DEFINITIEF Programmabegroting 2023.
Tekst van het document
•
Voorgeschreven overzichten: o jaarlijks terugkerende arbeidgerelateerde verplichtingen o overzicht van de geraamde lasten en baten per taakveld o verplichte/ noodzakelijke (vervangings)investeringen/ uitgaven, onderscheiden in investeringen met maatschappelijk nut en investeringen met economisch nut: zie overzicht II bij het onderdeel begroting en het meerjarenperspectief. Alle genoemde investeringen zijn investeringen met economisch nut o financiering: zie paragraaf 4
•
Begroting en het meerjarenperspectief
91
Overzicht van baten en lasten Onderstaand overzicht geeft de totale raming van baten en lasten, het saldo van baten en lasten en het geraamde resultaat van de programmabegroting, dat ontstaat inclusief de reservemutaties. Bedra gen * € 1.000
Verschillen Beg. 2023 vs beg. Beg. 2023 vs rek. 2022 2021 Lasten Baten Lasten Baten 301 -1 -233 377 2.624 7 1.608 1.219 740 -139 -735 3.366 3.665 -133 640 4.963
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Lasten 4.658 27.193 22.859 54.710
Baten -430 -7.277 -16.141 -23.848
Lasten 4.124 26.177 21.384 51.686
Baten -51 -6.065 -12.635 -18.751
Lasten 4.425 28.801 22.125 55.350
Baten -52 -6.058 -12.774 -18.885
370 0
304
2.119 2.423
-6.100 -34.992 -695 -1.923 -43.710
329
1.522 1.892
-8.465 -35.179 -640 -2.195 -46.479
-6.538 -40.554 -695 -2.702 -50.489
24 0 0 523 548
-438 -5.561 0 -780 -6.779
-42 0 0 1.120 1.078
1.927 -5.375 -55 -508 -4.010
programma overhead vennootschapsbelasting Saldo van baten en lasten
7.922 0 64.524
-94 0 -70.421
9.077 1 63.187
-64
-2 0 -6.914
1.383 1 3.102
30 0 983
mutaties reserves: 1. Bestuur, regio en middelen 2. Sociaal domein 3. Ruimte en leefomgeving 4. Algemene dekkingsmiddelen totaal mutaties reserves
0 500 1.992 2.136 4.628
-387 -62 -2.584 -2.371 -5.405
0 0 78 0 78
85 200 532 -300 517
0 -500 -1.657 -2.136 -4.293
103 12 2.484 2.071 4.670
Resultaat / budgettaire ruimte
6.674
Programma 1 - Bestuur, regio en middelen 2 - Sociaal domein 3 - Ruimte en leefomgeving Algemene dekkingsmiddelen lokale heffingen algemene uitkering dividend financieringsfunctie
511
-63
2.642 2.971
-62.524
9.305 1 67.627
-69.438
228 0 4.440
-369 -250 -633 0 -1.252
0 0 335 0 335
-284 -50 -101 -300 -735
0 0 257 0 257
2.211
1.700
-4.463
92
Onderstaand overzicht geeft het meerjarig begrotingsbeeld: Bedragen * € 1.000
Programma
Begroting 2024 Lasten
1 - Bestuur, regio en middelen 2 - Sociaal domein 3 - Ruimte en leefomgeving Algemene dekkingsmiddelen lokale heffingen algemene uitkering dividend financieringsfunctie
programma overhead vennootschapsbelasting Saldo van baten en lasten mutaties reserves: 1. Bestuur, regio en middelen 2. Sociaal domein 3. Ruimte en leefomgeving 4. Algemene dekkingsmiddelen totaal mutaties reserves Resultaat / budgettaire ruimte
Begroting 2025
Baten
Lasten
Begroting 2026
Baten
Lasten
Baten
4.426
-52
4.128
-52
4.131
-52
28.998
-6.186
28.828
-6.314
28.885
-6.382
20.923
-11.421
21.201
-11.257
21.179
-11.039
54.346
-17.659
54.157
-17.623
54.195
-17.474
-6.538
329
-6.538
329
329
-41.821
-42.499
-695
-6.538 -38.734
-695
-695
3.626
-3.216
3.626
-3.117
3.422
-2.912
3.955
-52.270
3.955
-52.849
3.751
-48.879
9.377
-64
9.336
-64
9.396
-64
1
1
1
67.678
-69.993
67.449
-70.536
67.342
-66.418
0
-284
0
0
0
0
0
-50
0
0
0
0
314
0
5
0
0
-161
0
0
0
0
0
0
314
-334
5
0
0
-161
2.335
3.083
-764
93
Gehanteerde kaders voor de begroting 2023 •
•
•
•
•
•
• • •
•
Om de “koopkracht” van de eigen inkomsten op peil te houden, worden de gemeentelijke belastingen, leges en waar contractueel mogelijk de huren en pachten jaarlijks geïndexeerd met een inflatiecorrectie voor 2023. In deze begroting is een inflatiecorrectie toegepast van 3.0%. Dit is gebaseerd op de prijs bruto binnenlands product voor 2022 uit de kerngegevenstabel van het CEP per maart 2022. In verband met de maximale kostendekkendheid van 100% is in de begroting het tarief voor afval verhoogd naar € 282,- Bij het vaststellen van de belastingverordeningen wordt het tarief voor 2023 definitief vastgesteld. Indien uit de jaarrekening, tussenrapportages of uit te verwachten ontwikkelingen volgt dat het budget structureel te laag is voor de taakuitoefening in 2023, kan een extra bijstelling plaatsvinden. Dit kan alleen in het geval dat de extra uitgaven onontkoombaar zijn. Bij substantiële aanpassingen zijn deze toegelicht in de begroting. Voor het berekenen van de salarislasten 2023 is ten opzichte van de begroting 2022 een toename van 3,6 % aangehouden, waarbij de salarislasten zijn geraamd op het maximum van een schaal. In de begroting worden de kapitaallasten van vervangingsinvesteringen opgenomen. Als basis voor de berekening van de kapitaallasten van deze investeringen geldt dat vervanging plaatsvindt in het jaar dat de investering volledig is afgeschreven.
Per individuele vervanging wordt gekeken of en wanneer vervanging noodzakelijk is voor de handhaving van het bestaande voorzieningenniveau. De rentecomponent in de kapitaallasten, de rentetoerekening aan grondexploitaties, reserves en voorzieningen wordt bepaald door de samenstelling van de leningenportefeuille. Deze staat onder invloed van de ontwikkelingen van de rente op de kapitaalmarkt en de aflossingsmomenten. Voor de begroting 2023 en verder is deze renteomslag bepaald op 1.2%. Voor de afvalstoffenheffing, rioolrechten, de marktgelden, de grafrechten en de leges geldt een kostendekking (inclusief btw) van maximaal 100%. De meerjarenbegroting is in constante prijzen. Dat wil zeggen dat voor de jaren na 2023 het prijspeil van 2023 is aangehouden. De algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt berekend aan de hand van de gegevens uit de Meicirculaire uit het jaar voorafgaande aan het begrotingsjaar, eveneens op basis van constante prijzen. Voor de volumestijging ten aanzien van inwoner- en woningaantallen wordt de reeks bij de berekening van de meerjarenontwikkeling van de algemene uitkering aangehouden (rekenmodules bij de Meicirculaire 2022). Voor de periode 2023 tot en met 2026 bedragen deze:
Inwoneraantallen Woningaantallen
2023 27.707 12.646
2024 27.879 12.756
2025 28.046 12.856
2026 28.209 12.967
94
Verschillenanalyse Op grond van artikel 19 BBV dient een toelichting te worden gegeven op aanmerkelijke verschillen tussen de primaire begroting 2023 en de realisatie 2021 en tussen de primaire begroting 2023 en de begroting van het daaraan voorafgaande jaar. Onderstaand is deze toelichting op hoofdlijnen gegeven (N = nadelig effect; V = voordelig effect). Hierbij is van het totaaloverzicht per programma dat op de volgende bladzijde volgt eerst nog een samenvattende tabel opgenomen:
Samenvatting in totalen uit de hierna gegeven specificatie per programma Bedra gen * € 1.000
Verschillen Rekening 2021
Begroting 2022
Totaal lasten Totaal baten Totaal saldo baten en lasten
64.524 N -70.421 V -5.897 V
63.187 N -62.524 V 663 N
67.627 N -69.438 V -1.811 V
4.440 N -6.914 V -2.474 V
3.102 N 983 N 4.086 N
Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves
4.628 N -5.405 V
78 N -1.252 V
335 N -735 V
257 N 517 N
-4.293 V 4.670 N
Resultaat na bestemming / budgettaire ruimte
-6.674 V
-511 V
-2.211 V
-1.700 V
4.463 N
Programma
Begroting 2023
Beg 2023 vs Beg 2023 vs beg 2022 rek 2021
Verschil tussen begroting 2023 en begroting 2022 Bedragen * € 1.000
Jeugd Wegen en verkeer Loonkostenstijging (CAO en mutatie personeel) ICT kosten en verdere digitalisering en dienstverlening Casemanagers voor Wonen en bouwen en Omgevingswet Werk en Inkomen Stijging van rentelasten Opdracht ondersteuning Organisatieontwikkeling en verbindingsactiviteiten personeel Wmo verstrekkingskosten Verhoging bijdrage Hecht Verhoging bijdrage Regionale Brandweer Compensatie verenigingen in kosten OZB Diverse indexaties waaronder verzekeringen Indexatie Cyclus en afvalstoffenheffing kostendekkend maken Hogere opbrengsten uit OZB en andere belastingen Hogere inkomsten uit algemene uitkering en uitkering sociaal domein
1.250 N 750 N 573 N 428 N 353 N 286 N 190 N 156 N 104 N 85 N 63 N 61 N 45 N 34 N -102 V -413 V -5.562 V -1.700 V
95
Bedra gen * € 1.000
Verschillen Rekening 2021
Begroting 2022
1 - Bestuur, regio en middelen Lasten van het programma Baten van het programma Programmasaldo baten en lasten Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Programmaresultaat
4.658 N -430 V 4.228 N 0N -387 V 3.841 N
4.124 N -51 V 4.073 N 0N -369 V 3.704 N
4.425 N -52 V 4.372 N 0N -284 V 4.088 N
301 N -1 V 299 N 0N 85 N 384 N
-233 V 377 N 144 N 0N 103 N 247 N
2 - Sociaal Domein Lasten van het programma Baten van het programma Programmasaldo baten en lasten Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Programmaresultaat
27.193 N -7.277 V 19.915 N 500 N -62 V 20.354 N
26.177 N -6.065 V 20.112 N 0N -250 V 19.862 N
28.801 N -6.058 V 22.743 N 0N -50 V 22.693 N
2.624 N 7N 2.631 N 0N 200 N 2.831 N
1.608 N 1.219 N 2.827 N -500 V 12 N 2.339 N
3 - Ruimte en leefomgeving Lasten van het programma Baten van het programma Programmasaldo baten en lasten Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Programmaresultaat
22.859 N -16.141 V 6.719 N 1.992 N -2.584 V 6.126 N
21.384 N -12.635 V 8.749 N 78 N -633 V 8.194 N
22.125 N -12.774 V 9.351 N 335 N -101 V 9.585 N
740 N -139 V 601 N 257 N 532 N 1.391 N
-735 V 3.366 N 2.632 N -1.657 V 2.484 N 3.459 N
Algemene dekkingsmiddelen Lasten van het programma Baten van het programma Programmasaldo baten en lasten Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Programmaresultaat
9.815 N -46.574 V -36.759 V 2.136 N -2.371 V -36.994 V
11.501 N -43.773 V -32.271 V 0N 0N -32.271 V
12.277 N -50.553 V -38.277 V 0N -300 V -38.577 V
775 N -6.781 V -6.005 V 0N -300 V -6.305 V
2.462 N -3.980 V -1.518 V -2.136 V 2.071 N -1.583 V
Resultaat na bestemming / budgettaire ruimte
-6.674 V
-511 V
-2.211 V
-1.700 V
4.463 N
Programma
Begroting 2023
Verschil tussen begroting 2023 en rekening 2021 Mutaties opgenomen in de begroting 2023 niet begrepen in de rekening Jaarresultaat 2021 incidenteel dus niet doorwerkend in de begroting 2023 Bij de begroting 2022 ontstane bufferruimte doorwerkend in de begroting 2023
Beg 2023 vs Beg 2023 vs beg 2022 rek 2021
-1.700 V 6.674 N -510 V 4.463 N
96
Overzicht van incidentele baten en lasten Bij dit onderdeel is een overzicht gegeven van de baten en lasten die in de begroting zijn verwerkt met een incidenteel karakter. Met deze posten is al rekening gehouden in het meerjarenperspectief, waardoor deze niet meer van invloed zijn op de begrotingsresultaten. Overzicht incidentele lasten en baten 2023-2026 bedrag * € 1.000
Programma 1 - Bestuur, regio en middelen Product Omschrijving Lasten 6001003 Bijdrage Holland Rijnland Investeringsstrategie
2023
2024
2025
2026
284 N 284 N
284 N 284 N
0
0
284 N
284 N
0
0
0
0
0
0
storting in reserves: nvt incidentele lasten na mutatie reserves Baten nvt
0
0
onttrekking aan reserves: 6001010 Dekking bijdrage Holland Rijnland Investeringsstrategie
-284 V
-284 V
incidentele baten na mutatie reserves
-284 V
-284 V
Programma 2 - Sociaal domein Product Omschrijving Lasten 6042000 1e inrichting uitbreiding Kaskade 6067103 Hospice Amandi
2023
2024
2025
2026
50 N
230 N 50 N
50 N
280 N
0
0
0
0
0
0
storting in reserves: nvt incidentele lasten na mutatie reserves Baten nvt
0
0
onttrekking aan reserves: 6001020 Dekking hospice Amandi
-50 V
-50 V
incidentele baten na mutatie reserves
-50 V
-50 V
97
Programma 3 - Ruimte en leefomgeving Product Omschrijving Lasten 6031002 Ambtelijke inzet Energieakkoord 2017-2025 6031002 Bijdrage Energieakkoord Holland Rijnland 2017-2025 6034000 Molendag 6081001 Implementatie Omgevingswet 6081002 Herinrichting Sportpad 6081002 Extra 1e inrichting uitbreiding KC Noord (onderdeel sportpad) 6082000 Afsluiten Centrumplan Leimuiden in 2023 storting in reserves: 6001030 Saldo exploitatie riolering (niet beklemd) 6001030 Storting beheerplan civiele kunstwerken (wegen infra) incidentele lasten na mutatie reserves Baten nvt
2023
2024
40 N 27 N 11 N 300 N
40 N 27 N
40 N 27 N
98 N
98 N 114 N
98 N
90 N 467 N
165 N
279 N
165 N
296 N 39 N
116 N 198 N
5N
802 N
479 N
284 N
165 N
0
0
0
0
-11 V -90 V
incidentele baten na mutatie reserves
-101 V
storting in reserves: nvt incidentele lasten na mutatie reserves Baten 6005004 Vergoeding inbreng eigen vermogen VOF Braassemerland
2026
40 N 27 N
onttrekking aan reserves: 6001030 Dekking Molendag 6001030 Afsluiten Centrumplan Leimuiden in 2023 6001030 Dekking beheerplan civiele kunstwerken (wegen infra)
Algemene dekkingsmiddelen Product Omschrijving Lasten nvt
2025
-161 V
2023
0
2024
0
-161 V
2025
2026
0
0
0
0
0
0
0
0
-259 V -259 V
-268 V -268 V
-213 V -213 V
-137 V -137 V
onttrekking aan reserves: 6001030 Dekking implementatie Omgevingswet
-300 V
incidentele baten na mutatie reserves
-559 V
-268 V
-213 V
-137 V
totaal incidentele lasten na mutatie reserves
1.221 N
1.128 N
284 N
165 N
totaal incidentele baten na mutatie reserves
-1.079 V
-687 V
-213 V
-298 V
98
Overzicht van structureel begrotingsresultaat Bedragen * € 1.000 Vaststelling kengetal structurele exploitatieruimte in % : ((B-A)+( D-C ))/(E) x 100% Voor de begroting:
Voor het jaarverslag:
Verslag. T Begr. T-1 2021
A
B
C
D
E
Structurele lasten = (geraamde totaal van de lasten, bedoeld in artikel 17, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten minus het geraamde totaal van de incidentele lasten per programma, bedoeld in artikel 19, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) Structurele baten = (geraamde totaal van de baten, bedoeld in artikel 17, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten minus het geraamde totaal van de incidentele baten per programma, bedoeld in artikel 19, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) Het beoogde totaal van de structurele toevoegingen aan de reserves voor het overzicht, bedoeld in artikel 19, onderdeel d, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Het beoogde totaal van de structurele onttrekkingen aan de reserves voor het overzicht, bedoeld in artikel 19, onderdeel d, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Het geraamde totaal saldo van de baten, bedoeld in artikel 17, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, exclusief de mutaties reserves.
Begr. t
2022
2023
mjr t+1
mjr t+2
mjr t+3
2024
2025
2026
Structurele lasten = (het gerealiseerde totaal van de lasten, bedoeld in artikel 27, eerste lid, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten minus het gerealiseerde totaal van de incidentele lasten per programma, bedoeld in artikel 28, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) 60.332
66.856
67.341
66.815
67.120
67.127
66.396
68.278
69.648
70.211
70.700
66.505
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
70.421
68.646
69.388
69.943
70.487
66.368
9%
2%
3%
5%
5%
-1%
Structurele baten = (gerealiseerde totaal van de baten, bedoeld in artikel 27, eerste lid, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten minus het geraamde totaal van de incidentele baten per programma, bedoeld in artikel 28, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten)
Het totaal van de structurele toevoegingen aan de reserves voor het overzicht, bedoeld in artikel 28, onderdeel d, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Het totaal van de structurele onttrekkingen aan de reserves voor het overzicht, bedoeld in artikel 28, onderdeel d, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Het gerealiseerde totaal saldo van de baten, bedoeld in artikel 27, eerste lid, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, exclusief de mutaties reserves.
: ((B-A)+( D-C ))/(E) x 100%
Overzicht structurele mutaties reserves
Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves 2023-2026 bedrag * € 1.000
Product Omschrijving storting in reserves: nvt
2023
2024
2025
2026
0
0
0
0
0
0
0
0
onttrekking aan reserves: nvt
99
Meerjarig overzicht van de vermogenspositie Overzicht van de reservepositie en de getroffen voorzieningen Bij dit onderdeel wordt een meerjarig beeld gegeven van het verwachte verloop van de gevormde reserves en de getroffen voorzieningen. Stand en het verloop van de reserves Omschrijving
Bedra gen * € 1.000
Algemene reserve
Reserve Reserve grond wegen infra exploitatie
Reserve Holland Rijnland
Reserve Riolering
Saldo / mutaties
Saldo 1-1-2023 Toevoegingen 2023 Rente 0% Exploitatiesaldo Beschikkingen Bijdrage aan exploitatie Afsluiten Centrumplan Leimuiden Saldo 1-1-2024 Toevoegingen 2024 Rente 0% Exploitatiesaldo Beschikkingen Bijdrage aan exploitatie
23.652 -361 23.291 -50
3.175 -90 3.085 -
87 39 126 198 -
738 -284 453 -284
2.836 296 3.131 -116
30.486 335 -645 -90 30.087 198 -450
Saldo 1-1-2025 Toevoegingen 2025 Rente 0% Exploitatiesaldo Beschikkingen Bijdrage aan exploitatie
23.241 -
3.085 -
324 5 -
169 -
3.016 -
29.835 5 -
Saldo 1-1-2026 Toevoegingen 2026 Rente 0% Exploitatiesaldo Beschikkingen Bijdrage aan exploitatie
23.241 -
3.085 -
328 -161
169 -
3.016 -
29.840 -161
Saldo 1-1-2027
23.241
3.085
167
169
3.016
29.678
Stand en het verloop van de voorzieningen Omschrijving Saldo 1-1-2023 Toevoegingen 2023 Rente Bijdrage van exploitatie Beschikkingen Verminderingen Bijdrage aan Tweesprong Bijdrage aan 't Spant Afsluiten Centrumplan Leimuiden Saldo 1-1-2024 Toevoegingen 2024 Rente Bijdrage van exploitatie Beschikkingen Verminderingen Bijdrage aan Tweesprong Bijdrage aan 't Spant Saldo 1-1-2025 Toevoegingen 2025 Rente Bijdrage van exploitatie Beschikkingen Verminderingen Bijdrage aan Tweesprong Bijdrage aan 't Spant Saldo 1-1-2026 Toevoegingen 2026 Rente Bijdrage van exploitatie Beschikkingen Verminderingen Bijdrage aan Tweesprong Bijdrage aan 't Spant Saldo 1-1-2027
Bedra gen * € 1.000
Voorziening Voorziening Voorziening Voorziening Voorziening onderhoud wethouders nadelige Ghoybos riolering gebouwen pensioenen grexen 941 378 -33 -90 -89 1.107 378 -415 -90 -65 916 378 -216 -90 -63 925 378 -346 -90 -82 785
3.854 96 -92 3.858 96 -94 3.860 96 -96 3.860 97 -98 3.859
6.825 137 -2.483 4.479 90 4.569 91 4.660 93 4.753
446 3 -51 398 3 -59 342 3 -59 286 2 -59 229
Saldo / mutaties
4.134 4.134 4.134 -7 4.127 -7 4.120
100
16.200 236 378 -177 -90 -89 -2.483 13.977 189 378 -568 -90 -65 13.821 191 378 -378 -90 -63 13.858 192 378 -511 -90 -82 13.746