CUP 2.0

‘Samen bouwen we verder’

CUP 2.0 College Kaag en Braassem 2022-2026

AANBIEDINGSBRIEF

Eind vorig jaar heeft u als gemeenteraad ingestemd met het College Uitvoeringsprogramma (CUP). Het CUP is een mooie vertaling van het raadsbrede akkoord ‘Samen bouwen aan de toekomst van onze dorpen’. Een akkoord vol ambities waarmee we Kaag en Braassem klaar maken voor de toekomst en de uitdagingen die daarmee samenhangen. De inhoud van het raadsakkoord, samen met de gewenste snelheid in het realiseren van de ambities maakt dat het college en de organisatie in de afgelopen periode op volle kracht werkt aan de realisatie. Dat hebben we gedaan met de inzet op ‘snelle acties’ (ambities die snel te realiseren zijn) en ‘speerpunten'. U gaf ons als college ook de opdracht mee om de verschillende thema’s verder uit te werken, om er zo voor te zorgen dat u meer in detail meegenomen wordt in de totstandkoming van de ambities in de komende jaren. Die opdracht heeft ertoe geleid dat er vanaf januari 2023 een klankbordgroep met vertegenwoordigers van uw raad actief is geweest om gezamenlijk met het college het proces van verdieping op de thema’s af te stemmen. Voor u ligt dan ook het CUP 2.0 ‘Samen bouwen we verder’. Een uitvoeringsprogramma waar de ambities in verwerkt zijn, en waarin u als raad binnen de thema’s heeft kunnen aangeven, via een zogenoemd knoppenmodel, op welke prioriteiten u in wilt zetten.

Het College Uitvoeringsprogramma is een proces dat onderhevig is aan invloeden van zowel binnen als buiten onze organisatie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de inflatie op lonen en prijzen en aan de krapte op de arbeidsmarkt. Die ontwikkelingen moeten we continue in de gaten houden, om waar nodig bij te kunnen sturen en eventueel andere keuzes te maken in de prioriteiten. Het college zet zich de komende jaren vol in op de voorgestelde ambities en prioriteringen. Wij blijven u hierover informeren met een ‘tussenstand’ in de realisatie van de ambities. Die leggen we medio 2024 aan u voor. Wij danken u voor de samenwerking met en binnen uw raad en vertrouwen erop dat deze constructieve samenwerking ook in het vervolg van deze raadsperiode te kunnen voortzetten. Dat helpt ons in het realiseren van de mooie ambities! Het college van burgemeester en wethouders Kaag en Braassem,

2 rAA

CUP 2.0 2022-2026

INHOUDSOPGAVE

AANBIEDINGSBRIEF ...........................................................................................................2 LEESWIJZER........................................................................................................................4 WERKBLADEN PER THEMA...................................................................................................5 OVERZICHT KEUZES ..........................................................................................................5 CONCREET RESULTAAT PER THEMA..............................................................................6 WONEN ..............................................................................................................................10 PARTICIPATIE & COMMUNICATIE communicatie............................................................17 PARTICIPATIE & COMMUNICATIE participatie.................................................................22 VERKEERSVEILIGHEID, OPENBARE RUIMTE EN IBOR................................................29 SOCIAAL DOMEIN, IKC EN SPORTPAD ..........................................................................38 RECREATIE........................................................................................................................43 DUURZAAMHEID mobiliteit

................................................................................................48 DUURZAAMHEID energiebesparing en -transitie...............................................................53 DUURZAAMHEID openbare ruimte ....................................................................................57 LAND- EN TUINBOUW / GEEST- EN FLORAWEG /.........................................................62 DE BAAN EN SOTAWEG ...................................................................................................62 VEILIGHEID & HANDHAVING zichtbaarheid .....................................................................66 VEILIGHEID & HANDHAVING veiligheid............................................................................72

3 rAA

CUP 2.0 2022-2026

LEESWIJZER

In het CUP 2.0 nemen wij u mee in de ambities die we, op basis van de door u gegeven input en prioriteiten, als college voorstellen. Op de volgende pagina vindt u een overzicht van alle thema's en de keuzes die daarin gemaakt zijn. In de tabel wordt verwezen naar de gekozen knop (zie nummers). Ook wordt in de tabel aangegeven wat de financiële consequenties van de keuze zijn en wanneer er aan deze ambitie gewerkt gaat worden. In de werkbladen die daarop volgen is dan terug te lezen wat deze knop precies inhoudt, wat er nu voor nodig is om dit te realiseren en wat de planning is die daarbij hoort. We hebben ervoor gekozen om ook de andere ‘knoppen’ in de werkbladen te laten staan. Zo hebben we het document compleet en is altijd terug te lezen wat de alternatieven waren. Dat kan gemakkelijk zijn als op bepaalde ambities in de toekomst nog andere keuzes gemaakt moeten worden.

4 rAA

CUP 2.0 2022-2026

WERKBLADEN PER THEMA OVERZICHT KEUZES De voorgestelde keuzes zijn gemaakt op basis van ingevulde werkbladen. In deze werkbladen is inzichtelijk gemaakt wat er al gedaan wordt op gebied van dit thema en waar het college op gaat inzetten om de doelen uit het raadsakkoord te behalen. Hieronder is schematisch weergegeven welke keuzes het college aan u voorstelt, welke financiële kosten hiermee gemoeid zijn en wanneer in de tijd de acties gestart worden. 2023

2024

2025

2026

planning

wonen

2

€

45.000,00

€

90.000,00

€

90.000,00

€

90.000,00

Start werving ’23

participatie

2

€

35.000,00

€

70.000,00

€

70.000,00

€

70.000,00

Start werving ’23

communicatie

2

€

35.000,00

€

70.000,00

€

70.000,00

€

70.000,00

Start werving ’23

openbare ruimte en IBOR

2

€

40.000,00

€

80.000,00

Start ’24

verkeersveiligheid

2

€

30.000,00

€

60.000,00

Start ’24

sociaal domein, IKC, Sportpad

2

€

80.000,00

€

80.000,00

€

80.000,00

€

80.000,00

Start ’23

recreatie

2

€

105.000,00

€

150.000,00

€

150.000,00

€

150.000,00

duurzaamheid; mobiliteit

1

€

-

€

-

€

-

€

-

/

duurzaamheid; energiebesparing

1

€

-

€

-

€

-

€

-

/

duurzaamheid; openbare ruimte

2

€

100.000,00

€

100.000,00

€

100.000,00

€

100.000,00

duurzaamheid; openbare ruimte

3

€

25.000,00

€

162.500,00

€

162.500,00

veiligheid en handhaving; toezicht boa's

2

€

60.000,00

€

120.000,00

€

120.000,00

€

120.000,00

Start ’23 met werving

veiligheid en handhaving

2

€

80.000,00

€

80.000,00

€

80.000,00

€

80.000,00

Start ’23 met werving

land- en tuinbouw

2

€

75.000,00

€

640.000,00

Totaal Keuzes Themas in euros

Start ’23 met werving

Start ’23 Start ’23

Start nnb

€

922.500,00

€

992.500,00

€

900.000,00

De overige drie thema’s uit het raadsakkoord; ‘omgevingsvisie, regionale samenwerking en financiën’ hebben geen financiële consequenties in de uitvoering en worden daarom niet verder uitgewerkt in een werkblad. Uiteraard voeren we deze acties, net als de snelle acties en speerpunten wel gewoon uit. We houden u over de voortgang van deze acties op de hoogte halverwege de bestuursperiode en via de reguliere voortgang- en verantwoordingsmomenten.

5 rAA

CUP 2.0 2022-2026

CONCREET RESULTAAT PER THEMA

Wonen: - De lobby richting de Provincie krijgt vorm en levert op dat er mogelijkheden ontstaan aan de randen van de kernen, voor permanente of tijdelijke woningbouw. - Het actieve grondbeleid wordt waar wenselijk ingezet om woningbouw mogelijk te maken. - Met de aanbevelingen vanuit het actieplan wordt ingezet op de versnelling en verdichting van de woningbouw, de huidige woningbouwplanning 2022/2023 is daarvoor het startpunt. - De taskforce wonen wordt voortgezet, waarmee inwoners of partijen geholpen worden in vraagstukken op het gebied van woningbouw. - We zullen ons in deze raadsperiode inzetten om op in ieder geval twee locaties tijdelijke woningbouw mogelijk te maken, waar permanente bouw niet mogelijk blijkt te zijn. - De nota vereveningsfonds sociale woningbouw sluit aan bij de huidige ontwikkelingen, deze nota kan na een evaluatie en update weer ingezet worden voor zowel de afkoop bij kleine ontwikkelingen als het benutten voor extra betaalbare woningen.

Communicatie: We creëren de mogelijkheden om uitvoering te geven aan de ambities uit het uitvoeringsplan communicatie 2021-2024 die met de huidige formatie niet haalbaar zijn. Daarmee zetten we grote stappen in de verbinding tussen organisatie en inwoners. We laten daarmee beter zien wat de gemeente doet en hoe inwoners en gemeente elkaar beter kunnen vinden. Een helder communicerende overheid, die zowel met online als offline communicatie de verbinding met inwoners en organisaties maakt. Participatie: We kunnen echt aan de slag met de ambities op het gebied van participatie zoals gesteld in het Raadsakkoord 2022-2026 en het College Uitvoeringsprogramma. De ambities maken we SMART en meetbaar samen met de raad in het Ontwikkelprogramma Participatie. Doelstellingen uit het CUP: • We laten inwoners actief onderdeel zijn van de gemeente door (meer) in samenhang met inwoners beleid te ontwikkelen. • We besteden extra aandacht aan het zo vroeg en passend mogelijk betrekken van inwoners bij onze opgaven en projecten.

6 rAA

CUP 2.0 2022-2026

Verkeersveiligheid, IBOR en OR: Verhoging investeringskrediet wegen Als gevolg van de hogere ambitie en de keuze voor optie twee krijgt de organisatie meer mogelijkheden om projecten (versneld) op te pakken. Dit betekent dat ongeveer twee jaar van de totale doorlooptijd kan worden bespaard. Het is echter belangrijk op te merken dat geld niet altijd de beperkende factor is, maar vaak zijn externe factoren zoals Liander en Oasen ook beperkende factoren. Vanwege de personeelstekorten is hun doorlooptijd hoog en niet door ons beïnvloedbaar. De verhoging van de ambitie betekent dat de concrete inzet voor de komende tijd is om tegen 2026 de meest urgente projecten uit te voeren. Vanaf 2027 zal er verder worden gewerkt aan de opgaven met het "standaard" budget. Verkeersveiligheid: Als gevolg van de hogere ambitie en de keuze voor optie twee ontstaat de mogelijkheid om, los van (groot) onderhoud, jaarlijks 1 of meerdere projecten op te kunnen pakken uit de lijst met verkeersveiligheidsknelpunten. Op dit moment is het lastig om met een concrete doorkijk te komen. Wel kan opgemerkt worden dat in 2023 t.a.v. de Koppoellaan en Spiréastraat al acties zijn uitgevoerd. Op de Koppoellaan is extra passeerruimte gecreëerd door middel van het instellen van parkeerverboden naast de bestaande inritten.

In de Spiréastraat is een doorsteek gecreëerd naar het fietspad langs de rotonde Alkemadelaan / Sotaweg. Door deze aanpassing is het duidelijk geworden waar fietsers de Spiréastraat op komen, waar er voorheen ook over het VOP en trottoir gereden werd, met veel remacties en gevaarlijke situaties tot gevolg. Daarnaast staat er onderhoud aan de Heilige Geestlaan op de planning voor 2023, waar dus mogelijk meteen op aangehaakt kan worden. Ook is de voorbereiding gestart voor het Noordeinde Roelofarendsveen. Het onderzoek waarin gekeken wordt naar verschillende oplossingsrichtingen loopt inmiddels. Projecten voor 2024 / (2025) zouden bijvoorbeeld kunnen zijn; downgrading van de Ripselaan (bubeko) , downgrading van de Oud Adeselaan (bibeko) of verplaatsing bebouwde komgrens A. de Graaflaan. Concreet qua uitvoering kunnen we hierin nog niet worden; er dient dan namelijk eerst een voorbereiding doorlopen te worden, waarna de haalbaarheid hiervan pas duidelijk wordt. Sociaal domein, IKC en Sportpad: Bibliotheek Er is een gewenste bibliotheekvoorziening gemeentebreed gerealiseerd op basis van onderzoek en behoeftepeiling. Skaeve huse Er is een Skaeve huse gerealiseerd in 2023. Welzijn en preventie Sportpad 7 rAA

CUP 2.0 2022-2026

Recreatie: Een recreatieve visie, die landt in de omgevingsvisie, en een ambtelijke bezetting én marketingorganisatie die aan die visie uitvoering kunnen geven. Duurzame mobiliteit: Als de raad meer aandacht wil geven aan duurzame mobiliteit, dan betekent dit forse investeringen op capaciteit en financiële middelen. Bij een miljoeneninvestering worden op structurele basis de bestaande fietspaden verbeterd en verbreed. Dit houdt ook een verbetering van de verkeersveiligheid voor fietsers in. Daarnaast zullen er dan in de toekomst twee doorfietsroutes door Kaag en Braassem zijn gerealiseerd; Alphen – Schiphol en Leiden – Schiphol. Om het goede voorbeeld te geven is ook ons eigen wagenpark – zo veel mogelijk – vergroend én is de eigen organisatie doorgelicht waarbij gekeken is naar manieren om de verkeersbewegingen van het eigen personeel te vergroenen.

Duurzaamheid energietransitie: Na het vaststellen CUP gaan we werven voor de uitbreiding van het team duurzaamheid. Met het communicatieplan duurzaamheid is al gestart. Het communicatieplan biedt een kapstok die thema’s en activiteiten integraal samenbrengt en als basis dient voor het aanbrengen van focus en versnelling op de gekozen thema's. De verwachting is dat het plan eind tweede kwartaal 2023 is afgerond. Na de zomer willen we de raad hierover informeren. Inmiddels is gestart met de selectie van een bureau die een lokale energiestrategie gaat ontwikkelen voor de gemeente. Eind 2023 zal dit worden opgeleverd. Voor de wijkuitvoeringsplannen gaat veel tijd zitten in het stimuleren van inwoners om zich te organiseren en met ondersteuning van een extern bureau een plan van aanpak te maken. De verwachting is dat de eerste wijkuitvoeringsplannen vanaf 2024 opgeleverd worden. Tot slot blijven we werken aan het informeren van bedrijven, organisaties en inwoners over de energietransitie en leveren jaarlijks onze inbreng over verduurzaming bij de woningbouwverenigingen. Hier zijn geen aparte deadlines aan te geven, dit is een continu proces dat ook terug komt in de voortgangsmonitor.

8 rAA

CUP 2.0 2022-2026

Duurzaamheid openbare ruimte: De mogelijkheden voor ecologisch bermbeheer worden in kaart gebracht met een kansenkaart voor ecologisch bermbeheer. Er komt een overzicht van de huidige ecologische waarde van de bermen en de mogelijkheden inclusief bijbehorende structurele beheerkosten om de ecologische waarde van bermen te vergroten. 1. We doen een pilot waarbij we bij een van de (nieuw)bouwprojecten onderzoeken hoe er in de nieuwe situatie gezorgd kan worden voor een grotere biodiversiteit ten opzichte van de huidige situatie. We werken naar een toekomst waar klimaatadaptief bouwen met aandacht voor versterking van de biodiversiteit centraal staat. 2. Er wordt een actieplan ontwikkeld en uitgevoerd om één van de meest versteende wijken van de gemeente samen met de inwoners te ontstenen en te vergroenen. 3. Er wordt een groenbeheerplan ontwikkeld, zodat duurzaam groenbeheer voor de komende jaren in beleid verankerd zit. 4. We kijken niet alleen meer naar het aantal (geplante) bomen in de gemeente, maar naar het boomkroonvolume. Op die manier krijgen we een realistischer beeld van de kwaliteit van de bomen. 5. De gemeente draagt de klimaatadaptatie ambities actief uit en stimuleert inwoners om mee te doen. We bereiken inwoners via onze eigen kanalen, via de woningbouwcoöperaties en via stichtingen en verenigingen.

We stellen budget beschikbaar voor vergroeningsacties die door inwoners zelf georganiseerd worden. 6. We planten 3 extra Tiny Forests in de gemeente Land- en tuinbouw: Twee opgeleverde visies die een plek krijgen in de omgevingsvisie.

Veiligheid en handhaving; zichtbaarheid: Het vergroten van het veiligheidsgevoel bij inwoners en burgers. Het signaal afgeven dat we de naleving van verleende vergunningen van groot belang vinden. Daarnaast geven we het signaal af dat er binnen de gemeente geen ruimte is voor criminele activiteiten. Tot slot laten we zien dat we veiligheid en handhaving als speerpunt op de agenda hebben staan in Kaag en Braassem. Veiligheid en handhaving; veiligheid: Met het creëren van meer mogelijkheden voor het uitvoeren van diverse veiligheidsvraagstukken vergroten we het veiligheidsgevoel bij onze inwoners en ondernemers. Hiermee investeren we in de weerbaarheid van onze gemeente en biedt het de mogelijkheid om mee te bewegen met de huidige maatschappelijke ontwikkelingen.

9 rAA

CUP 2.0 2022-2026

WONEN

Werkblad wonen 1. Onderwerp Deze notitie gaat over de ambities wonen van de gemeenteraad. In het raadsakkoord is een aantal concrete acties over dit onderwerp opgenomen. Deze ambities hebben gevolgen op het gebied van financiën en capaciteit. In deze notitie nemen we u mee in de mogelijkheden die wij als college zien op het gebied van wonen.

2. Waarom zetten we hierop inzetten? In het raadsakkoord zijn de volgende acties en doelstellingen opgenomen: -

Inventariseren en schrappen van niet-wettelijke regels woningbouw. Onderzoek naar mogelijke verruiming woningbouw op eigen terrein. Invoeren instrumenten om speculatie tegen te gaan. Aanvullende prestatieafspraken met woningbouwcorporaties. Opzetten van lobby richting de provincie voor oprekken van grenzen BSD. Inventarisatie maken van potentiële bouwlocaties (inclusief gemeentehuis en suggesties uit verkiezingsprogramma’s). Aanscherpen van regels met betrekking tot sociaal vereveningsfonds. Afspraken maken met ontwikkelaars over verdichting van locatie Braassemerland. Inzet tijdelijke woonunits voor huisvesting doelgroepen. Mobiliseren van kennis en ervaring uit de samenleving. Regels opstellen voor toewijzing van woningen in het middensegment (middenhuur). Opstellen nota actief grondbeleid (met beslisboom voor actief grondbeleid). Stimuleren van klimaat adaptief bouwen. Ontwikkelen van mogelijkheden om meer groen te bouwen. Afspraken maken bij nieuwbouw over duurzame bouw. Bij bouw of herinrichting meer aandacht voor lokale afvoer regenwater vragen. Afspraken maken met woningbouwverenigingen over verduurzaming woningen. Actieplan versnellen woningbouw (o.a. mobiliseren kennis en ervaring uit de samenleving). Stel definitieve vrijvallende locatie IKC Woubrugge vast voor woningbouw.

10 rAA

CUP 2.0 2022-2026

3. Huidige situatie Wonen heeft invloed en betrekking op diverse beleidsterreinen en projecten. Op dit moment is er één medewerker die zich binnen de afdeling ontwikkeling met het beleid in het werkveld wonen bezighoudt. In de huidige situatie zetten we al in op: - Aanvullende prestatieafspraken met woningbouwcorporaties. - Actieplan versnellen woningbouw (o.a. mobiliseren kennis en ervaring uit de samenleving). - Onderzoek doen naar niet wettelijke regels. - Aanvullen grondbeleid (beslisboom actief grondbeleid). - Inventariseren van potentiële bouwlocaties (inclusief gemeentehuis en suggesties verkiezingsprogramma's). - Bij bouw of herinrichting meer aandacht voor lokale afvoer regenwater. - Het maken van afspraken met woningbouwverenigingen over verduurzaming woningen.

4. Waar zitten keuzemogelijkheden en wat gaat het kosten? Plannen moeten realistisch in hun ambitie zijn en betaalbaar in de uitvoering. Hier zit een keuzemogelijkheid voor de raad. We schetsen u twee scenario’s: huidig en ambitieus.

Knop 1: Huidige situatie doorzetten We gaan met één medewerker (en uiteraard alle medewerkers waar wonen integraal in de opgaven zit) door op de ingezette koers. De ambities vanuit het raadsakkoord worden dus uitgevoerd op het moment dat deze nu ook al tot de werkzaamheden behoren, of op de planning staan om opgepakt te worden bij voldoende capaciteit en (financiële) ruimte. Hieronder wordt per actie kort beschreven hoe deze in de huidige situatie vorm wordt gegeven. -

-

-

-

Aanvullende prestatieafspraken met woningbouwcorporaties. In december 2022 zijn de aangevulde prestatieafspraken voor 2023-2024 vastgelegd. De eerdere meerjarige afspraken zijn aangevuld met landelijke en regionale ontwikkelingen, maar ook het raadsakkoord is daarin als belangrijke pijler meegenomen. Deze actie is al opgenomen in de begroting. We maken afspraken met woningbouwverenigingen over verduurzaming woningen, in de hiervoor genoemde prestatieafspraken We werken aan een actieplan versnellen woningbouw (o.a. mobiliseren kennis en ervaring uit de samenleving). Op het moment van schrijven wordt er een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden om woningbouw te versnellen en te intensiveren. Uit dit onderzoek volgen concrete adviezen om in te zetten op meer en betaalbare woningen. Daarnaast wordt er een start gemaakt met de taskforce wonen, om zo de kennis en ervaring uit de gemeente te benutten. Voor het uitvoeren van dit onderzoek en opstarten van de taskforce is al €75.000 beschikbaar gesteld. We doen onderzoek naar niet wettelijke regels. In het onderzoek naar het versnellen van woningbouw worden ook de wettelijke regels en procedures als onderdeel meegenomen. Voor het onderzoek naar de niet wettelijke regels is al €10.000 beschikbaar gesteld. We maken een inventarisatie van potentiële bouwlocaties (inclusief gemeentehuis en suggesties verkiezingsprogramma's).

Op het moment van schrijven wordt er een scan gemaakt naar de mogelijke woningbouwlocaties in de gemeente. Deze scan 11

rAA

CUP 2.0 2022-2026

-

-

-

-

bevat voornamelijk gronden waar de gemeente nog ‘een positie’ heeft en dus zelf in de lead is om hier een ontwikkeling mogelijk te maken. Stel definitieve vrijvallende locatie IKC Woubrugge vast voor woningbouw. Er wordt gewerkt aan een voorstel voor de invulling van de vrijvallende scholenlocatie in Woubrugge, in het najaar van 2023 volgt naar verwachting de GREX ter besluitvorming naar de gemeenteraad. Aanvullen grondbeleid (beslisboom actief grondbeleid). Op het moment van schrijven van het knoppenmodel is de opdracht tot het aanvullen/updaten van het grondbeleid uitgezet en volgt een voorstel hiertoe. Regels opstellen voor het realiseren en toewijzen van middenhuur woningen. In Q1 2023 wordt de gemeenteraad gevraagd om een zienswijze in te dienen op de concept Regionale Woonagenda en Huisvestingsverordening. Naar verwachting worden deze regionale documenten medio 2023 vastgesteld. Vervolgens kunnen deze richtingen verwerkt worden in het lokale beleid, waaronder ook de doelgroepenverordening met regels over de toewijzing van betaalbare woningen. Bij bouw of herinrichting meer aandacht voor lokale afvoer regenwater. Op dit moment wordt er, aan de hand van het GRP (gemeentelijke rioleringsplan), bij reconstructies al ingezet op het afkoppelen van hemelwater aan de voorzijde van de woningen. Daar is budget voor gereserveerd.

Daarnaast vindt er een pilot plaats met een alternatieve waterberging. Daarentegen zien we wel een verzwaarde opgave vanuit het Hoogheemraadschap op ons afkomen, wat dat van ons gaat vragen is op dit moment echter nog onduidelijk. Invoeren instrumenten om speculatie tegen te gaan. Op het moment van schrijven van dit werkblad wordt er gewerkt aan een voorstel tot het invoeren van een antispeculatiebeding en zelfbewoningsplicht. Dit wordt voorgelegd aan het college, om vervolgens direct in nog af te sluiten anterieure- en koopovereenkomsten mee te kunnen nemen. Deze actie past binnen de huidige capaciteit.

Knop 2: Ambitie verhogen Naast de huidige werkzaamheden, kunnen vanuit de raadsambities ook de volgende acties opgepakt worden: - Opzetten van lobby richting de provincie voor oprekken van grenzen Buiten bestaand Stads en Dorpsgezicht (BSD). Op dit moment houdt de Provincie in het Omgevingsbeleid strak vast aan de BSDcontouren van de kernen. Een lobby richting Provincie en daarin een strategische aanpak vraagt om meer ruimte in de ambtelijke organisatie. - Actieplan van versnellen en verdichten woningbouw invulling geven en inzetten op de diverse adviezen. - Mobiliseren van kennis en ervaring uit de samenleving. Bovenstaande acties zijn een vervolg op het onderzoek dat wordt uitgevoerd naar het versnellen en verdichten van de woningbouw in de gemeente. Dit onderzoek is hiervoor al genoemd onder ‘knop 1: huidige situatie’. Wanneer we de ambitie verhogen zullen we actief gaan inzetten op de adviezen en richtingen uit het onderzoek naar versnelling en verdichting. Daarbij gaan we deze adviezen actief inzetten op de locaties waar wij als gemeente ‘een positie’ hebben (vanuit de scan naar locaties). Op andere gronden gaan we in overleg met ontwikkelaars. Een aandachtspunt hierbij is ook de integraliteit en capaciteit in het werkveld VTH. Ook 12 rAA

CUP 2.0 2022-2026

wordt de taskforce wonen in 2023 voortgezet, om zo de kennis en ervaringen uit de samenleving te benutten. -

Inzet tijdelijke woonunits voor huisvesting doelgroepen. Aan de hand van de locatiescan gaan we inzetten op het realiseren van tijdelijke woonunits, waar dit passend en mogelijk is en permanente bouw niet mogelijk blijkt te zijn.

-

Aanscherpen van regels rond het sociaal vereveningsfonds. Op dit moment beschikken we over een nota vereveningsfondsen voor de sociale woningbouw. Bij een grotere verplichting in de woningbouwontwikkelingen zullen we ook na moeten denken over de huidige regels en verplichtingen over de realisatie en mogelijke afdracht aan het vereveningsfonds. We zullen daarom de huidige nota evalueren en aanscherpen waar dat nodig en passend is.

-

Afspraken maken met ontwikkelaars over verdichting van locatie Braassemerland. In de afgelopen periode heeft er in de ontwikkeling van geheel Braassemerland GEM al een behoorlijke verdichting plaatsgevonden. Ondanks dat hebben we nog steeds deze ambitie van verdichting. We moeten ons echter realiseren dat we te maken hebben met diverse aspecten die invloed hebben op de uiterste mogelijkheden van verdichting, zoals bijvoorbeeld de verkeersontsluitingscapaciteit van de wijk. In de komende periode moet duidelijk worden wat de ruimte daarin is. Er is een mogelijkheid dat daaruit volgt dat verdere verdichting onder ‘zeer ambitieus’ geschaard kan worden, daarover informeren we u tijdig.

-

Handhaven en controleren op zelfbewoning en speculatie van woningen Het uiteindelijk uitvoeren en handhaven van de (nu nog concept) beleidsregel (genoemd onder knop 1) vraagt de nodige capaciteit en kennis.

Wanneer u kiest voor knop 2: ambitie verhogen, heeft dit een financieel effect van ongeveer € 90.000,-. Hiervoor is namelijk 1 fte extra nodig om deze acties in de praktijk te kunnen brengen. 5. Wat is de planning? Wanneer u kiest voor knop 1 - We gaan door op de huidige weg. - U wordt op de hoogte gehouden van de voortgang met de monitor. - Bij aanvullende financiële vraagstukken komen we bij u terug. Wanneer u kiest voor knop 2 - Zie knop 1, met als aanvulling: - U wordt op de hoogte gehouden van de voortgang over de lobby richting de Provincie, waar mogelijk in samenwerking met de regio, voor het oprekken van de BSD-grenzen met raadsinformatiebrieven. - U wordt geïnformeerd over het actieplan naar het versnellen en verdichten van de woningbouw, dat volgt medio 2023. Als nodig vragen we u als gemeenteraad om een oordeel te vellen over gewenste woningbouwlocaties en/of de inzet voor tijdelijke woonunits, daar kunnen wij in 2023 meer informatie over verstrekken. Vervolgens is 13 rAA

CUP 2.0 2022-2026

-

er tijd nodig om concreet uitwerking te geven aan de diverse locaties, afhankelijk van de diverse randvoorwaarden zal dit per locatie verschillen. Er wordt in 2023 vervolg gegeven aan de taskforce wonen, waarin de kennis en ervaring uit de samenleving wordt benut. In 2024 kan de evaluatie worden afgerond van de nota vereveningsfonds sociale woningbouw. U wordt geïnformeerd over de (on)mogelijkheden van verdere verdichting van locatie Braassemerland. Er kan direct gehandhaafd worden op de invoering van de beleidsregel zelfbewoning en anti-speculatiebeding.

6. Wat is het concrete eindresultaat? Wanneer u kiest voor knop 1 - De aanvullende prestatieafspraken met de woningcorporaties zijn reeds vastgelegd voor 2023-2024. In samenwerking met de woningcorporaties wordt ingezet op het verduurzamen van de woningen. - Het actieplan versnellen woningbouw wordt in 2023 opgeleverd en met de gemeenteraad gedeeld. De aanbevelingen zullen worden opgepakt. - De inventarisatie van (potentiële) bouwlocaties wordt in 2023 opgeleverd en met de gemeenteraad gedeeld, aan de hand hiervan worden keuzes gemaakt. - Het grondbeleid is aangevuld tot een actiever beleid. - Regels tot het realiseren en toewijzen van middenhuur woningen worden in 2023 opgesteld en voorgelegd, doormiddel worden huurwoningen toegewezen aan de doelgroep. - Instrument tot het voorkomen van speculatie is reeds ingevoerd. Wanneer u kiest voor knop 2 - De lobby richting de Provincie krijgt vorm en levert op dat er mogelijkheden ontstaan aan de randen van de kernen, voor permanente of tijdelijke woningbouw. - Het actieve grondbeleid wordt waar wenselijk ingezet om woningbouw mogelijk te maken. - Met de aanbevelingen vanuit het actieplan wordt ingezet op de versnelling en verdichting van de woningbouw, de huidige woningbouwplanning 2022/2023 is daarvoor het startpunt.

- De taskforce wonen wordt voortgezet, waarmee inwoners of partijen geholpen worden in vraagstukken op het gebied van woningbouw. - We zullen ons in deze raadsperiode inzetten om op in ieder geval twee locaties tijdelijke woningbouw mogelijk te maken, waar permanente bouw niet mogelijk blijkt te zijn. - De nota vereveningsfonds sociale woningbouw sluit aan bij de huidige ontwikkelingen, deze nota kan na een evaluatie en update weer ingezet worden voor zowel de afkoop bij kleine ontwikkelingen als het benutten voor extra betaalbare woningen.

Voorgestelde keuze 14 rAA

CUP 2.0 2022-2026

Het college stelt knop 2 voor. Dit is in lijn met de door een meerderheid van de raad bij het knoppenmodel aangegeven keuze. Om de gestelde ambities op te pakken is er een extra FTE nodig. 2023 is halverwege wat betekent dat voor 2023 minder uitgaven zijn dan vooraf opgegeven; €45.000,-. De structurele kosten in de volgende jaren zijn wel €90.000.

Planning Er zal een versterking worden gezocht voor het brede werkveld wonen. Beleidsvraagstukken zullen worden ingevuld door de beleidsadviseur wonen. Zoals de prestatieafspraken met woningcorporaties, afspraken tot sociale woningbouw, mobiliseren van kennis uit de samenleving en bijv. regels voor woningen in het middensegment. Ruimtelijke vraagstukken zullen door medewerkers van RO ingevuld worden. Dit gaat dan bijvoorbeeld om het onderzoek naar verruiming van de woningbouw, gesprekken met de Provincie over de BSDgrenzen en de procedures en regelgeving voor woningbouwinitiatieven. De verschillende acties over de komende jaren Ontwikkelingen vanuit de regio en andere overheden, denk hierbij aan de aangekondigde wet versterking Regie op de Volkshuisvesting. Realisatie, toewijzing en behoud van (voldoende) betaalbare woningen. Evalueren en bijstellen van de prestatieafspraken met de woningcorporaties. Daarin wordt meer de nadruk gelegd op het thema duurzaamheid. De taskforce / klankborgroep wonen wordt ingezet om de kennis uit de samenleving te benutten. De nota vereveningsfonds sociale woningbouw wordt gemonitord en wordt zoveel mogelijk benut. Actualisering van grondbeleid Invoering van de beleidsregel anti-speculatiebeding en zelfbewoningsplicht.

Voor de ontwikkeling van de vrijvallende locatie bij IKC Woubrugge wordt een GREX vastgesteld Vervolg geven aan de adviezen van BMC over het versnellen en verdichten van de woningbouw. In vervolg op de Realisatieagenda Holland Rijnland en de gesprekken over de woningbouwprogrammering zal de lobby worden opgestart richting Provincie en regio. Potentiële woningbouwlocaties worden met de gemeenteraad besproken. Voortkomende uit deze discussie zal een routekaart worden geschetst per potentiële woningbouwlocatie. Dit betreft zowel permanent als tijdelijke woningbouw.

2023

2024

2025

2026

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X X X X X

X

X

15 rAA

CUP 2.0 2022-2026

Afhankelijk van de potentiële locaties wordt de lobby richting de Provincie verder vorm gegeven Afhankelijk van de potentiële locaties zal ingezet worden op de realisatie van tijdelijke woningbouw. Onderzoeken en wanneer mogelijk afspraken maken over het verdichten in de ontwikkeling van Braassemerland.

X

X

X

X

X

X

X

X

16 rAA

CUP 2.0 2022-2026

PARTICIPATIE & COMMUNICATIE communicatie

Werkblad Communicatie 1. Onderwerp In dit hoofdstuk worden de ambities op het gebied van communicatie behandeld. In het raadsakkoord is een aantal concrete acties op dit onderwerp opgenomen. Deze ambities hebben gevolgen op het gebied van financiën en capaciteit. In deze notitie nemen wij u mee in de mogelijkheden die wij als college zien op het gebied van extra inzet op communicatie, om de ambities in te kunnen vullen. Met communicatie moeten we vooral terug naar de basis; en dat zijn onze inwoners. Waar hebben zij behoefte aan? Wat speelt er? Die thema’s moeten leidend zijn in de keuzes die we maken. En dat toegankelijk, begrijpelijk en betrouwbaar.

Communicatie: Knop 1 (snelle acties, incidenteel) We gaan door op de huidige weg. We maken bewuste keuzes in wat we wel en niet doen. Vanzelfsprekend doen we dit op basis van inschatting van wat nodig is en kennis van zaken. Die keuzes maken we op basis van de communicatievisie en het uitvoeringsplan communicatie en op basis van het bestuursprogramma. Zie voor toelichting paragraaf 4. Knop 2 (ambitieus) Een structurele uitbreiding formatie team communicatie met 0,9 fte (schaal 9); met een budget van € 70.000,- aan loonkosten per kalenderjaar kunnen we de gewenste acties uit het uitvoeringsprogramma realiseren. Het team is nu beperkt in de uitvoering van een aantal acties vanuit het uitvoeringsplan communicatie en vanuit de vraag van de organisatie en inwoners. Dat gaat om acties die bijdragen aan de verbinding tussen gemeente en inwoners. Zie voor toelichting paragraaf 4.

2. Waarom zetten we hierop in? In het raadsakkoord zijn de volgende acties en doelstellingen opgenomen: Communicatie (doelstellingen) Duidelijke en begrijpelijke communicatie is een basisvoorwaarde in de samenwerking met inwoners, organisaties en ondernemers. De communicatievisie vormt hiervoor de basis. Hierin staat beschreven welke basistaken cluster communicatie uitvoert en staan interne en 17 rAA

CUP 2.0 2022-2026

externe acties beschreven die in de komende periode worden opgepakt. Ook staan ambities benoemd voor de komende periode die nu nog niet ingevuld kunnen worden. Zonder communicatie geen participatie. Inwoners betrekken bij de zaken die voor hen dichtbij en belangrijk zijn is daarbij het uitgangspunt. Het is voor de raad belangrijk dat inwoners tijdig en begrijpelijk geïnformeerd en betrokken worden bij zaken die voor hen belangrijk zijn. Inwoners staan via alle verschillende kanalen continue in contact met de gemeente. Daar wil de raad goed op inspelen door te zorgen voor passende en begrijpelijke communicatie voor alle inwoners. Opdracht aan het college is dan ook: We ontwikkelen nieuwe en bestaande instrumenten om inwoners te ondersteunen en ‘’de weg te wijzen’’ door het gemeentehuis. Hierbij gebruiken we de digitale mogelijkheden maar vergeten we niet de fysieke communicatie.

Met communicatie moeten we vooral terug naar de basis; en dat zijn onze inwoners. Waar hebben zij behoefte aan? Wat speelt er? Die thema’s moeten leidend zijn in de keuzes die we maken. En dat toegankelijk, begrijpelijk en betrouwbaar.

3. Huidige situatie Bestaande situatie; team communicatie zet zich met de huidige formatie optimaal in op bestuurscommunicatie, projectcommunicatie, crisiscommunicatie, digitale dienstverlening, online media en interne communicatie. Het team maakt daar keuzes in op basis van de beschikbare formatie. Vanuit de visie en het uitvoeringsplan communicatie zijn inmiddels al meerdere acties opgepakt. In de afgelopen twee jaar heeft team communicatie zich steeds steviger gepositioneerd in de organisatie. Er zijn veel ontwikkelingen geweest die maken dat de workload voor het cluster flink gegroeid is. Ontwikkelingen die daarvoor zorgen zijn: -

-

De vaststelling van de communicatievisie en het uitvoeringsplan; een plan met draagkracht en gebaseerd op de ambities van het team specifiek en de organisatie breed. De met bovenstaande ontwikkeling verworven positie binnen de organisatie: vooraan en betrokken. Het aantal taken voor het cluster is aanzienlijk toegenomen, maar de capaciteit is niet evenredig meegegroeid. Denk ook aan incidentele projecten die structureel geworden zijn, zoals Covid en Oekraïne. Denk ook aan inwoners die steeds actiever meedenken en contact zoeken met de overheid. De ontwikkelingen in communicatie op het gebied van social media en de communicerende inwoner veranderen en vragen om meer inzet; vragen en signalen uit de samenleving vragen om reactie en actie. Verwachtingen en gevraagd communicatieadvies vanuit college en raad nemen toe. Op het gebied van participatie wordt in toenemende mate een beroep gedaan op team Communicatie. 18

rAA

CUP 2.0 2022-2026

Team Communicatie werkt nu met 3 communicatieadviseurs (2,83 fte) en met 1 webmaster/ online specialist (1 fte).

4. Waar zitten keuzemogelijkheden en wat gaat het kosten? Plannen moeten realistisch in hun ambitie zijn en betaalbaar in de uitvoering. Hier zit een keuzemogelijkheid voor de raad. We schetsen u twee scenario’s. Knop 1: snelle acties, incidenteel (huidig) We gaan door op de huidige weg. We maken bewuste keuzes in wat we wel en niet doen. Vanzelfsprekend doen we dit op basis van inschatting van wat nodig is en kennis van zaken. Die keuzes maken we op basis van de communicatievisie en het uitvoeringsplan communicatie en op basis van het bestuursprogramma. Acties die al opgepakt zijn, zijn onder andere: • De ontwikkeling van de schrijfwijzer voor helder en begrijpelijk communiceren in de stijl van Kaag en Braassem. Alle collega's worden in de eerste helft van 2023 getraind om dit toe te kunnen passen. Daaropvolgend gaan we de organisatie trainen om betere college- en raadsvoorstellen te schrijven. Ook is de monitoring van sociale media geprofessionaliseerd. • De interne samenwerking is verbeterd om snel signalen vanuit de samenleving op te pakken. Ook wordt team communicatie steeds beter ingezet bij de start en voorbereiding van projecten. • De toegankelijkheid van de website is getoetst en zeer goed bevonden. Daarop blijven we door ontwikkelen. • In 2023 starten we met de online nieuwsbrief. Dat doen we eerst binnen een aantal projecten.

Vervolgens gaan we dit vanaf de zomer gemeente breed inzetten, met een frequentie van 2-wekelijks. Dat doen we in een vorm waar we vooral actueel nieuws en bekendmakingen delen. Knop 2: ambitie verhogen Een structurele uitbreiding formatie team communicatie met 0,9 fte (schaal 9); met een budget van € 70.000,- aan loonkosten per kalenderjaar kunnen we de gewenste acties uit het uitvoeringsprogramma realiseren. Het team is nu beperkt in de uitvoering van een aantal acties vanuit het uitvoeringsplan communicatie en vanuit de vraag van de organisatie en inwoners. Dat gaat om acties die bijdragen aan de verbinding tussen gemeente en inwoners. Naast de huidige werkzaamheden, worden ook een aantal andere ambities uit het uitvoeringsprogramma communicatie opgepakt. Daarmee zetten we gerichte stappen om de verbinding tussen organisatie en inwoners te vergroten. Acties die we dan op kunnen pakken zijn: • We kunnen dan invulling geven aan een aantal ambities en wensen uit het uitvoeringsplan die nu minimaal ingevuld worden. • Deze groeiende vraag naar uitvoerende ondersteuning richt zich op het beter verankeren en verbreding van onze uitvoerende taken, waaronder de website, meer toetsing van taalgebruik, en de inzet voor een uitgebreidere (online) nieuwsbrief die tweewekelijks uitkomt.

Deze nieuwsbrief neemt inwoners mee in wat de gemeente doet, waar inwoners een rol kunnen spelen, vertelt verhalen over projecten. 19 rAA

CUP 2.0 2022-2026

•

•

•

Met deze invulling ontstaat meer ruimte voor de adviseurs om hun strategische rol te pakken en invulling te geven aan de vraag en complexiteit van onderwerpen die aan de orde van de dag zijn. Met deze inzet kunnen we een grotere rol spelen waar het gaat om brieven en stukken van de organisatie. Denk aan updates over activiteiten, bewonersbrieven, informatie over werkzaamheden, de Bouwapp, projectnieuwsbrieven, etc. Daarmee hebben we meer grip op helder en begrijpelijk communiceren. De verbinding met onze inwoners verbetert. We vullen daarmee de structurele communicatie ondersteuning op uitvoerend vlak vooral voor de afdeling Ontwikkeling, verder in.

Kosten voor de uitbreiding met 0,9 fte in schaal 9 periodiek 11 bedragen € 70.000 aan loonkosten per kalenderjaar.

5. Wat is de planning? Wanneer u kiest voor knop 1 - We gaan door op de huidige weg; - U wordt op de hoogte gehouden van de voortgang met de monitor; - Bij aanvullende financiële vraagstukken komen we bij u terug. Wanneer u kiest voor knop 2 - Knop 1 + - Wordt de werving van een communicatiemedewerker voor 0,9 fte zo spoedig mogelijk opgestart. - U wordt op de hoogte gehouden van de voortgang met de monitor.

6. Concreet eindresultaat We creëren de mogelijkheden om uitvoering te geven aan de ambities uit het uitvoeringsplan communicatie 2021-2024 die met de huidige formatie niet haalbaar zijn. Daarmee zetten we grote stappen in de verbinding tussen organisatie en inwoners. We laten daarmee beter zien wat de gemeente doet en hoe inwoners en gemeente elkaar beter kunnen vinden. Een helder communicerende overheid, die zowel met online als offline communicatie de verbinding met inwoners en organisaties maakt.

20 rAA

CUP 2.0 2022-2026

Voorgestelde keuze Het college stelt knop 2 voor. Dit is in lijn met de door een meerderheid van de raad bij het knoppenmodel aangegeven keuze. Met deze knop stelt het college voor om een structurele uitbreiding van de formatie team communicatie met 0,9 fte (schaal 9) te realiseren. Kosten bedragen €70.000 aan loonkosten per kalenderjaar.

Planning Na vaststelling van dit voorstel wordt de werving van een communicatiemedewerker zo spoedig mogelijk opgestart. Aan het profiel wordt al gewerkt. Doel is dat de nieuwe medewerker start per 1 september 2023.

21 rAA

CUP 2.0 2022-2026

PARTICIPATIE & COMMUNICATIE participatie

Werkblad Participatie 1. Onderwerp In dit hoofdstuk worden de ambities op het gebied van participatie behandeld. In het raadsakkoord is een aantal concrete acties op dit onderwerp opgenomen. Deze ambities hebben gevolgen op het gebied van financiën en capaciteit. In deze notitie nemen wij u mee in de mogelijkheden die wij als college zien op het gebied van extra inzet op participatie, om de ambities in te kunnen vullen.

Participatie: Knop 1 (snelle acties, incidenteel) - Huidig werk voortzetten, met beperkte mogelijkheid tot experimenteren en vernieuwen. Knop 2 (ambitieus) - Structureel maken van de nu eenmalige impuls (snelle acties) - Met een budget van jaarlijks €125.000,- voor participatie kan worden voldaan aan de ambities die worden gesteld in het Raadsakkoord, het CUP en die verder worden bekrachtigd in het te ontwikkelen Ontwikkelprogramma Participatie (vaststellen gemeenteraad Q2/Q3 2023). - Dit budget wordt deels ingezet voor de werving van 0,8 fte voor participatie. Kosten voor de uitbreiding met 0,8 fte in schaal 10 periodiek 11 bedragen € 70.000,aan loonkosten per kalenderjaar. - Het resterende budget (€55.000) wordt jaarlijks beschikbaar gesteld om te experimenteren en te vernieuwen met participatie-trajecten om zo te voldoen aan de doelstellingen/ambitie rond participatie, zoals omschreven in het Ontwikkelprogramma Participatie. Knop 3 (zeer ambitieus) Bovenop het structureel maken van de eenmalige impuls: jaarlijks budget van €125.000,-: - Extra 0,5 fte voor werving (extra) Groene golf ambtenaar Kosten voor de uitbreiding met 0,5 fte in schaal 10 periodiek 11 bedragen € 43.090,24 aan loonkosten per kalenderjaar.

- Vooruitlopend op de pilot met een initiatievenfonds en/of burgerbegroting reserveren we jaarlijks een vast bedrag van €50.000,- waarover we het beslisrecht bij onze inwoners neerleggen. - Totaal bedrag van ongeveer €217.000,22 rAA

CUP 2.0 2022-2026

2. Waarom moeten we hierop inzetten? In het raadsakkoord zijn de volgende acties/doelstellingen opgenomen: Participatie (Doelstellingen) • • •

We laten inwoners actief onderdeel zijn van de gemeente door (meer) in samenhang met inwoners beleid te ontwikkelen. We besteden extra aandacht aan het zo vroeg en passend mogelijk betrekken van inwoners bij onze opgaven en projecten. We sluiten als gemeente aan bij initiatieven en ideeën van inwoners.

Wat gaan we daarvoor doen: •

•

•

• •

Participeren is geen doel op zich, maar een belangrijk instrument om inwoners te betrekken. Wij zijn transparant of er sprake is van informeren of participeren (samen denken, doen, beslissen of leren); het ontwikkelen van een Toolbox Participatie is een eerste voorbereidende stap. De komende raadsperiode werken we verder aan nieuwe instrumenten en nieuwe vormen van participatie en we stellen hiervoor budget beschikbaar. We benutten de kansen die digitalisering biedt maar maken een bewuste keuze tussen digitaal en fysiek, passend bij het onderwerp. Waar het gaat om de structurele vraag voor meer budget zijn de ambities op het gebied van participatie onderdeel van het knoppenmodel. Het is voor de raad belangrijk dat de gemeente een partner is bij de vele initiatieven en ideeën die leven in onze gemeente. Om die rol beter te kunnen vervullen zullen we de ‘groene golf-ambtenaar’ als instrument verder ontwikkelen. Op deze manier begeleiden wij inwoners en ondernemers van begin tot eind in de gemeentelijke procedures. We willen inwoners meer zeggenschap geven door een initiatievenfonds en dorps- en burgerbegrotingen te gebruiken; een eerste voorbereidende stap in 2023 is het uitvoeren van een pilot om ervaring op te doen. Bij overheidsparticipatie wordt de gemeenteraad vooraf om kaders gevraagd.

Hierdoor kan de raad daarna meer op de achtergrond blijven en wordt de raad niet verrast door het eindresultaat. Indien nodig worden hierbij ook afspraken gemaakt over tussentijdse terugkoppeling naar de gemeenteraad.

3. Huidige situatie • •

•

Kaag en Braassem heeft als ambitie vernieuwend te zijn in participatie. Omgaan en mogelijk maken van inwonerparticipatie leer je door te doen en is in ontwikkeling. Zo is in de afgelopen periode (mede door corona) het digitaal en online participeren nog belangrijker geworden. Tegelijkertijd blijf je als gemeente verantwoordelijk voor combineren van digitale en fysieke instrumenten. Per opgave, situatie of project organiseren we passende en op maat gemaakte participatie. Dit kan variëren van informeren, tot samen denken, samen doen, besluiten of zelfs overlaten. Bij de vaststelling van het CUP (november 2022) zijn de volgende incidentele bedragen gereserveerd voor speerpunten: 23

rAA

CUP 2.0 2022-2026

•

Ontwikkelprogramma Participatie incl. Toolkit uitvoering (€ 75.000) (Let op: incidenteel) Ontwikkelen Pilot Initiatievenfonds en burgerbegroting (€ 25.000) (Let op: incidenteel) Participatie is nu een onderdeel binnen de opgaven en domeinen, verantwoording over participatie wordt binnen de opgaven en domeinen afgelegd. Er is geen apart budget om digitale instrumenten te onderhouden. Ook is er geen budget voor een pilot of voor nieuwe experimenten. Tenslotte is in de huidige organisatie geen aparte formatie beschikbaar voor het experimenteren met nieuwe instrumenten, voor ontwikkeling van de toolkit etc. Concluderend: we slagen er in huidige situatie niet voldoende in te vernieuwen, experimenteren en hiervan te leren.

• • • • • •

Belangrijk: • • •

Investeren in apart budget (en formatie) participatie betekent niet dat we alle participatie-werkzaamheden centraliseren in één budget en bij (een) enkele medewerker(s). Samenwerken met inwoners en participatief werken aan opgaven en projecten blijft de verantwoordelijkheid van de medewerkers binnen het betreffende project. Wel vormen we hiermee een sparringpartner in de organisatie van participatie, een aanspreekpunt voor nieuwe experimenten, voor het ontwikkelen van instrumenten en voor de andere doelen (zoals samen leren) die eventueel worden gesteld in het Ontwikkelprogramma participatie.

4. Waar zitten keuzemogelijkheden en wat gaat het kosten? Plannen moeten realistisch in hun ambitie te zijn en betaalbaar in de uitvoering. Hier zit een keuzemogelijkheid voor de raad. We schetsen u drie scenario’s: huidig, ambitieus en zeer ambitieus. Knop 1: Huidige situatie doorzetten We zoeken met een ontwikkelde toolkit participatie (met incidenteel geld) in de bestaande opgaven en middelen naar collega's die op een vernieuwende manier willen experimenteren met nieuwe vormen van participatie. Dit is hoe we het de afgelopen jaren ook hebben gedaan. Het risico is dat het er dan meestal niet van komt, er niet voldoende capaciteit is of dat iets nieuws proberen vaak niet past in de werkzaamheden.

Knop 2: Ambitie verhogen • We stellen met de raad onze visie, ambities en doelstellingen voor onze participatie vast in het Ontwikkelprogramma participatie Q2/Q3 2023. Met structureel budget van jaarlijks €125.000,- (dit is inclusief 0,8 fte adviseur participatie) kunnen we die ambities waarmaken. De Toolkit participatie en pilot initiatievenfonds / burgerbegroting zijn incidentele impulsen die we gaan uitvoeren. • De adviseur participatie zal in ieder geval de volgende werkzaamheden uitvoeren: o De medewerker is verantwoordelijk voor de uitvoering van het Ontwikkelprogramma participatie. o De medewerker wordt sparringpartner in organisatie voor participatievraagstukken (neemt echter niet alle participatie-werkzaamheden over). 24 rAA

CUP 2.0 2022-2026

De medewerker jaagt de ontwikkeling van de Groene Golf ambtenaar-rol aan en ontwikkelt deze verder in organisatie. Op deze manier begeleiden wij inwoners en ondernemers van begin tot eind in de gemeentelijke procedures. De toolkit participatie stelt ons beter in staat om per opgave, situatie of project passende en op maat gemaakte participatie te organiseren. Dit kan variëren van informeren, tot samen denken, samen doen, besluiten of zelfs overlaten. In het Ontwikkelprogramma Participatie komt in ieder geval aan bod: o Werkwijze In onze werkwijze maken we een bewuste afweging tussen digitale en fysieke participatie. Ook bepalen we vooraf of we communiceren (informeren) of participeren (samen denken, doen, beslissen of leren) en zijn we hier naar buiten toe transparant over. o Ontwikkelen en inzetten van nieuwe instrumenten: De komende raadsperiode werken we verder aan nieuwe instrumenten en nieuwe vormen van participatie. We sluiten bij deze instrumenten aan bij de werkwijze participatie, waarin verschillende vormen van inwonerparticipatie staan omschreven (samen denken, doen, beslissen of leren’.) o Organisatie: Met budget voor 0,8 fte (Schaal 10) nemen we een adviseur participatie aan. Dit stelt ons in staat om de doelstellingen en acties uit in het Ontwikkelprogramma participatie uit te voeren.

Onderdeel daarvan is het beter beleggen van het ‘samen leren’ in de organisatie en in onze werkwijze. Tenslotte krijgt hij/zij de opdracht om de Groene Golf ambtenaar-functie in de organisatie verder te ontwikkelen. Samen besluiten: We experimenteren met zeggenschap geven aan inwoners en geven hen in een pilot het recht om te beslissen waar een bepaald budget aan wordt uitgegeven. Kaag en Braassem heeft de ambitie vernieuwend en vooruitstrevend te zijn in inwoners- en overheidsparticipatie. Participatie en Communicatie staat niet voor niets centraal in het Raadsakkoord: ''samen werken aan de toekomst van onze kernen.'' o

•

•

•

Knop 3: Ambitie verhogen • Naast de hierboven gestelde ambities van het beschikbaar stellen van een jaarlijks budget van €125.000,- voor participatie (dit is inclusief 0,8 fte voor adviseur participatie); • Extra 0,5 fte voor werving Groene golf ambtenaar Kosten voor de uitbreiding met 0,5 fte in schaal 10 periodiek 11 bedragen € 43.090,24 aan loonkosten per kalenderjaar. Het is voor de raad belangrijk dat de gemeente een partner is bij de vele initiatieven en ideeën die leven in onze gemeente. Om die rol beter te kunnen vervullen zullen we de ‘groene golf-ambtenaar’ als instrument verder ontwikkelen. Op deze manier begeleiden wij inwoners en ondernemers van begin tot eind in de gemeentelijke procedures. • Vooruitlopend op de pilot met een initiatievenfonds en/of burgerbegroting reserveren we jaarlijks een vast bedrag van €50.000,- waarover we het beslisrecht bij onze inwoners neerleggen. 25 rAA

CUP 2.0 2022-2026

•

Totaal bedrag van knop 2 en 3 bedraagt ongeveer €217.000,-

5. Wat is de planning? Ongeacht de keuze die u maakt, ziet de tijdlijn er als volgt uit: - C&K-avond (9 mei 2023): o Bespreken opzet Ontwikkelprogramma participatie o Bespreken snelle acties: Toolkit participatie en pilot initiatievenfonds/burgerbegroting o Gesprek over rol raad in overheidsparticipatie (voorbeeld: zwemstrand/Sportpad) - Keuzemoment knoppen CUP (juni 2023) - Raadsvoorstel pilot initiatievenfonds/burgerbegroting (juli/september 2023) - Raadsvoorstel Ontwikkelprogramma participatie (met Toolkit) (september 2023) Wanneer u kiest voor knop 1 - We gaan door op de huidige weg; - U wordt op de hoogte gehouden van de voortgang met de monitor. In de jaarplanning volgt een raadsvoorstel voor uitvoering eenmalige impulsen "Toolkit participatie'' en ''Pilot Initiatievenfonds en burgerbegroting''. - Bij aanvullende financiële vraagstukken komen we bij u terug. Wanneer u kiest voor knop 2 - Kiest u naast de eenmalige impuls voor een structureel participatie budget van € 125.000,- met hierbij inbegrepen: de werving van 0,8 fte adviseur participatie. - Stellen we onze visie, ambities en doelstellingen voor participatie vast in het Ontwikkelprogramma (Q2/Q3 2023, zie planning hierboven). De gemeenteraad wordt eerst in een Context- en kadersavond om kaders gevraagd. De komende maanden werken we separaat aan het Knoppenmodel aan dit Ontwikkelprogramma.

- Wordt de werving van een adviseur participatie voor 0,8 fte zo spoedig mogelijk opgestart. Wanneer u kiest voor knop 3 - Kiest u voor een structureel participatie budget van ongeveer €217.000,- met hierbij inbegrepen: de werving van 0,8 fte adviseur participatie en 0,5 fte Groene Golf ambtenaar. - Stellen we onze visie, ambities en doelstellingen voor participatie vast in het Ontwikkelprogramma (Q2/Q3 2023). De gemeenteraad wordt eerst in een Contexten kadersavond om kaders gevraagd. De komende maanden werken we separaat aan het Knoppenmodel aan dit Ontwikkelprogramma. - Reserveren we jaarlijks een vast bedrag van € 50.000,- in onze begroting waarover – vooruitlopend op pilot initiatievenfonds - we het beslisrecht bij onze inwoners neerleggen. - Wordt de werving van een adviseur participatie voor 0,8 fte zo spoedig mogelijk opgestart. - Wordt de werving van een Groene Golf ambtenaar voor 0,5 fte zo spoedig mogelijk opgestart.

26 rAA

CUP 2.0 2022-2026

6. Wat is het concrete eindresultaat? Knop 2: We kunnen echt aan de slag met de ambities op het gebied van participatie zoals gesteld in het Raadsakkoord 2022-2026 en het College Uitvoeringsprogramma. De ambities maken we SMART en meetbaar samen met de raad in het Ontwikkelprogramma Participatie. Doelstellingen uit het CUP: • We laten inwoners actief onderdeel zijn van de gemeente door (meer) in samenhang met inwoners beleid te ontwikkelen. • We besteden extra aandacht aan het zo vroeg en passend mogelijk betrekken van inwoners bij onze opgaven en projecten. Knop 3: Boven het bij knop 2 benoemde eindresultaat geven we een impuls aan overheidsparticipatie – we zijn een partner bij vele initiatieven en ideeën die leven in onze gemeente en begeleiden hen van begin tot eind in gemeentelijke procedures - met de werving van een 0,5 fte Groene Golf ambtenaar.

Doelstelling uit het CUP: We sluiten als gemeente aan bij initiatieven en ideeën van inwoners. Daarnaast leggen we structureel beslisrecht bij onze inwoners neer, door een vast bedrag te reserveren voor een op te richten initiatievenfonds.

Voorgestelde keuze Het college stelt voor om knop 2 voor nu te beperkten tot €70.000 voor 0,8 fte adviseur participatie. Dit is in lijn met de door een meerderheid van de raad bij het knoppenmodel aangegeven keuze.

Planning • •

Dit betekent dat we na vaststellen van het CUP kunnen gaan werven voor een medewerker participatie. Planning: Op 8 mei bespreken we tijdens de C&K met de raad het vervolg proces om te komen tot twee speerpunten/snelle acties: o Ontwikkelprogramma Participatie inclusief Toolkit uitvoering o Ontwikkelen Pilot Initiatievenfonds en burgerbegroting 27

rAA

CUP 2.0 2022-2026

•

•

We werken dus de komende periode aan de Toolkit participatie en pilot Initiatievenfonds en burgerbegroting, waar nu incidentele middelen voor zijn gereserveerd. Ook stellen we het ontwikkelprogramma participatie op. Een meerjarig programma, waar ook een structurele (of meerjarige) budgetvraag bij hoort. Op dit moment is er geen (ontwikkel)-budget beschikbaar gesteld voor participatie. Doordat de gemeenteraad heeft gekozen voor het uitkleden van knop 2, zal er later in het jaar een aparte budgetvraag voor participatie naar de raad komen. Dit doen we op basis van het Ontwikkelprogramma participatie.

28 rAA

CUP 2.0 2022-2026

VERKEERSVEILIGHEID, OPENBARE RUIMTE EN IBOR

Werkblad verkeersveiligheid, OR en IBOR 1. Onderwerp Deze notitie gaat over verkeer, verkeersveiligheid en het IBOR. In het raadsakkoord is een aantal concrete acties op dit onderwerp opgenomen. Deze ambities hebben gevolgen op het gebied van financiën en capaciteit. In deze notitie willen we u meenemen in de mogelijkheden die wij als college zien op het gebied van verkeer en verkeersveiligheid.

2. Waarom zouden we hier op inzetten? In het raadsakkoord zijn de volgende acties en doelstellingen opgenomen: -

Onderzoek verbeteren verkeerveiligheid Noordeinde – Zuideinde (€ 50.000,-) Inventariseren grootschalige reconstructies Inventariseer de top 10 fietsknelpunten en ontwikkel quick-wins in overleg met de fietsersbond Plannen tot verbetering koppelen aan regulier onderhoud: werk met werk maken Opstellen beleids-en beheerplannen met keuzemogelijkheden voor de raad m.b.t. kwaliteitsniveaus Stel een meerjarig uitvoeringsplan op Uitvoeren van een quickscan naar reëel benodigde beheer-en onderhoudsbudgetten Structureel budget voor de aanpak van verkeersknelpunten (oogpunt veiligheid) Structureel budget voor duurzaamheid en klimaatadaptatie als onderdeel van gemeentelijke plannen

3. Huidige situatie Verkeer, verkeerveiligheid en het IBOR heeft vele raakvlakken binnen de organisatie. Denk hierbij onder andere aan: riolering, wegen, groen, openbare verlichting en recreatie & toerisme.

De staat van de wegen is de afgelopen jaren goed in beeld gebracht. Door middel van inspecties kennen we de staat van alle wegvakken. Ook de kwaliteit van de riolering en het openbaar groen hebben we goed in beeld. 29 rAA

CUP 2.0 2022-2026

Op basis van deze drie grootheden is er een prioritering gemaakt van investeringsprojecten voor de komende jaren. Dit zijn dus de projecten waar op basis van de staat van het riool, de weg en (in mindere mate) het openbaar groen een reconstructie of grootschalig onderhoud noodzakelijk is. Deze lijst ziet er als volgt uit, gerangschikt op prioriteit:

Project:

Kern

Lead

Bateweg E.O ** Meerkreuk ** Vriezenweg * Drechtlaan * Van Duivenvoordestraat * Lijsterhof, Kievithof, Nachtegaallaan, Merelplantsoen * Vriezenkoop Noord * Zwanenwater * Cornelis Kempenaarlaan * Schoolstraat * Anjerhof/Begoniastraat/Daliahof/Pioenhof Watergang * Amstel/Gooi/Delftland Rijn/Schie/Westland/Lupinestraat Gerben Swartlaan/HdeBoerstraat/VanDortstraat/VanEgenStraat Zuideinde Kerkweg Reigersingel/ Leeuwerikhof Pastoor Kwakmanlaan Noordeinde Spireastraat/Leliestraat/Chrysantensingel Noordeinde Leidsevaart, Zonnedauwlaan Westban, Oostban, Griede Leimuiden 30 km/h

WB OW LM LM WB RA LM RA WB RSW RA OW RA RA WB RA LM RA RW RA RA LM RSW LM LM

Riool Riool Weg Riool/Weg Riool/Weg Riool Weg Riool Riool/Weg Riool/Weg Riool Weg Riool Riool Riool Riool/Weg Riool Riool Riool/Weg Riool/Weg Riool Riool/Weg Riool/weg Riool Weg

De projecten met (**) zijn reeds in een vergevorderd stadium in de voorbereiding met een verwachte uitvoering in 2023. De voorbereiding van de projecten met (*) zijn/worden op dit moment opgestart.