CConstaterende datKaag en Braassem
Koppel je AI →
Document · PDF

NIEUW Programmabegroting 2027

Gemeenteraad 9 november 2026, gemeente Kaag en BraassemBij agendapunt: Programmabegroting 2027.39.270 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

80 controledossiers verbeterd. Hierdoor zijn de verwachtingen van zowel de accountant als de organisatie steeds duidelijker geworden. De komende jaren wordt samen met de accountant onderzocht hoe deze nog meer kan steunen op de werkzaamheden van Concerncontrol. Dit draagt bij aan een efficiënte en betrouwbare controle van de jaarrekening en blijft ook in 2027 een belangrijk aandachtspunt. 81 6. Verbonden partijen Als zelfstandige gemeente zoekt Kaag en Braassem naar samenwerking als dit voordeel oplevert bij vraagstukken die erg complex of kostbaar zijn. In deze paragraaf worden de rechtspersonen beschreven waar de gemeente een bestuurlijk en financieel belang in heeft. Er is sprake van een bestuurlijk belang in het geval van zeggenschap (stemrecht of het hebben van een zetel in het bestuur). Van een financieel belang is sprake als aan een verbonden partij een bedrag ter beschikking wordt gesteld dat niet verhaalbaar is wanneer de verbonden partij in financiële problemen raakt of failliet gaat. Verbonden partijen voeren beleid uit van de gemeente. Als een taak uitgevoerd wordt door een verbonden partij, dan blijft de gemeente verantwoordelijk voor het realiseren van de beoogde doelstellingen. Kaag en Braassem rapporteert over de verbonden partijen op diverse momenten in de P&C cyclus, zoals de jaarrekening, de begroting en de voortgangsmonitor.

Beleidsvoornemen is dat Kaag en Braassem vooral een regiegemeente is. Om regie te voeren is het van belang grip op verbonden partijen te hebben en is een scherpe inhoudelijke focus binnen prioritaire thema’s nodig. Verbonden partijen Kaag en Braassem Gemeenschappelijke regelingen Overig Holland Rijnland BNG NV Omgevingsdienst West-Holland Oasen NV Veiligheidsregio Hollands Midden Cyclus NV Hecht Hollands Midden Alliander NV Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland Sportbedrijf Kaag en Braassem B.V. GEM Braassemerland VOF Greenport Aalsmeer Op www.kaagenbraassem.nl is alle informatie over de verbonden partijen te v inden Inzicht in de financiën van de verbonden partijen De raad beoordeelt alle begrotingen, tussentijdse rapportages en jaarrekeningen van de verbonden partijen. De raad stemt in met deze producten van de verbonden partijen of doet voorstellen voor aanpassingen hierin. Er zijn ook risico’s. Hierbij wordt gedacht aan consequenties van nieuw overheidsbeleid, wijzigingen in wet- en regelgeving en ontbreken van commitment. Risico’s kunnen beperkt worden door het functioneren van de verbonden partij goed te volgen qua budget en beleid. De risico’s zijn opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risico’s.

De (advies)processen binnen de gemeentelijke organisatie zijn gestroomlijnd door het aanwijzen van een driehoek van accounthouder, financieel consulent en manager waarbij de accounthouder primair verantwoordelijk is voor alle zaken die met de verbonden partij samenhangen. 82 Ontwikkelingen verbonden partijen 2027 Holland Rijnland Binnen Holland Rijnland werken we samen om de kwaliteit van wonen, werken, leren en leven van inwoners, ondernemers en instellingen te verbeteren. Holland Rijnland profileert zich vooral als netwerkpartij van de 13 aangesloten gemeenten die zich sterk maakt voor beleidsmatige- en lobbywerkzaamheden. Denk hierbij aan grote opgaven zoals: grote tekorten op de woningmarkt, de ontwikkelingen rondom het stikstofdossier, de steeds grotere impact van klimaatverandering en de noodzaak tot economische vernieuwing in een veranderende wereld. Samenwerking in het aanpakken van de opgaven is daarom noodzakelijk. In 2024 is de Regionale Investeringsagenda (RIA) vastgesteld met de veertien prioritaire projecten voor onze regio. Onder meer het verbeteren van de noordelijke ontsluiting van onze regio, met de Leimuiderbrug als knelpunt is daarbij benoemd als prioritair project. Met de Regionale Investeringsagenda brengen we als regio veertien grote projecten steeds een stap verder: van idee, naar onderzoek, naar ontwikkeling, tot uiteindelijk investering.

Ook bestaan er diverse Regionale Fondsen binnen de RIA waarmee projecten worden ondersteunt. In de tweede helft van 2026 en eerste helft van 2027 wordt door Holland Rijnland samen met de dertien gemeenten gewerkt aan het Werkplan 2026 – 2030 waarin de prioriteiten en opgaven voor de komende bestuursperiode worden bepaald. Ook de Regionale Investeringsagenda (RIA) en de prioritaire projecten worden in de volgende bestuursperiode opnieuw herijkt. Dit proces zal in 2027 van start gaan. Daarnaast vervult Holland Rijnland ook diverse faciliterende (soms wettelijke) taken. Denk aan de Regiotaxi, het Regionaal Bureau Leerrecht en op het gebied van wonen worden een aantal diensten in Holland Rijnland verband ingevuld, zoals de contingenten- en urgentieregelingen. Hierdoor kunnen woningzoekenden met een urgentie of spoedzoekers voorrang krijgen op het woningaanbod, deze situaties worden door commissies (van Holland Rijnland) beoordeeld. Omgevingsdienst West-Holland De Omgevingsdienst West-Holland is de gezamenlijke uitvoeringsorganisatie van en voor twaalf deelnemende gemeenten en de provincie Zuid-Holland. De Omgevingsdienst West-Holland werkt met deskundigheid aan de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving in haar werkgebied. De dienst voert alle wettelijke milieutaken uit voor de gemeente.

Daarnaast adviseren ze over milieuaspecten bij ruimtelijke planvorming en vergunningen en is de dienst actief op het brede terrein van veiligheid, gezondheid en duurzaamheid. Hierbij gaat het om onderwerpen zoals gevaarlijke stoffen, bodem- en luchtverontreiniging, geluidhinder, natuur, omgevingsveiligheid en energie- en waterbesparing. In 2027 zet de ODWH deze werkzaamheden voort en gaat ze verder aan de slag met het plan van aanpak Interbestuurlijk Programma (IBP-VTH) om te blijven voldoen aan de kwaliteitseisen van het ministerie. In de begroting 2027 van de ODWH staat een uitgebreide beschrijving van de werkzaamheden in 2027. Deze begroting is inhoudelijk opgebouwd in de volgende onderdelen: Advies, Uitvoering, Handhaving, Juridische vervolgstappen, Projecten en Organisatie. Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) De Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) is (mede)verantwoordelijk voor het waarborgen van de (fysieke) veiligheid van inwoners, bedrijven en instellingen in de regio. Binnen de VRHM werken brandweer, politie, GHOR en de 18 aangesloten gemeenten intensief samen aan rampenbestrijding en crisisbeheersing. Daarnaast is er nauwe samenwerking met externe partners zoals waterschappen, 83 Omgevingsdiensten en Defensie. In het licht van maatschappelijke ontwikkelingen en veranderende risico’s heeft de VRHM het Regionaal Risicoprofiel 2027–2030 opgesteld.

Dit document biedt inzicht in de belangrijkste veiligheidsrisico’s binnen de regio, waaronder klimaatverandering, energietransitie, demografische verandering, verdichting en maatschappelijke onrust. Op basis van dit risicoprofiel kunnen strategische beleidskeuzes worden gemaakt, waarmee de inzet van gemeenten en regio onderling wordt afgestemd. De ambities en strategische keuzes voor de komende jaren zijn vastgelegd in het Regionaal Beleidsplan 2024–2027, getiteld ‘Focus op veiligheid, vandaag én morgen’. De uitwerking hiervan vindt plaats in het jaarlijkse jaarplan van de VRHM. Vooruitlopend op het begrotingsjaar 2027 zijn de beleidsmatige en financiële kaders vastgelegd in de Kadernota 2027, die op 26 februari 2026 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de VRHM. Deze kadernota vormt de basis voor de Programmabegroting 2027, inclusief de meerjarenraming 2028–2030. Na afronding van de zienswijzeprocedure is de (ontwerp-)Programmabegroting op 10 september 2026 definitief vastgesteld door het Algemeen Bestuur. De samenleving verandert in hoog tempo en daarmee nemen ook de opgaven voor veiligheidsregio’s toe. Nieuwe uitdagingen, zoals de toegenomen geopolitieke spanningen (met gevolgen voor de maatschappelijke weerbaarheid), langdurige opvang van vluchtelingen, crisisnoodopvang voor asielzoekers en pandemieën, leggen extra druk op de organisatie.

Deze opgaven worden in nauwe samenwerking met gemeenten opgepakt, maar vergen veel van de beschikbare capaciteit. Hierdoor komt de reguliere uitvoering onder druk te staan. Deze problematiek vraagt blijvende beleidsmatige aandacht en wordt ook op nationaal niveau structureel onder de aandacht gebracht. Hecht Hollands Midden (voormalig RDOG) De Regionale Dienst Openbare Gezondheid (Hecht) Hollands Midden beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van alle inwoners in Hollands Midden, in het bijzonder die van de meest kwetsbaren. Achttien gemeenten sturen gezamenlijk Hecht aan en werken samen met andere partijen in de zorg en het sociaal domein. Het takenpakket van Hecht is divers en bestaat uit wettelijke GGD-taken en andere wettelijke en niet-wettelijke taken. Alle taken die gemeenten aan Hecht HM hebben opgedragen, zijn taken waarvoor de colleges van B&W in hun gemeente verantwoordelijk zijn, bijvoorbeeld op het gebied van de jeugdgezondheidszorg, de ambulancezorg, de reizigersadvisering, het Meldpunt Maatschappelijke Zorg, Veilig Thuis, het team Milieuhygiëne en Gezondheid en de spreekuren voor seksuele gezondheid. In 2024/2025 is Hecht een bezuinigingsronde gestart, waarbij alle gemeenteraden nauw betrokken zijn. Ook in 2027 zal aandacht worden besteed aan het beheersbaar houden/terugbrengen van de kosten.

In 2027 gaat Hecht ook verder aan de slag met de implementatie van maatregelen vanuit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). 84 Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland In 2022 hebben de gemeenten in Holland Rijnland de Gemeenschappelijke Regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland ingericht ten behoeve van het uitvoeren van inkoop van en contractmanagement op jeugdzorg. De taken van deze serviceorganisatie zijn met name contracteren en contractmanagement, verwerking berichtenverkeer, betalingen, data-analyse en monitoring. Vanaf 1 januari 2024 neemt onze gemeente een breder takenpakket af van de SOZ omdat we vanaf dat moment zijn aangesloten bij de regionale contracten. In 2027 sluit ook Alphen aan den Rijn aan voor de gehele regionaal gecontracteerde zorg. De SOZ staat, samen met de samenwerkende gemeenten binnen Holland Rijnland, al jaren voor de uitdaging om de kosten voor de jeugdzorg terug te brengen en meer voorspelbaar te maken. Hiervoor is in 2024 een regionale bestuurlijke taskforce ingericht die maatregelen heeft voorgesteld voor het realiseren van meer grip op de kosten. In 2027 gaat de SOZ, samen met de gemeenten, in dit kader aan de slag met het werken met beschikkingen en het versterken van regie. Cyclus Cyclus is een overheids-NV en verzorgt in opdracht van de gemeente de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval.

Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten. Cyclus werkt voor 14 gemeenten en in de Cyclus-regio vindt afstemming plaats, niet alleen voor de inzameling en verwerking van het afval, maar ook voor beleidsmatige aspecten, zoals het bereiken van de landelijke scheidingsdoelstellingen. Cyclus is een belangrijke partner van de gemeente voor het gescheiden inzamelen van het huishoudelijk afval. In 2027 wordt de inzet om te komen tot schone grondstoffen voortgezet. Dit gebeurt onder meer door het uitvoeren van kwaliteitscontroles en gerichte communicatie. Sportbedrijf Kaag en Braassem 2027 staat voor Sportbedrijf Kaag en Braassem in het teken van de afrondende werkzaamheden rondom KINEO. In februari wordt het hele beweeg- en kindcentrum opgeleverd, zodat in maart de sporthallen en het hart van KINEO in gebruik kunnen worden genomen. Hierna volgt een periode van inhuizen en de oplevering van het speelplein en toegangsroutes. Na de zomer start het onderwijs en de opvang in het nieuwe gebouw. In 2027 wordt daarom ook gewerkt aan een nieuwe exploitieovereenkomst en een nieuw meerjarenonderhoudsplan voor KINEO. Hierin staan de nieuwe afspraken, bijdragen en onderhoudsplanning opgenomen. Braassemerland De gemeente Kaag en Braassem participeert in de vennootschap Braassemerland VOF. De gemeentelijke gronden zijn fasegewijs aan de vennootschap overgedragen.

Deelplannen 1 en 2 “De Akkers” en deelplan 3 “De Poelen” zijn volledig bewoond en aan de gemeente overgedragen. In 2025/26 zijn hier ook diverse herstelwerkzaamheden gerealiseerd. Q3 2026 vindt het laatste herstel in fase 1 & 2 plaats. De verdere realisatie van deelplannen 4 en 5 is opgestart in 2025 en in de zomer van 2026 is het bouwrijp maken van de gronden gestart. Oplevering bouwkavels is gepland in 2027. De volgende fasen (7 tot en met 11) volgen hierna, waarbij onderzocht wordt of het mogelijk is om deelplan 11 eerder te realiseren. Om fase 7 tot en met 10 te kunnen realiseren zal het Omgevingsplan nog moeten worden aangepast. Ambtelijk wordt dit nog voorbereid. 85 Greenport Aalsmeer Stichting Greenport Aalsmeer is een samenwerkingsverband tussen het bedrijfsleven, onderwijs en overheden (gemeenten, provincies en Rijk) op het gebied van (sierteelt)tuinbouw welke op een efficiënte manier met elkaar samenwerken op belangrijke thema's als duurzame gebiedsontwikkeling, circulariteit, onderwijs en arbeid. Samen met de gemeenten Nieuwkoop, Uithoorn, Haarlemmermeer, Amstelveen en Aalsmeer wordt zo gewerkt aan de versterking van de concurrentiepositie binnen deze sector.

Samen met de zes andere Greenports welke Nederland rijk is werken zij samen onder Greenports Nederland aan één landelijke agenda waarbij de eerdergenoemde partijen (lees: overheden en bedrijfsleven) ieder zijn eigen verantwoordelijkheid behoudt. De Gemeente Kaag en Braasem werkt intensief samen met Greenport Aalsmeer om zo een duurzame gebiedsontwikkeling te realiseren voor de glastuinbouwgebieden De Baan & Sotaweg en Floraweg/Geestweg: • Na de door de raad gegeven opdracht in juni 2025 is samen met de Greenport een start gemaakt met het opstellen van zogenoemde spelregels voor het gebied De Baan en de Sotaweg. Deze spelregels moeten ervoor zorgen dat iedere belanghebbende in het gebied weet wat de mogelijkheden zijn met betrekking tot de mogelijke herinrichting van het tuinbouwgebied, zodat dit kan leiden tot een evenwichtige en duurzame groei van glastuinbouwbedrijven, terwijl tegelijkertijd het woon- en leefklimaat aan de omliggende woningen gewaarborgd blijft. Het doel van deze spelregels is om een gestandaardiseerd kader te bieden voor initiatiefnemers die plannen ontwikkelen voor glastuinbouwprojecten en tegelijkertijd ruimte bieden voor maatwerk op basis van de specifieke kenmerken van elke aanvraag.

Momenteel speelt er een casus die goed aansluit bij deze ambitie: het samenvoegen van meerdere kavels tot één kavel om tuinbouwactiviteiten op een toekomstbestendige manier te kunnen exploiteren. Om dit mogelijk te maken, zijn verschillende wensen en eisen besproken tussen de aankopende en verkopende partijen. Dit initiatief is tevens besproken met de provincie, die zich op dit moment nog niet meewerkend opstelt ten aanzien van de plannen. In afwachting van een definitief standpunt van de provincie is het opstellen van de eerder genoemde spelregels voorlopig on hold gezet. Zodra de provincie een definitief standpunt heeft ingenomen, kan op basis daarvan worden besloten of het verder ontwikkelen van deze spelregels zinvol is, of dat een andere koers moet worden gekozen. • Het rapport over de toekomstbestendigheid van het tuinbouwgebied Geestweg en Floraweg is door de raad vastgesteld. Uit het rapport blijkt dat het gebied niet geschikt is voor toekomstbestendige tuinbouw. Tijdens de herziening van het omgevingsbeleid heeft de provincie het gebied aangemerkt als maatwerkgebied. De gemeente is nu, samen met de Greenport, aan zet om een gebiedsvisie voor het gebied te ontwikkelen. Om tot een goede en breed gedragen gebiedsvisie te komen, wordt een klankbordgroep samengesteld met belanghebbenden uit het gebied.

Op deze manier kunnen de verschillende belangen en inzichten worden meegenomen bij het opstellen van de visie. Doelstelling, taken, bestuurlijk belang per verbonden partij Holland Rijnland Doel/algemee | Holland Rijnland is het samenwerkingsverband van en voor dertien gemeenten in het n belang/ | hart van de Randstad met gezamenlijk een uitstekende woonregio en een aantal sterke activiteit | topsectoren (Greenports, Biobased, Space en Life Science & Health). Binnen Holland Rijnland wordt samengewerkt om de kwaliteit van wonen, werken, leren en leven van burgers, bedrijven en instellingen te verbeteren. Samen optrekken geeft meerwaarde voor de uitdagingen die te complex zijn voor de individuele gemeente, die gemeentegrensoverschrijdend zijn of waarbij samenwerking tot meer efficiëntie leidt. In de domeinen maatschappij, economie en leefomgeving faciliteert Holland Rijnland regionale samenwerking zoals omschreven in het werkprogramma ‘Holland Rijnland 2022-2026’. Hierin bepalen we welke activiteiten we de komende vier jaar samen als Holland Rijnland oppakken waarmee de regio wordt geconfronteerd. Daarnaast zijn in de Regionale Investeringsagenda (RIA) de prioritaire projecten van de regio vastgesteld, met onder meer het knooppunt Leimuiderbrug.

Verder voert Holland Rijnland enkele taken uit die aan het samenwerkingsorgaan zijn overgedragen: de Regiotaxi, de Urgentiecommissie Woonruimte en het Regionaal Bureau Leerrecht. Kaag en Braassem profiteert van het schaalvoordeel en slagkracht van deze strategische samenwerking. Belangen | Financieel: Geraamde exploitatiebijdrage 2027, totaal € 422.190 Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur bestaat uit drie leden per deelnemende gemeente, 28 in totaal, met gezamenlijk 186 stemmen (waarvan Kaag en Braassem er 9 heeft). In het Algemeen Bestuur hebben vanaf oktober 2026 zitting: wethouder Nick van Egmond, raadslid Anja de Rijk en raadslid Marco Elstgeest. Financiële | Financiële gegevens zijn gebaseerd op het jaarverslag 2025 gegevens 1-1-2025 | 31-12-2025 Omvang eigen vermogen | € | 1.031.785 | € | 1.749.793 Omvang vreemd vermogen | € | 33.409.196 | € | 32.502.647 Financieel resultaat 2025: €867.256 voordelig 86 Veiligheidsregio Hollands Midden Doel/algemeen belang/ | Veiligheidsregio Hollands Midden staat voor de (fysieke) veiligheid van burgers, activiteit | bedrijven en instellingen. In de Veiligheidsregio Hollands Midden werken brandweer, politie, GHOR en de gemeenten samen aan de rampenbestrijding en crisisbeheersing. De veiligheidsregio werkt daarnaast nauw samen met diverse partners, zoals waterschappen, milieudiensten en defensie.

Iedere organisatie is hierin verantwoordelijk voor zijn eigen taken. Samenwerking vindt plaats op basis van de Wet veiligheidsregio’s. In deze wet zijn de taken en verantwoordelijkheden van de veiligheidsregio omschreven. Kaag en Braassem maakt, samen met 17 andere gemeenten, deel uit van de Veiligheidsregio Hollands-Midden. Belangen | De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2027 is € 2.471.333 (Brandweer en crisisbeheersing). Bestuurlijk: De 18 burgemeesters uit de regio Hollands Midden vormen samen het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Hollands Midden. Daarnaast is er een Dagelijks Bestuur. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit een vertegenwoordiging van het Algemeen Bestuur, aangevuld met de voorzitter van de veiligheidsregio. Onze burgemeester Astrid Heijstee-Bolt neemt sinds september 2022 zitting in het Dagelijks Bestuur van de VRHM en heeft als portefeuille multidisciplinaire crisisbeheersing. Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor de uitvoering en verdere uitwerking van strategische beslissingen die worden genomen door het Algemeen Bestuur. Financiële gegevens | 1-1-2025 | 31-12-2025 Omvang eigen vermogen | € | 9.349.000 | € | 9.926.000 Omvang vreemd vermogen | € 76.628.000 | € 79.141.000 Financieel resultaat 2025: € 2.029.000 voordelig.

87 Hecht Hollands Midden (voormalig RDOG) Doel/algemeen belang/ | Hecht Hollands Midden bestaat uit de vier sectoren: openbare activiteit | gezondheidszorg (GGD), geneeskundige hulpverlening (GHOR) en ambulancezorg (RAV) en het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH). Hecht bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de inwoners in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert Hecht de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken. De GGD voert voor onze gemeente taken uit op het gebied van o.a. de Wet publieke gezondheid, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. Het gaat hierbij om wettelijk verplichte taken die door de gemeente belegd zijn bij de GGD (zoals infectieziektebestrijding), wettelijke taken waarbij gemeenten gezamenlijk kiezen om deze onder te brengen bij de GGD (zoals, jeugdgezondheidszorg, Veilig Thuis en Toezicht WMO) en vrijwillige taken die één of meer gemeenten laten uitvoeren door de GGD (zoals: logopedie en voorlichting). Belangen | De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2027 is € 2.245.000 Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur van Hecht bestaat uit de portefeuillehouders Volksgezondheid van de 18 gemeenten in de regio Hollands Midden. Voor onze gemeente is dat wethouder Moniek van Sandick. Daarnaast neemt zij zitting in BAC PG (bestuursadviescommissie publieke gezondheid) bij Hecht.

Het Dagelijks Bestuur bestaat uit zeven leden. Kaag en Braassem heeft 2 van 50 stemmen. Financiële gegevens | 01-01-2025 | 31-12-2025 Omvang eigen vermogen | € | 258.000 | € | 3.733.000 Omvang vreemd vermogen | € 58.822.000 | € 53.858.000 Financieel resultaat 2025: € 3.489.000 voordelig 88 Omgevingsdienst West-Holland Doel/algemeen belang/ | De Omgevingsdienst staat voor duurzaamheid, veiligheid en een verbetering activiteit | van de leefomgeving. Ze stelt milieubeschikkingen (vergunningen) op voor de gemeente en ziet toe op naleving van milieuwetgeving (toezicht en handhaving). Ook geeft de ODWH milieuadvies aan de deelnemende gemeenten in de regio Holland Rijnland en zorgt ervoor dat in ruimtelijke plannen van gemeenten aandacht wordt besteed aan milieuaspecten, zoals bodem, lucht, geluid, energie, natuur (stikstof) en veiligheid. Tenslotte behandelt de dienst klachten over bedrijven van overlast als gevolg van geluid en geur. Om een goede en efficiënte uitvoering te geven aan de milieutaken heeft Kaag en Braassem deze taken bij de Omgevingsdienst ondergebracht. Belangen | De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2027 is € 1.435.000 Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur bestaat uit 13 leden (inclusief de voorzitter). Wethouder Dolf Kistemaker is voorzitter van het (interim) DB en heeft zitting in het Algemeen Bestuur. Kaag en Braassem heeft 6% van de stemmen.

Financiële | Financiële gegevens (o.b.v. jaarrekening 2025): gegevens 01-01-2025 | 31-12-2025 Omvang eigen vermogen | € | 1.702.000 | € | 3.691.000 Omvang vreemd vermogen | € 13.535.000 | € 13.059.000 Financieel resultaat 2025: € 838.000 89 Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland Doel/algemeen | Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland is ingericht ten behoeve van het belang/ | uitvoeren van inkoop van en contractmanagement op specialistische jeugdzorg activiteit | voor de gemeenten binnen Holland Rijnland en vanaf 2024 ook voor onze gemeente. De taken van deze serviceorganisatie zijn met name contracteren en contractmanagement, verwerking berichtenverkeer, betalingen, data-analyse en monitoring. Belangen | Financieel: Geraamde gemeentelijke bijdrage 2027 Kaag en Braassem € 256.307 Bestuurlijk: Het bestuur van de Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland bestaat uit de portefeuillehouders Jeugd in de regio Holland Rijnland. Voor onze gemeente is dat wethouder Moniek van Sandick. Financiële | Financiële gegevens: | 1-1-2025 | 31-12-2025 gegevens | Omvang eigen vermogen | € | 423.292 | € | 717.492 Omvang vreemd vermogen | € 13.833.515 | € 15.916.083 Financieel resultaat 2025: € 294.200 voordelig BNG Doel/algemeen belang/ | De Bank Nederlandse Gemeenten is de bank van en voor overheden en activiteit | instellingen ten behoeve van het maatschappelijk belang.

Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Belangen | Financieel: Het maatschappelijk aandelenkapitaal bedraagt 100 miljoen aandelen, waarvan de Staat houder is van de helft van alle aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Kaag en Braassem is houder van 121.719 aandelen (€ 2,50 nominaal). Dividend 2024, uitgekeerd in 2025: € 305.515 Dividend 2025, uitgekeerd in 2026: € 171.624 Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de aandeelhoudersvergaderingen. Financiële gegevens | 1-1-2025 | 31-12-2025 Omvang eigen vermogen | € | 4.777 mln | € | 4.863 mln Omvang vreemd vermogen | € 123.173 mln | € 110.708 mln Financieel resultaat 2025: € 172 miljoen voordelig. 90 Oasen Doel/algemeen belang/ | Oasen is als maatschappelijk bedrijf in publieke handen. De aandeelhouders Activiteit | van Oasen zijn 21 gemeenten in het oosten van Zuid-Holland waar drinkwater aan de inwoners geleverd wordt. Oasen levert jaarlijks bijna 48 miljard liter drinkwater aan 800.000 inwoners. Hiervoor worden zeven zuiveringsstations, acht pompstations en een watertoren gebruikt. Het hoofdkantoor staat in Gouda. De zuiveringsstations, pompstations en winvelden liggen verspreid door het voorzieningsgebied.

Het voorzieningsgebied heeft een oppervlakte van 1.115 km². Belangen | Financieel: Er zijn 748 aandelen geplaatst (gemeente Kaag en Braassem is houder van 26 aandelen). Oasen keert geen dividend uit. Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Financiële | Cijfers zijn gebaseerd op jaarverslag 2025 gegevens | 1-1-2025 | 31-12-2025 Omvang eigen vermogen | € 136.041 mln. | € 149.991 mln. Omvang vreemd vermogen | € 263.326 mln. | € 279.788 mln. Financieel resultaat 2025: € 13,9 miljoen voordelig. Cyclus Doel/algemeen belang/ | Cyclus stelt zich als doel het doelmatig inzamelen en verwerken van activiteit | huishoudelijk afval voor de deelnemende gemeenten. De gemeente Kaag en Braassem heeft een wettelijke taak om zorg te dragen voor de (gescheiden) inzameling van huishoudelijke afvalstoffen binnen het grondgebied van de gemeente. Belangen | Financieel: Kaag en Braassem is houder van 10.651 aandelen Bestuurlijk: De burgemeester Astrid Heijstee-Bolt is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Lid van het Grondstoffenplatform is wethouder Dolf Kistemaker.

Financiële | Cijfers zijn gebaseerd op het jaarverslag 2025: gegevens | 1-1-2025 | 31-12-2025 Omvang eigen vermogen | € | 14.156.000 | € | 19.194.000 Omvang vreemd vermogen | € | 24.695.000 | € | 28.779.000 Financieel resultaat 2024: € 2.040.000 voordelig. 91 Alliander Doel/algemeen belang/ | Alliander N.V. is een nutsbedrijf dat voortgekomen is uit Nuon. Alliander is een activiteit | netwerkbedrijf dat bestaat uit Liander en Qirion. Het bedrijf verzorgt de distributie van energie in een derde deel van Nederland. Alliander had in 2025 zo'n 10.300 eigen werknemers (in FTE) en 5,9 miljoen klantenaansluitingen. Het beheert ongeveer 97.000 kilometer elektriciteitskabel en 42.000 km gasleiding. Belangen | Financieel: Alle aandelen van Alliander zijn direct of indirect in handen van Nederlandse provincies en gemeenten. De grootste aandeelhouders van Alliander zijn de provincies Gelderland (45%), Friesland (13%), Noord-Holland (9%) en de gemeente Amsterdam (9%). Verder zijn er bijna 50 gemeenten (minder dan 3%) aandeelhouder, waaronder gemeente Kaag en Braassem. In totaal zijn er circa 80 publieke aandeelhouders. Het dividendbeleid van Alliander voorziet in een uitkering van maximaal 45% van de winst na belastingen, gecorrigeerd voor bijzondere posten. Hierbij wordt sinds 2025 een dividendplafond gehanteerd van € 100 miljoen per jaar.

Het dividend 2025 is vastgesteld op het maximale bedrag van€ 100 miljoen. Dit betekent voor de gemeente Kaag en Braassem over 2025 een dividend van € 457.487. In 2021 is er door meerdere aandeelhouders een reverse converteerbare hybride obligatielening verstrekt aan Alliander. De gemeente Kaag en Braassem heeft naar haar aandeel een lening ter grootte van € 2.744.921 verstrekt. Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Financiële | 1-1-2025 | 31-12-2025 gegevens | Omvang eigen vermogen | € | 6.038 mln | € | 6.203 mln Omvang vreemd vermogen | € | 6.918 mln | € | 7.960 mln Financieel resultaat 2024: € 289 miljoen voordelig. 92 Sportbedrijf Kaag en Braassem Doel/algemeen belang/ | Sportbedrijf Kaag en Braassem draagt duurzaam bij aan een gezonde en activiteit | actieve levensstijl voor de inwoners van de gemeente Kaag en Braassem, door zo veel mogelijk mensen in de gemeente te laten sporten en bewegen. Om zijn missie te bereiken biedt het Sportbedrijf goed toegankelijke, uitnodigende sportaccommodaties (Sport en recreatiecentrum De Tweesprong/KINEO, Sportzaal Kaskade en Gemeenschapscentrum Het Spant) en activiteiten aan. Verder werkt het Sportbedrijf samen met andere (verbonden partijen) die aan diezelfde doelen werken.

Hierin zijn de plannen rondom het Sportpad met nieuwbouwproject KINEO een mooi voorbeeld van deze brede samenwerkingen en het doel om bewegen te integreren in meerdere domeinen. Naast het faciliteren van sport en bewegen verzorgt sportbedrijf Kaag en Braassem ook sport- en bewegingsstimulering en welzijnsactiviteiten zoals zwemmen voor mensen met dementie, beweegmixen om mensen in beweging te krijgen en ondersteuning in het Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) traject. Hiermee levert het Sportbedrijf Kaag en Braassem een bijdrage aan de doelstellingen uit de Omgevingsvisie en de Maatschappelijke Agenda. Belangen | Financieel: 40 aandelen die zijn geplaatst en volgestort ad € 18.152 De gemeente is 100% aandeelhouder van Sportbedrijf Kaag en Braassem B.V. (hoe het Sportbedrijf staat geregistreerd bij de KVK) en eigenaar van alle - op Kaskade na (eigendom woningbouwvereniging) - panden. Binnen de gemeente is de verantwoording met betrekking tot het bestuur van Sportbedrijf Kaag en Braassem B.V. verdeeld in opdrachtgeverschap en aandeelhouderschap. Deze twee taken zijn verdeeld over verschillende bestuursleden. Het aandeelhouderschap ligt bij burgemeester Astrid Heijstee-Bolt en het opdrachtgeverschap bij wethouder Nick van Egmond.

Financiële | 1-1-2025 | 31-12-2025 gegevens | Omvang eigen vermogen | € | 18.152 | € | 18.152 Omvang vreemd vermogen | € | 802.615 | € | 528.287 Financieel resultaat 2025: € 84.241, - (negatief) 93 GEM Braassemerland VOF Doel/algemee | De VOF (GEM) heeft ten doel het voor haar rekening en risico (doen) uitvoeren van de n belang/ | grondexploitatie met betrekking tot het exploitatiegebied zoals aangeduid in de activiteit | Samenwerkingsovereenkomst (inclusief bijlagen), gelegen binnen het Plangebied Braassemerland en overigens al wat daarmee verband houdt of daaraan bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin. Belangen | Financieel: De gemeente heeft in het verleden verschillende stortingen gedaan in de VOF als inbreng van eigen vermogen. Per medio 2026 bedroeg onze deelneming in het eigen vermogen € 6,0 miljoen. De komende jaren zal dit verder toenemen, omdat de uitgaven vooruitlopen op de grondverkopen. De maximale inbreng van eigen vermogen door de vennoten zal dan tijdelijk uitkomen op circa € 12,5 miljoen per vennoot. De grondexploitatie van de VOF heeft een positief resultaat. Dat betekent dat de inzet van eigen vermogen volledig wordt terugverdiend door de verwachte opbrengsten in periode 2026 tot en met het einde van het project). De rente die de VOF vergoed over het ingebrachte eigen vermogen, wordt aangepast.

Deze wordt gebaseerd op de BNG fixed 10-jaars geldleningen aan gemeenten +0,5%. Bestuurlijk: de vennoten van de VOF zijn de gemeente Kaag en Braassem en Aan de Braassem BV (project BV van de ontwikkelaars). De burgermeester, Mevrouw A. Heijstee – Bolt en de heer E. Faber, partner bij Fakton B.V. te Rotterdam, hebben mandaat van het college om rechtshandelingen namens de gemeente te verrichten. Zij vormen samen met de afvaardiging van de ontwikkelaar het bestuur van de VOF Braassemerland. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat de burgermeester op een later tijdstip ruilt met de nieuwe project wethouder in de vennoot-rol. Financiële | De financiële gegevens zijn gebaseerd op de jaarrekening 2025. Gegevens 1 januari 2025 | 31 december 2025 Omvang Eigen vermogen | € 10.728.280 | € 10.687.384 Omvang Vreemd vermogen | € 25.046.342 | € 28.317.490 Totaal vermogen | € 35.774.622 | € 39.004.874 Financieel resultaat 2025 | € 40.896 nadelig 94 Stichting Greenport Aalsmeer Doel/algemeen | Stichting Greenport Aalsmeer is een community waarin ondernemers, belang/activiteit | overheden, onderzoek- en onderwijsinstellingen vertegenwoordigd zijn. Samen werken ze aan sierteeltvraagstukken die niemand van ons alleen kan oplossen, zoals schaarste op de arbeidsmarkt, het gebrek aan ruimte en de noodzakelijke versnelling van de circulaire economie.

Stichting Greenport Aalsmeer bestaat uit een samenwerkingsverband tussen zes gemeenten. Dit zijn, naast Kaag en Braassem, de gemeenten Nieuwkoop, Uithoorn, Haarlemmermeer, Amstelveen en Aalsmeer. Door samen te werken wordt zo gewerkt aan de versterking van de concurrentiepositie binnen deze sector. Belangen | Financieel: Geraamde exploitatiebijdrage 2027, totaal € 40.000 Bestuurlijk: Het bestuur van Stichting Greenport Aalsmeer bestaat uit 6 leden uit verschillende sectoren. Er is onder andere bestuurlijke vertegenwoordiging uit de gemeenten Aalsmeer, Uithoorn en Nieuwkoop. Wethouder Mark Veldhuizen vertegenwoordigt gemeente Kaag en Braassem binnen Stichting Greenport. Financiële gegevens | Financiële gegevens zijn gebaseerd op het jaarverslag 2024 1-1-2024 | 31-12-2024 Omvang eigen vermogen | € | 22.418 | € | 87.242 Omvang vreemd vermogen | € 460.892 | € 729.066 Financieel resultaat 2024: € 64.824 voordelig 95 96 7. Grondbeleid Het gemeentelijk grondbeleid is ondersteunend aan de door het bestuur geformuleerde beleidsdoelstellingen. Grondverwerving, -productie, uitgifte en tijdelijk beheer zijn de ingrediënten van elke gebiedsontwikkeling, of het nu gaat om het bouwen van woningen, aanleggen van infrastructuur, het aanbieden van maatschappelijke voorzieningen of het bevorderen van de economische ontwikkeling.

Onderdeel van de gemeentelijke Programmabegroting is een paragraaf grondbeleid. Hierin wordt de raad jaarlijks inzicht geboden in de vorderingen van de in ontwikkeling genomen en nog te ontwikkelen grondcomplexen in het komende begrotingsjaar. In deze paragraaf grondbeleid komen aan de orde: • Ontwikkelingen grondexploitatieprojecten in 2026 • Ontwikkeling grondposities in 2026 • Af te sluiten grondcomplexen per 31 december 2026 • Nieuwe grondcomplexen vanaf 1 januari 2027 Deze paragraaf bevat geen kwantitatieve analyse van de projectresultaten. In deze begroting zijn de bij de programmarekening 2026 vastgestelde grondexploitaties (per 1/1/2026) verwerkt. Het grondbeleid is verwoord in de actuele Nota Grondbeleid.

De belangrijkste beleidsuitgangspunten zijn: • Bij het realiseren van de ruimtelijke doelstellingen zal het accent meer op inbreiding, herstructurering en revitalisering komen te liggen • Het grondbeleid is in principe faciliterend (door het aannemen van een motie bij de vaststelling van de Nota Grondbeleid in september 2020 kan in sommige gevallen sprake zijn van meer actief grondbeleid) • In specifieke gevallen kan onder voorwaarden worden afgeweken van het faciliterend beleid • De gemeente bepaalt vooraf op basis van een ontwikkelstrategie op welke wijze een gebiedsontwikkeling tot stand zal komen Jaarlijks worden de te hanteren grondprijzen door ons college geactualiseerd in de Grondprijzenbrief. Deze brief wordt ter kennisneming aan de raad gezonden. Naast deze paragraaf is het programma Ruimte en leefomgeving van deze begroting van belang, waarin de gemeente haar ruimtelijke doelstellingen voor 2027 presenteert en waaraan het grondbeleid ondersteuning zal bieden om deze te realiseren. Projectontwikkelingen De actuele ruimtelijke projecten worden jaarlijks mede gepresenteerd in een integrale monitor. De actualisatie van de bij de projecten behorende grondexploitaties vindt plaats bij het opstellen van de jaarrekening.

Zo sluit het actueel inzicht in projecten aan op het noodzakelijk inzicht in de resultaten van de grondexploitaties en daarmee de stand van de benodigde voorziening en reserve bouwgrondexploitatie. De begroting voor 2027 is gebaseerd op de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2026. Daarnaast zijn actuele ontwikkelingen verwerkt. Bij deze actualisatie is een planning opgenomen van de inkomsten en uitgaven voor onder andere het komende jaar. 97 Nieuw Wetering Noord Deelgebied 2 – betreft een CPO ontwikkeling van 16 starterswoningen, waarvan 6 grondgebonden woningen en 10 appartementen. In 2024 zijn de kavels uitgeven en de woningen zijn inmiddels allemaal opgeleverd. In de afgelopen periode is het terrein woonrijp maakt. Daarmee is dit deelgebied volledig afgerond. Deellocatie 5 omvat de realisatie van 12 grondgebonden sociale huurwoningen. Voor de ontwikkeling van deel-locatie 5 is een koop- en realisatieovereenkomst gesloten met woningcorporatie WYwonen (voorheen Meerwonen). Tegen het Omgevingsplan was een beroep aangetekend. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in de uitspraak van 4 maart 2026 bevestigd dat de gemeenteraad van Kaag en Braassem terecht heeft gekozen voor de vaststelling van het gewijzigde Omgevingsplan. Op 8 juni 2026 heeft de Raad definitief besloten dat gestart kan worden met de bouw van de woningen.

De civiele aannemer is inmiddels bekend, vanaf kwartaal 3 in 2026 wordt gestart wordt met het bouwrijp maken. Als alles conform planning verloopt kunnen de woningen in 2027 worden opgeleverd. Braassemerland (Deelgebied GEM) In 2008 is bij het Masterplan een grondexploitatie voor Braassemerland vastgesteld. In 2013 is voor een groot deel van het gebied een gezamenlijke grondexploitatiemaatschappij (GEM) opgericht. Voor dit deelgebied is een gemeentelijke deelgrondexploitatie geopend. Daarnaast is de GEM als deelneming opgenomen in de gemeentelijke administratie. Een toelichting op deze deelneming is in paragraaf zes van deze begroting opgenomen. Het deelgebied GEM binnen de gemeentelijke grondexploitatie omvat de gemeentelijke plankosten, de boekwaarde van de verworven gronden door de gemeente, enkele civieltechnische werken ten behoeve van het plangebied en de inbreng van de gemeentelijke gronden in de GEM. De gronden binnen dit gebied zullen fasegewijs vanuit de grondexploitatie Braassemerland, deelgebied GEM, overgedragen worden aan de GEM. In 2025 is de gemeenteraad meerdere malen geïnformeerd over de grondexploitatie van de VOF. Dit heeft geleid tot besluitvorming in de gemeenteraad over het woningbouwprogramma en andere belangrijke uitgangspunten van de gebiedsontwikkeling Braassemerland. Deze besluitvorming heeft consequenties voor de grondexploitatie van de VOF.

De hier in deze paragraaf 7 genoemde GREX Braassemerland (gemeentelijke grex) heeft hier expliciet geen betrekking op. Deze gemeentelijke grex bevat uitsluitend gemeentelijke kosten en opbrengsten zoals toegelicht in de voorgaande alinea. Grietpolder In 2023 is de grondexploitatie Grietpolder Leimuiden vastgesteld. Deze grondexploitatie omvat de herontwikkeling van drie deelgebieden. Uit deelgebied 1 (locatie Kerklaan) en deelgebied 3 (locatie Polderlaan) worden de bestaande volkstuinen, schaatsvereniging, scoutingclub verplaatst naar deelgebied 2 (locatie Verenigingen). Vervolgens worden op deelgebied 1 en 3 in totaal 220 woningen gerealiseerd, waarvan 30% in sociale huur en 40% in de categorie betaalbare koop. Voor deze ontwikkeling zijn in 2024 twee samenwerkingsovereenkomsten getekend; één tussen de gemeente en de verenigingen en één tussen de gemeente en de ontwikkelaar. In deze 98 samenwerkingsovereenkomsten zijn afspraken gemaakt om tot de ontwikkeling van het plan te komen en de definitieve grondtransacties en start van de realisatie. In 2025 is de Kooprealisatieovereenkomst (KRO) met Grietpolder B.V. gesloten. Aansluitend is gestart met de TAM- imro procedure voor het wijzigen van het Omgevingsplan. Tegen het Omgevingsplan was een beroep aangetekend. Dit houdt in dat de ontwikkelaar geen harde planning kan afgeven.

Op dit moment wordt met de betrokkenen gewerkt aan het verweer. Het is nog niet duidelijk wanneer dit dossier behandeld kan worden, maar dat zal naar verwachting pas in 2027 zijn. De ontwikkelaar werkt aan het actualiseren van de planning waarin de vertraging wordt verwerkt. Dit heeft impact op de voortgang van zowel het deelproject wonen als de verenigingen. Als gevolg van het uit de grondexploitatie halen van de investeringskosten laat de grondexploitatie een substantieel positief resultaat zien. Dit resultaat is echter volledig benodigd ter dekking van de kosten voor de realisatie van de sportvoorzieningen. Om fiscale redenen zijn bij de actualisatie van de grondexploitatie per ultimo 2025 de investeringskosten voor de sportvoorzieningen uit de grondexploitatie gehaald. Samen met de betrokken verenigingen worden goede stappen gezet in de afronding van het ontwerptraject. Naar verwachting zijn het ontwerp en de bijbehorende ramingen eind 2026 definitief. Daarmee kan eind 2027 de kredietaanvraag voor de realisatie van het verenigingencomplex aan de raad worden voorgelegd. Vooruitlopend hierop wordt, indien noodzakelijk, een voorbereidingskrediet aangevraagd. Emmalaan Woubrugge Het project betreft de realisatie van woningbouw op de voormalige scholenlocatie aan de Emmalaan.

Inmiddels is de bouw van het nieuwe IKC op de Cornelis Kempenaarlaan gestart en naar verwachting zomer 2027 gereed. Dan komt de ruimte vrij op de Emmalaan voor woningbouw op deze locatie. Het voorstel is om op de locatie 31 appartementen te realiseren in de categorieën sociaal (minimaal 30%), middenhuur (minimaal 40%) en vrije sector (maximaal 30%). Voor het gebied is een Stedenbouwkundig en Beeldkwaliteitsplan Emmalaan (SPvE) d.d. 14 oktober 2025. Hierin staan de ruimtelijke uitgangspunten voor deze gebiedsontwikkeling. En deze uitgangspunten dienen ook als basis van de voorliggende grondexploitatie. De grondexploitatie en het stedenbouwkundig kader (richtinggevend) is in november 2025 vastgesteld door de raad en wordt nu voor het eerst opgenomen in de begroting. Bij de vaststelling van het plan is door de raad het besluit geamendeerd met het verzoek om op deze plek te kiezen voor een leeftijdsvriendelijk concept. Om dit project in de markt te zetten moet een verkoop procedure worden doorlopen. Hoe die procedure wordt ingericht wordt in 2026 duidelijk. De procedure wordt eind 2026 gestart en naar verwachting begin 2027 afgerond. De grondexploitatie heeft een positief resultaat. Dit resultaat kent nog verschillende onzekerheden, omdat de verkoop procedure, de sloop van het gebouw en het bouwrijp maken nog moet plaatsvinden.

Risicoanalyse grondexploitaties De financiële effecten van deze situatie bij de gemeentelijke ruimtelijke projecten worden voortdurend in beeld gebracht door een inventarisatie van risico’s en kansen. Een risicoanalyse per project levert een goede en betrouwbare basis voor de bepaling van het totale risicoprofiel van het grondbedrijf. Een risicoprofiel van een grondexploitatie houdt in, dat rondom het geraamde resultaat op een prijspeildatum een bandbreedte wordt bepaald. Deze bandbreedte volgt uit de geïnventariseerde kansen en risico’s. Dit resultaat zal in het geval van een verliesgevend project gereserveerd worden in de reserve bouwgrondexploitatie. Indien een project qua geraamd resultaat positief is, maar door het bijbehorende risicoprofiel negatief dreigt te worden dan zal ook dat deel in de reserve bouwgrondexploitatie worden gereserveerd. Van de uitkomsten wordt het berekende grondexploitatieresultaat genomen voor het bepalen van de minimaal benodigde stand voor de reserve bouwgrondexploitatie. Het geactualiseerde resultaat is wel een momentopname, namelijk per 1 januari 2026. De inschatting van de risico’s bij de projectontwikkelingen en grondposities hoeft vooralsnog niet aangepast te worden ten opzichte van de stand per 1 januari 2026. Voor de voorziene verliezen op grondexploitaties zijn voorzieningen getroffen.

Reservering voor onvoorziene risico's | Ingeschat risico per 1-1-2026 en gelabeld in reserve grondexploitatie Braassemerland | 887.500€ Grietpolder Leimuiden | -€ Emmalaan Woubrugge | € | - Totaal onvoorziene risico's | 887.500€ Verliesgevende grondexploitaties | Verliesvoorziening per 1-1-2026 | Gelabeld in verlies- Jaarrekening 2025 | Toevoeging rente (2%) | voorziening per 31-12-2026 Braassemerland (grondexploitatie) | -6.751.269€ | -135.025€ | -6.886.294€ Regenboogweg Nieuwe Wetering Noord | -181.785€ | -3.636€ | -185.420€ Totaal verliesgevende grondexploitaties | -6.933.054€ | -138.661€ | -7.071.715€ Winstgevende grondexploitaties | Verwacht resultaat | Ingeschat risico per 1-1-2026 | per 1-1-2026 Grietpolder Leimuiden | 4.286.755€ | -€ Emmalaan Woubrugge | € | -794.588€ Totaal winstgevende grondexploitaties | 5.081.343€ | -€ Af te sluiten grondcomplexen Bij de actualisatie van de grondexploitaties in 2026 is de grondexploitatie Voormalige Gemeentehuis Rijnsaterwoude afgesloten. Bij de actualisatie in 2027 zal geen grondexploitatie worden afgesloten. Nieuwe ontwikkelingen Mogelijk zal in 2027 een grondexploitatie worden geopend voor de vrijvallende locaties ten gevolge van de ontwikkeling van het Sportpad. Echter dit zal ook afhangen van de gekozen gemeentelijke rol bij deze ontwikkelingen (ontwikkelstrategie).

99 100 Verkoop gronden voorraad De verkoop van gronden en gebouwen die tot deze voorraad behoren, gaat ook in 2026 door. Deze zijn gewaardeerd en er kan bij verkoop een resultaat ten opzichte van de waardering ontstaan. 101 8. Wet Open Overheid De Woo (Wet open overheid) is op 1 mei 2022 in werking getreden als opvolger van de Wob (Wet openbaarheid van bestuur). Onderdeel van deze wet is het opnemen van een paragraaf in de begroting en de jaarstukken, waarin inzicht wordt gegeven in de wijze waarop wij als organisatie uitvoering geven aan de Woo. De Woo stelt drie belangrijke plichten voor de overheid, namelijk een actieve openbaarmakingsplicht, een passieve openbaarmakingsplicht en een informatiehuishoudingsplicht. Het doel van de Woo is het bevorderen van openbaarheid en transparantie: overheidsorganisaties moeten, uit zichzelf of als iemand daarom vraagt, informatie openbaar maken over wat zij doen en waarom. Op die manier is het voor iedereen mogelijk om de overheid te controleren. Openbaarheid van overheidsinformatie is belangrijk voor de democratie en het vertrouwen tussen de samenleving en de overheid. Actieve openbaarheid De actieve openbaarmakingsplicht houdt in dat overheidsorganisaties uit eigen beweging informatie openbaar moeten maken. In de Woo worden 17 informatiecategorieën genoemd, waarvan 11 zien op de verplichtingen die gelden voor gemeenten.

De categorieën waar de actieve openbaarmakingsplicht voor geldt worden gefaseerd ingevoerd. In het kader hiervan is gekozen voor samenwerking met de Gemeente Alphen aan den Rijn. Beide gemeenten werk(t)en al op verschillende gebieden samen. Ten aanzien van de implementatie van de Woo is gekozen om één stuurgroep en één kernteam te benoemen in deze aanpak. Tegelijk vraagt implementatie van de Woo ook om specifieke acties van één van de twee gemeenten. Daarom is in de meeste gevallen een actieteam benoemd per gemeente om specifieke onderdelen van de Woo te implementeren binnen de specifieke gemeente. In sommige gevallen (zoals bij het kiezen voor een anonimiseringstool) is gekozen voor het starten van één gezamenlijk actieteam. Op 1 november 2024 is de eerste tranche van de verplichting tot actieve openbaarmaking ingegaan. Voor gemeenten betrof het de onderstaande informatiecategorieën: • organisatie en werkwijze; • bereikbaarheidsgegevens; • algemeen verbindende voorschriften; • overige besluiten van algemene strekking. Wij voldoen hier aan. Deze categorieën worden door ons openbaar gemaakt en gepubliceerd via de Woo-index. De Woo-index is een landelijke zoekmachine waarmee gezocht kan worden binnen de informatiecategorieën van de Woo. Voor de overige categorieën gelden nog geen officiële verplichtingen.

Wij maken wel al een groot deel van de documenten in die categorieën actief openbaar, zover deze categorieën van toepassing zijn op onze organisatie. Een voorbeeld zijn beschikkingen die wij deels actief publiceren. We lopen daarmee voor op de landelijke ontwikkelingen. Passieve openbaarmaking De passieve openbaarmakingsplicht houdt in dat overheidsorganisaties informatie openbaar moeten maken als iemand daarom vraagt. Concreet betekent dit dat het voor iedereen mogelijk is om een bestuursorgaan te verzoeken om publieke informatie voor eenieder openbaar te maken (Woo-verzoek). Deze mogelijkheid bestond ook al onder de Wob. 102 Tot op heden neemt het aantal Woo-verzoeken jaarlijks toe. Dit zien wij als een teken van een transparante democratie en actieve maatschappelijke betrokkenheid. Daarnaast nemen de omvang en complexiteit van deze verzoeken toe. Wij zijn blijvend in ontwikkeling om deze (ook zeer grote) verzoeken op een snelle en goede manier af te kunnen handelen. Een voorbeeld van een doorontwikkeling is de aanschaf van software voor het eenvoudiger anonimiseren en redigeren (“lakken”) van documenten, een noodzakelijke stap in het proces van passieve openbaarmaking. De door ons gepubliceerde informatie naar aanleiding van Woo-verzoeken is terug te vinden in de Woo- database.

Deze database is in te zien via onze gemeentelijke website: Woo-verzoek indienen - Gemeente Kaag en Braassem . Informatiehuishouding en openbaarmaking Om informatie in het publieke domein beschikbaar te stellen moeten we onze informatiehuishouding op orde hebben. Dit betekent dat de informatie die wij dagelijks maken en verwerken goed vindbaar, begrijpelijk en toegankelijk moet zijn. Hoe we met informatie omgaan, staat in direct verband met de openbaarmaking. We zetten ons ook in voor een open gesprek over de betekenis van de Woo voor onze organisatie met als doel bewustwording te creëren en een balans te vinden tussen vertrouwelijkheid en transparantie. Dit doen wij onder andere door alle nieuwe medewerkers uitleg te geven over de Woo, wat deze wet voor het werken bij een gemeente betekent en hoe wij onze informatie op een juiste manier verwerken.

Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit de hierna genoemde onderdelen: • | Een overzicht van baten en lasten van de Programmabegroting 2027 • | Toelichting op het overzicht van baten en lasten met: - | gehanteerde kaders bij de begroting - | hoofdlijnen verschillen begroting 2027 versus begroting 2026 en begroting 2027 versus de jaarrekening 2025 - | overzicht van geraamde incidentele baten en lasten per programma - | overzicht van het structurele begrotingsresultaat - | overzicht van beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves - | overzicht van reservepositie en gespecificeerd verloop van reserves - | overzicht van stand van voorzieningen en gespecificeerd verloop van de voorzieningen • | Uiteenzetting van de financiële positie met: - | financieel overzicht van het bestaande beleid en het nieuwe beleid dat in de programma’s is opgenomen: zie hiervoor het onderdeel begroting en het meerjarenperspectief - | geprognosticeerde begin- en eindbalans van 2025, en 2026 t/m 2030 - | EMU-saldo 2026 en geraamd EMU-saldo 2027 t/m 2030 • | Voorgeschreven overzichten: - | jaarlijks terugkerende arbeidgerelateerde verplichtingen - | overzicht van de geraamde lasten en baten per taakveld - | investeringen onderscheiden in investeringen met maatschappelijk nut en investeringen met economisch nut - | financiering: zie paragraaf 4 • | Begroting en het

meerjarenperspectief. 103 Overzicht van baten en lasten Onderstaand overzicht geeft de totale raming van baten en lasten, het saldo van baten en lasten en het geraamde resultaat van de Programmabegroting, dat ontstaat inclusief de reservemutaties. Bedragen * € 1.000 Programma | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Verschillen Beg. 2027 vs beg. 2026 | Beg. 2027 vs rek. 2025 Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten 1 - Bestuur, regio en middelen | 5.190 | -1.051 | 5.482 | -69 | 5.753 | -70 | 271 | -1 | 563 | 981 2 - Sociaal domein | 45.719 | -12.590 | 43.053 | -9.662 | 41.742 | -9.404 | -1.311 | 258 | -3.977 | 3.186 3 - Ruimte en leefomgeving | 30.859 | -20.571 | 33.891 | -19.878 | 33.330 | -19.716 | -560 | 162 | 2.472 | 855 81.767 | -34.211 | 82.425 | -29.608 | 80.825 | -29.190 | -1.600 | 418 | -942 | 5.021 Algemene dekkingsmiddelen lokale heffingen | 510 | -7.932 | 519 | -7.927 | 523 | -8.495 | 4 | -568 | 13 | -563 algemene uitkering | 0 | -54.327 | 0 | -52.469 | 0 | -56.727 | 0 | -4.258 | 0 | -2.400 dividend | 23 | -741 | 21 | -700 | 22 | -457 | 1 | 243 | -1 | 284 financieringsfunctie | 1.983 | -2.425 | 3.575 | -3.792 | 5.910 | -5.810 | 2.336 | -2.018 | 3.928 | -3.385 2.516 | -65.426 | 4.115 | -64.888 | 6.456 | -71.489 | 2.341 | -6.601 | 3.939 | -6.063 programma overhead | 12.888 | -57 | 12.288 | -72 | 13.050 | -76 | 761

| -4 | 161 | -19 vennootschapsbelasting | -1 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 Saldo van baten en lasten | 97.171 | -99.694 | 98.830 | -94.569 | 100.332 | -100.755 | 1.502 | -6.186 | 3.161 | -1.062 mutaties reserves: 1. Bestuur, regio en middelen (res) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2. Sociaal domein (res) | 2.065 | -5.040 | 0 | -4.932 | 0 | 0 | 0 | 4.932 | -2.065 | 5.040 3. Ruimte en leefomgeving (res) | 1.787 | -1.785 | 0 | -25 | 26 | -26 | 26 | -1 | -1.761 | 1.759 4. Algemene dekkingsmiddelen (res) | 0 | -595 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 595 totaal mutaties reserves | 3.852 | -7.420 | 0 | -4.957 | 26 | -26 | 26 | 4.931 | -3.827 | 7.395 Resultaat / budgettaire ruimte | 6.091 | 696 | 424 | -272 | -5.667 104 Onderstaand overzicht geeft het meerjarig begrotingsbeeld: Bedragen * € 1.000 Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Programma Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten 1 - Bestuur, regio en middelen | 5.637 | -70 | 5.637 | -70 | 5.637 | -70 2 - Sociaal domein | 43.052 | -9.627 | 43.065 | -9.629 | 42.956 | -9.629 3 - Ruimte en leefomgeving | 29.998 | -16.638 | 28.829 | -15.319 | 29.025 | -15.319 78.686 | -26.334 | 77.531 | -25.017 | 77.618 | -25.017 Algemene dekkingsmiddelen lokale heffingen | 523 | -8.495 | 523 | -8.495 | 523 | -8.495 algemene uitkering | 0 | -54.458 | 0 | -55.105 | 0 | -56.188 dividend | 22 | -457 | 22 | -457 | 22 | -457

financieringsfunctie | 6.927 | -6.795 | 7.477 | -7.091 | 8.108 | -7.448 7.473 | -70.205 | 8.022 | -71.147 | 8.653 | -72.587 programma overhead | 13.601 | -76 | 13.783 | -76 | 13.794 | -76 vennootschapsbelasting | 1 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 Saldo van baten en lasten | 99.761 | -96.615 | 99.337 | -96.241 | 100.065 | -97.681 mutaties reserves: 1. Bestuur, regio en middelen (res) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2. Sociaal domein (res) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 3. Ruimte en leefomgeving (res) | 51 | -51 | 26 | -26 | 26 | -53 4. Algemene dekkingsmiddelen (res) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 totaal mutaties reserves | 51 | -51 | 26 | -26 | 26 | -53 Resultaat / budgettaire ruimte | -3.146 | -3.096 | -2.357 105 106 Gehanteerde kaders voor de begroting Ten behoeve van het uitwerken van de meerjarenbegroting 2027-2030 zijn de volgende uitgangspunten toegepast: Inkomsten: prijscompensatie en kostendekkendheid • Om de “koopkracht” van de eigen inkomsten op peil te houden, zijn de gemeentelijke belastingen, leges en waar contractueel mogelijk de huren en pachten geïndexeerd met een inflatiecorrectie. In deze begroting is een inflatiecorrectie verwerkt van 4,1 % voor de belastingen. Dit percentage is gebaseerd op de loonvoet sector overheid voor 2027 uit de kerngegevenstabel van het CEP per februari 2026. Voor privaatrechtelijke contracten zoals verhuringen is meestal de CPI overeengekomen, en die bedraagt 2,1%.

• In verband met de maximale kostendekkendheid van 100% zijn in de begroting de tarieven voor afval aangepast tot 100% kostendekkendheid. Bij het vaststellen van de belastingverordeningen worden de tarieven voor 2026 definitief vastgesteld. • Voor de afvalstoffenheffing, riool- en waterzorgheffing, de marktgelden, de grafrechten en de leges geldt een kostendekking (inclusief btw) van maximaal 100%. Uitgaven: prijscompensatie, rente en onontkoombare budgetbijstellingen • In 2027 loopt de huidige CAO af en zullen de onderhandelingen plaatsvinden voor een nieuwe CAO. Hoewel de uitkomst hiervan niet voorspeld kan worden, is hierop in de Programmabegroting 2027 geanticipeerd door een aanvullend percentage van 2,16% op te nemen. • De rentecomponent in de kapitaallasten, de rentetoerekening aan grondexploitaties, reserves en voorzieningen is bepaald door de samenstelling en ontwikkeling van de leningenportefeuille. Voor de begroting 2027 en verder is de renteomslag bepaald op basis van de rente per 1 augustus 2026. • De overige budgetten zijn geïndexeerd op basis van de onderliggende overeenkomsten zoals de financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen voor GR-en, en andere privaatrechtelijke overeenkomsten, meestal gebaseerd op de CPI.

• De prijscompensaties die wordt ontvangen vanuit de algemene uitkering en eigen inkomsten (behoudens de 100% kostendekkende activiteiten), wordt volledig ingezet voor prijscompensatie van uitgavenbudgetten. • Indien uit de jaarrekening, of uit te verwachten ontwikkelingen volgt dat een budget structureel te laag is voor de taakuitoefening in 2027, is een extra bijstelling verwerkt. Dit kan alleen in het geval dat de extra uitgaven onontkoombaar zijn. Bij substantiële aanpassingen zijn deze toegelicht in de begroting. Algemene uitkering en constante prijzen. • De meerjarenbegroting is in constante prijzen. Dat wil zeggen dat voor de jaren ná 2027 het prijspeil van 2027 wordt aangehouden. • De algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt berekend aan de hand van de gegevens uit de Meicirculaire uit het jaar voorafgaande aan het begrotingsjaar, eveneens op basis van constante prijzen. Verschillen Op grond van artikel 19 BBV worden de verschillen tussen de primaire begroting 2027 en de realisatie 2025, en tussen de primaire begroting 2027 en de begroting van het daaraan voorafgaande jaar getoond.

Samenvatting in totalen uit de hierna gegeven specificatie per programma Bedragen * € 1.000 Verschillen Programma | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Beg 2027 vs beg 2026 | Beg 2027 vs rek 2025 Totaal lasten | 97.171 | N | 98.830 | N | 100.332 | N | 1.502 | N | 3.161 | N Totaal baten | -99.694 | V | -94.569 | V | -100.755 | V | -6.186 | V | -1.062 | V Totaal saldo baten en lasten | -2.523 | V | 4.261 | N | -424 | V | -4.684 | V | 2.099 | N Stortingen in reserves | 3.852 | N | 0 | V | 26 | N | 26 | N | -3.827 | V Onttrekkingen aan reserves | -7.420 | V | -4.957 | V | -26 | V | 4.931 | N | 7.395 | N Resultaat na bestemming | -6.091 | V | -696 | V | -424 | V | 272 | N | 5.667 | N Bedragen * € 1.000 Verschillen Programma | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Beg 2027 vs beg 2026 | Beg 2027 vs rek 2025 1 - Bestuur, regio en middelen Lasten van het programma | 5.190 | N | 5.482 | N | 5.753 | N | 271 | N | 563 | N Baten van het programma | -1.051 | V | -69 | V | -70 | V | -1 | V | 981 | N Programmasaldo baten en lasten | 4.139 | N | 5.413 | N | 5.683 | N | 270 | N | 1.544 | N Stortingen in reserves | 0 | N | 0 | N | 0 | N | 0 | N | 0 | N Onttrekkingen aan reserves | 0 | N | 0 | N | 0 | N | 0 | N | 0 | N Programmaresultaat | 4.139 | N | 5.413 | N | 5.683 | N | 270 | N | 1.544 | N 2 - Sociaal Domein Lasten van het programma | 45.719 | N | 43.053 | N |

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://kaagenbraassem.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/bcd88672-f799-4fb1-8391-60af3b14572a?agendaItemId=66c65259-8dba-4eb3-9fa4-0cd36593a3b5