zoals in figuur 2-1 is afgebeeld, ligt ten noorden van het plangebied, aan de andere kant van de Woudsedijk-Zuid, een woonwijk. In de noordwestzijde van het perceel staat de huidige bedrijfswoning. De woning is via een in- en uitrit verbonden met de Herenweg. Aan diezelfde verharding liggen verder drie bedrijfsgebouwen ten behoeve van het houden van landbouwhuisdieren. In het noordelijke gebouw wordt melkrundvee gehouden en in het zuidelijke gebouw worden kalveren gehouden.

Deze gebouwen worden onderscheiden door een verhard oppervlak waar overigens een mestsilo aan is gelegen. Ten zuiden van de bedrijfsbebouwing is verder een uitloopweide gelegen voor het rundvee en de kalveren. Zoals eerder benoemd worden de gebouwen en gronden momenteel verhuurd aan een lokale agrarische ondernemer.

5

Woonwijk

Huidige bedrijfswoning Rundveestal Jongveestal Mestsilo Schuurtje Provinciale weg Uitloopweide

Figuur 2-1: omschrijving planlocatie (bron: Google Maps)

6

VOORGENOMEN ONTWIKKELING GEWENSTE SITUATIE De initiatiefnemers zijn voornemens het bedrijf te beëindigen waarbij de huidige bedrijfswoning wordt omgezet naar burgerwoning en er drie nieuwe woningen worden opgericht. Ten behoeve van de bouw van de woningen worden de huidige bedrijfsgebouwen en bouwwerken gesloopt. In de gewenste situatie, zie onderstaande figuur 3-1 en bijlage 1, zal er een woonhofje ontstaan. Er wordt bij de voorgenomen ontwikkeling ingezet op kwaliteit in plaats van kwantiteit. Zodoende wordt er rondom de te realiseren woningen genoeg (privé)ruimte gealloceerd waarbij een groene, landelijke uitstraling het devies is. Door de sloop van de bestaande bebouwing vindt er door onderhavig initiatief geen toename van bebouwd oppervlak plaats. Samengevat komt de voorgenomen ontwikkeling neer op het saneren van de melkrundveehouderij waarbij de ligboxenstal (656,4) m2 en een kalverstal (93,1 m2) worden gesloopt. De bestaande bedrijfswoning wordt omgezet naar een woonbestemming en daarnaast worden er drie vrijstaande woningen van 10x13 m gerealiseerd. De gewenste situatie gaat gepaard met een verbetering van het woon- en leefklimaat in de omgeving en een stevige kwaliteitsverbetering van het landschap door het opstellen en uitvoeren van een landschappelijk inpassingsplan waarvan de landschappelijke uitwerking in bijlage 2 de basis is.

7

Figuur 3-1: situatieschets voorgenomen ontwikkeling

8

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING Ten behoeve van onderhavig plan is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld. Een verbeelding van de landschappelijke inpassing is opgenomen in onderstaande figuur 3-2 en bijlage 2. Zoals in de figuur te zien is, worden er een nieuwe vrijstaande woning en twee nieuwe half vrijstaande woningen gerealiseerd waardoor er in totaal vier woningen ontstaan. Op deze wijze is de omvang van de woningen passend bij de uitstraling van het erf als boerderijerf.

DUURZAAMHEID De te realiseren woningen worden gasloos gebouwd en voldoen aan de huidige normen zoals gesteld in het Besluit kwaliteit leefomgeving en het Besluit bouwwerken leefomgeving. Hierin worden verscheidene milieueisen geborgd, onder meer met betrekking tot energiezuinigheid zoals verwoord in afdeling 3.4 Bbl. Hiernaast wordt onderhavig plan landschappelijk ingepast, zoals in de voorgaande paragraaf 3.2 is beschreven. Het inpassingsplan is zodanig opgesteld dat er verscheidene inheemse bomen en planten worden aangeplant.

9

Er kan geconcludeerd worden dat er wordt voldaan aan de duurzaamheidseisen zoals verwoord in de Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB’s), welke voornamelijk van toepassing zijn op de te realiseren bouwwerken. GEZONDHEID Onderhavig plan voorziet in het beëindigen van een veehouderij. Het RIVM doet op verschillende manieren onderzoek naar de effecten van veehouderij voor de gezondheid, zoals bij omwonenden, veehouders, gezinnen van veehouders en mensen die op de veehouderijen werken. In referentie tot de onderzoeken ‘Veehouderij en Gezondheid Omwonenden’ stelt het RIVM het volgende. “Mensen kunnen ziek worden van ziekteverwekkers die dieren bij zich dragen. We noemen dit zoönosen. Dieren in de veehouderij kunnen dit soort ziekteverwekkers bij zich dragen. Denk aan Q-koorts of Salmonella. Ook fijnstof en endotoxinen (celwandbestanddelen van bepaalde bacteriën) kunnen gezondheidsproblemen veroorzaken. Ook kunnen mensen hinder ondervinden van stank afkomstig van mest uit veehouderijen. Verschillende partijen onderzoeken de effecten van veehouderij op de gezondheid van mensen.

Dit kunnen mensen zijn die beroepsmatig contact hebben met vee (boeren, dierenartsen), of mensen die in de buurt wonen van een veehouderij.” Hoewel er door de aanwezigheid van een veehouderij zowel positieve als negatieve effecten op de gezondheid ontstaan, kan er op basis van het bovenstaande worden geconcludeerd dat de beoogde ontwikkeling bijdraagt aan een verbetering van de gezondheidssituatie op de locatie, alsook in de nabije omgeving. Doordat er niet langer dieren worden gehouden en er geen mest meer wordt opgeslagen is er bijvoorbeeld een significante vermindering van geurbelasting op de omgeving.

10 

BELEID EN REGELGEVING RIJKSBELEID 4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

Op 11 september 2020 is door de rijksoverheid de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. Hierin zijn de kaders van het nieuwe rijksbeleid opgenomen. Hierin geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI beschrijft een toekomstperspectief met de ambities: wat willen we bereiken? Vervolgens worden de 21 nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Die opgaven zijn in feite het verschil tussen de ambitie en de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen. De Uitvoeringsagenda beschrijft de vier prioriteiten. De opgaven uit de toelichting kunnen veelal niet apart van elkaar worden aangepakt. Als een samenhangende, integrale aanpak nodig is, over de sectoren heen, vraagt dit een andere inzet. De samenhang tussen opgaven manifesteert zich rond vier prioriteiten.  Ruimte voor klimaatadaptie en energietransitie;  Duurzaam economisch groeipotentieel;  Sterke en gezonde steden en regio's;  Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied, Het doel van de Omgevingswet is het bereiken van een balans tussen: '(a) het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit en (b) doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften'.

Beschermen en ontwikkelen sluiten elkaar niet per definitie uit en kunnen elkaar zelfs versterken. Echter gaan beschermen en ontwikkelen niet altijd en overal zonder meer samen en zijn soms echt onverenigbaar. Een optimale balans tussen deze twee vergt steeds een zorgvuldige afweging en prioritering van ongelijksoortige belangen. Om dit afwegingsproces en de omgeving inclusieve benadering richting te geven, is in de NOVI een drietal afwegingsprincipes geformuleerd:  Combineren boven enkelvoudig;  Kenmerken & identiteit;  Afwentelen voorkomen. Relatie tot onderhavige ontwikkeling Zoals onder meer wordt verwoord in prioriteit 4 van de NOVI, toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied, spelen er verscheidene lastige ruimtelijke en sociaaleconomische kwesties in delen van het landelijk gebied. Daarom tracht de NOVI om de relevante opgaven met elkaar te combineren en zo met een integrale oplossing te komen waarbij er in meerdere sectoren meerwaarde kan worden behaald. Met deze strategie wordt bijgedragen aan een optimale planning van functies, opdat schaarse ruimte efficiënt en effectief wordt benut ten dienste van de maatschappelijke opgave in de gebieden. Onderhavige ontwikkeling is gemoeid met het stopzetten van het agrarische bedrijf, wat opzichzelfstaand kan worden gezien als een verbetering van de omgevingskwaliteit gelet op

 11

deposities, emissies en aanzicht. Dit wordt gecombineerd met het ontwikkelen van woonfuncties, wat volgens de NOVI wenselijk is: “Een betere balans tussen de functies en een betere omgevingskwaliteit draagt bij aan de leefbaarheid van het landelijk gebied. Dat is van belang voor de mensen die nu in het landelijk gebied wonen en voor de toekomstige ontwikkeling. De bouw van een beperkt aantal nieuwe woningen zal nodig zijn voor de leefbaarheid van de dorpen […]. Vrijkomende agrarische bebouwing kan gebruikt worden voor het ontwikkelen van nieuwe functies en woonconcepten, bijvoorbeeld voor ouderen. Dat biedt ook mogelijkheden voor verduurzaming en vergroening” (NOVI, p. 137). Door het huidige woningentekort in Nederland is het ontwikkelen van woningen op sociaalmaatschappelijk vlak zeer relevant. De locatie van de Herenweg 136 is hier dan ook zeer geschikt voor, aangezien het is omlegen met dorpskernen en de locatie relatief goed ontsloten is met infrastructurele voorzieningen. Zoals ook in de NOVI wordt verwoord, moeten deze aspecten ook worden meegenomen in ontwikkelingen zodat er sprake is van een toekomstbestendige woonomgeving. Voorgenoemde facetten worden bovendien gecombineerd met een verbetering van de ecologische en esthetische kwaliteiten van het plangebied, zoals uitgewerkt in het landschappelijk inpassingsplan (bijlage 2). 4.1.2

Waterbeleid

Nationaal Water Programma 2022-2027 Op 18 maart 2022 is het ‘Nationaal Water Programma 2022-2027’ (NWP) vastgesteld. Dit programma, een uitwerking van de NOVI, bevat de hoofdlijnen van het nationale waterbeleid en het beheer van de Rijkswateren en Rijksvaarwegen. De drie hoofdambities van het NWP zijn:  een veilige en klimaatbestendige delta;  een concurrerende, duurzame en circulaire delta;  een schone en gezonde delta met hoogwaardige natuur. Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening gehouden worden met het bodem- en watersysteem. Opgaven voor klimaatadaptatie, water en scheepvaart moeten een integraal onderdeel zijn van alle ruimtelijke ingrepen. Het is hiervoor belangrijk dat adviezen uit de watertoets worden overgenomen in de ontwikkeling van plannen. In de waterparagraaf 5.12 wordt hier nader op ingegaan. Nationaal Bestuursakkoord Water In het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) is het kabinetsstandpunt over het waterbeleid in de 21e eeuw vastgelegd. De hoofddoelstellingen zijn: het waarborgen van het veiligheidsniveau bij overstromingen en het verminderen van wateroverlast. Daarbij wordt de voorkeur gegeven aan ruimtelijke maatregelen boven technische maatregelen. In het NBW is ook de watertoets als procesinstrument opgenomen.

De watertoets is het proces van vroegtijdig informeren, adviseren en beoordelen van waterhuishoudkundige aspecten in ruimtelijke plannen en besluiten. Het doel van dit instrument is waarborgen dat de waterhuishoudkundige doelstellingen expliciet in beschouwing worden genomen als het gaat om waterhuishoudkundig relevante ruimtelijke plannen en besluiten. Uitvoering van de watertoets betekent in feite dat de

12 

gemeente en de waterbeheerder samenwerken bij het uitwerken van ruimtelijke plannen, zodat problemen in het gebied zelf en de omgeving worden voorkomen. PROVINCIAAL BELEID 4.2.1

Omgevingsvisie Zuid-Holland

Op 1 april 2023 hebben de Provinciale Staten de Omgevingsvisie Zuid-Holland vastgesteld. Hierin staat de visie van de provincie op de fysieke leefomgeving beschreven en is dit onder meer uitgewerkt in verschillende beleidskeuzes.. De Omgevingsvisie bestaat uit de volgende onderdelen:  Een beschrijving en kaartbeelden van de ruimtelijke hoofdstructuur;  De ontwikkelrichting van het omgevingsbeleid: ambities en sturing;  Een beschrijving van de omgevingskwaliteit van Zuid-Holland, waaronder de provinciale inzet voor het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit;  De samenhangende beleidskeuzes voor de fysieke leefomgeving. Ruimtelijke hoofdstructuur De ruimtelijke hoofdstructuur (figuur 4-1) toont de essentie en de samenhang van verschillende ruimtelijke beleidskeuzes uit de Omgevingsvisie. Het plangebied is rood omcirkeld.

Figuur 4-1: ruimtelijke hoofdstructuur; O = plangebied

In voorgaande figuur 4-1 is de ruimtelijke hoofdstructuur gevisualiseerd, uit de kaart blijkt dat het plangebied is gelegen binnen de veenlandschappen.

 13

Omgevingsbeleid: ambities en sturing De ambitie van de provincie is een slim, schoon en sterk Zuid-Holland. De provincie gaat uit van zes richtinggevende ambities, waarbinnen een aantal opgaven zijn geformuleerd:  Naar een klimaatbestendige delta;  Naar een nieuwe economie: the next level;  Naar een levendige meerkernige metropool;  Energievernieuwing;  Best bereikbare provincie;  Gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. Omgevingskwaliteit Centraal doel van het integrale omgevingsbeleid is het verbeteren van de omgevingskwaliteit. Onder ‘omgevingskwaliteit’ wordt verstaan: het geheel aan kwaliteiten die de waarde van de fysieke leefomgeving bepalen. Ofwel een samenvoeging van ruimtelijke kwaliteit (belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde) en milieukwaliteit (gezondheid en veiligheid). De omgevingskwaliteit bestaat uit de unieke kwaliteiten van Zuid-Holland, het toepassen van de leefomgevingstoets (beleidscyclus en monitoring) en een nadere uitwerking van het provinciale beleid. Dit laatste gebeurt door middel van een ‘kwaliteitskaart’ en bijbehorende ‘richtpunten ruimtelijke kwaliteit’. De provincie geeft richting en ruimte aan een optimale wisselwerking tussen ruimtelijke ontwikkelingen en omgevingskwaliteit.

In de gehele provincie, zowel in het stedelijk gebied als in het landelijk gebied, beoogt het kwaliteitsbeleid een ‘ja, mits-beleid’: ruimtelijke ontwikkelingen zijn mogelijk, met behoud of versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Het ruimtelijk kwaliteitsbeleid bestaat uit een viertal kwaliteitskaarten (de laag van de ondergrond, de laag van de cultuur- en natuurlandschappen, de laag van de stedelijke occupatie en de laag van de beleving), samengevat in één integrale kwaliteitskaart, bijbehorende richtpunten en een aantal bepalingen in de verordening. Ontwikkelingen moeten rekening houden met deze richtpunten. De kwaliteiten zijn uitgewerkt in de gebiedsprofielen. Relatie tot onderhavige ontwikkeling De gemeente Kaag en Braassem ligt in het gebiedsprofiel Hollands Plassengebied. Het plangebied is aangeduid op drie van de kwaliteitskaarten. In de laag van de ondergrond is het plangebied aangeduid als ‘Veencomplex – Veen’. Richtpunt is dat ontwikkelingen zorg dragen voor behoud van het veen en zijn met name bij de diepe veenpakketten gericht op het beperken van de bodemdaling. Ook is een deel van het plangebied aangeduid als ‘Bijzonder reliëf – oude stroomgordels en geulafzettingen’.

Richtpunten hierbij zijn dat ontwikkelingen de onregelmatige patronen en het reliëf in het landschap herkenbaar in stand houden en dat waar mogelijk de archeologische waarden van deze structuren meer herkenbaar worden gemaakt bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. De beoogde ontwikkeling heeft geen negatief effect op bodemdaling. Daarnaast zijn er ter plaatse van het plangebied geen bijzondere patronen of reliëf in het landschap en/of archeologische waarden aanwezig, die met de ontwikkeling worden aangetast. Het laatstgenoemde wordt verder onderbouwd in paragraaf 5.11.1 van deze GoFlo.

14 

In de laag van de cultuur- en natuurlandschappen is het plangebied aangeduid als ‘Droogmakerij (klei)’. Richtpunt is dat nieuwe ontwikkelingen in de droogmakerij worden vormgegeven als eigentijdse objecten aan de ontginningslijnen, passend bij de schaal en het patroon van de rechthoekige verkaveling, met strakke groene omzoming en behoud van ruime doorzichten. In bijlage 2 is het landschappelijk inpassingsplan voor onderhavige ontwikkeling opgenomen, hier wordt beargumenteerd dat er wordt aangesloten op de karakteristieken van de cultuur- en natuurkenmerken welke in het plangebied aanwezig zijn. Paragraaf 5.11.2 in deze GoFlo gaat bovendien verder inhoudelijk in op het cultuurlandschap en de relevante facetten voor onderhavige ontwikkeling. In de laag van de stedelijk occupatie is het plangebied aangeduid als ‘Stads- en dorpsranden’. Dit is de zone op de grens van bebouwd gebied en landschap. Binnen deze zone is er potentie voor een hoogwaardig woonmilieu, doordat hier de genoegens van stedelijk en landelijk wonen bij elkaar komen. De relatie tussen het bebouwde gebied en het landschap is echter afhankelijk van de karakteristieken van de bebouwingsrand en van het aangrenzende landschap, hier kunnen er drie typen overgangskwaliteiten worden onderscheiden, namelijk: het front, het contact en de overlap.

Richtpunt binnen deze laag is dat ontwikkelingen aan de stads- of dorpsrand bijdragen aan het realiseren van een rand met passende overgangskwaliteit (front, contact of overlap). Voor onderhavig initiatief is de contactkwaliteit relevant. Bebouwd gebied en landschap zijn hier verbonden door zichtbare en begaanbare doorlopende structuren, zoals wegen, paden, dijken, lanen, linten of waterlopen. Hier blijven stad en ommeland beiden in hun eigen hoedanigheid herkenbaar en onderscheidend, maar worden in staat gesteld in elkaar door te dringen. Deze soort overgang is typisch voor dorpen of buitenwijken, waarbij de stedenbouwkundige opzet bijvoorbeeld geënt is op het oorspronkelijke landschappelijke (kavel)patroon. Onderhavige ontwikkeling voorziet in de realisatie van burgerwoningen, maar het landelijke en groene karakter van de locatie wordt expliciet behouden. Derhalve is er sprake van een overgang tussen dorp en ommeland, waar de onderscheidende en herkenbare kwaliteiten van het plangebied geborgd worden (bijlage 2). In de laag van de beleving wordt er ingegaan op de recreatieve kwaliteiten van de omgeving. De beoogde ontwikkeling vormt geen obstakels of omwegen in het recreatief netwerk. Verder stelt deze kaartlaag richtpunten voor natuur(beheer). In paragrafen 5.9 en 5.10 zullen de relevante aspecten voor de natuur worden besproken.

Er kan derhalve worden geconcludeerd dat onderhavige ontwikkeling aansluit bij de richtpunten uit de provinciale kwaliteitskaarten. Samenhangende beleidskeuzes De provincie heeft 12 provinciale opgaven gedefinieerd, die elk bestaan uit samenhangende beleidskeuzes. Deze beleidskeuzes werken door naar uitvoeringsprogramma’s en regels in de verordening. De voor het plangebied relevante opgaven worden besproken. In de beleidskeuze ‘Transitie landelijk gebied’ wordt bepaald dat de ontwikkelingen in het landelijk gebied integraal worden benaderd. Ontwikkelingen in het landelijk gebied worden hier gelinkt met de stedelijke ontwikkelingen in de provincie, verder wordt er verwezen naar de beleidskeuze voor verstedelijking. In de beleidskeuze ‘Verstedelijking’ wordt er aangesloten op de Verstedelijkingsstrategie Zuid-Holland 2021-2040, paragraaf 4.2.3 beschrijft de aansluiting hierop vanuit het voorgenomen initiatief.

 15

4.2.2

Zuid-Hollandse Omgevingsverordening (ZHOV)

In de overgangsperiode van het oude stelsel naar de Omgevingswet hebben enkele bestuurlijke entiteiten gebruik gemaakt van een placeholder Tijdelijke Alternatieve Maatregel (TAM) volgens het Informatiemodel Ruimtelijke Ordening (IMRO). Hier worden via de Wro-standaard wijzigingsbesluiten bekend gemaakt conform de eisen van de Omgevingswet, waarbij het juridisch gezien onderdeel is van het omgevingsplan. De omgevingsverordening gaat over de fysieke leefomgeving en activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving, bedoeld in artikel 1.2 van de Omgevingswet. In artikel 1.4 van de omgevingsverordening worden de doelen van de verordening bepaald, met oog op de doelen zoals genoemd in artikel 1.3 van de Omgevingswet. De verordening voorziet onder meer in:  Het beschermen van de landschappelijke of stedenbouwkundige waarden;  De natuurbescherming;  Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties;  Het beheer van infrastructuur. Relatie tot onderhavige ontwikkeling Ruimtelijke kwaliteit Paragraaf 7.3.8 gaat in op de ruimtelijke kwaliteit, deze paragraaf is van toepassing op nieuwe ruimtelijk ontwikkelingen (artikel 7.41b), in deze paragraaf worden onder meer gebieden met begrenzingscategorieën aangewezen. Het plangebied valt binnen beschermingscategorie 3 – buitengebied, zoals aangewezen in artikel 7.42, lid 6.

Een omgevingsplan voor een locatie in het buitengebied kan voorzien in een ruimtelijke ontwikkeling, mits de openheid en het groene karakter van het landschap niet onevenredig wordt aangetast. Dit moet blijken uit een motivering welke ook ingaat op de keuze voor een locatie buiten bestaand stadsen dorpsgebied (artikel 7.43h, eerste lid). Artikel 7.43h, tweede lid, stelt dat de motivering de volgende kwaliteiten moet betrekken:  de openheid en de structuur van het landschap en de vergezichten daarin;  de relatie tussen stad en buitengebied en het onderscheid daartussen;  het groene karakter, het type functies en de kenmerkende verschijningsvormen van het landschap;  de herkenbaarheid van de ontstaansgeschiedenis van het landschap. Zoals mede gereflecteerd in bijlage 2 worden de openheid, de structuur van het landschap en de vergezichten hierin niet onevenredig aangetast door onderhavige ontwikkeling. Aangezien er sprake is van een ruimte-voor-ruimte-initiatief kan er bovendien in redelijkheid worden gesteld dat deze aspecten niet verslechteren, aangezien de bestaande bebouwing wordt ‘ingeruild’ door een kleiner oppervlak van bebouwing. Conform de lokale en provinciale regelgeving worden de openheid, de structuren en de vergezichten van het landschap geïntegreerd in het erfontwerp.

In het landschappelijk inpassingsplan (bijlage 2) wordt bovendien de herkenbaarheid van de ontstaansgeschiedenis van het landschap besproken, evenals het groene karakter, het type functies en de kenmerkende verschijningsvormen van het landschap. De relatie tussen stad en buitengebied is verder reeds aan bod gekomen in de voorgaande paragraaf 4.2.1.

16 

Het feit dat het een (voormalig) agrarisch perceel betreft, verklaart en rechtvaardigt ook direct de ligging van de locatie buiten bestaand stads- en dorpsgebied. Stedelijke ontwikkeling Paragraaf 7.3.8 gaat in op stedelijke ontwikkelingen. In de instructieregels onder artikel 7.45b wordt benoemd dat een omgevingsplan voor een stedelijke ontwikkeling met de functie wonen rekening houdt met een zo hoog mogelijke woningdichtheid en bijdraagt aan een goede woon- en leefomgeving. Daarbij moeten er mogelijkheden voor gevarieerde woningtypen worden betrokken in het toelaten van woningbouw. Aangezien het plangebied aan de noordzijde grenst aan een woonwijk, kan er worden gesteld dat, zeker voor een transformatie van een agrarisch bedrijf, er een hoge woningdichtheid wordt gerealiseerd. Daarbij zijn de vier vrijstaande woningen voorzien van een goed woon- een leefklimaat en dragen deze bij aan een gevarieerd woningaanbod. 4.2.3

Verstedelijkingsstrategie Zuid-Holland 2021-2040

In de afgelopen jaren is de druk op de ruimte in Zuid-Holland steeds verder toegenomen: er is behoefte aan ruimte voor woningbouw en werklocaties, circulaire economie, kringlooplandbouw, energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, landschap en leefbaarheid. Met bereikbaarheid, water en bodemgesteldheid zal steeds meer rekening moeten worden gehouden. De noodzaak van een evenwichtige ontwikkeling is de aanleiding voor de verstedelijkingsstrategie. De woningbouwplannen welke in de strategie worden verwoord zijn niet gericht op kwantiteit, maar op kwaliteit. Woningbouw moet voor iedereen zijn, toekomstbestendig zijn, en snel worden uitgevoerd. Hier wordt bovendien aangesloten op de afwegingsprincipes van de NOVI. De verstedelijkingsstrategie is primair gericht op de verstedelijking in (hoog)stedelijk gebied, maar er wordt ook aandacht geschonken aan de kleinere kernen: “De opgave voor deze kernen is dat zij de huidige en toekomstige woonwensen realiseren in een prettige leefomgeving. Daarbij hoort een gevarieerd woningaanbod dat bestaat uit verschillende typen woningen. Nu is dat vaak niet het geval. Voorbeelden van gewenste toe te voegen woningtypen zijn hofjeswoningen, rug-aan-rugwoningen en appartementen.

Zo hebben jongeren de kans om hier te blijven wonen en kunnen mensen prettig oud worden in hun bekende leefomgeving en bestaande sociale netwerk.” (Verstedelijkingsstrategie ZuidHolland, p. 22) Ook schenkt de strategie speciale aandacht aan de bereikbaarheid en de infrastructuur. Voor deze dorpse woonmilieus speelt de auto een belangrijke rol en zal hier ook een belangrijke rol blijven spelen. Ook het busnetwerk, vaak R-net bussen, zijn belangrijk voor deze kernen als aantakking op het Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)- en stedelijk netwerk. Zoals afbeelding 2-1 weergeeft liggen er verscheidene infrastructurele voorzieningen rondom het plangebied, waaronder een provinciale weg, fietsverbindingen en OV-haltes. Er wordt derhalve aangesloten bij onderhavige ontwikkeling. BELEID WATERSCHAP In het Waterbeheerprogramma (WBP) 2022-2027 van het waterschap Amstel, Gooi en Vecht staan de plannen beschreven voor de komende zes jaar; wat de doelen zijn en op welke manier ze dat willen bereiken. Het Waterbeheerprogramma sluit aan op bredere maatschappelijke ontwikkelingen

 17

waarvoor doelgerichte maatregelen moeten treffen. Klimaatverandering is hier dan ook zeer relevant, door de nieuwe uitdagingen op het gebied van waterveiligheid, wateroverlast, waterbeschikbaarheid en waterkwaliteit. Omdat het waterschap hun taken in samenhang wil beschouwen met de hierboven genoemde maatschappelijke opgaven is het ook noodzakelijk om aanpassingen in het watersysteem en -beheer in samenhang te ontwikkelen met keuzes op het gebied van de ruimtelijke ordening. Om ervoor te zorgen dat de waterbelangen een goede plek krijgen en evenwichtig worden afgewogen bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen wordt de watertoets uitgevoerd. Ook onder de Omgevingswet is dit proces vastgelegd, maar dan onder de noemer ‘weging van het waterbelang’. De watertoets moet uitwijzen of er belangen van het Hoogheemraadschap in het geding zijn. In paragraaf 5.12 wordt een verantwoording van het meewegen van het waterbelang gegeven. Hier worden ook de uitkomsten van de watertoets vermeld. Tevens wordt de Waterschapsverordening de Rijnlandse Keur besproken in paragraaf 5.12. REGIONAAL BELEID 4.4.1

Strategische agenda Rijn- en Veenstreek – De Groene Poort naar de Randstad

De woning(bouw)opgave in Nederland is prominent aanwezig in de verschillende overheidslagen, zo ook in regionale samenwerkingsverbanden tussen kernen. Tot 2050 moeten er in Nederland minimaal 1,4 miljoen woningen worden bijgebouwd. Hoewel de grootste druk, kwantitatief gezien, ligt in de Randstad, is ook in de buitengebieden een tekort aan woningen en moeten hier ook stappen worden gezet. Doorgaans is er binnen het bestaande stads- en dorpsgebied onvoldoende ruimte om het aantal woningen te bouwen waar vraag naar is en is de doorstroom van inwoners gebrekkig. Het is derhalve cruciaal dat er nieuwe mogelijkheden voor woningbouw worden gerealiseerd en dat dit op een diverse manier wordt geïntroduceerd, zo stelt ook de strategische agenda: “Het woningtekort samen met onvoldoende doorstroom leidt tot verdringing van, met name, de lage en middeninkomens op de woningmarkt. Het heeft tot gevolg dat het voor onze inwoners moeilijker wordt in ‘hun’ dorp of stad te kunnen blijven wonen. Terwijl het juist voor de vitaliteit van de dorpen en wijken belangrijk is om eigen inwoners – zowel jong als oud ‘vast te houden’. Nieuwe mogelijkheden voor woningbouw helpen de dorpskernen leefbaar te houden. Ruimte voor een divers woningaanbod is bovendien belangrijk om werknemers aan onze regio te binden” (Strategische agenda Rijn- en Veenstreek, p. 12).

Geografisch gezien ligt de planlocatie optimaal voor het bovenstaande vraagstuk. Door de ligging aan de provinciale weg zijn de verbindingen met Leiden en Schiphol goed en is de omliggende infrastructuur van relatief goed niveau. Verder is de Herenweg 136 planologisch gezien gelegen in het buitengebied, maar grenst het bedrijf in de werkelijkheid aan een woonwijk. De beoogde ontwikkeling ligt dus strategisch, maar kent ook de ruimte en de gebiedskenmerken om dit landschappelijk goed in te passen (bijlage 2). Dit is ook wenselijk volgens de strategische agenda: “Juist door aan de randen van stad en dorpen te bouwen, zien wij kansen om de natuur te versterken. Voor stads- en dorpsranden die in aanmerking komen voor woningbouw, maken we een landschapsplan. We passen woningen voor alle doelgroepen op deze manier in het landschap in. Deze plekken behouden de Groene Hart-kwaliteit door te zorgen voor

18 

evenwicht tussen groen (natuur en landbouw), blauw (water) en rood (verstedelijking). Woningbouw staat het landschap niet in de weg, maar is juist onderdeel van de verduurzaming van landbouw, een klimaatbestendige inrichting en versterkte biodiversiteit.” (Strategische agenda Rijn- en Veenstreek, p. 13). 4.4.2

Regionale Structuurvisie Holland-Rijnland 2020

De Regionale Structuurvisie van Holland Rijnland geeft de grote lijnen weer van de door gewenste richting en duidt de grote projecten aan waar de deelnemende gemeenten aan willen werken. De Regionale Structuurvisie is een product van intensieve samenwerking van de vijftien gemeenten in Holland Rijnland. Ze laat zien hoe sterk de gezamenlijke gemeenten kunnen zijn en hoe belangrijk het is dat deze met elkaar de toekomst ingaan. De visie levert een bijdrage aan het denken over de toekomst van de Randstad. In deze Regionale Structuurvisie wordt inzicht gegeven in de ruimtelijke ontwikkelingen tot 2020 (met doorkijk naar 2030). Op basis van deze visie worden de onderstaande zeven kernbeslissingen geformuleerd. Deze kernbeslissingen geven de belangrijkste keuzes weer:  Holland Rijnland is een top woonregio;  Leiden vervult een regionale centrumfunctie;  Concentratie stedelijke ontwikkeling;  Groen-blauwe kwaliteit staat centraal;  Het Groene Hart, de Bollenstreek en Duin, Horst en Weide blijven open;  Twee speerpunten voor economische ontwikkeling: kennis en Greenports;  Verbetering van de regionale bereikbaarheid. Door het realiseren van enkele kwalitatief hoogwaardige woningen wordt er bijgedragen aan het eerste punt met betrekking op een topwoonregio.

Zoals ook wordt verwoord in de visie heeft de regio Holland-Rijnland een sterk groen karakter, met onderhavig plan worden de toe te voegen woningen hier passend in ingepast. Een kernbeslissing is verder het bouwen van gedifferentieerde woonmilieus met veel aandacht voor kwaliteit van de leefomgeving – de te realiseren woningen sluiten hier goed bij aan. 4.4.3

Regionale Woonagenda Holland-Rijnland 2023

De Regionale Woonagenda (d.d. 6 juni 2023) is een uitwerking van de Omgevingsagenda. Het doel van de Woonagenda is om het wonen in de regio te versterken. Net zoals in de rest van het land, wordt Holland-Rijnland geconfronteerd met verscheidene vraagstukken rondom het thema wonen. De woningtekorten in de regio zijn groot, met name in het betaalbare koop, sociale huur- en het middeldure huursegment. De Regionale Woonagenda (RWA) beoogt deze vraagstukken te bestrijden door meer te sturen op een goed evenwicht tussen vraag en aanbod op de regionale woningmarkt. De Regionale Woonagenda (RWA) is een verdieping van de Regionale Omgevingsagenda en is vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de regio Holland Rijnland. De RWA helpt gemeenten bij het realiseren van de nieuwe woningbouwopgave, bij de juiste woning op de juiste plek en afstemming van woningbouw op de ruimtelijke ontwikkeling van de regio. De planlocatie is door de RWA aangewezen als gelegen in de Subregio Oost, welke bestaat uit de gemeentes Alphen aan den Rijn, Kaag en Braassem en Nieuwkoop.

 19

Om invulling te geven aan de bovengenoemde vraagstukken, wordt er ingezet op vier primaire thema’s, namelijk:  Woningbouw versnellen;  Betaalbaar wonen;  Mensen tussen wal en schip;  Langer (en weer) zelfstandig wonen Hiernaast zijn er in de Regionale Omgevingsagenda 2040 gezamenlijk afspraken gemaakt die een relatie hebben met het wonen. In de RWA wordt hier op voortgebouwd. Voor onderhavig initiatief wordt er aangesloten op de volgende kaders en afspraken uit de Regionale Omgevingsagenda:  “Buiten de verstedelijkingsas zorgen voor veelkleurige en vitale kernen zodat deze leefbaar blijven en meegaan in de ontwikkeling. Beperkt woningen toevoegen in en direct langs de randen van de kernen blijft dus mogelijk, met name gericht op de lokale behoefte;  Realiseren van een prettig woon- en leefklimaat met diverse woon- en leefmilieus;  Woningen aanbieden voor diverse doelgroepen en woonwensen, in zowel grote als kleinere kernen, met elk een eigen identiteit en woningaanbod;  Diverse woonmilieus in een compacte setting realiseren met gezonde vergroening van de bebouwde omgeving als uitgangspunt;  Daar waar het binnenstedelijk of binnen de kern niet meer past, benutten we daarom de kansen die er liggen om de kwaliteit van de stads- en dorpsranden te versterken via landschappelijke verstedelijking.

Door middel van “landschapsplannen” kunnen harde overgangen tussen kern en landschap verbeterd worden.” Eén van de overige opgaven welke wordt benoemd in de RWA, is het versnellen van de woningbouw tot 2030 en daarna. Onderhavig initiatief is gemoeid met het toevoegen van meerdere woningen aan de regionale woningvoorraad, hiermee wordt er een bijdrage geleverd aan deze opgave. Aangezien het plan de transformatie van een veehouderij naar een woninglocatie betreft, kan er bovendien worden gesteld dat het beoogde plan op een (ruimtelijk) efficiënte wijze invulling geeft aan de woningbehoefte.

GEMEENTELIJK BELEID 4.5.1

Omgevingsvisie Kaag en Braassem 2024

In de omgevingsvisie verwoordt de gemeente dat er wordt ingezet op samenwerking en (burger)participatie, maar dat samenwerking niet per sé een opzichzelfstaand doel is. Per opgave en situatie moet er samen worden gekeken naar een passende manier van samenwerken – zo staat de gemeente open voor bottom-up initiatieven vanuit de samenleving, waarin de gemeente haar rol duidelijk en dynamisch bepaalt. De gemeente Kaag en Braassem zoekt regionale samenwerkingsverbanden op en geeft meer regie aan de inwoners en professionals in de regio. Onder meer vanuit deze grondslagen hoopt de gemeente te reageren op de veranderende samenleving en het grotere takenpakket met meer verantwoordelijkheden voor de gemeenten.

20 

Qua rollen die de gemeente kan innemen wordt het volgende onderscheid gemaakt:  Presterende overheid;  Samenwerkende overheid;  Participerende overheid;  Rechtmatige overheid. Binnen de strekking van deze gemeentelijke rollen wordt er ingezet op verschillende thema’s, waaronder wonen. Gemeente Kaag en Braassem onderscheidt zich van andere gemeenten door haar unieke ligging en woonmilieus, maar kent ook een grote druk op de woningmarkt. De druk op de woningmarkt is groot, bijvoorbeeld door scheefwonen, een stagnerende doorstroming en een gebrek aan betaalbare koop- en huurwoningen; aspecten die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Bovendien vindt de gemeente dat alle doelgroepen evenredig aan de behoefte aan bod moeten komen op de woningmarkt. Er is dan ook aandacht voor het realiseren van een grote mate aan diversiteit in woningtypes om betaalbaar en geschikt wonen mogelijk te kunnen maken. Circa 40% van de sociale huurwoningen worden bijvoorbeeld bewoond door scheefwoners, waardoor er een hoge woningdruk ligt op de lagere inkomens zoals starters. De leefbaarheid van en ruimtelijke kwaliteit in de kernen staan hoog in het vaandel en de ontwikkelingen moeten dan ook ‘passend in de omgeving’ zijn.

De gemeente houdt zelf primair de controle over de algehele woningbouwplanning en stuurt dan ook op de kwaliteit van plannen, alsmede het sneller en betaalbaarder realiseren van woningen, bijvoorbeeld door:  het gericht toevoegen van woningtypen waar behoefte aan is in de gemeente en/of kern; zoals sociale- en middeldure huurwoningen of betaalbare koop tot aan de NHG-grens (in 2022: €355.000).  het toevoegen van woningtype voor specifieke doelgroepen, zoals bijvoorbeeld zorgseniorenwoningen (levensloopbestendig) of jongerenhuisvesting;  het zoeken naar een oplossing voor een onwenselijke activiteit; bijvoorbeeld een bedrijf met een hoge milieucategorie en/of binnen een dorpskern;  het realiseren van ruimtelijke kwaliteitswinst; bijvoorbeeld in het kader van ‘ruimte voor ruimte’ en/of door het slopen van vervallen bebouwing;  het meewerken aan functiewijziging van kantoor- , bedrijfs- of maatschappelijke bestemming naar een woonbestemming, mits dit ruimtelijk en milieutechnisch gezien haalbaar is. Onderhavig initiatief is voorzien in het toevoegen van woningen aan de regionale woningmarkt. Doordat vrijstaande woningen worden gerealiseerd, wordt er bijgedragen aan doorstroming op de woningmarkt. Hiernaast wordt er ruimtelijke kwaliteitswinst behaald, omdat de ontwikkeling is bemoeid met de sloop van bedrijfsgebouwen en deze worden vervangen door goed ingepaste woningen.

Een winst op het gebied van ecologie, esthetiek en cultuurhistorie wordt geborgd in het landschappelijk inpassingsplan (bijlage 2). Verder wordt er invulling gegeven aan het concept van integraliteit, omdat de landschappelijke inpassing ook de akoestiek verbetert. Een ander punt wat wordt benoemd is het realiseren van een ruimtelijke kwaliteitswinst, bijvoorbeeld in het kader van de ruimte voor ruimte regeling en/of door het slopen van vervallen bebouwing. De oude bedrijfsbebouwing die momenteel op de percelen staat wordt gesloopt ten behoeve van de toe te voegen woningen. Er wordt bij het plan goed aansluiting gevonden bij de omgevingsvisie.

 21

22 

FYSIEKE LEEFOMGEVING In dit hoofdstuk wordt beschreven op welke wijze bij onderhavige activiteit rekening is gehouden met diverse aspecten van de fysieke leefomgeving en de evenwichtige toedeling van functies aan locaties (‘etfal’). De aspecten sluiten aan op en dekken de onderdelen zoals genoemd in artikel 1.2 van de Omgevingswet. BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING Het milieubeleid en de daarop gebaseerde regelgeving spelen een belangrijke rol bij het ruimtelijk ordeningsbeleid. Beide beleidsterreinen richten zich op de bescherming van de kwaliteit van de (leef)omgeving. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering wordt verstaan: het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. De milieuzonering heeft twee doelen:  het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies;  het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen.

Voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt de milieuzonering Nieuwe Stijl gebruikt. In plaats van een milieuzonering aan de hand van zones met oplopende milieucategorieën en een Staat van bedrijfsactiviteiten, krijgt de milieuzonering nieuwe stijl vorm door zones die bij grotere afstand tot de woonomgeving voorzien in een oplopende gebruiksruimte voor geluid en geur per bedrijf, zonder een Staat van bedrijfsactiviteiten. Met het oog op een goede ruimtelijke ordening/veilige en gezonde fysieke leefomgeving, is het uitgangspunt voor bedrijventerreinen: functiescheiding en het aanhouden van voldoende afstand tot gevoelige gebouwen en locaties. Hoe groter deze afstand, hoe meer gebruiksruimte de bedrijven op een bedrijventerrein krijgen in het omgevingsplan. De nieuwe systematiek limiteert de gebruiksruimte voor geluid en geur per bedrijf. Dus ieder bedrijf krijgt zijn eigen gebruiksruimte. Hierbij is de hoeveelheid gebruiksruimte afhankelijk van de zone van het bedrijventerrein waarin het bedrijf ligt. Per zone wordt een standaard gebruiksruimte per bedrijf toegekend. Buitengebied In het buitengebied gaat de bestemmingsregeling primair om de agrarische sector (met name veehouderijen). Deze kent zijn eigen problematiek en aandachtspunten, zoals geurhinder, ammoniak, fijnstof, gezondheid. In het buitengebied komen echter ook niet-agrarische bedrijfsactiviteiten voor.

De milieuzonering Nieuwe Stijl richt zich niet op het buitengebied (met haar focus op de agrarische sector). Wel kan de in deze publicatie opgenomen methodiek als eerste aanzet worden gebruikt voor de planregels voor niet-agrarische bedrijfsactiviteiten in het buitengebied.

 23

In de directe omgeving van het plangebied (buitengebied) zijn enkel bedrijven uit de agrarische sector gelegen. Derhalve kan het onderdeel milieuzonering Nieuwe Stijl niet verder worden uitgewerkt, derhalve wordt de milieuzonering onder de oude systematiek uitgewerkt in de navolgende paragraaf. 5.1.1

Milieuzonering Oude Systematiek

Omdat er tot op heden geen werkbare versie van de nieuwe handreiking ‘Activiteiten en Milieuzonering 2024’ beschikbaar is, kan er worden gekeken naar de bekende uitgave ‘Bedrijven en Milieuzonering 2009’ van de VNG. Onderstaand zal er derhalve via de oude systematiek worden beredeneerd dat er met onderhavig initiatief sprake is van een goede ruimtelijke ordening en een veilige en gezonde leefomgeving. De handreiking ‘Bedrijven en Milieuzonering 2009’ is een belangrijk hulpmiddel om te voorkomen dat er hinder bestaat of dat bestaande bedrijven in hun belangen worden geschaad door ruimtelijke ontwikkelingen. Milieuzonering is het aanbrengen van een noodzakelijke ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende en milieugevoelige functies ter bescherming of vergroting van de leefkwaliteit. De milieuzonering maakt gebruik van richtafstanden, welke afhankelijk zijn van het type bedrijf/activiteit en het gebiedstype. Voor de richtafstanden wordt er een onderscheid gemaakt tussen de gebiedstypen ‘rustige woonwijk’ en ‘gemengd gebied’. Er is sprake van een gemengd gebied wanneer de ontwikkeling plaatsvindt bij een lint in een dorpskern waar meerdere functies bij elkaar liggen, of bij een gebied wat bij een drukke ontsluitingsweg ligt. Onderhavig plangebied ligt naast de N207, de langste provinciale weg van Zuid-Holland, lopend van Hillegom naar Bergambacht.

Deze weg is ook van belang voor de doorstroming vanuit de regio naar de A4 en A12, zowel als de mainports Rotterdam en Schiphol (bron: provincie Zuid-Holland, z.d.). Er is dus sprake van een drukke ontsluitingsweg. Hiernaast is er een relatief grote verscheidenheid aan functies in de omgeving. Het meest prevalent is het lint van de dorpskern van Rijnsaterwoude in noordelijke richting van het plangebied. Binnen het lint liggen meerdere bedrijven en ondernemingen. Daarnaast liggen er verschillende recreatieve functies rondom het Braassemermeer, zoals een watersportvereniging, een jachthaven, verblijfsgelegenheden en recreatiegebieden. Richtafstanden Bij een 'gemengd gebied' kunnen de richtafstanden met 1 afstandsstap verkleind worden. Uitzondering hierop is de richtafstand voor externe veiligheid. Deze wordt niet verkleind. Voor onderhavig initiatief wordt er wat betreft richtafstanden gekeken naar de melkveehouderij aan de Herenweg 208 en naar de varkenshouderij aan de Woudsedijk-Zuid 25. Voor de melkveehouderij aan de Herenweg 208, gelegen op ca. 100 meter afstand (afstand tussen de gevel van de meest dichtbijzijnde woning en het agrarisch bouwvlak), kan er worden gekeken naar de omschrijving voor ‘Fokken en houden van rundvee’ (SBI: 0141; 0142).

Hiervoor zijn (na verkleining met één afstandsstap) de volgende richtafstanden vastgesteld in de VNG-lijst:  Geurhinder: 100 meter; → 50 meter;  Stofhinder: 30 meter; → 10 meter;  Geluidhinder: 30 meter; → 10 meter;  Gevaar: 0 meter. → 0 meter.

24 

Op basis van de richtafstanden kan er worden geconcludeerd dat de bedrijfsactiviteiten aan de Herenweg 208 geen belemmering vormen voor het woon- en leefklimaat aan de Herenweg 136 en, anderzijds, dat de te realiseren woningen geen belemmering veroorzaken voor de ontwikkelingsmogelijkheden van de melkveehouderij. Aan de Woudsedijk-Zuid 25, op een afstand van circa 81 meter (afstand bouwvlak-bouwvlak), ligt een varkensbedrijf. Volgens de VNG-lijst vallen de activiteiten aan de Woudsedijk-Zuid 25 onder de omschrijving ‘Fokken en houden van varkens’ (SBI: 0146), hiervoor gelden (na verkleining met één afstandsstap) de volgende richtafstanden:  Geurhinder: 200 meter; → 100 meter;  Stofhinder: 30 meter; → 10 meter;  Geluidhinder: 50 meter; → 30 meter;  Gevaar: 0 meter. → 0 meter. Op basis van het bovenstaande kan er worden geconcludeerd dat er wordt voldaan aan alle richtafstanden, behalve het aspect ‘geurhinder’. De afstand van ca. 81 meter voldoet namelijk niet aan de richtafstand van minimaal 100 meter. De navolgende paragraaf 5.2 zal beredeneren dat er, ondanks de richtafstand, sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat bij de te realiseren woningen aan de Herenweg 136. Ondanks er wordt voldaan aan de richtafstanden voor stofhinder zal paragraaf 5.4 hier op ingaan. GEURHINDER VEEHOUDERIJEN Het waarnemen en waarderen van geur verschilt per persoon.