Document · PDF

Kadernota 2024

Raadsvergadering 6 juli 2023, gemeente IJsselsteinBij agendapunt: Raadsvoorstel Kadernota 2024 + Algemene Beschouwingen12.338 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Kadernota 2024 Gemeente IJsselstein

Inhoudsopgave Voorwoord

1. Kadernotavoorstellen

Kadernotavoorstellen: kleuradvies en toelichting 2. Financiële gevolgen voorstellen gewijzigd en nieuw beleid Financiële gevolgen kadernota voorstellen 3. Actuele financiële situatie

4 8 8 9

Financieel perspectief

Ontwikkeling Algemene reserve en weerstandsvermogen

4. Financieel technische begrotingsuitgangspunten

Rekenrente

Indexatie baten en lasten

Algemene indexatie baten en lasten

Indexatie gemeenschappelijke regelingen

Bijlage 1. Kaderbrief

Bijlage 2. Kadervoorstellen

Voorwoord Hierbij bieden wij u de Kadernota 2024 aan. In deze nota beschouwen we de nieuwe en gewijzigde ambities in de kadervoorstellen, de financiële gevolgen van gewijzigd en nieuw beleid, de actuele financiële situatie en het financieel perspectief. De kadernota beoogt de gemeenteraad zo integraal mogelijk te voorzien van de informatie die nodig is om de afweging over de kadernotavoorstellen te kunnen maken. Uiterlijk eind juni volgt de doorrekening van de meicirculaire 2023 uit het gemeentefonds. Deze nota volgt uit de kaderbrief (bijlage 1) die inzicht geeft in de nieuwe en gewijzigde ambities voor het begrotingsjaar 2024. Als bestuur en organisatie werken we in een brede context. Daarbinnen maken wij als gemeentebestuur onze keuzes, bouwen we aan de ontwikkeling en de dienstverlening van onze gemeente. In het coalitieakkoord zijn voor deze bestuursperiode de prioriteiten gelegd bij het bouwen van woningen en een reële en beheersbare begroting voor het sociaal domein met de focus op meedoen voor alle IJsselsteiners. We leven in een tijd die continu aanpassing van IJsselsteiners en de gemeente vraagt. Onze inwoners zien zich geconfronteerd met toenemende kosten van levensonderhoud. Ook als gemeente hebben wij te maken met toenemende kosten. De rijksoverheid houdt ons een financieel perspectief voor waarbij we vanaf het jaar 2026 tegen een fors tekort aanlopen.

Wij anticiperen daarop met als consequentie dat onze financiële ruimte voor nieuw beleid gelimiteerd is. Ook gekwalificeerde medewerkers behouden en aantrekken is in de overspannen arbeidsmarkt moeilijk. Dit betekent dat wij onze ambities steeds tegen het licht moeten houden. Waar nodig maken we scherpe keuzes als het gaat om noodzakelijke wijzigingen, ontwikkelingen en investeringen in aanvulling op onze begroting.

IJsselstein, 16 mei 2023 Het college van IJsselstein

1. Kadernotavoorstellen Kadernotavoorstellen: kleuradvies en toelichting In onderstaande tabel een samenvatting van de ingediende kadervoorstellen voorzien van kleuradvies en toelichting door het college. Het college heeft geen kadervoorstellen ingediend vanwege het ontbreken van structurele begrotingsruimte in relatie tot het realiseren van de speerpunten uit de collegewerkplanning en het uitvoeren van de reguliere activiteiten. Groen betekent dat voorgesteld wordt dit voorstel aan te nemen en uit te werken in de begroting. Rood betekent dat voorgesteld wordt het voorstel niet aan te nemen. Wanneer de financiële consequenties van een voorstel (nog) niet inzichtelijk zijn is dit met pro memorie, ‘Pm’, aangeduid. Geel betekent een neutraal advies van het college omdat het raads- en/of griffiebudget betreft. Wij verwijzen u naar bijlage 2. voor het volledige overzicht van de 17 kadernotavoorstellen die ingediend zijn door de fracties. Nr. Onderwerp

Advies Toelichting advies (kleur) Programma 1 Bestuur en organisatie 1

Ideeënmarkt inwoners en maatschappelijke organisaties

GEEL

Wij zien dit voorstel in het licht van het kadernotaproces waarbinnen raadsfractie voorstellen doen. Binnen dat proces past ook de actieve rol van de fracties om ideeën uit de samenleving op te halen. De griffie kan dit binnen het kadernotaproces faciliteren. De ambtelijke organisatie kan een ideeënmarkt faciliteren in het stadhuis. De opgehaalde ideeën voor nieuw of gewijzigd beleid worden desgewenst vertaald in een kadervoorstel door één of meerdere partijen. De voorgestelde financiering past echter niet, want het niet bestede budget is toegevoegd aan het jaarrekeningsaldo. Afhankelijk van vorm, tijd, hulpmiddelen en capaciteit ramen wij de kosten tussen de € 1.000 en € 10.000 per jaar. Deze kosten zouden gedekt kunnen worden uit het budget voor de raad of griffie. Communicatie GROEN In de zomer van 2023 start het project Direct Duidelijk, gericht inwoners B1 op begrijpelijke communicatie met inwoners. Er is voldoende taalniveau (opleidings)budget om de organisatie blijvend te trainen. Heeft ook relatie met het digitoegankelijk maken van onze informatie in brede zin voor een brede doelgroep. Kinderburgemeester ROOD Wij vinden het belangrijk om de jeugd te betrekken bij het maken en uitvoeren van beleid dat deze groep raakt.

Een kinderburgemeester (en haar/zijn ouders), het opstellen van een profiel, de structurele begeleiding bij de uitvoering van een programma, de wervingscampagne in samenwerking met scholen en evaluatie vragen veel extra tijd en aandacht. Dit vraagt intern ook om het herprioriteren van taken en de inzet van (gemiddeld) extra capaciteit. Wij willen daarom eerst leren van de ervaringen van andere gemeenten met een kinderburgemeester om tot een weloverwogen besluit te kunnen komen.

Programma 3 Wonen en Ruimte 4

Optimaliseren gebruik bestaande woningen

ROOD

Goede intentie, maar moeilijk om te sturen op een jaarlijkse stijging van de gemiddelde huishoudgrootte. Met de woonvisie zetten we in op een mix van woningen die aansluit op de woningbehoefte. Om meer inwoners woonruimte te bieden, houden we vast aan de ingezette koers met het collegeprogramma, onder andere met inzet op bijzondere woonvormen. Dit vraagt onder meer om nieuw beleid voor kamergewijze verhuur en splitsing. Dat zullen we bezien in de bredere context van het woonbeleid. Waar mogelijk werken we in de tussentijd mee aan wijziging van gebruik van woningen binnen de staande kaders. De kosten zijn op PM gezet omdat dit een berekening op maat, afhankelijk van het initiatief/project, vraagt. ROOD Inzetten op alleen energielabel is onvoldoende om totale duurzaamheidsambities te behalen. Daarom is vasthouden aan een goede uitvoering van de Transitievisie Warmte van belang. Inzetten op losse projecten vraagt teveel van de capaciteit en brengt de hoofddoelen niet dichterbij. Bij veel woningen zal op een hoger energielabel ingezet moeten worden om van het gas af te kunnen als warmtebron. Daarom zijn met Cazas Wonen ook afspraken gemaakt om binnen hun woningbezit energielabel E, F en G versneld te verduurzamen. Hierbij is de basis inzet om hun totale woonbestand in IJsselstein op gemiddeld energielabel A te krijgen.

GROEN Als de inrichting en het onderhoud van de gemeentelijke rotondes door bedrijven worden geadopteerd kan dit voorstel kostenneutraal worden gerealiseerd. ROOD We stellen u voor eerst het bomenbeleid vast te stellen, dat in relatie tot het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) wordt opgesteld. Hierin beschrijven wij onder andere boomsoorten/-variatie, behoud, kap en herplant. Dit is uiterlijk begin 2024 voorzien. Daarna bezien we hoe we het beleid uitvoeren en kunnen handhaven in samenhang met het IBOR. Een bomenverordening kan een van de middelen zijn, die uit het bomenbeleid voortvloeit. GROEN Conform het bestaande beleid verlenen we waar mogelijk medewerking aan initiatieven voor splitsing. Op de website zullen we hierover meer informatie publiceren.

Verduurzamen woningvoorraad energielabel > D

Verbetering entree

Bomenverordening

Tijdelijke regeling stimuleren splitsen kavel

Pilot 10 containertuintjes

ROOD

Vrije keus kliko inruilen voor pasje

ROOD

De problematiek van bijplaatsing moet op plein/buurtniveau opgepakt worden. Hieraan geven we uitvoering in het zwerfafvalbeleid. In 2023 ronden we de invoering van het nieuwe afvalinzamelingsbeleid af. Een jaar na de afronding vindt de evaluatie plaats. Deze zal moeten uitwijzen of en in welke mate inwoners gebruik (willen) maken van kliko's en/of ondergrondse containers. De verwachting is dat keuzevrijheid de afvalinzameling duurder zal maken. Er zullen dan ook meer ondergrondse containers geplaatst moeten worden. De inschatting van de structurele extra kosten die mogelijk gepaard gaan met deze keuzevrijheid, is pas te maken op basis van de uitkomsten van de evaluatie.

Schouwteam voor opgeleverde projecten

ROOD

Bij de uitvoering van projecten betrekken we de informatie die inwoners vooraf inbrengen in een participatietraject. Deze informatie betrekken wij bij het realiseren van doelstellingen op het terrein van bijvoorbeeld mobiliteit, klimaat en parkeren en het vaststellen van een ontwerp. Daarna wordt het ontwerp uitgevoerd en beheerd op basis van een overeenkomst. Zo blijven capaciteit en kosten beheersbaar. De realisatie van projecten wordt toegelicht in de diverse rapportages en themabijeenkomsten. Achteraf schouwen conform het voorstel vraagt extra inspanning naast participatie en rapportage. Uitkomsten van de schouw kunnen nieuwe investerings- en beheerskosten tot gevolg hebben en ingaan tegen de eerder uitgevoerde participatie. De kosten zijn PER SCHOUW. In 2025 is de aanleg van een beveiligde fietsenstalling met oplaadpunt voorzien. Onze voorkeur gaat om de volgende redenen uit naar het realiseren van een beveiligde stalling: 24/7 open, minder kosten dan een bemenste stalling, mogelijkheid tot plaatsing op verschillende plekken in de stad.

Realiseren gratis bewaakte fietsenstallingen

ROOD

Uitbreiden van de sociale woonvoorraad

ROOD

Borgen continuïteit Museum IJsselstein

GROEN Museum IJsselstein is een belangrijke strategische partner in de uitvoering van de gemeentelijke beleidsambities en de promotie van de stad. De directie wil vanaf 2024 meer eigentijdse en aantrekkelijke activiteiten organiseren om daarmee meer bezoekers aan te trekken en meer eigen inkomsten te genereren. Voor de continuïteit is de rol van directeur essentieel. Daardoor kan de koers met een nieuw belevingsconcept uitgebouwd en geborgd worden en worden de groeiambities realistisch. De vaststelling van subsidie over 2021-2024 vindt plaats in het najaar van 2025. Wij stellen voor in de subsidiebeschikking op te nemen dat het museum fors meer eigen opbrengsten dient te realiseren. Hetzij via bezoekers, winkel, horeca en/of via sponsoring of steun vanuit fondsen. Dit wordt mede ingegeven door het onzekere financiële perspectief van de gemeente.

Uit een eerdere inventarisatie van woningbouwlocaties, de zgn. roadshow woningbouw, is gebleken dat deze locatie verdeelde reacties geeft. Een proces om hier woningen te realiseren zal naar verwachting op veel weerstand uit de omgeving stuiten. Elk nieuw project vraagt capaciteit van de gemeente. Gezien de beschikbare capaciteit en andere lopende projecten vraagt dit om een herprioritering ten opzichte van het eerdere besluit over woningbouwlocaties van 9 april 2020. De extra kosten betreffen de capaciteit voor een projectgroep. Daarnaast is het wenselijk om de omgevingsvisie aan te passen als deze locatie voor permanente woningbouw wordt benut. Programma 4 Onderwijs, Sport en Cultuur

Programma 5 Inkomen, jeugd en Wmo 15

Installeren Jeugdraad /ook programma 1

Dementievriendelijk IJsselstein

Onderzoek één loket-gedachte

GEEL

Uit het verleden is gebleken dat er voor een jeugdraad weinig interesse bestaat bij de jeugd zelf. De ervaring in IJsselstein en omliggende gemeenten is, dat deze veelal stil valt. Raadsfracties kunnen desgewenst zelf een democratisch (jeugd)platform opzetten, eventueel in samenwerking met de griffie. Overigens besteden we in de nieuwe Jeugdnota aandacht aan de participatie van jongeren. Dat kan op diverse manieren, bijv. Speaking Minds of via buurtsport en scholen. In plaats van een jeugdraad, en beter passend bij deze doelgroep, zijn er digitale tools en activiteiten op social media gericht op jongeren. Dit werkt ook efficiënter. GROEN Samen met lokale en regionale maatschappelijke partners blijft de gemeente inzetten op extra zorg voor de groeiende groep inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers. Dat doen we vanuit de visie dat iedereen mee moet kunnen doen in onze gemeente. Passend binnen het bestaande beleid zetten we in 2024 in op de zorg aan allochtone ouderen en hun mantelzorgers. De extra middelen zijn nodig vanwege de omvang van de doelgroep en het opleiden en inzetten van sleutelpersonen. Als u instemt om de kosten van 2024-2027 ten laste van het budget eenzaamheidsbestrijding te brengen kunnen wij u adviseren akkoord te gaan met dit voorstel.

GROEN Uitgangspunten van het in 2023 op te stellen armoedebeleidsplan zijn onder andere: toegankelijkheid, eenvoudig gebruik en hulp en begeleiding. Uit verdiepend onderzoek zou helder moeten worden of één loket een oplossing of verbetering biedt voor het: 1) overzicht op de beschikbare regelingen, 2) vergemakkelijken van het aanvragen en gebruiken van de regelingen, 3) (eenmalig) aanleveren van benodigde gegevens op basis waarvan het recht op gebruik van de regeling kan worden vastgesteld 4) persoonlijk begeleiden van inwoners naar (landelijke) regelingen. In dit onderzoek zouden wij tevens de aanname kunnen toetsen of inwoners met één loket minder stress en controledruk ervaren, omdat zij minder vaak gegevens hoeven te overleggen, en dat dit bovendien tijdbesparend werkt bij de voorzieningen die de regelingen verstrekken. Afhankelijk van de resultaten van het onderzoek kunnen hieruit extra activiteiten volgen. Dit vraagt mogelijk om extra capaciteit of herprioritering in/vanaf 2024.

2. Financiële gevolgen voorstellen gewijzigd en nieuw beleid Financiële gevolgen kadernota voorstellen Onderstaand is het overzicht met de financiële gevolgen van de kadernota voorstellen opgenomen. Op basis van de beschouwing van deze voorstellen en de huidige financiële positie van de gemeente zijn deze voorstellen van een kleurcodering voorzien. Groen betekent dat voorgesteld wordt dit voorstel aan te nemen en uit te werken in de begroting. Rood betekent dat voorgesteld wordt het voorstel niet aan te nemen. Wanneer de financiële consequenties van een voorstel (nog) niet inzichtelijk zijn is dit met pro memorie, ‘Pm’ aangeduid. Geel betekent een neutraal advies van het college omdat het raads- en/of griffiebudget betreft. Voorstellen (bedragen x € 1.000) Advies I/S Programma 1 - Bestuur en Organisatie

2024

2025

2026

2027

-10

1. GroenLinks en D66: Ideeënmarkt inwoners en maatschappelijke organisaties

Geel

2. D66: Communicatie inwoners B1 taalniveau

Groen

3. D66: Kinderburgemeester

Rood

-10

Programma 3 - Wonen en Ruimte 4. ChristenUnie: Optimaliseren gebruik bestaande woningen

Rood

5. ChristenUnie: Verduurzamen woningvoorraad energielabel > D

Rood

6. LDIJ: Verbetering entree

Groen

7. GroenLinks: Bomenverordening

Rood

8. GroenLinks: Tijdelijke regeling stimuleren splitsen kavel

Groen

9. GroenLinks: Pilot 10 containertuintjes

Rood

-8

10. D66: Vrije keus kliko inruilen voor pasje

Rood

11. D66: Schouwteam voor opgeleverde projecten

Rood

-20

12. PvdA: Realiseren gratis bewaakte fietsenstallingen

Rood

-200

-100

13. PvdA: Uitbreiden van de sociale woonvoorraad

Rood

-70

-50

-30

-15

-31

-15

-55

-358

-238

-215

-15

-50

-30

-15

Programma 4 - Onderwijs, Sport en Cultuur 14. CDA: Borgen continuïteit Museum IJsselstein

Groen

Programma 5 - Inkomen, Jeugd en Wmo 15. GroenLinks en PvdA: Installeren Jeugdraad

Geel

16. PvdA: Dementie-vriendelijk IJsselstein Dekking voorstel 16 uit dekking budget eenzaamheid 17. PvdA en ChristenUnie: Onderzoek één loket-gedachte Totaal Waarvan groen incidenteel Waarvan groen structureel Totaal groen

Groen Groen

-15

-50

-30

-15

3. Actuele financiële situatie Financieel perspectief Het financieel meerjarenperspectief is niet sluitend als gevolg van de gewijzigde normeringsmethodiek (herijking) van het Gemeentefonds en het korte termijn rijksbeleid. Ook landelijk zien we dit beeld terug. Daarnaast vormen de gevolgen van de oorlog in Oekraïne een risico voor onze begroting. Onderstaande tabel geeft u inzicht in de actuele financiële positie van de gemeente. De gevolgen van de meicirculaire worden met u gedeeld zodra de effecten hiervan inzichtelijk zijn gemaakt. Ontwikkeling financieel perspectief (bedragen x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

Financieel perspectief begroting 2023

208

767

-3.530

Effect Decembernota 2022

-15

809

-1.069

Effect Decembercirculaire 2022

231

752

-2.721

-4.599

Financieel perspectief voor voorstellen

Wanneer de groene kadervoorstellen verwerkt worden in de begroting geeft dit het onderstaande beeld. Het financieel perspectief blijft vanaf 2026 negatief. Omdat deze problematiek landelijk speelt en het directe gevolg is van rijksbeleid verwachten wij hiervoor (deels) gecompenseerd te worden. Financieel perspectief na voorstellen (bedragen x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

231

752

-2.722

-4.599

2. D66: Communicatie inwoners B1 taalniveau

6. LDIJ: Verbetering entree

8. GroenLinks: Tijdelijke regeling stimuleren splitsen kavel

14. CDA: Borgen continuïteit Museum IJsselstein

-50

-30

-15

Financieel perspectief voor voorstellen Voorstellen

-31

Dekking voorstel 16 uit dekking budget eenzaamheid

17. PvdA en ChristenUnie: Onderzoek één loket-gedachte

-15

Financieel perspectief na voorstellen

216

702

-2.752

-4.614

16. PvdA: Dementie-vriendelijk IJsselstein

Ontwikkeling Algemene reserve en weerstandsvermogen Onderstaand een overzicht van de ontwikkeling van de Algemene reserve, de reserve Decentralisaties en de ontwikkeling van het weerstandsvermogen. De factor weerstandsvermogen blijft de komende jaren boven het gewenste minimale niveau van 1,5. Tenzij we gecompenseerd worden voor de teruglopende rijksbijdrage gemeentefonds zal het weerstandsvermogen vanaf 2027 afnemen. Incidentele weerstandscapaciteit (bedragen x € 1.000) 2023

2024

2025

2026

2027

5.275

9.423

10.087

10.303

11.004

Algemene reserve Saldo per begin van het boekjaar Geraamde mutaties via de reguliere exploitaties

Geraamde resultaat verkoop bedrijvenparkontwikkeling de Kroon

1.781

Geraamde mutaties via de balans/resultaatbestemming

2.366

664

216

702

-2.752

Saldo per einde van het betreffende boekjaar

9.423

10.087

10.303

11.004

8.253

1.819

Geraamde mutaties via de reguliere exploitaties

Geraamde mutaties via de balans/resultaatbestemming

Saldo per einde van het betreffende boekjaar

1.819

Totaal incidentele weerstandscapaciteit per eind boekjaar

11.242

11.906

12.122

12.824

10.072

Berekende risico's

4.648

2,4

2,6

2,8

2,2

Reserve decentralisaties Saldo per begin van het boekjaar

Factor weerstandsvermogen

4. Financieel technische begrotingsuitgangspunten Rekenrente De rentelasten van onze lening portefeuille worden doorbelast aan specifieke investeringen. Deze doorbelasting is de rekenrente. Jaarlijks analyseren we of de hoogte van de rekenrente nog actueel is. Vooralsnog is geen bijstelling nodig. Het rentepercentage kan op 0,5% blijven.

Indexatie baten en lasten Veel van de gemeentelijke uitgaven zijn onderhevig aan prijsontwikkelingen. Prijsontwikkelingen in de lasten zijn onder andere het gevolg van ontwikkelingen in de markt of van wijzigingen in loonkosten als gevolg van nieuw afgesloten cao’s. Het is belangrijker dan ooit om op deze prijsontwikkelingen in te spelen. De inflatie was de afgelopen periode ongekend hoog. Niet alleen de uitgaven stijgen als het gevolg van prijsontwikkelingen. Ook onze inkomsten stijgen. De algemene uitkering uit het gemeentefonds stijgt ook als gevolg van de prijsontwikkeling. Deze ontwikkeling wordt meegenomen in de meicirculaire. Daarnaast worden ook de andere baten van de gemeente geïndexeerd. Deze baten bestaan voor een belangrijk deel uit algemene lokale belastingen.

Algemene indexatie baten en lasten Voor de prijsindexering van de inkomsten en prijsgevoelige uitgaven houden we de prijsontwikkeling van het gemeentefonds aan. Deze zijn gebaseerd op de prijsontwikkeling van het bruto binnenlands product (BBP). Voor 2024 zijn deze in de laatste circulaires geraamd op 2,5%. We stellen voor onze begrote inkomsten en prijsgevoelige uitgaven met 2,5% te verhogen, tenzij de meicirculaire 2023 een afwijkende ontwikkeling laat zien. In dat geval houden we de raming van de meicirculaire 2023 aan. Ook subsidies worden waar van toepassing in deze indexatie meegenomen.

Indexatie gemeenschappelijke regelingen De bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen worden geraamd op de door het algemeen bestuur van de betreffende regelingen vastgestelde begroting.

Bijlage 1. Kaderbrief

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

betreft

Kaderbrief 2024

uw kenmerk uw brief van

zaaknummer

behandeld door

Datum

1-2-2023

blad 12 van Bijlagen 3

Geachte raadsleden, Met deze kaderbrief geven wij u inzicht in de nieuwe en gewijzigde ambities voor het begrotingsjaar 2024. De uitgangspunten hiervoor vindt u het coalitieakkoord 2022-2026, de programmabegroting 2023-2026 en de collegewerkplanning 2022-2026 die als bijlagen bij deze brief zijn gevoegd. Hier zijn onze capaciteit en ons budget op ingericht. Als bestuur en organisatie werken we in een bredere context dan alleen de gemeentelijke. Regionale, nationale en internationale ontwikkelingen bepalen voor een belangrijk deel onze beleidsruimte en het daarbij passende budget. Daarbinnen maken wij als gemeentebestuur onze keuzes, brengen we de basis op orde en bouwen we aan de ontwikkeling van onze gemeente en dienstverlening. In het coalitieakkoord zijn voor deze bestuursperiode de prioriteiten gelegd bij het realiseren van ons woningbouwprogramma en een reële en beheersbare begroting voor het sociaal domein met de focus op meedoen voor alle IJsselsteiners. We leven in een tijd die continue aanpassing van IJsselsteiners en de gemeente vraagt. Onze inwoners zien zich geconfronteerd met toenemende kosten van levensonderhoud. Ook als gemeente hebben wij te maken met toenemende kosten. De rijksoverheid houdt ons een financieel perspectief voor waarbij we vanaf het jaar 2026 tegen een fors tekort aanlopen.

Wij anticiperen daarop met als consequentie dat onze financiële ruimte voor nieuw beleid gelimiteerd is. Gekwalificeerd personeel aantrekken is in de overspannen arbeidsmarkt moeilijk. Dit betekent dat wij onze ambities steeds tegen het licht moeten houden. Waar nodig maken we scherpe keuzes als het gaat om noodzakelijke wijzigingen, ontwikkelingen en investeringen in aanvulling op onze begroting. Ruimte voor nieuw beleid wordt gevonden door keuzes en prioriteiten in het bestaand beleid te maken. Per beleidsprogramma lichten wij dat hieronder toe. Financieel kader en perspectief Financieel kader Binnen het spanningsveld van bovengemeentelijke ontwikkelingen en onze opgaven en ambities zijn voor het college een duurzaam financieel gezonde situatie, een sluitende jaarbegroting 2024 en de personele formatie op orde leidend. Dat betekent onder andere dat we niet meer geld uitgeven dan we ontvangen. Lastenverzwaring mag niet meer zijn dan indexering en/of inflatiecorrectie. Doorberekende producten en diensten zijn in principe kostendekkend. Vanaf 2026 is het financieel perspectief negatief als gevolg van de gewijzigde normeringsmethodiek van het Gemeentefonds en het korte termijn rijksbeleid. Alle overheden bestempelen het jaar 2026 als ‘ravijnjaar’. De impact voor de (inwoners van onze) gemeente kan groot zijn.

Dit perspectief heeft invloed op de mogelijkheden. Het college werkt de actuele ontwikkelingen waar nodig uit in (kader)voorstellen inclusief inzicht in de financiële gevolgen. Financieel perspectief Onderstaande tabel met het financieel perspectief geeft u inzicht in de actuele financiële positie van de gemeente. De gevolgen van de meicirculaire van het gemeentefonds rekenen wij in juni door zodat de raad een integrale afweging van de voorstellen kan maken. Ontwikkeling financieel perspectief (bedragen x € 1.000)

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Financieel perspectief begroting 2023

208

767

-3.530

Effect Decembernota 2022 Effect Decembercirculaire 2022 Effect meicirculaire (volgt uiterlijk eind juni)

23 0 PM

-15 0 PM

809 0 PM

-1.069 0 PM

Financieel effect

231

752

-2.722

-4.599

Tabel 1 Financieel perspectief Actuele ontwikkelingen per programma Programma 1 Bestuur en organisatie Digitalisering is voor 2024 een gemeenschappelijke, onvermijdbare deler op de bedrijfsvoering. Zowel vanuit de visie en het uitvoeringsplan dienstverlening als vanuit wetgeving, efficiency en informatiebeleid. Voortschrijdende digitalisering is een uitdaging op het terrein van kennis, vaardigheden en financiële middelen om de dienstverlening op peil te houden. Dit vraagt om een prioriteitstelling per kalenderjaar voor de komende bestuursperiode. Dienstverlening Inwoners en ondernemers zoeken steeds vaker zelf online naar ondersteuning, producten, diensten en informatie. Met onze visie op dienstverlening (2023) spelen wij hierop in door bijvoorbeeld digitale dienstverlening voor burgerzakenproducten mogelijk te maken. Wij betrekken de uitkomsten van het klanttevredenheidsonderzoek (2023) bij de prioriteitstelling. Bedrijfsvoering Het informatiebeleidsplan (2021) beschrijft de basis voor het inrichten en onderhouden van onze informatievoorziening. De digitalisering en de bijbehorende veiligheidseisen nemen toe. Bijna alle applicatieleveranciers van gemeenten vervangen hun applicaties door software-als-een-dienst (SaaS).

Wetgeving digitale overheid De nieuwe Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) regelt dat inwoners en ondernemers de zaken die ze met de overheid doen digitaal kunnen afhandelen. Zij krijgen daarmee het recht om officiële berichten elektronisch te verzenden. Daarnaast verbetert hun rechts-positie in het digitale contact met de overheid. De verwachte inwerkingtreding van de wet is 1 januari 2024. De nieuwe Wet digitale overheid regelt dat Nederlandse inwoners en bedrijven veilig en betrouwbaar kunnen inloggen bij de (semi-)overheid. De verwachte inwerkingtreding van (delen van) de wet is nog niet bekend. Participatie De gemeentelijke vraagstukken en opgaves vragen om meer betrokkenheid en inbreng van inwoners en goed afgestemde participatie(vormen). Programma 3 Wonen en ruimte De woningbouwopgave is een prioriteit in deze bestuursperiode. Het woningbouwprogramma staat goed in de steigers. De gestegen rente, hogere kosten voor arbeid en grondstoffen, naast toenemende eisen aan de kwaliteit van woningen en woonomgeving zetten de planning en haalbaarheid van het programma onder druk. Specifiek voor de gemeente spelen ook investeringen in

de openbare ruimte en mobiliteit een rol. Dit vraagt van ons om per project, waar nodig, de haalbaarheid van het totale woningbouwprogramma te borgen. Dit vraagt van ons om per project afwegingen te maken tussen verschillende ambities en eisen waarbij we het totale woningbouwprogramma zo goed mogelijk willen borgen. Klimaatakkoord De uitvoering van het klimaatakkoord stelt de gemeente voor grote uitdagingen. De oplossingen zijn niet eenduidig en vragen om een innovatieve aanpak. Daarbij moet IJsselstein de leerpunten uit de regio benutten en tegelijk concurreren met de regio op de (arbeids)markt om daadwerkelijk tot resultaten te komen. Openbare verlichting Behalve in de binnenstad is in heel IJsselstein de straatverlichting vervangen door ledverlichting. Hiermee realiseren wij een aanzienlijke kostenbesparing en zetten wij weer een stap richting verduurzaming. In 2024 staat de vervanging in de binnenstad op de planning. Inhaalslag groen Sinds 2023 voert de gemeentelijke organisatie de groentaken weer zelf uit. In 2024 is een verdere inhaalslag nodig om het kwaliteitsniveau van het groen en de openbare ruimte op peil te brengen. Waar mogelijk of noodzakelijk wordt de openbare ruimte klimaat adaptief ingericht.

Programma 4 Onderwijs, sport en cultuur Naast onderwijshuisvesting heeft de gemeente een wettelijke taak om te komen tot afstemming en overeenstemming over de aansluiting tussen onderwijs en jeugd(hulp). De gemeente heeft samen met de onderwijspartijen op lokaal, regionaal en bovenregionaal niveau afstemming en samenwerking om IJsselsteiners zinvolle dagbesteding, en/of met een startkwalificatie een goede uitgangspositie op de arbeidsmarkt te bieden. Programma 5 Inkomen, jeugd en Wmo We werken vanuit de visie dat we zorg en ondersteuning die nodig is mogelijk maken. We bieden IJsselsteiners een gezonde en veilige leefomgeving waarin ze zo zelfstandig mogelijk kunnen participeren in de maatschappij. Naast voldoende preventie is er een vangnet voor jong en/of oud die het op eigen kracht (tijdelijk) niet redden. Hierbij kijken we naar alle leefdomeinen. Landelijke ontwikkelingen De Hervormingsagenda Jeugd komt voort uit de bestuurlijke afspraken die de VNG en het Rijk op 2 juni 2021 over de jeugdhulp hebben gemaakt. De uitspraak van de Commissie van Wijzen is daarbij het uitgangspunt. De Hervormingsagenda Jeugd moet leiden tot verbetering van de hulpverlening en een financieel beheersbaar en duurzaam jeugdstelsel. Met de agenda willen we én het stelsel verbeteren én de uitvoering versterken. Dit is een grote opgave die regionaal en bovenregionaal veel inzet vraagt.

Daarom is er veel aandacht voor leren en ontwikkelen. Met ingang van 2024 worden aanpassingen van kracht in de Participatiewet. Ook is de nieuwe Wet aanpak meervoudige problematiek Sociaal Domein aanstaande. Deze beoogt een meer integrale en domein overstijgende aanpak mogelijk te maken. Deze veranderingen vragen lokaal, regionaal en bovenregionaal om inzet en nieuwe afspraken. Tot slot Het Rijk biedt (nog) geen zicht op een oplossing voor het financiële ‘ravijn’ vanaf 2026. De financiële ruimte in onze begroting is beperkt en slechts incidenteel aanwezig. Dit daagt ons uit tot een beleidsinhoudelijke en kaderstellende discussie om te komen tot voorstellen die budgetneutraal zijn of gedekt worden uit bestaande middelen. Wij wensen u een goede raadsconferentie en kijken met belangstelling uit naar uw inbreng. Het college van IJsselstein

Bijlage 2. Kadervoorstellen voorzien van kleurcodering en toelichting door college

Programma 1

Bestuur en organisatie

Voorstelnummer

Fractie:

GroenLinks IJsselstein

D66 IJsselstein

Naam en tel. nr. contactpersoon:

Jiska van den Hoek

Joeri Eijzenbach

Programma

1. Bestuur en Organisatie

Portefeuillehouder

Mark Foekema

Voorstel (Korte omschrijving)

Ideeënmarkt voor inwoners en maatschappelijke organisaties

Type voorstel

C. Nieuw beleid

Toelichting op voorstel

Wat wil je bereiken / gerealiseerd zien? Wij willen de afstand tussen politiek, gemeenteraad, inwoners en maatschappelijke organisaties verkleinen. Daarvoor willen wij een ideeënmarkt voor inwoners organiseren, waarmee inwoners actief een bijdrage kunnen leveren aan het kadernotaproces. Dat bevordert dat de inwonerparticipatie en hun betrokkenheid bij de gemeente. Andere buurgemeenten, zoals gemeente Nieuwegein, zijn ons al daarin voorgegaan. Waarom wil je dit? Wij willen bijdragen aan het verkleinen van de afstand tussen politiek en de inwoners. De afgelopen jaren zien we een steeds lager opkomstpercentage bij verkiezingen. Ook stijgt het aantal inwoners wat zich bij het college en de raad meldt uit ontevredenheid, via de mails, gesprekken op straat, het sprekersplein, etc. Wanneer we een proces inrichten waarbij inwoners actief worden uitgenodigd om ideeën in te dienen, kan dat bijdragen aan het verkleinen van de afstand. Wanneer ben je tevreden (KPI)? Welke uitkomsten verwacht je (effect/resultaat)? We zijn tevreden als er jaarlijks voorafgaand aan het kadernotaproces een politieke ideeënmarkt wordt aangeboden, zodat 1) inwoners actief ideeën aandragen in het kadernotaproces én 2) raad en college deze ideeën zorgvuldig kunnen wegen, overnemen of beargumenteerd naast zich neerleggen.

Wij stellen voor om het resterende bedrag van het initiatievenbudget van het voorgaande jaar, in het jaar van de ideeënmarkt te benutten voor het realiseren van de overgenomen ideeën. Voorbeeld: het resterende bedrag van het initiatievenbudget uit 2024 wordt voor het realiseren van overgenomen ideeën van de ideeënmarkt in 2025 aangewend. Zo is dit voorstel weliswaar nieuw beleid, en toch kostenneutraal. Mogelijke neveneffecten (b.v. maatschappelijk)

Financiële gevolgen in €

Wanneer we het kadernotaproces uitbreiden met ideeën van inwoners, bevordert dat de inwonerparticipatie en hun betrokkenheid bij de gemeente. Neveneffect is dat de kans bestaat dat er thema’s worden ingediend waar we als politieke partijen niet aan denken; dus dat de kwaliteit en/of de diversiteit van de ingediende voorstellen wordt verhoogd. Ander neveneffect is het vergroten van de zichtbaarheid van de raad naar inwoners, het vergroten van kennis over de gemeenteraad en het versterken van verbinding tussen inwoners en hun volksvertegenwoordigend orgaan.

S/ I

2024

2025

S/I + -

2026

2027

2024

2025

= structureel of incidenteel = voordeel = nadeel

Optioneel: Beleidsmatige planning Beschouwing college

Advies college (kleurencode)

S/ I

2022

2023

Voorstelnummer

Fractie:

D66 IJsselstein

Naam en tel. nr. contactpersoon:

Rhodé Timmer

Programma

1. Bestuur en organisatie

Portefeuillehouder

Mark Foekema

Voorstel (Korte omschrijving)

Alle (schriftelijke) communicatie naar inwoners in B1 taalniveau De gemeente communiceert over kliko’s, beplanting, openbare ruimte, zorg, toeslagen, bijeenkomsten, maatregelen, enzovoort, via brieven, social platforms, de krant en overige officiële bekendmakingen. Deze informatie is of A) voor een inwoner een van de weinige dingen waarmee zij in aanraking komen, of B) voor een inwoner een van de vele dingen waarmee zij vanuit de gemeente in aanraking komen. Wanneer de informatie ingewikkeld, onlogisch, te lang is en/of vol met jargon staat is er in beide gevallen sprake van teleurstelling, tijdverlies en ongewenste reacties. Als bovendien de informatie dan niet of niet geheel gelezen wordt gelezen, komt er een ongewenst proces op gang komt van onwetendheid, misverstanden, navragen, nabellen wat de oorzaak is van onnodige kosten en tijdverlies.

Type voorstel

D. Wijziging beleid (kostenneutraal)

Toelichting op voorstel

Wat wil je bereiken / gerealiseerd zien? Alle (schriftelijke) communicatie naar inwoners standaard op B1 niveau, begrijpelijk, kort, logisch, begrijpelijk, overzichtelijk en volgens de menselijke maat. Waarom wil je dit? Om kosten te besparen, tijd te besparen, telefonische en schriftelijke (na)vragen te verminderen, papier te besparen, het goede voorbeeld te geven en daarmee het vertrouwen te herstellen, begrip van inwoners te vergroten en als gemeente dichter bij de inwoner te staan en hun taal te spreken. Wanneer ben je tevreden (KPI)? Welke uitkomsten verwacht je (effect/resultaat)? Als alle (schriftelijke) communicatie logisch, begrijpelijk en helder op B1 niveau wordt opgesteld of als er afspraken zijn gemaakt per wanneer dat gelukt is. Meer begrip van inwoners nadat zij correspondentie van de gemeente hebben ontvangen.

Mogelijke neveneffecten (b.v. maatschappelijk) Financiële gevolgen in €

S /I

2024

2025

2026

2027

S/I + -

= structureel of incidenteel = voordeel = nadeel

Optioneel: Beleidsmatige planning

Beschouwing college

Advies college (kleurencode)

S /I

2024

2025

2026

2027

In de zomer van 2023 start het project Direct Duidelijk, gericht op begrijpelijke communicatie met inwoners. Er is voldoende (opleidings)budget om de organisatie blijvend te trainen. Heeft ook relatie met het digitoegankelijk maken van onze informatie in brede zin voor een brede doelgroep. GROEN

Voorstelnummer

Fractie:

D66 IJsselstein

Naam en tel. nr. contactpersoon:

Joeri Eijzenbach

Programma

1. Bestuur en organisatie

Portefeuillehouder

Patrick van Domburg

Voorstel (Korte omschrijving)

Kinderburgemeester Een kinderburgemeester in IJsselstein laat de stem van kinderen horen en geeft kinderen een podium naast de burgemeester zelf.

Type voorstel

C. Nieuw beleid

Toelichting op voorstel

Wat wil je bereiken / gerealiseerd zien? IJsselsteinse jeugd heeft de toekomst daarom moeten we ze zo snel mogelijk betrekken daar waar we de toekomst vormgeven. Een samenwerking met scholen om te kijken naar draagvlak en bereidheid om mee te doen aan dit project. Waarom wil je dit? Kinderen hebben de toekomst. Deze generatie is niet betrokken bij het beleid. Wanneer ben je tevreden (KPI)? Welke uitkomsten verwacht je (effect/resultaat)? Als er samen met scholen een eerste kinderburgemeester is aangesteld. Na 1 kinderburgemeester een evaluatie.

Mogelijke neveneffecten Meer betrokkenheid van kinderen/jongeren bij hun eigen leefomgeving én (b.v. maatschappelijk) de lokale politiek. Financiële gevolgen in €

S/I

2024

2025

2026

2027

S/I

2024

2025

2026

2027

S / I = structureel of incidenteel + = voordeel = nadeel Optioneel: Beleidsmatige planning

Beschouwing college

Wij vinden het belangrijk om de jeugd te betrekken bij het maken en uitvoeren van beleid dat deze groep raakt. Een kinderburgemeester (en haar/zijn ouders), het opstellen van een profiel, de structurele begeleiding bij de uitvoering van een programma, de wervingscampagne in samenwerking met scholen en evaluatie vragen veel extra tijd en aandacht. Dit vraagt intern ook om het herprioriteren van taken en de inzet van (gemiddeld) extra capaciteit. Wij willen daarom eerst leren van

de ervaringen van andere gemeenten met een kinderburgemeester om tot een weloverwogen besluit te kunnen komen. Advies college (kleurencode)

ROOD

Programma 3

Wonen en Ruimte

Voorstelnummer

Fractie:

ChristenUnie

Naam en tel. nr. contactpersoon:

Christiaan Boiten

Programma

3. Wonen & Ruimte

Portefeuillehouder

Edwin Tas

Voorstel (Korte omschrijving)

Optimaliseren gebruik bestaande woningen

Type voorstel

C. Nieuw beleid

Toelichting op voorstel

Wat wil je bereiken / gerealiseerd zien? We willen de huishoudgrootte van de huishoudens in de bestaande woningvoorraad verhogen met 0,5% per jaar tot 2030. Hiervoor willen we inwoners faciliteren met een aantal mogelijkheden om ruimte in de woning die ze zelf niet nodig hebben te kunnen delen met anderen. De gemeente moet hiervoor een aantal standaard voorbeelden / templates ontwikkelen (Een soort ‘woonladder’ van eenvoudige kamerverhuur tot en met woningsplitsing, dan wel samenvoegen van verschillende woningen in een gezamenlijk woongroep met gemeenschappelijke faciliteiten) die de bewoner helpt om eenvoudig beschikbare ruimte te delen op een manier die past bij de situatie. Eventuele barrières zoals ingewikkelde procedures en hoge leges moeten hiervoor vereenvoudigd / goedkoper worden. Waarom wil je dit? Vitaliteit IJsselstein verhogen. Meer inwoners een woning bieden. Wanneer ben je tevreden (KPI)? Welke uitkomsten verwacht je (effect/resultaat)? Huishoudgrootte tot 2030 is jaarlijks gemiddeld gestegen met 0,5%

Mogelijke neveneffecten (b.v. maatschappelijk) Financiële gevolgen in €

S/I + -

S/ I

2024

2025

2026

2027

= structureel of incidenteel = voordeel = nadeel

Optioneel: Beleidsmatige planning

Beschouwing college

Advies college (kleurencode)

S/ I

2024

2025

2026

2027

Voorstelnummer

Fractie:

ChristenUnie

Naam en tel. nr. contactpersoon:

Christiaan Boiten

Programma

3. Wonen & Ruimte

Portefeuillehouder

Edwin Tas

Voorstel (Korte omschrijving)

Verduurzamen woningvoorraad met energielabel > D

Type voorstel Toelichting op voorstel

A. Nieuw beleid Wat wil je bereiken / gerealiseerd zien? We willen als raad dat alle woningen in IJsselstein op zo kort mogelijke termijn voldoen aan energielabel A-D. Hiervoor willen we: 1) Inzicht in de woningvoorraad (koop/vrije huur/sociale huur) met energielabel E of F. 2) Plan van Aanpak per doelgroep / eigenaar om het te doel te realiseren 3) Uitvoeren aanpak 4) Inzicht in welke stimulansen, dan wel dwangmaatregelen de gemeente eventueel kan inzetten als eigenaren hun woningen niet tjidig verduurzamen Waarom wil je dit? Invullen duurzaamheids ambitie gemeente IJsselstein. Voorkomen, danwel beperken van energie armoede Verbeteren woonklimaat en daarmee fysieke en mentale gezondheid Het gaat er in dit voorstel dus niet om dat de gemeente alle woningen zelf gaat verduurzamen, maar dat er per doelgroep/eigenaar een plan van aanpak ligt. Uitvoer hiervan zal plaats moeten vinden via de eigenaar van de woning (particulier, Cazas, etc.) Wanneer ben je tevreden (KPI)? Welke uitkomsten verwacht je (effect/resultaat)? Per 2030 geen koop- of huurwoningen in IJsselstein met een energielabel E of F.

Mogelijke neveneffecten (b.v. maatschappelijk)

Financiële gevolgen in €

S/ I

2024

2025

2026

2027

S/I + -

= structureel of incidenteel = voordeel = nadeel

Optioneel: Beleidsmatige planning

Beschouwing college

Advies college (kleurencode)

S/ I

2024

2025

2026

2027

Inzetten op alleen energielabel is onvoldoende om totale duurzaamheidsambities te behalen. Daarom is vasthouden aan een goede uitvoering van de Transitievisie Warmte van belang. Inzetten op losse projecten vraagt teveel van de capaciteit en brengt de hoofddoelen niet dichterbij. Bij veel woningen zal op een hoger energielabel ingezet moeten worden om van het gas af te kunnen als warmtebron. Daarom zijn met Cazas Wonen ook afspraken gemaakt om binnen hun woningbezit energielabel E, F en G versneld te verduurzamen. Hierbij is de basis inzet om hun totale woonbestand in IJsselstein op gemiddeld energielabel A te krijgen. ROOD

Voorstelnummer

Fractie:

LDIJ

Naam en tel. nr. contactpersoon:

Ronald Koehorst

Programma

3. Wonen en Ruimte

Portefeuillehouder

Peter Bekker

Voorstel (Korte omschrijving)

Verbetering entree IJsselstein

Type voorstel

C. Nieuw beleid (feitelijke aanpassing op bestaand beleid)

Toelichting op voorstel

Wat wil je bereiken / gerealiseerd zien? Wij willen een verbeterd aanzien van IJsselstein bij binnenkomst. Met name gericht op de door de gemeente beheerde rotondes. Dit kan gerealiseerd worden door de rotondes (gedeeltelijk) te laten sponsoren door (lokale) bedrijven. Als voorbeeld hoe de rotondes er dan uit kunnen zien. Groene rotondes aantrekkelijk én veilig? (greentocolour.com) Waarom wil je dit? Op dit moment ziet de entree van IJsselstein er somber en grauw uit. Veel inwoners hebben de afgelopen jaren opmerkingen gemaakt over de staat en uitstraling van de rotondes. Dit geeft beslist niet het gevoel dat je een bruisende, mooie, historische stad in rijdt. Het aanzien van de entreewegen moet meer passen bij de groene stad die we willen zijn. Wanneer ben je tevreden (KPI)? Welke uitkomsten verwacht je (effect/resultaat)? We zijn tevreden als alle rotondes zijn aangelegd met een bloemrijke uitstraling. Zie ook voorbeeld bij groene rotondes.

Mogelijke neveneffecten (b.v. maatschappelijk) Financiële gevolgen in € S/I + -

S/ I I

2024

2025 ?

nvt

2026

2027 nvt

nvt

= structureel of incidenteel = voordeel = nadeel

Optioneel: Beleidsmatige planning

Beschouwing college

Advies college (kleurencode)

S/ I

2024

2025

2026

2027

Als de inrichting en het onderhoud van de gemeentelijke rotondes door bedrijven worden geadopteerd kan dit voorstel kostenneutraal worden gerealiseerd. GROEN

Opmerkingen Bij Type Voorstel is gekozen voor C. Feitelijk is dit een aanpassing op het beleid, maar de opties A, B en D voorzien hier ook niet in. De financiële gevolgen zijn voor ons niet indicatief te benoemen.

Voorstelnummer

Fractie:

GroenLinks IJsselstein

Naam en tel nr contactpersoon:

Marianne Mols

Programma

3. Wonen en Ruimte

Portefeuillehouder

Peter Bekker

Voorstel (Korte omschrijving)

Een bomenverordening voor IJsselstein Er komt een bomenverordening voor IJsselstein, waarin de regels voor het kappen en herplanten van bomen in IJsselstein worden neergelegd. De verordening dient twee doelen: ze levert de basis voor de keuzes in een bomenbeleidsplan en geeft informatie aan inwoners die vragen hebben over kapplannen in hun buurt. De verordening wordt opgesteld in duidelijke taal en krijgt een vaste plek op de gemeentelijke website. Over de financiering: Wij gaan ervan uit dat het opstellen van de bomenverordening kostenneutraal is, omdat dit binnen het werkpakket van de beleidsambtenaar groen past. Deze kan inspiratie vinden in de bomenverordeningen van andere buurgemeenten of de modelverordening van de VNG. Een raming van mogelijke extra kosten voor aanschaf en onderhoud van bomen hoort volgens ons bij het bomenbeleidsplan. Voor de financiering van die kosten hebben wij al suggesties gedaan het kadernotavoorstel een ‘Een bomenbeschermingsplan voor IJsselstein’, dat in 2021 is aangenomen en verder is gegaan onder de noemer ’bomenbeleidsplan’.

Type voorstel Toelichting op voorstel

B. Wijziging beleid (kostenneutraal) Wat wil je bereiken / gerealiseerd zien? Een duidelijke set regels over te beschermen bomen die geldt voor heel IJsselstein, en als basis kan dienen voor een bomenbeleid dat kansen biedt voor een sterk en gevarieerd bomenbestand in IJsselstein. De verordening moet ten minste regels bevatten over: 

kenmerken van onveilige situaties die bomenkap noodzakelijk maken;  wanneer en waar herplant dient plaats te vinden;  kenmerken van bomen op grond waarvan een afweging kan worden gemaakt bij conflicterende belangen;  de aard van te (her)planten bomen (streekeigen soorten, afwijkingen dienen goed gemotiveerd te worden). Daarnaast zien wij graag dat in de bomenverordening wordt verwezen naar de Natuurkaart IJsselstein 1 (2017) en 2 (2019) waar dit van toepassing is, en dat deze documenten worden gepresenteerd als bijlagen bij de bomenverordening.

Waarom wil je dit? De kap van bomen in de gemeente leidt geregeld tot ophef onder inwoners. Die ophef heeft deels te maken met het ontbreken van duidelijke regels over kap en herplant. Daarbij speelt voor GroenLinks, net zoals voor inwoners, ook het probleem dat er nu in IJsselstein weinig tot niets formeel is geregeld voor de bescherming van bomen buiten het beschermd stadsgezicht. Het is de moeite waard duidelijke regels op te stellen voor de omgang met bomen buiten dit beschermd stadsgezicht. De komende jaren dreigen namelijk veel bomen in IJsselstein te sneuvelen, o.a. als gevolg van het binnenstedelijk bouwen en doordat er problemen zijn met wortelopdruk in bepaalde wijken. Dit terwijl bomen een grote bijdrage leveren aan belangrijke doelen van deze tijd, zoals onder andere biodiversiteit, klimaatadaptatie en het welzijn van inwoners.

Wanneer ben je tevreden? Welke uitkomsten verwacht je? Wij zijn tevreden als er begin 2024 een bomenverordening ligt, als toegankelijk document op de gemeentelijke website en als onderdeel van het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte. Ons uiteindelijk doel is dat IJsselstein een gevarieerd en sterk bomenbestand krijgt, met een groot aandeel streekeigen bomen. Kijkend naar aantallen, moet de verordening ertoe bijdragen dat er in 2030 minimaal evenveel bomen in IJsselstein staan als in 2020. Dat zijn zo’n 16000 bomen.* GroenLinks wil weliswaar toe naar een toename van het aantal bomen, maar een bomenverordening is niet het instrument om dit doel in vast te leggen. * Gebaseerd op de website van de gemeente, geraadpleegd op 26-32023, en op de website van RMN, geraadpleegd in 2021. Mogelijke neveneffecten (b.v. maatschappelijk)

Minder onrust en/of onduidelijkheid onder inwoners over bomenkap in de gemeente. Inwoners worden zich meer bewust van de waarde van bomen.

Financiële gevolgen in €

S/I + -

S/ I S

2022

2023

2024

2025

= structureel of incidenteel = voordeel = nadeel

Beschouwing college

We stellen u voor eerst het bomenbeleid vast te stellen, dat in relatie tot het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) wordt opgesteld. Hierin beschrijven wij onder andere boomsoorten/-variatie, behoud, kap en herplant. Dit is uiterlijk begin 2024 voorzien. Daarna bezien we hoe we het beleid uitvoeren en kunnen handhaven in samenhang met het IBOR.

Een bomenverordening kan een van de middelen zijn, die uit het bomenbeleid voortvloeit. Advies college (kleurencode)

ROOD

Voorstelnummer

Fractie:

GroenLinks IJsselstein

Naam en tel. nr. contactpersoon

Jiska van den Hoek

Programma

3. Wonen en Ruimte

Portefeuille-houder

Edwin Tas

Voorstel (Korte omschrijving)

Tijdelijke regeling (2024-2026) om IJsselsteiners te stimuleren om een te grote woning of kavel te splitsen.

Type voorstel Toelichting op voorstel

Nieuw beleid

Wat wil je bereiken / gerealiseerd zien? We willen bereiken dat het makkelijker wordt gemaakt voor particuliere woningeigenaren om hun woning te splitsen, bijvoorbeeld door het vereenvoudigen van de aanvraagprocedure of een stimuleringsregeling. Dat stimuleert inwoners van IJsselstein om zelf initiatief te nemen om hun huidige woning aan te passen aan hun gewijzigde gezinssituatie zodat er meer kleinere wooneenheden ontstaan. Op die manier ontstaat er voor meer inwoners passende huisvesting. In andere gemeenten is een dergelijke stimuleringsregeling al met succes ingevoerd (zie Woning en woonkavelsplitsing - Gemeente Peel en Maas) (Stimuleren: Voorbeelden & inspiratie (gelderland.nl) Waarom wil je dit? De woningnood in IJsselstein is hoog. Tegelijkertijd wonen relatief veel inwoners in een huis wat niet meer passend is bij hun gezinssamenstelling. Dat betekent dat de schaarse woonruimte niet optimaal is ingezet. In IJsselstein is het aantal eenpersoonshuishoudens met 12% toegenomen in de afgelopen 10 jaar, het aantal 4en 5-persoonshuishoudens nam juist met respectievelijk 11% en 19% af. De woningvoorraad past daarom niet meer bij de huidige huishoudenssamenstelling. Gezien de schaarste aan ruimte in de gemeente is woningsplitsing een goede manier om snel een passender woningaanbod te creëren voor de veranderende inwonersamenstelling.

Ontwikkeling huishoudens Particuliere huishoudens IJsselstein

2012

2017

2022

verandering 2012-2022 absoluut

relatief

Totaal huishoudens

13.982

14.218

14.310

328

Eenpersoons

4.025

4.199

4.494

469

12%

Meerpersoons - 2 personen

4.493

4.720

4.798

305

Meerpersoons - 3 personen

2.016

2.061

2.019

Meerpersoons - 4 personen Meerpersoons - 5 of meer personen Bron: CBS

2.520

2.398

2.245

-275

-11%

928

840

754

-174

-19%

Wanneer de gemeente particuliere woningbezitters stimuleert om hun woning of kavel te splitsen, wordt beter gebruik gemaakt van de op dit moment beschikbare (woon)ruimte. Op dit moment voert de gemeente IJsselstein terughoudend beleid ten aanzien van splitsing van woningen om ongewenste situaties te voorkomen. Voor woningen die buiten de betaalbare woonvoorraad vallen is geen splitsingsvergunning vereist, maar wel een omgevingsvergunning, aangezien afgeweken wordt van het bestemmingsplan ten aanzien van oa. bouwkundige voorschriften en parkeren. Concreet gaat het er in dit voorstel om het verkrijgen van een dergelijke omgevingsvergunning te vergemakkelijken door middel van een versnelde procedure en/of aangepaste criteria. Wanneer ben je tevreden (KPI)? Welke uitkomsten verwacht je (effect/resultaat)? We zijn tevreden als er 1) een stimuleringsregeling komt om het splitsen en delen van woningen onder voorwaarden toegankelijker te maken en 2) deze regeling de komende drie jaar tot minimaal 10 extra wooneenheden per jaar leidt. Mogelijke neveneffecten (b.v. maatschappelijk)

Primaire doelgroep van de regeling zijn IJsselsteiners in de tweede/derde levensfase, die in eengezinswoningen wonen terwijl de kinderen zijn uitgevlogen. Het splitsen van woningen leidt dan niet alleen tot nieuwe zelfstandige wooneenheden. Het ondersteunt ook de transitie om langer thuis te wonen; bijvoorbeeld omdat oudere inwoners de bovenverdieping verhuren en gelijkvloers gaan wonen, of omdat ze met hun huurder/nieuwe buur afspraken maken over tuinonderhoud. Dit bespaart de gemeente ook op langere termijn kosten in de Wmo (denk aan trapliften). Voor de inwoners zelf is het fijn dat zij, ook wanneer zij meer afhankelijk worden van ondersteuning, in hun eigen vertrouwde buurt kunnen blijven wonen. Ander neveneffect is dat een tijdelijke regeling woningsplitsing de gemeente toestaat om aanvullende voorwaarden te stellen aan bijvoorbeeld verduurzaming van de woning.

Financiële gevolgen in €

S/I + -

S/I S

2023 -

2024 -

2025 +

2026 +

S/I

2023

2024

2025

2026

= structureel of incidenteel = voordeel = nadeel

Optioneel: Beleidsmatige planning

I Beschouwing college

Advies college (kleurencode)

Conform het bestaande beleid verlenen we waar mogelijk medewerking aan initiatieven voor splitsing. Op de website zullen we hierover meer informatie publiceren. GROEN

Voorstelnummer

Fractie:

GroenLinks IJsselstein

Naam en tel. nr. contactpersoon:

Sanne de Bruijne

Programma

3. Wonen en Ruimte

Portefeuillehouder

Peter Bekker

Voorstel (Korte omschrijving)

Reduceren van afval bij ondergrondse containers en het vergroenen van het straatbeeld door een pilot te starten met 10 containertuintjes.

Type voorstel Toelichting op voorstel

Nieuw beleid

Wat wil je bereiken / gerealiseerd zien? Wij willen een pilot met 10 containertuintjes starten, om bijplaatsingen naast ondergrondse containers te ontmoedigen en overlast daarvan te verminderen.1 Een containertuin is een plantenperkje om een container heen, zodat er geen afval naast de container wordt geplaatst. Een beproefde methode in steeds meer gemeenten om bijplaatsingen te verminderen. Een bijplaatsing is een ander woord voor het plaatsen van afval naast een (ondergrondse) container. Het kost behoorlijk wat geld als RMN telkens wordt ingeschakeld om bijplaatsingen te verwijderen.2 Ook vanuit dat financiële oogpunt willen wij die bijplaatsingen laten afnemen. Met deze pilot kan de gemeente de effecten van die containertuintjes monitoren, inclusief de financiële kosten voor de aanleg en de financiële baten als RMN minder vaak wordt opgeroepen om bijplaatsingen te verwijderen. Waarom wil je dit? 1) Afval naast ondergrondse containers verminderen 2) Vergroenen van het straatbeeld Het reduceren van bijplaatsingen naast ondergrondse containers vraagt om gedragsverandering bij inwoners. Het plaatsen van containertuintjes kan daar een positieve bijdrage aan leveren. Zie de positieve ervaringen in o.a. Nieuwegein. Wanneer ben je tevreden (KPI)? Welke uitkomsten verwacht je (effect/resultaat)? Het doel is dat er minder bijplaatsingen naast ondergrondse containers worden gedaan.

Om dat doel te bereiken, willen wij met een pilot het aantal bijplaatsingen verminderen. Een jaar na het aannemen van dit voorstel, zouden wij graag zien dat er een pilot is opgericht voor 10 containertuintjes en de eerste containertuintjes zijn aangelegd. Voor het beoordelen van de effecten van een containertuintje, moet de pilot circa 1-2 jaar duren. Een evaluatie van de pilot is wenselijk, om daarna te besluiten of dit voor andere locaties uitkomst biedt om bijplaatsingen te verminderen.

Tussen 1 januari 2023 en 10 maart 2023 waren er 116 geregistreerde bijplaatsingen in IJsselstein. Die zijn door inwoners gemeld of door BOA’s geconstateerd. 2 Jaarlijks is de gemeente IJsselstein momenteel tussen de 25.000-40.000 euro kwijt om bijplaatsingen te laten verwijderen door RMN. Bron: Antwoorden van de ambtelijke organisatie op de vragen die GL hierover heeft gesteld. 1

Mogelijke neveneffecten (b.v. maatschappelijk)

Naast het reduceren van zwerfafval en bijplaatsingen bij ondergrondse containers, verfraaien containertuintjes ook het straatbeeld en is er meer openbaar groen in de wijken. Ook verwachten wij ook een positieve bijdrage aan de sociale cohesie in de wijk of straat. Zeker als vrijwilligers zich kunnen aanmelden voor het onderhoud van zo’n containertuintje. Aanvullende suggestie is om een samenwerking met Intratuin aan te gaan, zoals de gemeente ook doet voor het NK tegelwippen. Ook zien wij mogelijkheden in het samenwerken met Pulse: vrijwilligers kunnen bijvoorbeeld de bak of omheining in elkaar zetten, bewoners kunnen de planten kiezen, kopen (gesponsord) en onderhouden.

Financiële gevolgen in €

S/I + -

S/I I

2022

2023 8000

2024 8000

2025

S/I

2022

2023

2024

2025

= structureel of incidenteel = voordeel = nadeel

Optioneel: Beleidsmatige planning

Beschouwing college Advies college (kleurencode)

De problematiek van bijplaatsing moet op plein/buurtniveau opgepakt worden. Hieraan geven we uitvoering in het zwerfafvalbeleid. ROOD

Voorstelnummer

Fractie:

D66 IJsselstein

Naam en tel. nr. contactpersoon: Programma

Anco Pottjewijd

Portefeuillehouder

Peter Bekker

Voorstel (Korte omschrijving) Type voorstel

Vrije keus kliko inruilen voor pasje

Toelichting op voorstel

Wat wil je bereiken / gerealiseerd zien? Inwoners die een kliko hebben mogen ook kiezen voor een pasje voor de ondergrondse container.

3. Wonen en Ruimte

C. Nieuw beleid

Waarom wil je dit? Op basis van regels is het voor inwoners die naast een ondergrondse container wonen niet mogelijk om daar gebruik van te maken. We willen vasthouden aan bepaalde gebieden voor kliko’s en bepaalde gebieden voor ondergrondse containers. Iedereen die echter kliko’s heeft moet zelf een afweging maken of hij die kliko nodig acht. Het mooiste is als een grijze kliko op den duur niet meer nodig is. We geven inwoners die zelf bewust met hun afvalscheiding omgaan de mogelijkheid om een kliko weg te bezuinigen uit de eigen tuin. Wanneer ben je tevreden (KPI)? Welke uitkomsten verwacht je (effect/resultaat)? Als inwoners naast een keuze voor een kliko van een ander formaat -zoals nu al kan- ook kunnen kiezen voor het inleveren van een kliko en het ontvangen van een pasje voor ondergrondse containers. Mogelijke neveneffecten (b.v. maatschappelijk)

Inwoners begrijpen de gedachte achter vaste regels meer wanneer deze in dienst staan van de inwoner in plaats van de regel. Meer betrokkenheid leidt tot meer bereidheid tot het scheiden van afval.

Financiële gevolgen in €

S/I + -

S /I

2024

2025

2026

2027

S /I

2024

2025

2026

2027

= structureel of incidenteel = voordeel = nadeel

Optioneel: Beleidsmatige planning

Beschouwing college

In 2023 ronden we de invoering van het nieuwe afvalinzamelingsbeleid af. Een jaar na de afronding vindt de evaluatie plaats. Deze zal moeten uitwijzen of en in welke mate inwoners gebruik (willen) maken van kliko's en/of ondergrondse containers. De verwachting is dat keuzevrijheid de afvalinzameling duurder zal maken. Er zullen dan ook meer ondergrondse

containers geplaatst moeten worden. De inschatting van de structurele extra kosten die mogelijk gepaard gaan met deze keuzevrijheid, is pas te maken op basis van de uitkomsten van de evaluatie. Advies college (kleurencode)

ROOD

Voorstelnummer

Fractie:

D66 IJsselstein

Naam en tel. nr. contactpersoon: Programma

Jelte Huizinga

Portefeuillehouder

Peter Bekker

Voorstel (Korte omschrijving)

Schouwteam voor opgeleverde projecten

Type voorstel Toelichting op voorstel

3. Wonen en ruimte

C. Nieuw beleid Wat wil je bereiken / gerealiseerd zien? Bij de afronding van projecten in de openbare buitenruimte volgt een schouw met inwoners, ervaringsdeskundigen en/of lokale vertegenwoordigende organisaties. Waarom wil je dit? We dragen de in gebruik genomen openbare ruimte weer over aan inwoners. De inwoners die elke dag gebruik maken van de openbare ruimte kunnen zelf aangeven wat zij vinden van het resultaat en eventuele verbeterpunten kunnen direct worden genoteerd. Hiermee wordt ook lokale deskundigheid uit de samenleving betrokken. Wanneer ben je tevreden (KPI)? Welke uitkomsten verwacht je (effect/resultaat)? Bij projecten die impact hebben op de leefomgeving volgt een schouw als afsluitende bijeenkomst. Een jaarlijkse terugkoppeling aan de raad met resultaten van de schouw en de realisatie van opgehaalde verbeterpunten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12762159/1