Bijlage 3b Plan-mer-beoordeling Omgevingsvisie

Daarnaast wordt er gestreefd naar een groter aanbod van betaalbare woningen in zowel het sociale huursegment als het middensegment, zodat meer mensen toegang hebben tot passende en betaalbare huisvesting. De gemeente erkent dat de verdeling tussen sociale huurwoningen, woningen in het middeldure segment en dure woningen flexibel moet zijn om beter aan te sluiten op de woonbehoefte. Er wordt ook gekeken naar de mogelijkheid om tijdelijke woningen te realiseren om specifieke doelgroepen, zoals asielzoekers of arbeidsmigranten, op een efficiënte en passende manier te huisvesten. Daarnaast neemt de gemeente een actievere rol aan bij het verwerven en beheren van grond, met als doel de regie te behouden over de ontwikkeling van nieuwe woningen en het behalen van gemeentelijke doelstellingen. De gemeente hecht niet alleen belang aan betaalbaarheid, maar ook aan diversiteit in woningaanbod. Er wordt gestreefd naar de realisatie van kleinere woningen, zodat er meer diversiteit ontstaat in woningaanbod en er rekening wordt gehouden met verschillende behoeften en huishoudens. Daarnaast worden maatregelen genomen om de betaalbaarheid op lange termijn te waarborgen, bijvoorbeeld door middel van huurprijsregulering of het stimuleren van duurzaam wonen om energiekosten te verlagen.

Ten slotte is er ook aandacht voor het huisvesten van bijzondere doelgroepen, zoals ouderen, mensen met een beperking of daklozen, door passende en toegankelijke woningen beschikbaar te stellen en rekening te houden met hun specifieke behoeften. Voorzieningenniveau Er wordt in de omgevingsvisie naar verschillende soorten voorzieningen verwezen. Zo heb je bijvoorbeeld de toegenomen behoefte aan voorzieningen door de toename van woningaantallen die er zal plaatsvinden in de toekomst. De grootschalige woningbouw concentreert zich hoofdzakelijk in de centrale kernen waar

blad 86 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

verschillende voorzieningen aanwezig zijn, zoals Roelofarendsveen, Oude Wetering, Leimuiden en Woubrugge. Deze kernen worden aangemerkt als centrum dorps. In deze gebieden is het voorzieningenniveau hoog. Echter zal er ook gebouwd worden op plekken waar het voorzieningenniveau minder hoog is, de gebieden die in de omgevingsvisie ‘landelijk dorps’ worden genoemd. Hier is het voorzieningenniveau minder omvangrijk en zal bij een toename van het aantal woningen moeten meegroeien. Het bouwen op de juiste locaties is essentieel om het leefklimaat en de voorzieningen binnen de kernen te behouden. Een ander belangrijk aspect bij het thema voorzieningen binnen de gemeente Kaag en Braassem is recreatie. De algemene doelstelling is het behoud en waar mogelijk investeren in recreatieve voorzieningen, waarbij het van belang is dat deze voorzieningen goed passen bij de omgeving en een kwaliteitsimpuls geven aan het gebied. Ook gaat de omgevingsvisie in op de veranderingen in voorzieningen die zich voordoen in de zorg in de gemeente Kaag en Braassem. Met de veranderingen in de zorg is een toename van zelfstandig wonende mensen te zien, waaronder ook personen met psychische problemen. Aangezien zij steeds vaker kiezen voor zelfstandige of gemeenschappelijke woonvormen met ambulante begeleiding in plaats van verblijf in instellingen, moet het voorzieningenniveau hier ook op worden aangepast.

Hierdoor is er minder vraag naar grote en kostbare zorginstellingen. Ook is er sprake van vergrijzing in de gemeente. Deze trend verdient nog meer aandacht in de omgevingsvisie, aangezien er geen concrete oplossingen worden geboden voor de vergrijzende bevolking. Zij hebben namelijk behoefte aan een hoog voorzieningenniveau, doordat ze minder mobiel zijn. Daarnaast streeft de gemeente naar een samenhangend aanbod voor onze jeugd en jongeren, waarbij onderwijs, welzijn, preventie en jeugdhulp op lokaal niveau samenwerken. De doelstelling die staat genoemd in de omgevingsvisie is het realiseren van integrale kindcentra en laagdrempelige voorzieningen. Leefbaarheid Zoals bovenstaand aangegeven geeft de omgevingsvisie duidelijk inzicht in de woningbouwontwikkelingen en doelstellingen in de gemeente Kaag en Braassem. Maar hoe wordt de leefbaarheid gewaarborgd in de omgevingsvisie? Hoewel het stuk zich voornamelijk richt op de bevolkingsgroei, woningtekorten en huisvestingsbehoeften, is er ook aandacht voor milieuaspecten en leefbaarheid. Wat betreft het milieu, wordt benadrukt dat bij de realisatie van nieuwe woningen altijd moet worden voldaan aan wet- en regelgeving voor een goed woon- en leefklimaat. Aspecten zoals lucht- en bodemkwaliteit, geur-, geluid-, licht- en trillinghinder, externe veiligheid en beperkingenzones worden genoemd als belangrijke aandachtspunten.

Ook kijkt de gemeente kritisch naar deze aspecten als het gaat om het organiseren van evenementen. Het is wel van belang dat er bij de woningenbouwprojecten niet alleen naar bovenstaande effecten wordt gekeken, maar bijvoorbeeld ook dat de verkeersstromen, energiegebruik, waterverbruik, groenvoorzieningen en ecologische impact in de omgeving worden onderzocht. Door voldoende aandacht hieraan te besteden wordt er een zorgvuldige afweging gemaakt tussen de woningbouwdoelstellingen en de bescherming en bevordering van een duurzaam en gezond leefmilieu voor de inwoners van de gemeente Kaag en Braassem. Verder worden er nog een aantal andere doelstellingen met betrekking tot het thema leefbaarheid genoemd. Zo is de gemeente kritisch ten aanzien van het gebruik van houtkachels, drones en het hobbymatig houden van dieren om een gezonde en veilige leefomgeving te waarborgen. Daarnaast zet de gemeente in op de organisatie van sport, spelen, cultuur, muziek en dans, aangezien deze activiteiten ook een positief effect op de leefbaarheid hebben.

blad 87 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

Conclusie Concluderend heeft de gemeente Kaag en Braassem diverse woningbouwdoelstellingen vastgesteld in de omgevingsvisie om tegemoet te komen aan de behoeften en uitdagingen op de woningmarkt. Deze doelstellingen spelen een prominente rol in de omgevingsvisie van de gemeente Kaag en Braassem. Ze streeft ernaar om de bouwproductie te vergroten en het proces te versnellen om het woningtekort aan te pakken. Daarnaast wil ze meer betaalbare woningen realiseren, zowel in het sociale huursegment als het middensegment. De gemeente staat open voor het heroverwegen van normen en regels om innovatieve oplossingen te stimuleren. Ook wordt onderzocht of tijdelijke woningen geschikt zijn voor specifieke doelgroepen. Daarnaast is er aandacht voor het creëren van kleinere woningen om diversiteit in het woningaanbod te bevorderen. De gemeente streeft naar het waarborgen van betaalbaarheid op de lange termijn en het huisvesten van bijzondere doelgroepen, zoals ouderen en mensen met een beperking. Een actiever grondbeleid wordt nagestreefd om de regie over de woningontwikkeling te behouden. Echter zal Kaag en Braassem een regiegemeente blijven en in de gebiedsontwikkeling dus vaak niet leidend zijn. Het stellen van duidelijke kaders aan de ontwikkelende partijen is hierbij van groot belang, om de gewenste ontwikkelingen uit de omgevingsvisie te behalen.

Door deze doelstellingen na te streven, hoopt de gemeente Kaag en Braassem de woningmarkt te verbeteren en te zorgen voor passende en betaalbare huisvesting voor al haar inwoners. Op het gebied van voorzieningen richt de gemeente Kaag en Braassem zich op verschillende aspecten, waaronder woningbouw, recreatie, zorg en jeugdvoorzieningen. Belangrijke aspecten zijn het behoud en de ontwikkeling van passende voorzieningen, de aanpassing aan veranderingen in de zorg en het streven naar een samenhangend aanbod voor de jeugd. De vergrijzing verdient nog meer aandacht in de voorgestelde oplossingsrichtingen. Ook leefbaarheid is een belangrijk speerpunt voor de gemeente. Er wordt rekening gehouden met aspecten zoals lucht- en bodemkwaliteit, geluidshinder, veiligheid en groenvoorzieningen bij het realiseren van nieuwe woningen. Daarnaast zijn er doelstellingen gericht op het kritisch bekijken van het gebruik van houtkachels, drones en het hobbymatig houden van dieren. De gemeente stimuleert ook sport, spel, cultuur, muziek en dans als positieve bijdragen aan de leefbaarheid. Een aandachtspunt bij dit thema is de toename van het aantal bewoners met de beoogde woningbouwopgave. De gevolgen hiervan op de leefbaarheid zullen goed in kaart moeten worden gebracht.

blad 88 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

5.10. Economie en werkgelegenheid Inleiding De gemeente Kaag en Braassem heeft door de ligging ten opzichte van de Randstad en Schiphol een sterke basis voor een goed vestigingsklimaat. In de gemeente liggen verschillende werklocaties waar verschillende vormen bedrijvigheid zijn gevestigd. Daarnaast dragen de land- en tuinbouw en recreatie en toerisme bij aan de economie van de gemeente.

Beschouwing omgevingsvisie Per onderdeel van het beoordelingskader is hieronder ingegaan op de meest wezenlijke effecten, kansen en risico’s van het voorgestelde beleid in de omgevingsvisie. De doelstellingen uit onderstaande tabel zijn betrokken bij de effectbeoordeling. tabel 5-10: Overzicht doelstellingen omgevingsvisie op het vlak van het thema Economie en werkgelegenheid Economie en werkgelegenheid

Doelstellingen omgevingsvisie

Werkgelegenheid en werkloosheid

• • • • •

Vestigingsklimaat

• • •

Werklocaties

• • • • • •

Land- en tuinbouw

• • • •

• • •

Het verzorgen van humane huisvesting voor arbeidsmigranten. Stimuleren nieuwvesting van arbeidsintensieve bedrijven. De economische sector verbeteren zodat iedereen meedoet in de maatschappij. In balans brengen van vraag en aanbod van werk door samenwerking met ondernemers, werkgevers, onderwijs en de gemeente. Alle inwoners hebben een fatsoenlijk bestaansniveau en zijn financieel zelfredzaam, doordat zij werken naar vermogen, bij voorkeur in een regulier betaalde baan. Wij zetten daarom in op het aan het werk helpen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven zijn en blijven. Balans zoeken van het streven naar een verbetering van de leefbaarheid voor inwoners en het behoud van het internationale netwerk op Schiphol. Ontmoediging van Schiphol Parking waar dit niet gepast is, buiten bedrijventerrein is Schiphol Parking niet toegestaan. Ruimte bieden bij de (uitbreiding van) bedrijventerreinen aan het doorgroeien van lokale ondernemers. Streven naar optimaal ruimtegebruik van bestaande terreinen. Stimuleren nieuwvesting van arbeidsintensieve bedrijven. Inzetten op het zoeken naar geschikte locaties voor het realiseren van enkele hectares nieuw bedrijventerrein.

Wenselijk om bedrijven zoveel mogelijk te clusteren op (bestaande) bedrijventerreinen en te laten verdwijnen uit de kernen, het glastuinbouwgebied en het buitengebied. Ontmoediging van Schiphol Parking waar dit niet gepast is, buiten bedrijventerrein is Schiphol Parking niet toegestaan. Werken aan nieuwe mogelijkheden om glastuinbouw een kansrijke toekomst te geven. Stimuleren ondernemers gezond te ondernemen via innovatieve activiteiten. Mogelijkheden bieden voor kleine aan glastuinbouw gerelateerde bedrijvigheid, binnen de richtlijnen van verschillende overheidsinstanties. Concentreren van glas in de vier duurzame glastuinbouwgebieden: De Baan-Sotaweg in Roelofarendsveen en Oude Wetering, Geestweg-Floraweg in Roelofarendsveen, Derde Tuinbouwgebied in Nieuwe Wetering en het glastuinbouwgebied aan de westkant van Woubrugge. Inzetten op verbrede landbouw, zoals recreatieve nevenactiviteiten in het veenweidegebied. Vitaal ondernemersklimaat voor agrariërs. Bijdragen aan de energietransitie door bijvoorbeeld het plaatsen van windturbines of zonnepanelen bij (voormalig) agrarische bedrijven.

blad 89 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

• • •

• • Toerisme en recreatie

• • • • • •

In 2030 wekken onze agrariërs minimaal 61 terajoule duurzame energie op en is de commerciële en publieke dienstverlening verantwoordelijk voor een opwek van 19,6 terajoule. Participeren en samenwerken om bodemdaling in samenspraak met agrariërs, de provincie Zuid-Holland, de Omgevingsdienst West-Holland en Hoogheemraadschap van Rijnland op te pakken. De leef- en werkomgeving van Kaag en Braassem samen met de agrariërs en andere betrokkenen zo inrichten dat we met de nadelige gevolgen van bodemdaling en veenoxidatie om kunnen gaan, of de nadelige gevolgen kunnen benutten voor het oplossen van andere opgaven en uitdagingen. Nieuwe recreatieve of agrarische (neven)activiteiten (als alternatief verdienmodel) die bodemdaling (door veenoxidatie) versnellen mogen in principe geen doorgang vinden. Het vergroten van het bewustzijn en attenderen op de mogelijk (nieuwe) verdienmodellen voor met name agrariërs als zij met biodiversiteit aan de slag gaan. Kaag en Braassem blijven profileren als recreatiegemeente. Ondersteunen van de versterking van de detailhandel in de hoofdwinkelgebieden en het tegengaan van vestiging van detailhandel buiten de winkelconcentratiegebieden. Inzetten op verbrede landbouw, zoals recreatieve nevenactiviteiten in het veenweidegebied.

Blijven stimuleren van recreatieve initiatieven, rekening houdend met de groenblauwe structuur van zowel ons buitengebied als de kernen. Behouden en waar mogelijk investeren in recreatieve voorzieningen, met oog voor de te ontwikkelen en waar mogelijk te versterken biodiversiteit. Ruimte bieden voor andere activiteiten zoals recreatie bij woningen. De mate waarin verschilt tussen deelgebieden.

Werkgelegenheid en werkloosheid De gemeente streeft ernaar dat alle inwoners passend werk, bij voorkeur een reguliere baan, hebben. Alle inwoners hebben o.a. hierdoor een fatsoenlijk bestaansniveau en zijn financieel redzaam. De gemeente helpt daarbij mensen die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt. Statushouders worden enige maanden financieel ondersteunt, zodat zij snel de eerste stappen kunnen zetten op het vlak van hun inburgering. Arbeidsmigranten zijn belangrijk voor ondernemers in de gemeente Kaag en Braassem. Daarom is het belangrijk dat er humane huisvesting is voor deze groep inwoners. Ook zet de gemeente in op de werkgelegenheid door het stimuleren van arbeidsintensieve bedrijven. Dit doel vraagt nog wel om verdere uitwerking. Door het specificeren van de manier waarop de gemeente ruimte wil bieden voor bepaalde bedrijvigheid kunnen gerichter maatregelen genomen worden. Vestigingsklimaat De gemeente Kaag en Braassem zet met de omgevingsvisie in op het hebben en houden van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven. Voor het vestigingsklimaat van de gemeente Kaag en Braassem spelen de snelwegen en de ligging ten opzichte van Schiphol een belangrijke rol. De ligging ten opzichte van Schiphol brengt naast voordelen voor het vestigingsklimaat ook uitdagingen met zich mee, denk aan het effect op de leefbaarheid. Hierin zoekt de gemeente naar een balans.

Door uitgangspunten voor deze balans verder uit te werken kan de gemeente bij plannen en ontwikkelingen een betere afweging maken tussen de ontwikkeling van de leefbaarheid en het vestigingsklimaat. De ligging ten opzichte van Schiphol brengt ook andere economische functies met zich mee, zoals Schiphol Parking. De gemeente ontmoedigt Schiphol Parking waar dit niet gepast is op bedrijventerreinen en verbiedt Schiphol Parking buiten bedrijventerreinen. Met het definiëren van een afwegingskader voor niet gepaste activiteiten op bedrijventerreinen kan de gemeente beter sturen op ruimtegebruik van bedrijventerreinen. Werklocaties In de omgevingsvisie richt de gemeente zich op zowel bestaande terreinen als mogelijkheden voor nieuwe terreinen. Op bestaande terreinen wordt er gestreefd naar optimaal ruimtegebruik. Voor nieuwe bedrijventerreinen zoekt de gemeente naar locaties om enkele hectaren nieuw bedrijventerrein te realiseren. Deze nieuwe bedrijventerreinen zijn o.a. bedoeld voor het doorgroeien van lokale ondernemers. Ook wil de

blad 90 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

gemeente bedrijven uit de kernen, het glastuinbouwgebied en het buitengebied zoveel mogelijk clusteren op bestaande of nieuwe bedrijventerreinen. Verder wil de gemeente de nieuwvesting van arbeidsintensieve bedrijven stimuleren. Met deze verschillende doelstellingen ontstaat er een beeld van het gebruik en de inrichting van nieuwe en bestaande bedrijventerreinen. Verdere invulling van dit beeld kan zich richten op het definiëren van optimaal ruimtegebruik en de maatregelen die de gemeente daartoe neemt of de manier waarop de gemeente bedrijvigheid uit overige gebieden wil stimuleren om zich op bedrijventerreinen te vestigen. Land- en tuinbouw De gemeente Kaag en Braassem heeft een agrarisch karakter. Met name in de melkveesector en de glastuinbouw zijn er bedrijven aanwezig. Overkoepelend zet de gemeente in op een vitaal ondernemersklimaat voor agrariërs. Voor de glastuinbouw werkt de gemeente aan nieuwe mogelijkheden voor een kansrijke toekomst. Binnen de richtlijnen van verschillende overheidsinstanties worden mogelijkheden geboden om kleine aan glastuinbouw gerelateerde bedrijvigheid te beoefenen. Om dit perspectief handen en voeten te geven is een concretisering van de ambitie nog benodigd.

Welke richtlijnen van welke overheidsinstanties vormen de leidraad voor ontwikkelingen? En welke nieuwe mogelijkheden worden geboden? De gemeente neemt stappen om de glastuinbouw in Kaag en Braassem te concentreren in vier clusters: De Baan-Sotaweg in Roelofarendsveen en Oude Wetering, Geestweg-Floraweg in Roelofarendsveen, Derde Tuinbouwgebied in Nieuwe Wetering en het glastuinbouwgebied aan de westkant van Woubrugge. Dit vraagt om maatwerk. Tussen de gebieden bestaan verschillen o.a. op het vlak van een duurzaam toekomstperspectief. Naast glastuinbouw bevinden ook verschillende bedrijven in de melkveesector zich in de gemeente. Voor deze bedrijven biedt de gemeente kansen om in te zetten op verbreding, zoals recreatieve functies in het veenweidegebied, duurzame energieopwek bij (voormalig) agrarische bedrijven en maatregelen om de biodiversiteit te versterken. Ook komen er verschillende uitdagingen op de agrarische sector als geheel af. De ontwikkelingen op het vlak van stikstof en de bijbehorende programma’s betekenen dat een deel van de toekomst voor de agrarische sector op een ander speelveld dan de omgevingsvisie wordt bepaald. Op het vlak van bodemdaling wordt in samenwerking met agrariërs gezocht naar mogelijkheden. Wel legt de gemeente in het kader van bodemdaling beperkingen op aan activiteiten die deze opgave verergert.

Toerisme en recreatie In de afgelopen jaren heeft de gemeente Kaag en Braassem stappen gezet in het profileren als recreatiegemeente. Met de omgevingsvisie wil zij dit verder vormgeven. Ze stimuleert recreatieve initiatieven waar deze passen bij de groenblauwe structuur in het buitengebied en de kernen. Ook stimuleert en zo mogelijk investeert de gemeente in recreatieve voorzieningen. Deze maatregelen beschrijven de koers die de gemeente Kaag en Braassem uitzet voor de komende jaren. Een verdere uitwerking van welke mogelijkheden worden geboden en wat voor recreatietypen en -voorzieningen wenselijk zijn binnen de verschillende deelgebieden van de gemeente, kan naar de toekomst toe verduidelijken welke stappen verder gezet moeten worden.

Conclusie De gemeente Kaag en Braassem heeft verschillende kenmerken die bijdragen aan het vestigingsklimaat, zoals de ligging dichtbij Schiphol. Met de omgevingsvisie wordt gestreefd om een balans te vinden tussen de economische voordelen van deze ligging en de leefbaarheid en het ruimtegebruik in de gemeente. Voor de verschillende werklocaties in de gemeente streeft de gemeente naar optimaal ruimtegebruik. Daarnaast zoekt de gemeente naar aanvullend areaal voor werklocaties. De gemeente stimuleert het vestigen van bedrijven in overige gebieden, de kernen, het glastuinbouwgebied of het buitengebied, op de bedrijventerreinen. Om deze maatregelen handen en voeten te geven is nog wel een uitwerkingsslag benodigd, zoals het definiëren van optimaal gebruik, om daar gericht actie op te kunnen nemen. De agrarische sector draagt bij aan het karakter van Kaag en Braassem. Voor de glastuinbouw neemt de gemeente stappen voor clustering van deze vorm van bedrijvigheid in vier gebieden. In de gemeente zijn ook

blad 91 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

verschillende agrarische bedrijven met melkvee aanwezig. De gemeente biedt voor de agrarische sector mogelijkheden voor verbreding. Ook werkt de gemeente samen om opgaven die op de sector afkomen, zoals bodemdaling, op te pakken. Toerisme en recreatie vormen een belangrijke sector in de gemeente. Ook in de aankomende jaren wil de gemeente zich blijven profileren als recreatiegemeente.

5.11. Energie en grondstoffen Inleiding Met de omgevingsvisie wil de gemeente Kaag en Braassem een aantal belangrijke doelstellingen behalen op het gebied van energie en grondstoffen. Er wordt gestreefd naar een transitie van een top down benadering naar een bottom up benadering waar mogelijk. Momenteel is er een gecentraliseerd energienetwerk. De doelstelling is om aan de hand van maatwerk deze op termijn te vervangen voor duurzame alternatieven en oplossingen. Het thema duurzaamheid moet aan de basis staan van ieder project en ontwikkeling. Concluderend wil de gemeente naar een integrale benadering toe waarbij alle verschillende opgaven rondom het thema duurzaamheid worden meegenomen.

Beschouwing omgevingsvisie Per onderdeel van het beoordelingskader is hieronder ingegaan op de meest wezenlijke effecten, kansen en risico’s van het voorgestelde beleid in de omgevingsvisie. De doelstellingen uit onderstaande tabel zijn betrokken bij de effectbeoordeling. tabel 5-11: Overzicht doelstellingen omgevingsvisie op het vlak van het thema Energie en grondstoffen Energie & grondstoffen

Doelstellingen omgevingsvisie

Energiegebruik

• •

• • •

De gemeente zal ervoor moeten zorgen dat de eigen bedrijfsvoering steeds meer duurzaam, circulair en energieneutraal is (presterende overheid). Waar nodig zal de gemeente aansluiten en ondersteuning bieden bij initiatieven van inwoners, ondernemers, agrariërs en anderen om de eigen gemeenschap, de eigen (sport)vereniging of de eigen bedrijfsvoering energieneutraal en circulair te maken (participerende overheid). In 2030 een besparing van 44 terajoule realiseren in onze woningen (dit is ongeveer 15 procent van het totale energieverbruik van een gemiddelde woning). In 2030 een besparing van 59 terjaoule realiseren bij onze agrariërs en 19 terajoule minder energie verbruiken in onze kantoren, sportkantines, scholen en op het gemeentehuis. Afstemming met Liander om capaciteit van het net in de gaten te houden en mogelijk verzwaring van het elektriciteitsnet te realiseren.

blad 92 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

Duurzame energieopwekking

• •

Woningen moeten gasloos worden gebouwd. Faciliteren van de laadbehoefte van elektrische voertuigen o.a. door het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte.

•

De gemeente zal ervoor moeten zorgen dat de eigen bedrijfsvoering steeds meer duurzaam, circulair en energieneutraal is (presterende overheid). Waar nodig zal de gemeente aansluiten en ondersteuning bieden bij initiatieven van inwoners, ondernemers, agrariërs en anderen om de eigen gemeenschap, de eigen (sport)vereniging of de eigen bedrijfsvoering energieneutraal en circulair te maken (participerende overheid). Omdat bij het betaalbaar verduurzamen van de energievraag en de bijbehorende infrastructuur veel inwoners, ondernemers en (regionale) organisaties betrokken zijn, wat afstemming en verbinding vraagt, ziet de gemeente voor zichzelf ook een samenwerkende rol weggelegd. In 2030 minimaal gemiddeld zes zonnepanelen op iedere woning in Kaag en Braassem. In 2030 wekken onze agrariërs minimaal 61 terajoule duurzame energie op en is de commerciële en publieke dienstverlening verantwoordelijk voor een opwek van 19,6 terajoule. Afstemming met Liander om capaciteit van het net in de gaten te houden en mogelijk verzwaring van het elektriciteitsnet te realiseren. Bij uitbreiding aan de dorpsranden gaat de voorkeur naar woningbouw en naar bijvoorbeeld zonnevelden. Kleine windmolens van maximaal 15 meter hoogte mogen geplaatst worden bij (voormalig) agrarische bedrijven, mits deze het landschap en/of de karakteristieke waarden van het boerenerf niet schaden.

In het buitengebied moet er ruimte zijn om duurzame energieopwek. De voorkeur gaat uit naar windenergie. Lokale initiatieven voor zonne-energie zijn mogelijk.

•

•

• • • • • • Emissies broeikasgassen

• •

• Circulariteit

• •

• • • •

• • •

De gemeente zal ervoor moeten zorgen dat de eigen bedrijfsvoering steeds meer duurzaam, circulair en energieneutraal is (presterende overheid). Waar nodig zal de gemeente aansluiten en ondersteuning bieden bij initiatieven van inwoners, ondernemers, agrariërs en anderen om de eigen gemeenschap, de eigen (sport)vereniging of de eigen bedrijfsvoering energieneutraal en circulair te maken (participerende overheid). Woningen moeten gasloos worden gebouwd. De gemeente zal ervoor moeten zorgen dat de eigen bedrijfsvoering steeds meer duurzaam, circulair en energieneutraal is (presterende overheid). Waar nodig zal de gemeente aansluiten en ondersteuning bieden bij initiatieven van inwoners, ondernemers, agrariërs en anderen om de eigen gemeenschap, de eigen (sport)vereniging of de eigen bedrijfsvoering energieneutraal en circulair te maken (participerende overheid). Omdat bij het werken richting een kringloopeconomie veel inwoners, ondernemers en (regionale) organisaties betrokken zijn, wat afstemming en verbinding vraagt, ziet de gemeente voor zichzelf ook een samenwerkende rol weggelegd. Streven naar 50 procent minder gebruik van primaire grondstoffen in 2030. We in onze woningen, het gemeentehuis en onze (sport) verenigingen efficiënter gebruik moeten maken van grondstoffen ( o.a. het delen van producten en diensten), zodat er minder grondstoffen nodig zijn.

Wanneer we nieuwe grondstoffen en materialen gebruiken, voor bijvoorbeeld het bouwen van een school of van een nieuwe woning, dit zoveel mogelijk duurzaam geproduceerde, hernieuwbare (onuitputtelijke) en algemeen beschikbare grondstoffen zijn. Onze ondernemers en agrariërs tegelijkertijd gaan nadenken over en bouwen aan een circulaire bedrijfsvoering en een productieproces waarin, op den duur, geen afval meer ontstaat. De komende jaren willen we ons huishoudelijk restafval blijven verminderen door (a) het beter scheiden van het restafval én (b) het verbeteren van de kwaliteit van de deelstromen van afvalscheiding. Inzicht krijgen en verbeteringen realiseren in de afvalstromen en het gebruik van materialen binnen het gemeentehuis en op de gemeentewerf.

blad 93 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

• •

De gemeente zet in op het duurzaam inkopen en aanbesteden. Ondernemers, waar mogelijk, stimuleren om afval te verminderen en her te gebruiken.

Energiegebruik De gemeente Kaag en Braassem zet met de omgevingsvisie in op besparing van energie. Allereerst ziet zij voor zichzelf een voorbeeldfunctie in het verduurzamen van de energiebalans. Voor verschillende sectoren (wonen, agrarisch, overheid, voorzieningen en werken) zet de gemeente kwantitatieve doelen. De gemeente benoemt dat het verduurzamen van de energievoorziening naast maatregelen, zoals isolatie, ook om een gedragsverandering vraagt. Daarnaast neemt zij ook stappen, zoals het faciliteren van een laadinfrastructuur, die kunnen bijdragen aan het gebruik van elektriciteit. In de omgevingsvisie stelt de gemeente voornamelijk overkoepelende doelen ten aanzien van energiegebruik. De uitwerking vindt deels in andere beleidsdocumenten, zoals de Transitievisie Warmte, plaats. Dit betekent dat er een uitwerkingsopgave bestaat, zoals de maatregelen waarmee andere partijen ondersteund worden om een energiebesparing te realiseren of op welke manier de gemeente een gedragsverandering zou willen begeleiden. Door gerichte acties te koppelen aan de energiebesparingsdoelen die de gemeente stelt, kan beter gestuurd worden op het daadwerkelijk behalen van deze doelstellingen. Duurzame energieopwekking Voor het aspect Duurzame energieopwekking bestaat er ook een afhankelijkheid van andere beleidstrajecten die lopen, zoals de Regionale Energie Strategie.

De gemeente ziet dat het betaalbaar verduurzamen van de energievraag en de bijbehorende infrastructuur afstemming vraagt met andere partijen, zoals inwoners, ondernemers en (regionale) organisaties. Voor woningen stelt de gemeente het volgende doel op het vlak van duurzame energie: In 2030 liggen minimaal gemiddeld op iedere woning in Kaag en Braassem zes zonnepanelen. Daarnaast wordt in de kernen ruimte geboden aan inwoners om via lokale initiatieven duurzame energie op te wekken bijvoorbeeld door zonnepanelen over parkeerruimte. Voor de agrarische sector stelt de gemeente tot doel dat in 2030 minimaal 61 terajoule duurzame energie opgewekt wordt. In het buitengebied wordt dan ook ruimte geboden aan de opwek van duurzame energie. Hierbij gaat de voorkeur uit naar energie uit wind in plaats van energie uit zon. Bij (voormalig) agrarische bedrijven mogen kleine windmolens geplaatst worden tot een hoogte van 15 meter. Lokale initiatieven voor zon zijn wel mogelijk. De gemeente stelt ook doelen voor de opwek van duurzame energie binnen de commerciële en publieke dienstverlening. In 2030 wekt deze sector 19,6 terajoule duurzame energie op. Al met al heeft de gemeente concrete, kwantitatieve doelen voor verschillende sectoren opgenomen in de omgevingsvisie. De stip op de horizon is gezet.

Voor de agrarische sector zijn er daarnaast aanvullende kaders opgenomen over de manier waarop deze energieopwek plaats kan vinden. Voor een verdere uitwerking van de doelen voor duurzame energieopwekking kan hierop voortgebouwd worden. Het kader voor de agrarische sector kan verder gespecificeerd worden, want welke afweging wordt gemaakt tussen een kleine windmolen en karakteristieke waarden van het boerenerf? Ook kunnen vergelijkbare kaders voor andere deelgebieden, zoals bedrijventerreinen, bijdragen aan duidelijkheid voor ondernemers en andere partijen over de manier waarop zij verduurzaming kunnen toepassen. Emissies broeikasgassen Stappen die gezet worden op het vlak van de energiebalans hebben een doorwerking op de emissies van broeikasgassen. De mate waarin de doelen voor Energiegebruik en Duurzame energieopwekking worden behaald dragen daarmee direct bij aan de emissies van de gemeente. De gemeente beschrijft dat het grootste deel van de energie wordt gebruik voor de agrarische sector, woningen en lokaal verkeer en vervoer. Ten aanzien van energiebesparing zet zij enkel doelen uit voor de agrarische sector en woningen. In de omgevingsvisie is benoemd dat de autoafhankelijkheid van de gemeente hoog blijft.

Er is een sterke afhankelijkheid van beslissingen omtrent het openbaar vervoer in andere trajecten over de manier waarop het OV vormgegeven wordt naar de toekomst toe. De gemeente wil de huidige kwaliteit van het OV handhaven en waar mogelijk verbeteren. Een verbetering van het OV zou ook kansen bieden voor het reduceren van broeikasgassen door verkeer en vervoer. Naast doelen voor de energiebalans, en de daaraan gerelateerde CO 2emissies, vormt NH3 (ammoniak) ook een sterk broeikasgas.

blad 94 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

De grootste bron van NH3 vormt de agrarische sector. Daarnaast dragen ook de bodems in de gemeente bij aan een beperkte mate van NH3-emissies door veenoxidatie. Beide opgaven, de vormgeving van de agrarische sector naar de toekomst toe en de omgang met bodemdaling, worden voornamelijk geadresseerd in bestuurlijke trajecten die buiten de omgevingsvisie om vorm krijgen. Wel zet de gemeente in de omgevingsvisie in op samenwerking samen met agrariërs binnen o.a. het traject om bodemdaling te adresseren. Circulariteit De gemeente streeft naar 50 procent minder gebruik van grondstoffen in 2030. Een eerste stap die gemeente wil zetten is in beeld brengen wat het gebruik is in de gemeente. Op dit moment zijn er alleen gegevens over huishoudelijk afval bekend. In het kader van een presterende overheid zet de gemeente allereerst in op het circulair maken van haar eigen bedrijfsvoering. Daarnaast ondersteunt de gemeente waar nodig andere partijen in het circulair maken van de bedrijfsvoering. In het werken richting de kringloopeconomie ziet de gemeente een samenwerkende rol met partijen zoals inwoners, ondernemers en (regionale) organisaties voor zich. Ondernemers en agrariërs gaan nadenken over een circulaire bedrijfsvoering. Bij nieuwe gebouwen wordt met zoveel mogelijk duurzaam geproduceerde, hernieuwbare en algemeen beschikbare grondstoffen gewerkt.

50 procent minder gebruik van grondstoffen vormt een ambitieus doel. Door concretisering van de manier waarop de gemeente daar verder aan wil bijdragen kan gezorgd worden dat dit doel ook daadwerkelijk wordt behaald. Door voornamelijk andere processen te ondersteunen en samen te werken kan ook het risico ontstaan dat concrete stappen uiteindelijk missen. Hierbij kan het ook helpen om duidelijkere beelden te schetsen over hoe circulariteit een plek vindt binnen bijvoorbeeld de nieuwbouw. Zet de gemeente bijvoorbeeld in op houtbouw? En wat zijn algemeen beschikbare grondstoffen? Door concretere acties aan de doelen te koppelen wordt het makkelijker om (kleine) stappen te zetten richting een circulaire toekomst.

Conclusie Over het algemeen is de rode draad voor het thema energie en grondstoffen dat dit beleid verankerd is in ander beleid (zoals de Regionale Energie Strategie en de Transitievisie Warmte) of dat afstemming gezocht wordt met andere partijen. De energievoorziening en circulariteit zijn complexe vraagstukken waarbij deze afstemming met andere partijen ook van groot belang is. Wel stelt de gemeente in de Omgevingsvisie kwantitatieve overkoepelende doelen voor zowel energiegebruik, duurzame energieopwek als grondstoffengebruik. Deze doelen hebben, mits ze gehaald worden, een positieve doorwerking op de emissie van broeikasgassen in de gemeente. Wel vragen de overkoepelende doelen nog om een concretiseringsslag naar de toekomst toe, zoals een afwegingskader tussen landschappelijke waarden (zoals karakteristieke waarden van het boerenerf) en de opwek van duurzame energie, maatregelen verduidelijken op het vlak van circulariteit en de manier waarop de gemeente zou kunnen bijdragen aan een gedragsverandering bij inwoners.

blad 95 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

6. Conclusie 6.1.

Algemene conclusie In beginsel biedt de omgevingsvisie van Kaag en Braassem goede uitgangspunten voor te voeren omgevingsbeleid. De Omgevingswet vraagt ook om “de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied”. Die principes voor behoud van de kwaliteiten van de gemeente Kaag en Braassem (zoals het landschap) en nieuwe ontwikkelingen (zoals woningbouw en verduurzaming) geven weliswaar de ambities van de voorgenomen ontwikkeling weer, maar geven nog maar beperkt aan op welke wijze de ambities bereikt gaan worden. Voor de effectbeoordeling betekent dit dat ‘definitieve’ effecten in deze fase nog niet beschreven kunnen worden. De wijze waarop de gemeente Kaag en Braassem de ambities wil gaan bereiken moet deels nog uitgewerkt worden, waardoor er binnen de bandbreedte van de omgevingsvisie nog een breed spectrum aan effecten op kan treden. In Figuur 6-2 is dit ook visueel weergegeven. Voor elk van de aspecten betekenen de doelen binnen het thema waar het aspect centraal staat én de positieve bijeffecten van andere thema’s dat in potentie veel winst behaald kan worden. Dit is aangegeven met de onzekerheidsmarge naar boven. Echter bestaat er ook een risico dat de doelen op dit moment te weinig concreet zijn om effecten te behalen.

Welke stappen moeten bijvoorbeeld ondernemers of inwoners zetten om bij te dragen aan het doel van de gemeente voor circulariteit? Door dit te concretiseren kan de gemeente beter sturen op de voorgestelde keuzes die ze in de omgevingsvisie heeft opgenomen. Ook kan ze beter in beeld krijgen welke afweging ze wil maken tussen de verschillende aspecten van de leefomgeving in de gemeente. Relatie met andere beleidstrajecten De gemeente Kaag en Braassem is een gemeente waar de invloeden van buitenaf in belangrijke mate bepalend zijn voor de milieusituatie van de gemeente. Op het gebied van bijvoorbeeld milieuhinder, bereikbaarheid (zowel auto, fiets als OV), bodem en water of energieneutraliteit is de milieusituatie vooral afhankelijk van besluitvorming in andere bestuurlijke gremia. Zo besluit het Rijk over verbreding van de A4, hetgeen bepalend is voor de bereikbaarheid van de gemeente. Op vergelijkbare wijze besluit het Rijk ook over Schiphol, wat weer bepalend is voor de milieusituatie in de gemeente. Vanuit dat perspectief is het logisch dat de gemeente in de omgevingsvisie af en toe een wat ‘afwachtende’ positie inneemt.

6.2.

Conclusie: staat van de fysieke leefomgeving De plan-m.e.r.- beoordeling heeft als doel om het omgevingsbelang mee te wegen in de besluitvorming rondom de omgevingsvisie. Daarom is de huidige en referentiesituatie in beeld gebracht én is de omgevingsvisie beoordeeld op de impact op de leefomgeving. Zo is er gekeken naar de huidige staat rondom verkeer en mobiliteit in de gemeente Kaag en Braassem. De gemeente kent diverse verbindingen met het wegennetwerk voor auto's, met de A4 als belangrijke verbindingsader naar Amsterdam, Leiden en Den Haag. Deze strategische locatie zorgt voor een aanzienlijk gebruik van het auto-infrastructuurnetwerk door de bewoners. De gemeente volgt de algemene trend van OVgebruik in Zuid-Holland, waarbij sinds 2019 een afname van bus- en treinreizen wordt waargenomen. Hoewel de gemeente geen eigen treinstation heeft, doorkruisen verschillende buslijnen het gebied. Voor de cijfers voor het treingebruik wordt gekeken naar hoeveel inwoners naar een andere gemeente reizen om vervolgens daar met de trein verder te reizen. Bereikbaarheidsonderwerpen, zoals de veranderende mobiliteit van vergrijzende bevolking en thuiswerkpatronen, worden onderkend.

Binnen de duurzame mobiliteitsplannen is het faciliteren van laadpalen voor elektrische voertuigen van groot belang, aangezien de huidige dekkingsgraad achterblijft bij het landelijk gemiddelde en de verwachting is dat de vraag naar elektrische auto's zal toenemen. Milieukwesties variëren in de gemeente Kaag en Braassem. Hoewel de luchtkwaliteit binnen de grenswaarden blijft, overschrijdt deze de strengere WHO-normen, wat ook elders in Nederland het geval is. Verhoogde concentraties van stikstofdioxide (NO2) zijn het gevolg van het intensieve autoverkeer, maar deze zullen naar verwachting afnemen met de opkomst van duurzame vervoersvormen. Geluidshinder blijkt een significant

blad 96 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

milieuprobleem te zijn, met overlast door de nabijheid van Schiphol en het wegennetwerk. Gezien de voorspelde toename van geluidshinder, is anticiperen met passende maatregelen noodzakelijk. Lichtvervuiling, voornamelijk geassocieerd met glastuinbouw, kan met geschikte maatregelen, zoals lichtdichte materialen en beperkte verlichtingstijden, worden teruggedrongen. Het aantal veehouderijen en bijbehorende geuremissies zal naar verwachting dalen. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is een keerpunt voor omgevingsveiligheid in de gemeente. Nieuwe regels voor brand- en explosieaandachtsgebieden en de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen in buisleidingen zullen worden toegepast. Hoewel risico's op incidenten laag zijn, zijn passende voorzorgsmaatregelen van belang. Verkeersveiligheid heeft enkele uitdagingen; terwijl het aantal ongevallen afneemt, nemen de ernst en impact ervan toe. Een balans tussen positieve en negatieve ontwikkelingen in diverse milieudomeinen wordt opgemerkt. Een ander kernthema is gezondheidsbevordering. Positieve trends omvatten een stijgende perceptie van goede gezondheid en afname van tabaks-, alcohol- en drugsgebruik. Gezien de potentiële uitdagingen van vergrijzing en overgewicht, is er behoefte aan verbetering van de toegankelijkheid van voorzieningen.

Klimaatverandering brengt toenemende extremen met zich mee, wat kan leiden tot overstromingen en schade. Maatregelen voor waterbeheer en duurzaamheid zijn noodzakelijk. Natuurbehoud en biodiversiteit zijn prioriteiten met gevarieerde maatregelen, waaronder het herstellen van leefgebieden en bewustzijn. De bodemkwaliteit is overwegend gunstig, maar bodemdaling en vervuiling zijn aandachtspunten. Economische en werkgelegenheidstrends zijn positief, terwijl de landbouw duurzaamheidsuitdagingen kent. Energietransitie en circulaire economie zijn kernfocusgebieden, met groeiende inzet voor duurzaamheid en CO2 -reductie. De gemeente bevindt zich op een pad naar verbetering op milieu-, gezondheids- en economisch vlak, met aandacht voor duurzaamheid en levenskwaliteit voor haar inwoners. Concluderend is de staat van de leefomgeving van de gemeente Kaag en Braassem in de huidige en referentiesituatie relatief goed. De impact van het gebruik van de ruimte op het natuurlijk systeem is ook in de gemeente Kaag en Braassem voelbaar. Zoals bovenstaand vermeld spelen er specifieke uitdagingen in de gemeente, zoals de woningmarkt, het toerisme, de toekomst van de agrarische sector, bodemdaling en de landschappelijke waarden. Deze uitdagingen staan bij de gemeente op de radar.

Figuur 6-1: Overzichtsfiguur huidige en referentie situatie

blad 97 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

6.3.

Conclusie: kansen en risico’s omgevingsvisie De gemeente Kaag en Braassem heeft de omgevingsvisie opgesteld. Aan de hand van verschillende thema’s zet de gemeente de koers naar de toekomst uit. Zo is het thema mobiliteit en bereikbaarheid van groot belang in de omgevingsvisie van de gemeente Kaag en Braassem. De visie benadrukt het belang van het agenderen van lokale prioriteiten binnen deze bredere context, zoals autoverkeer, openbaar vervoer en langzaam verkeer. De visie erkent echter ook dat de gemeente beperkte controle heeft over sommige zaken, zoals de verkeersdoorstroming op de A4. Enkele aandachtspunten in de omgevingsvisie zijn onder andere het lage niveau van het elektrisch laadnetwerk, de druk op het openbaar vervoer, en de groei van wandelaars in de gemeente. De visie biedt aanknopingspunten voor het verbeteren van bereikbaarheid, voornamelijk via regionale en nationale initiatieven. De gemeente benadrukt haar betrokkenheid bij het verminderen van hinder door Schiphol, maar benoemt zorgen over de gezondheid van bewoners onder vliegroutes. De visie streeft naar verkeersveiligheid en het verminderen van verkeersslachtoffers. Er wordt ingezet op bewustwording en educatie, hoewel de visie geen direct meetbaar resultaat voorspelt. Hoogwaterveiligheid wordt kort aangestipt, terwijl omgevingsveiligheid een beperkter aandachtsgebied is.

Andere belangrijke thema’s in de omgevingsvisie zijn biodiversiteit en klimaatadaptatie. Hoewel de gemeente zich richt op het behoud van biodiversiteit, moeten maatregelen nog nader gespecificeerd worden. Hetzelfde geldt voor klimaatadaptatie, waarbij directe maatregelen voor bijvoorbeeld hittestress en wateroverlast beperkt zijn benoemd. Woningbouw en voorzieningen zijn andere prominente doelstellingen. De gemeente wil de bouwproductie vergroten, meer betaalbare woningen realiseren, en innovatieve oplossingen stimuleren. Leefbaarheid en vestigingsklimaat zijn belangrijk, waarbij aandacht wordt besteed aan lucht- en bodemkwaliteit, geluidshinder en groenvoorzieningen. Het energie- en grondstoffenbeleid is in lijn met regionale strategieën en benoemt doelen voor energiegebruik, duurzame energieopwekking en grondstoffengebruik. Verdere concretisering en afstemming zijn echter vereist. Bovenstaande doelen die de gemeente stelt, vormen een stip aan de horizon waar de gemeente naartoe kan sturen. Door een concretisering van de doelen kan het pad naar de toekomst gemaakt worden. Ook kan zo duidelijk gemaakt worden welke afwegingen de gemeente wil maken voor het behalen van haar doelen. Vanuit milieuperspectief is de meest voorname aanbeveling om meer inzicht te bieden in de wijze waarop de gemeente haar ambities wil behalen.

In beginsel zijn de ambities namelijk zeer positief, en vanuit kansenperspectief werkt dat dan positief door in de beoordeling. Binnen de bandbreedte van de omgevingsvisie is het soms echter ook voorstelbaar dat beoordelingsaspecten kunnen verslechteren. Dit is vooralsnog geen reden om negatiever te scoren: van belang is om in het omgevingsplan en eventuele omgevingsprogramma’s werk te maken van het (sectoraal) concretiseren van de beleidsambities.

Figuur 6-2: Referentiesituatie en effecten omgevingsvisie

blad 98 van 100

datum 10 augustus 2023 projectnummer 0482767.100 betreft Plan-m.e.r.-beoordeling Kaag en Braassem

Voor het vervolgproces voor het opstellen van de omgevingsvisie kunnen diverse stappen gezet worden. Hierbij kan gedacht worden aan: Een omgevingsvisie wordt niet opgesteld zonder context. In de gemeente Kaag en Braassem bestaan diverse beleidsstukken met ambities, die ook meegenomen zijn in de beoordeling van de referentiesituatie. Belangrijk is om ook actie te (blijven) ondernemen om deze ambities te behalen. Veranker de omgevingsvisie in bestaand beleid en concretiseer de keuzes die gemaakt worden in de omgevingsvisie. Door het concretiseren van de keuzes die gemaakt zijn, wordt het mogelijk om te monitoren of doelen uit de omgevingsvisie behaald worden. Voor een aantal opgaven is de gemeente Kaag en Braassem afhankelijk van regionaal, provinciaal en/of nationaal beleid. Het is daarom van belang om als gemeente de samenwerking te zoeken met andere bestuurlijke niveaus, maar ook met andere actoren (zoals agrariërs en kennisinstellingen) om de ambities te verwezenlijken. Al met al vormt de omgevingsvisie van de gemeente Kaag en Braassem een goede basis voor de verdere ontwikkeling van de gemeente. De visie speelt in op de uitdagingen die er in de huidige situatie bestaan. De analyse van de milieueffecten vormt samen met bovenstaande aanbevelingen en aandachtspunten uit de planm.e.r.-beoordeling een goede basis om de leefomgeving van de gemeente een stukje mooier te maken.

blad 99 van 100

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Monitorweg 29 1322 BK Almere Postbus 10044 1301 AA Almere T. +31 6 10 88 63 24 E. Carlien.vanDam@AnteaGroup.nl

Copyright © 2023 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct een melding te maken bij security@antegroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

www.anteagroup.nl