Toekomstperspectief 2040

•

•

Versnellen tram (in 20 min naar CS)

•

Slim bouwen: meer fiets- en OV-gebruik

•

Verleggen N210, tram 2.0

•

Snelfietsverbindingen Nieuwegein-Utrecht/Vianen

Het Wiel met Spaken in de Grote U - Utrecht Nabij (2020)

De positie van IJsselstein in de regio Utrecht - bRON?

BRON?

25

Huidige situatie • Beperkte overlast geluid, lucht • IJsselveld veel, Zenderpark weinig groen • Minder beweging, meer overgewicht

Gezondheid & leefbaarheid Huidige situatie Ondanks haar ligging in het dichtbevolkte kerngebied van de Metropoolregio Utrecht kent IJsselstein een relatief gezonde en schone leefomgeving. Metingen van geluid en stof zijn relatief laag. Het beeld van ervaren geluidsoverlast en herkomstbronnen komt overeen met het regionaal gemiddelde. Vooral de wijken uit de jaren ‘70, ‘80 en begin jaren ‘90 hebben veel groenstructuren in de wijk, met wandel- en fietspaden die de stad uit leiden; in de vroegnaoorlogse wijken en de wijken uit de Vinexperiode zijn woningen dichter op elkaar gebouwd, met minder openbaar groen en kleinere tuinen. Hier is de kans op hittestress hoger waarmee tijdens warme zomers woningen minder snel afkoelen en het overdag moeilijker is om koelte te zoeken in de schaduw. De IJsselsteinse jeugd doet bovengemiddeld aan sport. Voor 65-plussers geldt juist het omgekeerde: van hen doet 31% wekelijks aan sport ten opzichte van 38% regiobreed. Het grootse deel van de jongeren is aangesloten bij een sportvereniging, maar bij volwassenen en senioren is dit aanzienlijk minder. Wat betreft overgewicht komt dit voor alle leeftijdsgroepen vaker voor: de 19-65 jarigen springen er uit met 51% ten opzichte van 44% regiobreed.

Ontwikkelingen • Groene en gezonde omgeving die uitnodigt tot bewegen

SCHONE LEEFOMGEVING SCHONE LEEFOMGEVING Grote Grote delen delen vanvan de Lopikerwaard de Lopikerwaard kennen kennen eeneen bijzonder bijzonder gunstige gunstige en schone en schone leefomgeving. leefomgeving. Dit,Dit, direct direct naast naast Utrecht Utrecht en midden en midden in de in Randstad, de Randstad, versterkt versterkt de de bijzondere bijzondere positie positie vanvan hethet gebied gebied en biedt en biedt kansen kansen omom deze deze gezonde gezonde leefomgeving leefomgeving BRON? beter beter te benutten. te benutten.

Geluidshinder Geluidshinder

Concentratie Concentratie roet roet

Ontwikkelingen en opgaven Een gezonde en groene omgeving die uitnodigt om te bewegen en sporten draagt bij aan de gezondheid en welzijn van bewoners. De trend van vergrijzing, gekoppeld aan de hervormingen en decentralisaties in de zorg, gericht op langer thuis wonen en zelfstandig Ijsselstein Ijsselstein wonen van diverse doelgroepen, maken een toegankelijke en Lopik Lopik gezonde leefomgeving steeds belangrijker. Montfoort Montfoort

Oudewater Oudewater Woerden Woerden

Stiltegebied Stiltegebied

>75 dB>75 dB

>1.5 µg>1.5 EC/m³ µg EC/m³

Ijsselstein Ijsselstein Lopik Lopik

45 - 50 45dB - 50 dB

Montfoort Montfoort Oudewater Oudewater

<0.4 µg <0.4 EC/m³ µg EC/m³

Woerden Woerden

26

Schone leefomgeving, Omgevingsagenda Lopikerwaard (2020)

Schone leefomgeving, Omgevingsagenda Lopikerwaard (2020) Bron: Bron: RIVM RIVM

Bron: Bron: RIVM RIVM

Huidige situatie

Landschap Huidige situatie Op de oeverwal van de IJssel en aan de Lopikerwaard: IJsselstein heeft een rijk (cultuur)landschap, met zandige oeverwallen aan de Hollandsche IJssel, klei- en veengronden in de Lopikerwaad met een karakteristieke polderstructuur en tot slot de open uiterwaarden van de Lek met zicht op de rivier. Samen maakt dit het landschap tot een oer-Hollands landschap en het best gewaardeerde landschap van het Groene Hart. Enkele onderdelen van het buitengebied vallen onder het NatuurNetwerkNederland, gelegen langs waterstructuren en linten. Kleinschalige fruitteelt, veeteelt en recreatie zijn de belangrijkste economische dragers van het landschap, die ook bijdragen aan ecologische waarden. De biodiversiteit staat onder druk: vooral in het open grasland is de populatie aan boerenlandvogels in de afgelopen jaren sterk teruggelopen, als gevolg van schaalvergroting en rationalisering van de landbouw.

•

Oeverwallen en ontginningslandschap

•

Best gewaardeerde deel Groene Hart

•

NNN, fruit- en veeteelt, recreatie

•

Biodiversiteit staat onder druk

Ontwikkelingen •

Landbouwtransitie = kans tegengaan bodemdaling, verdroging en stikstof

•

Ontwikkeling Hollandse IJsselscheg/ Kromme IJsselpark

BRON?

Ontwikkelingen en opgaven Hollandsche IJsselscheg: ontwikkeling en verbinding van het Kromme IJsselpark met het park Oudgein in Nieuwegein, Nedereindseplas en Hollandsche IJsselgebied boven IJsselstein. Met de groei van de regio in bewoners en bedrijvigheid groeit het groen mee: rivieren en waterwegen zijn daarbij de belangrijkste natuurlijke ruimtelijke dragers die mooi aansluiten op de nabijgelegen grotere landschappen.

Hoogst gewaardeerde landschap van het Groene Hart, Omgevingsagenda Lopikerwaard (2020)

Hoogst gewaardeerde landschap van het Groene Hart, Omgevingsagenda Lopikerwaard (2020)

27

Huidige situatie

Bodem & water

28

Kleigrond

•

Veel monotoon agrarisch oppervlak

•

Hoog risico op verdroging

•

Grotere piekafvoer watergangen

Ontwikkelingen

Huidige situatie Buiten de zandige oeverwallen van de Hollandsche IJssel bestaat het landschap van de gemeente IJsselstein voornamelijk uit agrarisch areaal op kleigrond. Deze bodem heeft een hoog risico op verdroging, wat gevolgen heeft voor de teelt. Tegelijkertijd is er sprake van een grotere piekafvoer bij de watergangen. Er is een mis-match tussen de momenten waarop water tekort is en de momenten waarop het (overvloedig) voor handen is. Ontwikkelingen en opgaven Deze mis-match zal in de komende decennia alleen maar groeien. Naar verwachting krijgen we steeds vaker te maken met extreem weer: piekbuien, hitte en droogte. Dit heeft ook gevolgend voor de waterkwaliteit en de waterveiligheid. En het is niet alleen een bedreiging voor het buitengebied maar ook voor het bebouwd gebied, waar de kans op wateroverlast zal toenemen. Er zal zowel meer capaciteit moeten worden gecreëerd om water (tijdelijk) vast te houden als water door te voeren. Hierbij is het gelijktijdig tegengaan van de verdere verdroging van de landbouwgrond een grote opgave. Een onderzoek naar eventuele verhoging van het grondwaterpeil zou hierbij een optie zijn. Sowieso speelt de behoefte aan een algehele transitie in de landbouw, ook in het kader van de stikstofaanpak. Het omschakelen naar andere manieren van boeren, zoals natuurinclusieve landbouw, kan bijdragen aan herstel van de biodiversiteit.

Door een landschap te maken met een veel grotere soortenrijkdom wordt de robuustheid van het landschap groter en dus beter bestand tegen extreme weersomstandigheden. Daarnaast biedt deze omschakeling kansen voor recreatie en toerisme.

•

•

Water vasthouden + vergroten capaciteit waterdoorvoer

Landbouw in de Lopikerwaard - Omgevingsagenda Lopikerwaard (2020)

Klimaatadaptatie in de Lopikerwaard - Omgevingsagenda Lopikerwaard (2020)

BRON?

•

VAB: biologisch boeren/andere functies

•

Verhoging grondwaterpeil?

Huidige situatie •

Erfgoed & recreatie Huidige situatie IJsselstein heeft een rijke cultuurhistorie. Het is een oude vestingstad waarvan het centrum de status heeft van historisch stadsgezicht. Het heeft 69 rijksmonumenten, waarvan de meeste in het centrum zijn gelegen, een aantal monumentale boerderijen langs de linten en natuurlijk de zendmast Gerbrandytoren. Er zijn veel culturele evenementen en voorzieningen zoals het stadsmuseum en het IJsselFestein. Ondernemers, verenigingen en inwoners van IJsselstein zijn zeer actief, er is een groot netwerk aan vrijwilligers. Er worden veel evenementen en activiteiten, klein en groot, georganiseerd. Deze dragen in belangrijke mate bij aan de aantrekkelijkheid en vitaliteit van de stad. Ook het omliggende landschap biedt een enorme recreatieve waarde, met fiets- wandel- en vaarroutes langs de Hollandse IJssel en de Lek.

Monumentale vestingstad (69 rijksmonumenten)

•

Veel culturele voorzieningen

•

Actieve organisatie van evenementen

Ontwikkelingen •

Behoud en versterking historisch karakter van stad en landschap (linten)

•

Meer toeristische aantrekkingskracht

Monumenten in IJsselstein

Ontwikkelingen en opgaven Deze kwaliteiten zijn enorm bepalend voor het karakter van IJsselstein en de nadruk ligt dan ook voornamelijk op het behoud en de versterking daarvan. Hierbij ligt er de ambitie om in te zetten op toerisme; IJsselstein als historische trekpleister met het Groene Hart om de hoek. Sterke groenstructuren zijn hierbij van belang, zo wordt in de visie 2040 van de MRU ten zuiden van de stad een enorme uitbreiding van Park Oudegein voorgesteld richting de Lek, en ten noorden een versteviging van de Hollandse IJssel.

Natuur en recreatie in de Lopikerwaard - Omgevingsagenda Lopikerwaard (2020)

Mogelijke groenstructuur van de MRU in 2040 - Utrecht Nabij (2020)

29

B

Resultaten Enquête

In de maand januari van 2022 is een enquête uitgezet richting de inwoners van IJsselstein met een aantal vragen rondom de vijf verschillende thema’s zoals hiervoor in hoofdstukken opgebouwd: - DNA en Identiteit - Wonen en leven - Voorzieningen - Ondernemen, scholing en profilering - Duurzamheid en Mobiliteit In totaal hebben 588 personen de vragenlijst ingevuld, waarvan er 79 aan hebben gegeven ondernemer te zijn in IJsselstein. Dit is een uitstekende bijdrage die binnen de statistiek als representatief kan worden gerekend. In deze bijlage volgt een uitdraai van de rechte tellingen van de resultaten van deze enquête. Er blijft echter natuurlijk altijd een groep ondervertegenwoordigd. Zo is het overgrote deel van de respondenten eigenaar van een koopwoning.

Uitkomsten enquête Toekomstperspectief IJsselstein 2040 22 februari 2022 Algemeen Periode enquête: Aantal respondenten:

4 januari - 24 januari 2022 588

Nb. omdat het niet verplicht was alle vragen te beantwoorden, kunnen totalen per vraag afwijken van het totaal aantal respondenten. Wijken (Ik woon in…)

Centrum

aantal

%

101

17%

Noord

149

25%

Zuid

156

27%

West

148

25%

Buitengebied

22

4%

Overig (open antwoord)

12

2%

Totaal

587

100%

Leeftijd

0-18 jaar

30

aantal

%

1

0%

18-24 jaar

9

2%

25-34 jaar

41

7%

35-64 jaar

227

39%

55-64 jaar

145

25%

65-74 jaar

132

22%

75 jaar of ouder

32

5%

Totaal

587

100%

Ik voel mij in de eerste plaats:

Woning (Ik woon in een…)

aantal

%

IJsselsteiner

424

73%

Inwoner van de Lopikerwaard/het Groene Hart

20

3%

4%

501

86%

94

16%

582

100%

Inwoner van (de regio) Utrecht

aantal

%

Sociale huurwoning

55

9%

Particuliere huurwoning

26

Koopwoning Totaal

Anders

48

8%

Totaal

586

100%

In hoeverre vindt u de volgende eigenschappen bepalend voor het karakter van IJsselstein?

Woning (Ik woon in een…) aantal

%

Rij/hoekwoning

379

65%

Appartement

79

13%

Vrijstaande woning

73

12%

2 onder 1 kap

37

6%

Anders

19

3%

Totaal

503

100%

Hoe lang woont u al in IJsselstein?

waarde/ kenmerk

zeer weinig bepalend bepalend neutraal bepalend

niet een bepalend antwoord

totaal

Woonwijken

9%

38%

28%

15%

7%

4%

100%

Historische binnenstad

78%

17%

2%

1%

1%

2%

100%

Het omliggende landschap

39%

44%

11%

3%

1%

2%

100%

Centrale ligging in het land

35%

47%

10%

4%

2%

3%

100%

Goede ontsluiting via de weg

24%

42%

20%

8%

3%

2%

100%

aantal

%

Omgang met elkaar

24%

41%

25%

6%

2%

3%

100%

0-5 jaar

24

4%

5-10 jaar

39

7%

Het verenigingsleven

24%

41%

25%

6%

2%

3%

100%

10-40 jaar

336

58%

De Gerbrandytoren

19%

38%

29%

8%

3%

3%

100%

langer dan 40 jaar

95

16%

ik woon al mijn hele leven in IJsselstein

92

16%

Totaal

586

100%

31

IJsselstein is voor mij vooral een

IJsselstein heeft op dit moment voldoende aantrekkelijke woningen voor mij

aantal

%

Stad

323

55%

Dorp

188

32%

Mee oneens

169

29%

Overig

75

13%

Neutraal

141

24%

Totaal

586

100%

Mee eens

93

16%

Zeer mee oneens

Ik voel mij naast mijn eigen gemeente het meeste verbonden met aantal

%

De stad Utrecht

212

36%

De Lopikerwaard (Het Groene Hart)

191

33%

Nieuwegein

92

16%

Overig

87

15%

Totaal

582

100%

32

23%

46

8%

Totaal

586

100%

IJsselstein heeft op dit moment voldoende aantrekkelijke wijken voor mij aantal

%

30

5%

Mee oneens

101

17%

Neutraal

197

34%

Mee eens

215

37%

Zeer mee eens

45

8%

Totaal

588

100%

Wanneer er nieuwe woningen gebouwd worden in IJsselstein dan dienen die vooral binnen de bestaande stadswijken te worden gebouwd.

gemiddeld cijfer De kwaliteit van de woningen

%

137

Zeer mee eens

Zeer mee oneens

In hoeverre waardeert u de volgende aspecten van het wonen in IJsselstein? (cijfer 1 t/m 10)

aantal

aantal

%

6,8

Zeer mee oneens

82

14%

De kwaliteit van de woonomgeving

6,8

Mee oneens

116

20%

De maatschappelijke voorzieningen (zwembad, bibliotheek, cultuur, …)

6,9

Neutraal

157

27%

De winkelvoorzieningen

7,0

De saamhorigheid

6,6

De bereikbaarheid per auto

6,8

De bereikbaarheid per openbaar vervoer

6,6

Mee eens

122

21%

Zeer mee eens

110

19%

Totaal

587

100%

Wanneer er nieuwe woningen gebouwd worden in IJsselstein dan dienen die aan de rand van de stad en/of in het buitengebied te worden gebouwd

IJsselstein is groot genoeg. De gemeente moet terughoudend zijn met het bouwen van nieuwe woningen.

aantal

%

Zeer mee oneens

91

16%

Zeer mee oneens

151

26%

Mee oneens

75

13%

Mee oneens

152

26%

aantal

%

Neutraal

145

25%

Neutraal

128

22%

Mee eens

166

29%

Mee eens

79

13%

Zeer mee eens

105

18%

Zeer mee eens

78

13%

Totaal

582

100%

Totaal

588

100%

Wanneer er nieuwe woningen gebouwd worden in IJsselstein, dan mogen die ook gebouwd worden voor huishoudens van andere gemeenten in de regio aantal

%

Zeer mee oneens

151

26%

Mee oneens

146

25%

Neutraal

170

29%

Mee eens

85

14%

Zeer mee eens

36

6%

Totaal

588

100%

Wanneer er nieuwe woningen gebouwd worden in IJsselstein, dan mag dat op sommige plekken best wat hoger de lucht in (appartementen in hogere bebouwing). aantal

De gemeente moet samenwerken met andere gemeenten zoals Lopik, Nieuwegein, Woerden en Utrecht als het gaat om het aanwijzen van nieuwe plekken voor woningbouw. aantal

%

56

10%

Mee oneens

62

11%

Neutraal

126

21%

Zeer mee oneens

Mee eens

163

28%

Zeer mee eens

180

31%

Totaal

587

100%

Ik vind dat we op dit moment in IJsselstein… zeer mee mee oneens oneens

%

Zeer mee oneens

110

19%

Mee oneens

114

19%

Neutraal

128

22%

Mee eens

170

29%

Zeer mee eens

66

11%

Totaal

588

100%

neutraal eens 30%

52%

zeer mee eens

Een goede openbare ruimte hebben.

4%

11%

4%

Goede onderwijsvoorzieningen hebben.

1%

3%

26%

60%

10%

Goede sportvoorzieningen hebben.

1%

2%

16%

66%

14%

Goede zorg- en welzijnsvoorzieningen hebben.

1%

6%

31%

55%

7%

Goede culturele voorzieningen hebben.

2%

5%

27%

56%

10%

33

Relatie met de regio

Mijn bedrijf is actief in de… IJsselstein Utrecht

Nieuwegein

Montfoort/ Lopik Vianen

Elders

Ik werk (betaald/vrijwillig) / ga naar school in

35%

20%

10%

2%

1%

32%

Ik heb vooral sociale contacten in

67%

5%

4%

2%

1%

21%

Voor mijn niet-dagelijkse boodschappen ga ik naar

55%

16%

23%

0%

0%

6%

Sporten doe ik in

80%

3%

7%

1%

1%

8%

Naast de voorzieningen in IJsselstein maak ik ook gebruik van maatschappelijke voorzieningen (sportvoorziening, zwembad, bibliotheek, theater/cultuur) in Nooit

Regelmatig Vaak

86%

11%

2%

1%

0%

Nieuwegein

31%

47%

16%

5%

1%

Utrecht

30%

49%

17%

5%

1%

Vianen

87%

9%

2%

1%

0%

aantal

%

Ja

79

14%

Nee

506

86%

Totaal

585

100%

%

49

62%

Nijverheid/Industrie

4

5%

Detailhandel

5

6%

Horeca

2

3%

Agrarische sector

1

1%

Anders

18

23%

Totaal

79

100%

Altijd

Montfoort/Lopik

Bent u ondernemer?

34

Soms

aantal Dienstensector (ICT, advies financieel/maatschappelijk)

Ondernemen: stellingen zeer mee mee oneens oneens

neutraal

mee eens

zeer mee eens

totaal

IJsselstein is een fijne gemeente om te ondernemen.

3%

10%

44%

38%

3%

100%

Ik heb als bedrijf een sterke binding met IJsselstein.

23%

26%

30%

14%

7%

100%

De gemeente voorziet in een goede dienstverlening aan bedrijven

10%

15%

69%

5%

1%

100%

De gemeente zorgt voor voldoende vestigingslocaties voor nieuwe/uitbreidende bedrijven

12%

9%

69%

8%

2%

100%

Stellingen profilering. IJsselstein zou meer op de kaart gezet moeten worden als WOONstad. Zeer mee oneens

19

3%

Mee oneens

69

12%

Neutraal

229

40%

Mee eens

212

37%

Zeer mee eens

45

8%

Totaal

574

100%

IJsselstein zou meer op de kaart gezet moeten worden als WERKstad. Zeer mee oneens

16

3%

Mee oneens

63

11%

Neutraal

275

48%

Mee eens

183

32%

Zeer mee eens

31

5%

Totaal

568

100%

IJsselstein zou meer op de kaart gezet moeten worden als TOERISTISCHE BESTEMMING. Zeer mee oneens

11

2%

Mee oneens

31

5%

Neutraal

133

23%

Mee eens

286

50%

Zeer mee eens

112

20%

Totaal

573

100%

Stellingen mobiliteit. Zeer mee oneens

Mee oneens

Zeer mee eens

Neutraal Eens

Geen antwoord Totaal

Er zijn voldoende goede fietspaden binnen de gemeente

5%

15%

20%

49%

11%

1%

100%

De fietsverbindingen met omliggende gemeenten zijn goed

3%

11%

22%

51%

11%

2%

100%

De OV-verbindingen met omliggende gemeenten zijn goed.

6%

17%

25%

43%

9%

0%

100%

De gemeente moet inzetten op een snellere tramverbinding met Utrecht (Centraal Station)

5%

8%

23%

30%

33%

1%

100%

De gemeente moet inzetten op meer tramhaltes zodat bestaande en nieuwe wijken goed zijn verbonden met het openbaar vervoer.

14%

24%

34%

19%

9%

0%

100%

De gemeente moet inzetten op busverbindingen met andere gemeenten in de regio zoals Lopik, Woerden en Vianen.

5%

8%

42%

29%

15%

1%

100%

35

Stellingen Duurzaamheid. Zeer mee Mee oneens oneens Het verduurzamen van mijn woning is mijn eigen verantwoordelijkheid / van de verhuurder. Het verduurzamen van mijn woning is de verantwoordelijkheid van de gemeente. De gemeente moet investeren in windmolens of zonnevelden en de opbrengst daarvan delen met de samenleving. De gemeente moet volop inzetten op duurzame mobiliteit (electrische auto's, openbaar vervoer, fietsen).

Neutraal Eens

Welke van de volgende thema's verdient wat u betreft prioriteit binnen de gemeente IJsselstein? Kies er MAXIMAAL DRIE. Thema Woningbouw

3%

10%

13%

16%

29%

19%

32%

18%

8%

21%

8%

22%

Binnen IJsselstein maak ik het liefst gebruik van…

36

Zeer mee Geen eens antwoord Totaal

De fiets

421

72%

De auto

67

11%

De tram

5

1%

De bus

0

0%

Te voet

85

14%

Overig

10

2%

Totaal

588

100%

50%

23%

31%

39%

20%

3%

10%

21%

0%

0%

1%

0%

100%

100%

100%

100%

aantal

%

305

17%

Instandhouden/kwaliteit maatschappelijke voorzieningen

209

12%

Landschap en natuur

208

12%

Veiligheid

204

11%

Openbare ruimte

141

8%

Bereikbaarheid

138

8%

Energietransitie

134

7%

Toerisme, horeca en recreatie

134

7%

Erfgoed en Cultuurhistorie

132

7%

Ondersteuning sociaal kwetsbaren

93

5%

Werkgelegenheid/Ondernemerschap

63

4%

Overig

28

2%

Totaal

1789

100%

Figuur: prioritering thema’s.

Open vragen: weergave meest gegeven antwoorden.

Wat is uw droom voor IJsselstein? Wat ziet u voor zich as u denkt aan IJsselstein in 2040?

Waar bent u het meest trots op binnen de gemeente IJsselstein? aantal

%

Authentieke, gezellige en historische Binnenstad

201

25%

Gezelligheid

62

8%

aantal

%

Het groene hart/karakter blijft behouden en wordt versterkt (kwalitatief hoogwaardig groen, ruime opzet en behoud parken)

128

11%

Voldoende betaalbare (sociale huur)woningen en appartementen in een divers aanbod, voor IJsselsteiners.

123

11%

Levendige en bruisende stad met horeca, cultuur (theater, en de oude stadselementen, evenementen en de vrijdagmarkt)

104

9%

66

6%

De voorzieningen (winkels/horeca/theater/bioscoop, etc.)

36

5%

Grote hoeveelheid evenementen en activiteiten

30

4%

De groene omgeving

29

4%

De grootste kerstboom

29

4%

Dat de kleinschaligheid en het dorpse behouden blijft, dus dat het niet te veel uitbreidt (ook qua inwoners)

(de mentaliteit van) De inwoners

23

3%

Duurzaam (gasloos en energieneutraal, nieuwe warmtebronnen

54

5%

Het compacte centrum

23

3%

Veilig

45

4%

Hoog sociaal karakter, behoud saamhorigheid en steun voor ouderen en mensen in lagere sociaal economische status

43

4%

Het dorpse karakter

23

3%

Het stadje

21

3%

Het verenigingsleven

19

2%

Weet ik niet

19

2%

De sfeer

18

2%

De Gerbrandytoren

18

2%

Onderlinge saamhorigheid

17

2%

(zichtbaarheid van) De IJsselsteinse Historie

15

2%

De gemeenschapszin

14

2%

Dat IJsselstein van de IJsselsteiners blijft (Eigen identiteit en karakter behouden blijft)

35

3%

Een goed en divers aanbod (sociale) faciliteiten/voorzieningen

37

3%

Royale ouderen appartementen (woningen) met goede voorzieningen of voorzieningen op loopafstand

35

3%

Leefbaar IJsselstein voor alle generaties

31

3%

Dat de gezelligheid blijft / terugkomt

31

3%

Fijn wonen in een kwalitatief hoge woonomgeving

31

3%

Goede ontsluiting / mobiliteitsnetwerk zowel voor de auto als het OV

32

3%

Balans tussen oude historische elementen, nieuwbouw en groen.

25

2%

Sfeervol en gemoedelijk

21

2%

Zelfstandige stad/gemeente, niet laten insluiten door omliggende gemeenten

20

2%

Goede wandel-, en fietsinfrastructuur

20

2%

37

C

Resultaten Swipocratie

Naast de enquête is er ook een Swipocratie uitgezet, die zich specifiek richtte op jongeren. Deze doelgroep is meestal ondervertegenwoordigd in de participatie en de Swipocratie speelt daar slim op in door zich te presenteren als een soort Tinder; er kan gereageerd worden op korte stellingen met eens/oneens of er dient een keuze te worden gemaakt tussen twee gegevens. Bij elke vraag staat een afbeelding en je antwoordt door simpelweg naar links of naar rechts te swipen. Zo presenteert Swipocratie de vragen op een aantrekkelijke en eenvoudige manier waardoor de drempel om ze te beantwoorden een stuk lager wordt. Dat heeft zich ook in IJsselstein bewezen, de Swipocratie heeft met 551 deelnemers bijna net zoveel reacties gerkregen als de enquête waardoor de stem van de jongeren nu zeer goed vertegenwoordigd is binnen de totale opbrengst. Hiernaast staat een overzicht van de resultaten.

38

D

Uitkomsten Dag van IJsselstein

Maandag 31 januari organiseerden we de Dag van IJsselstein. Wegens Corona heeft deze digitaal plaatsgevonden. Er waren zo’n 60 aanmeldingen die zijn verdeeld in twee sessies, om 16:00 uur en om 19:00 uur. Elke sessie werd ingeleid met een korte toelichting over het proces van het Toekomstperspectief en een Mentimeter, waarbij de deelnemers konden invullen waar de stelling “IJsselstein moet IJsselstein blijven” (opgeschreven door een deelnemer van de digitale enquête) wat hen betreft voor staat. De respons staat in de afbeeldingen hiernaast. Daarna werd in drie deelgroepen uiteen gegaan om in break-outrooms in kleiner gezelschap met elkaar in gesprek te gaan over de vijf thema’s aan de hand van stellingen. De uitspraken zijn, zichtbaar voor de deelnemers, door de gespreksleiders bijgehouden op een algemene Mural. Een uitdraai hiervan staat op de volgende bladzijde.

39

Zenderpark heeft het karakter niet wezenlijk veranderd/. mensen willen wonen, wijken doen geen afbreuk aan bijvoorbeeld binnenstad

5 duimen naar beneden, 1 omhoog

vergelijking Achterveld/ Zenderpark: zorgen voor voorzieningen, aandacht voor sociale structuur. Ook: openbare ruimte en ruimtelijke opzet

5 duimen naar beneden, 1 omhoog, 2 neutraal.

Laatste jaren lichte krimp inwoners. Lichte groei zou mogelijk moeten zijn. Elk jaar 500 mensen erbij zou best moeten kunnen.

Sfeervol blijven is belangrijk. Plannen voor achter de Paardenlaan voor moderne wijk met hub. Dat past niet bij oude kern, en geeft enkel verschuiving verkeersproblemen.

Wijken erbij zou moeten kunnen, je hebt bijna geen keuze. Maar moeten wel overwogen keuzes zijn. Maar sfeer en karakter moet wel in deze wijken terecht kunnen. Niet hypermodern, maar gezellige bouwstijl, zoals Oranje Nassaukades.

Nieuwbouwwijken liggen als schil om binnenstad heen. Groei zou moeten kunnen.

Oranje Nassaukades goed voorbeeld, maar plannen bij Paardenveld lijken best oke. We hebben weinig ruimte dus af en toe de hoogte in moet kunnen.

Vroeger is snelle wijk gebouwd toen Utrecht uit voegen barstte. Charme Zenderpark is laagbouw, mix met sociale huur. Ook veel kinderen; die willen op termijn ook hier wonen. Moeten woningen beschikbaar voor komen. Hoogbouw niet altijd oplossing.

2x oneens 1x eens

4 oneens, 2 eens

Onder de juiste voorwaarden moet het kunnen... geen hoogbouw aan de randen van IJsselstein

"maak geen groot Utrecht tot Amsterdam, met 1 weiland ertussen"

onze kinderen moeten ook ergens wonen VS mijn kinderen besluiten wellicht wel ergens anders te gaan wonen

daarnaast ook andere mogelijke bouwlocaties in de regio

Zenderpark is de redding geweest voor het voorzieningenniveau (gezinnen)

Gedifferentieerde en beperkte groei moet kunnen, maar geen grote wijken.

Woningbouw mag niet ten koste gaan van groen. Dat kan ook een argument zijn om juist aan de randen van de stad te bouwen (in plaats van verdichten)

Er zijn plekken in IJsselstein waar bouwen mogelijk is zonder verlies van groen.

Kijk niet alleen naar woningen, maar ook voorzieningen en bedrijvigheid/ werkgelegenheid (vitaliteit stad)

IJsselstein moet een zelfstandige en vitale stad blijven (draagvlak voorzieningen bij vergrijzing onder druk). Hiervoor is nieuwbouw nodig.

nieuwe wijk bouwen is wel het 'hoe', laatste oplossing/redmiddel voor voorzieningen

4 omhoog, 1 neutraal, 1 omlaag

'Stadse' zoek ik in Utrecht. Dorpse kenmerken belangrijk: zit in wijze van samenwonen maar ook in type woningen.

Voor IJsselstein van belang dat opbouw verschillende leeftijden op peil blijft. Huishoudensverdunning vindt plaats: meer woningen nodig.

Probleem in doorstroom, bijbouwen biedt niet altijd oplossing. Qua voorzieningen hoeft IJss. zich niet op te trekken aan Utrecht. Hou het klein, ons kent ons is heel belangrijk.

creatiever omgaan met woningvoorraad: jongeren en ouderen samen wonen

IJsselstein kan woningprobleem niet oplossen. Mensen moeten op juiste plek wonen: doorstroming! Faciliteren; nu geen prikkel. Duidelijke keuzes maken.

6x eens

ouderen wonen groot, weten niet waar naartoe te verhuizen

jongeren kunnen geen huisvesting vinden

woningcorporatie: bouwen voor doorstroming

Te weinig goed aanbod voor hh met minder budget

Denk erom: voldoende ruimte ook bij seniorenwoningen / meergeneratiewoningen (binnenruimte en buitenruimte)

vooral duimen omhoog.

creatiever omgaan met bestaande woningvoorraad

beschikbaarheid en betaalbaarheid: nieuwe woningen zijn duur (voor ouderen: in vergelijking met huidige woonlasten)

jongeren trekken weg bij ontbrekend aanbod

hele woningmarkt zit op slot

Bouwen voor doorstroming > aanbod voor empty nesters/ senioren

Gemeenschappelijke / colletieve voorzieningen (op buurt/wijk niveau)

Doorstroming groot probleem: nieuwbouw veel te hoog segment. Meer sociale woningbouw, betaalbaar. Komt doorstroming vanzelf op gang.

splitsen

Seniorenwoningen met (groot) balkon ontbreken.

6 duim omhoog, 1 neutraal

Bewuste keuzes maken waar je infrastructuur voor auto's goed regelt en waar je via ov goed van ene plek naar andere plek kunt komen. Wijk waar veel ouderen wonen vraagt andere keuzes dan wijk waar veel jongeren en gezinnen wonen. Bij wijk Ewoud is het belangrijk dat mensen met auto opgehaald kunnen worden.

student, reist elke dag met ov. Kan veel beter. Tram gaat steeds beter, maar bus kan veel beter. Ook naar andere locaties in regio.

Vooral beschikbaarheid ov loopt achter. Dat helpt niet om mensen uit auto te krijgen. Denk aan ov naar Woerden, Houten. Tramverbiding met Utrecht en zknhuis NWG is goed. Maar wandelen in Houten lukt niet.

Fiets en ebike: kan nog beter. Met name fietscomfort. Utrecht is 15 km, maar ook Woerden of Vianen kan prima op de fiets.

Grosso modo: gebruik van de auto beperken. Zoveel mogelijk ov en fiets.

3 eens, 1 oneens

Verbinding OV Vianen, Woerden (zuidkant/ Lopikerwaard) kan veel beter

Collectief vervoer / slimme mobiliteit

Elektrische fietsen / speedpedalec biedt kansen

Bus 295 is goede verbinder met de regio

2 eens, 1 oneens

4 eens, 2 oneens

Groei is belangrijk voor zelfstandig bestaan IJsselstein; sportvoorzieningen, wandel- en fietspaden, toegankelijke openbare ruimte.

We moeten aantrekkelijk blijven voor jongeren

Waarom zoek je iets buiten IJsselstein? Omdat het niet in IJsselstein is; Lopikerwaard biedt niets dat IJsselstein niet heeft.

Stads of dorps doet er niet toe; we binden mensen met goed wonen, voorzieningen en werken

Allen eens.

Bouwen voor doorstroming senioren.

Betaalbaarheid is belangrijk thema (jong en oud)

Liever geen appartementen, bij voorkeur grondgebonden (tuin)

Knarrenhoven maken.

Starterswoningen

3 Eens, 3 oneens

Groen behouden, te weinig mooi groen

Groene randen koesteren

3 twijfel, 2 oneens, 1 eens

IJsselstein heeft altijd ruimte geboden voor hh van buiten

Aanwas nodig voor voorzieningen

Regionale behoefte met Lopik oppakken

Maar liever niet opgaan in grotere regio

Premie A achtige concepten

Niet realistisch: ov regionaal niet snel genoeg, lokaal > winkels

4x oneens.

Eerst knelpunten (auto) oplossen

Lokaal zoveel mogelijk op fiets en voet inzetten (Houten als voorbeeld), maar vergeet de auto niet.

"Alles voor de fiets en het openbaar vervoer!"

IJsselstein is klein genoeg om verkeer binnen de gemeente met fiets en lopend te doen, naar/van buiten goed bereikbaar blijven met de auto

2x oneens, 2x neutraal, 2x eens

Maatwerk voor doelgroepen (vergrijzing); fijnmaziger ov, individuele voorzieningen

Versnelling van ovverbinding met omliggende steden is gewenst

Als IJsselstein groeit is het niet meer mijn stad, dan wordt het Nieuwegein zonder parken

Huidige voorzieningen op peil houden.

Sorteer voor op inwonersdaling; voorzieningen in stand houden vraagt om gedoseerde groei op de juiste locaties (niet groen aantasten)

5 x oneens

2 eens, 2 oneens, 1 neutraal.

Merkt weinig van afnemende saamhorigheid. Wellicht speelt Corona parten. Ervaart ook geen afgenomen leefbaarheid/ woongenot hierdoor.

Belangrijk dat saamhorigheid/ betrokkenheid onderhouden wordt.

Vraag of dalende tendens klopt. Is wellicht ook generatieding. Hangt wellicht samen met levensfase.

Saamhorigheid en betrokkenheid zijn 2 verschillende dingen. Harde schreeuwers kunnen heel betrokken zijn, maar tegelijkertijd niet bijdragen aan saamhorigheid.

3x eens, 1 oneens, 1 neutraal

'We zullen ook aan de randen moeten bouwen'

benut kansen in bestaand stedelijk gebied (leegstaande scholen.

Groen binnen de stad koesteren, er is (landelijk vergeleken) al relatief weinig groen in IJsselstein

bij nieuwbouw ook creatief zijn: groene daken. Zult ook naar buitengebied moeten kijken, maar ook zonde om 'vol te plempen'

wat is de voorraad aan leegstaande bedrijfspanden, misschien kun je daar ook iets mee

droom: tiny house in IJsselsteinse bos

bouwen buiten de stad: afgewogen keuze maken, zo goed mogelijk inpassen in bestaande situatie

3 duimen naar beneden, 1 omhoog, 2 neutraal

Sneller is wel beter maar scheelt niet veel voor aantrekkelijkheid.

Soms duurt tramreis langer dan treinreis vanuit Utrecht. Als dat sneller was, zouden meer studenten in IJsselstein blijven wonen.

'Sneller' wordt al langer gezegd, maar praktisch is dit nog niet eerder gelukt. Sneller kan ook betekenen dat mensen voor voorzieningen weg trekken,

Frequentie is belangrijker dan kortere reistijd.

Aansluiting op treinen ook zeer belangrijk. Stuk tussen Nieuwegein en IJsselstein Zuid duurt bijvoorbeeld erg lang. Ook aansluiting op UIthoflijn kan belangrijk zijn.

Veel onderhoud aan tram en ligt er vaak uit, piept veel. Als 'sneller' betekent dat er meer werkzaamheden zijn, liever niet.

Duurt inderdaad wel erg lang (bus is sneller)

Maar geen topprioriteit

5 eens, 1 oneens

De compactheid van IJsselstein is goed voor de saamhorigheid; wees daar zorgvuldig op

Gesprek tussen gemeente/ inwoners/ bedrijven etc. is hiervoor belangrijk; ondersteunende rol van gemeente wordt gemist

Goede culturele-, sport- en onderwijsvoorzieningen, horeca, werkgelegenheid, ontmoetingsplekken zijn de sleutel voor/faciliteren saamhorigheid

Kijk ook naar Lopik (Intratuin locatie) De saamhorigheid en betrokkenheid wordt niet minder

Veel initiatieven in IJsselstein die saamhorigheid stimuleren. Vaak gefinancierd door ondernemers. Financiele gezondheid initiatieven: daar heeft gemeente ook rol in. Dat lijkt terug te lopen.

Wel voorrang, maar de deur niet sluiten

Bijdragen aan regionale behoefte.

Vooral oneens.

vergrijzing mantelzorgmoeten ook in de buurt kunnen wonen

4x eens 2x oneens

woningcorporatie: beter om regionaal te kijken wat nodig is ipv 'hek om de gemeente'

zuinig omgaan met ruimte, maar mag geen excuus zijn om bijv asielzoekers niet te huisvesten

netto is er een uitstroom van bewoners, dus moet je die eerst proberen vast te houden. Daarnaast ook voor andere woningzoekenden.

5 neutraal, 2 duimen omhoog, 1 beneden

Gedram van overheid op zon en wind werkt averechts. Netwerk kan het (nog) niet aan. Kernen waterstof voor de toekomst.

Hebben allemaal verantwoordelijkheid om energietransitie goed te laten verlopen. Veel gebouwen nog lege daken (zon op dak). Ook collectieve projecten weinig animo.

Denk ook aan accu's om net te ontlasten.

Bekijk ook andere energiemogelijkheden. Kernenergie, waterstof. Bij nieuwbouw meteen zon-op-dak 'verplichten'. Taak gemeente om goed advies te geven/te verzorgen.

Accu's hebben beperkte levensduur: denk na over dat dit ook milieubelasting heeft.

Dakoppervlak beter benutten; nog veel leeg. Geen voorstander van wind.

Zijn nog legio andere mogelijkheden maar zeker verantwoordelijk nu nemen.

Zon op dak is goed idee. Vooral bedrijven / loodsen. Geen windmolens.

Wel scherp blijven op nieuwe ontwikkelingen en deze wellicht ook voor blijven.

Denk aan distributie en opslag.

Uitgangspunt zelfvoorzienend is principe goed.

Allemaal oneens.

Regie landelijk, niet op postzegels lokaal oplossen.

Niet in de landschap (geen windmolens, voorzichtig met zonnevelden)

Netwerk/ distributie/ opslag is knelpunt

Veel oude winkeliers zijn nu verhuurder van hun voormalige winkelpand

Niet echt de indruk dat IJsselstein een 'Maakstad' is (meer gedifferentieerd)

Zoveel mogelijk zon op gebouwen.

"Zonnevelden vind ik zo zonde", daken en windmolens

4 eens, 2 neutraal

IJsselveld Denk aan transformatie / verplaatsen bedrijventerreinen

Rijnenburg goede locatie

IJssel Park is zeker optie

Raadslid: Kunnen wel richting Lopik willen bouwen maar is bestuurlijk niet haalbaar (gem Lopik en provincie)

4x oneens 2x neutraal

A12 zone en Rijnenburg=naast snelweg. Ongezond

Regionaal oppakken, maar dan niet richting Utrecht/A12 maar dan richting Lopik, met doortrekken tram

Meer woningen bouwen > zorgen voor goede bereikbaarheid (auto en ov)

nog creatiever zijn met ruimte zoeken binnen bestaande stad (bedrijven, maar ook: sportpark? ('omklappen')

Achterveld

Kasteelkwartier Groenvliet

Europakwartier

Centrum Panoven

Ondernemers wordt weinig gevraagd of betrokken

'Hier en daar'

2

'Aan de stadrands'

3 Afwisseling met andere typologieen belangrijk (geen hoogbouwwijk)

Dik tevreden.

10 hoog kan best, afhankelijk van plek/ situatie

raadslid: in IJsselstein is alles boven 2 lagen al snel hoogbouw (perceptie is belangrijk)

aandacht voor groen: is het groen genoeg?

woningen zonder eigen keuken/ gedeelde voorzieningen

corporatie: vooral met 1e deel stelling eens: aansluiten bij behoefte. Zit wel praktische kant aan (hoger is ook duurder)

hoogbouw en saamhorigheid: hoe gaat dat samen?

Contact gemeente en ondernemers kan beter. Liggen kansen.

Vastgoed(huur)prijzen is zorgenkindje. Samen kijken of daar wat aan te doen is.

3x eens

verschil tussen stad en buitengebied is klein/ zo in de stad en in buitengebied

jammer dat buitenzwembad is opgeheven

compacte stad, voorzieningen zijn dichtbij en bereikbaar (oa voor ouderen)

sneltram: neem ik vanaf Nieuwegein (want dan 2 lijnen)

Aandachstpunt: bereikbaarheid & toegankelijkheid (financieel) van voorzieningen

'hoe veel beter wil je het hebben'

Kans!

Esthetisch/gebruik en onderhoud plantsoen

Trottoirs / fietspaden heel belangrijk (achterstallig onderhoud)

Extra aandacht voor onveilige wegen (fiets en auto's): vooral wegdek en verlichting

Verbinding met Nieuwegein verbeteren

Regie/verantwoordelijkheid bij gemeente

Ook verantwoordelijkheid van de inwoners

Openbare verlichting langs fietspaden is aandachtspunt.

Veel aanbod.

Meer overnachtingen mag

Voorzieningen en bereikbaarheid zijn heel goed, de kwaliteit van de wijken net wat minder

5x oneens, 1x eens

1 Eens, 2 oneens, 2 neutraal

(gelet op de schaal van IJsselstein)

Allen eens.

Museum IJsselstein: voorbeeld van zelfstandigheid, ondernemerschap

Wat je wel of niet mooi vindt is een kwestie van smaak, maar er is variatie en geen verpaupering. Er is voor ieder wat wils. Variatie is een deel van de kracht van IJsselstein

Veel evenementen / activiteiten

"Kijkend naar grootstedelijke wijken, wat hebben we het goed" (geen verpaupering)

Bezint eer ge begint

Erg afhankelijk van de plek.

Draagvlak belangrijk.

"We ontkomen er niet aan"

Goed voor de doorstroming

Appartementen hebben voldoende ruimte (binnen en buitenruimte) nodig

Goed bereikbaar (openbaar vervoer)

Geen probleem, maar niet te ver weg.

4x eens, 1 twijfel

2x eens

verschil tussen iedereen kan zwemmen ipv een eigen zwembad

Lopik en Montfoort: buitenbad

1x eens 1x neutraal

40

voor een dagje is het een heel leuke stad, mag best meer op de kaart worden gezet.

Kanttekening: waar komen kopers vandaan? (van buiten IJsselstein)

Zeker ook aanbeveling om de woningen en wijken

Gehele linie misschien niet, onderwijs is minder

Voor een stad met de omvang van IJsselstein is het heel reëel, in verhouding prima

Iedereen eens!

Onderhoud en kwaliteit infrastructuur

Buurt betrekken

Onderhoud/snoeien beplanting (op de goede momenten, voor de mooie dagen)

Model Oisterwijk of Vught: 'suburb' van grote stad waar de meer luxe winkels zich vestigen.

Allure=eens, maar IJsselstein is geen topattractie

5x neutraal, 1x oneens

Ondernemers verdienen nu meer aandacht dan toerisme Voorbeeld Jachthaven: wonen krijgt te veel voorrang.

Het is en en en IJsselstein heeft een aantal heel mooie attracties; kerken, historische binnenstad, molen, haven, fietsroutes Lopikerwaard of stad in > beter uitbuiten

Kansen verbeteren toegankelijkheid buitengebied

Pas op dat het niet verarmt, het verarmt u eerder dan het verrijkt

minder focus op nieuwe woningbouw, meer op bestaande plekken

Bewegen (toestellen) in openbare ruimte

"IJsselstein is bedrijfsonvriendelijk"

Ondernemers zijn meer dan winkeliers!

4/5 lagen maximaal

'hoeft niet per se meer op de kaart te worden gezet'

De combinatie van centrale ligging in het land, nabij grote stad, eigen voorzieningen én gevarieerde woonwijken is de kracht. Het is dus En En, in het midden van het land

3x eens

Cultuur belangrijk om lokaal te hebben.

Ondernemers nemen initiatief in de profilering van IJsselstein, de gemeente niet.

Meer evenementen, wel voor elke leeftijd. Vergeet de kinderen niet.

Voor nu: goed voorzieningenniveau, wel zorgen over toekomst

Sport toegankelijk houden (jeugd), maar slim omgaan met accommodaties, (meer delen)

Roba staat er langer dan veel bedrijven - we bouwen huizen om bedrijven heen, en dan moeten de bedrijven weg

2x eens, 1x oneens, 3x neutraal

Zenderpark

andere woningtypen (waaronder hoogbouw) kunnen bijdragen aan differentiatie)

Alles beschikbaar binnen de regio.

'Maakbedrijven' Roba, Terberg, Westfort

bij Westfort werken weinig IJsselsteiners

middenstand lokaal gebonden & werkt samen met gemeente (BIZ)

Benschopperpoort

voorwaarde: wel genoeg capaciteit (Merwestein in N'gein al druk)

Zorg voor complementair aanbod

zolang men niet gedwongen wordt buiten IJsselstein te winkelen (winkels beschikbaar zijn), vindt men.

3x eens, 3x oneens

6 x eens

Onderscheid nice to have en need to have: bibliotheek is must-have, wat hier genoemd wordt is nice to have

3x neutraal, 3x oneens

Sport op loop- en fietsafstand is belangrijk

Op sommige plekken in IJsselstein is Nieuwegein dichterbij dan de andere kant van IJsselsteint

Voorzieningen delen kan, maar wel in balans (geen annexatie door Nieuwegein)

Behoud aandacht voor voorzieningen als de jus van je woonplaats

IJsselstein is groot genoeg om centrumfunctie te hebben

Krachten bundelen als gemeenten door voorzieningen te delen is kansrijk (i.p.v. elkaar te beconcurreren)

afhankelijk van locatie (nabij andere woonwijken en voorzieningen)

koester plekken waaraan IJsselstein identiteit aan ontleent

best wat locaties die te transformeren zouden zijn.

grote behoefte aan wonen en zorg heeft meer prioriteit dan werklocaties

Niet ALLE werklocaties

4x oneens, 1x neutraal, 1x eens

Wonen en werken gaat samen; mobiliteit en duurzaamheid

Roba-locatie (midden in woonwijk)

Zorg dat mensen op fietsafstand naar het werk kunnen in IJsselstein

Denk ook aan transformatie andere functies; leegstaande scholen

Grote bedrijventerreinen behouden voor werk, kleine locaties transformeren

Maak keuzes over welk type bedrijven je hier nodig hebt, o.a. hoeveel banen voor IJsselsteiners

Bronnenlijst Eindnoten 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

Gemeente IJsselstein (2021), Omgevingsvisie IJsselstein. Stichting entoen.nu (2022). Canon van Nederland: nieuwbouw en uitbreiding. Stichting entoen.nu (2022). Canon van Nederland: nieuwbouw en uitbreiding. Zie o.a. Bestuurskrachtmeting gemeente IJsselstein (2017) CBS (2021), Statline. U16 (2020), Contour REP. Gemeente IJsselstein (2021), concept Omgevingsvisie. Provincie Utrecht (2018), Retailvisie Provincie Utrecht. Gemeente Provincie Utrecht (2018), Retailvisie Provincie Utrecht. U16 (2021), Integraal Ruimtelijk Perspectief. U16 (2021), Integraal Ruimtelijk Perspectief. Rijkswaterstaat. (2021). De Klimaatmonitor. Rijkswaterstaat. (2021). De Klimaatmonitor. Gemeente IJsselstein (2021), Omgevingsvisie IJsselstein.

Illustraties https://www.freepik.com/vectors/people > People vector created by rawpixel.com

41

42