Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Beheersmaatregelen

Terugblik 2022

WSW waarmee de risico’s verder beperkt worden aangezien de woningbouwcoöperaties via obligo leningen meer zekerheid moeten bieden.

risicopercentage afgenomen van 2% naar 1%.

Er is capaciteit vrijgemaakt om de invoering van de omgevingswet te implementeren. Dit wordt projectmatig aangepakt. Daarbij is ook de ODRU betrokken. Ook wordt geïnvesteerd in inzicht in kosten van aanvragen, zodat ook inzicht in de kostendekkendheid vergroot wordt en dit verhoogd kan worden. Ontwikkeling van aanvragen en prognoses van inzet voor en leges van vergunningen worden periodiek afgestemd met ODRU. In de begroting van de gemeente wordt rekening gehouden met een post onvoorzien die alleen aangesproken kan worden via een besluit van het college.

De verordening wordt in 2023 aangepast, waardoor de algehele kostendekkendheid van deze activiteiten verder wordt verhoogd. Daarnaast wordt in beeld gebracht wat de verwachtingen zijn in relatie tot de invoering van de omgevingswet en de wet kwaliteitsborging bouwen. Het risico is onveranderd.

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Kans

Bruto bedrag

In %

In €

Netto (kans x bruto) In €

Dit risico heeft zich niet voorgedaan.

50

400.000

200.000

Dit risico heeft zich grotendeels voorgedaan. De inkomsten voor de leges omgevingsvergunningen fluctueren jaarlijks, met

Pagina 88

Risico’s

Beheersmaatregelen

worden door lagere inzet en besparing van kosten.

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Terugblik 2022

Kans

Bruto bedrag

In %

In €

Netto (kans x bruto) In €

name afhankelijke van grote bouwprojecten. In 2022 is € 357.000 aan leges ontvangen. De verwachting dat enkele grote bouwprojecten in 2022 zou worden afgerond is niet gerealiseerd. Voor 2023 en 2024 worden deze leges wel verwacht.

Pagina 89

Risico’s

Beheersmaatregelen

Programma Inkomen, Jeugd en Wmo Uitkeringen Participatiewet (bijstand) Beheersing (bewaken toegang en Uitkeringen van de bevorderen uitstroom) vindt gemeente op grond van de plaats binnen de Participatiewet zijn een gemeenschappelijke regeling open-einde-regeling. Risico Werk en Inkomen Lekstroom is dat de uitkering toenemen (WIL). en/of de rijksbijdrage die de Vorderingen worden jaarlijks gemeente daarvoor ontvangt beoordeeld. Voor oninbaarheid afneemt of onvoldoende is heeft de gemeente een om de lasten uit te dekken. voorziening getroffen. En een risico is dat Ontwikkeling van de rijksbijdrage vorderingen op dit gebied wordt gevolgd via circulaires van niet worden terugbetaald. het rijk.

Terugblik 2022

De rijksbijdrage wordt periodiek bijgesteld aan de landelijke ontwikkelingen. Risico is dat de lokale ontwikkeling hiervan afwijkt. Op dit moment is de lokale trend gunstiger dan de landelijke ontwikkeling.

Kans

Bruto bedrag

In %

In €

5

7.505.000

Netto (kans x bruto) In €

375.250

Het bruto risicobedrag is gebaseerd op het bedrag van de verwachte rijksbijdrage. Dit risico heeft zich deels voorgedaan. De rijksbijdrage wordt periodiek bijgesteld aan de landelijke ontwikkelingen. Risico is dat de lokale ontwikkeling hiervan afwijkt. Voor 2023 wordt verwacht dat de lokale trend in lijn is met de landelijke ontwikkeling.

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Pagina 90

Risico’s

Integraal sociaal domein De Wmo en Jeugdwet zijn openeinderegelingen. Dat houdt in dat eventuele overschrijdingen op deze taken voor risico van de gemeente is. Het gaat hierbij met name om begeleiding, huishoudelijke hulp, woonen vervoersvoorzieningen. Hier valt ook de re-integratie (Participatiewet) en de afbouw van de Wsw onder.

Beheersmaatregelen

De gemeente zet in op transformatie van de zorg. Dit draagt bij aan beheersing en stabilisering van de kosten van jeugdhulp op (lange) termijn. Voor de doorontwikkeling en het toekomstperspectief van de transformatie wordt gewerkt aan gezamenlijke inkoop, samenwerkingsafspraken en een integrale aanpak van hulpvragen. Ook op gebied van Wmo wordt in Lekstroomverband gewerkt aan gezamenlijk inkoop, integrale aanpak van hulpvragen en standaardisatie van processen. Voor re-integratie vindt beheersing plaats via de gemeenschappelijke regeling WIL.

Terugblik 2022

Voor 2022 is in de begroting rekening gehouden met een afname van lasten op basis van acties die in 2019 en 2020 zijn ingezet.

Kans

Bruto bedrag

In %

In €

5

12.750.00

Netto (kans x bruto) In €

637.500

Als risicobedrag is uitgegaan van een percentage van de geraamde lasten op dit gebied. Het rijk heeft toegezegd de gemeenten voor de toegenomen kosten van jeugdzorg te compenseren en in overleg met gemeente de mogelijkheden om de kosten te beheersen te verbeteren. Het risicopercentage is daarom verlaagd van 7,5% naar 5%. Dit risico heeft zich voorgedaan. De kosten voor Jeugdhulp en Wmo zijn t.o.v. 2021 gestegen vooral door indexering van de tarieven in 2022.

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Pagina 91

Risico’s

Diverse programma’s Overige verstrekte leningen Uit hoofde van de publieke taak heeft de gemeente de afgelopen jaren leningen verstrekt of staat de gemeente garant voor leningen. Een groot deel van het openstaande bedrag aan leningen heeft betrekking op een lening verstrekt aan het Cals College en een achtergestelde lening aan Vitens. Het risico van deze leningen is dat de vereniging of stichting die de lening heeft ontvangen niet aan zijn verplichting (aflossing en rente) kan voldoen.

Beheersmaatregelen

Het beleid is erop gericht de bestaande leningenportefeuille af te bouwen door geen nieuwe leningen te verstrekken. Voor garantstellingen op het gebied van sport geldt dat deze alleen worden afgegeven als ook het waarborgfonds garant staat. Het waarborgfonds beoordeelt periodiek de financiële positie van de betreffende instellingen

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Terugblik 2022

Het risicobedrag is gebaseerd op het bedrag van de openstaande leningen.

Kans

Bruto bedrag

In %

In €

10

1.268.000

Netto (kans x bruto) In €

127.000

Dit risico heeft zich niet voorgedaan.

Pagina 92

Risico’s

Gegarandeerde geldlening De gemeente heeft in het verleden gemeentegaranties verstrekt vanuit zijn publieke functie. Zie de regels hieronder voor de bedragen en risico’s per beleidsveld

Beheersmaatregelen

In de financiële verordening is aangegeven dat: - Alleen garanties verstrekt kunnen worden indien er geen waarborgfonds bestaat voor het betreffende beleidsterrein; - Indien de aanvrager beschikt over eigen accommodatie wordt er altijd het recht van 1e hypotheek verlangd; - Waar mogelijk worden de oude gemeentegaranties afgebouwd. - De lening is aangetrokken ter financiering van een investering die past in het gem. beleid.

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Terugblik 2022

Kans

Bruto bedrag

In %

In €

Netto (kans x bruto) In €

Het risico op de garantstellingen bij Cazas wordt hergewaardeerd van 2% naar 1% conform ontwikkelingen rondom fusie en achtervang. Dit risico heeft zich niet voorgedaan.

Pagina 93

Risico’s

Beheersmaatregelen

Terugblik 2022

Volkshuisvesting (Cazas) Welzijn (zorginstellingen) Verbonden partijen De gemeente kan worden geconfronteerd met financiële tegenvallers van verbonden partijen. Door deelname verplicht de gemeente zich namelijk om bij te dragen in eventuele nadelige saldi. In de paragraaf verbonden partijen wordt per verbonden partij ingegaan op de stand van zaken.

Het beheersen van de risico’s van samenwerkingsverbanden is een belangrijk aandachtspunt van de wendbare organisatie. De werkt gemeente steeds meer samen met andere gemeenten, waarmee het beheersen van de risico’s van groot belang wordt. We brengen de risico’s zo goed mogelijk in beeld door de verbonden partijen actief te monitoren.

Totaal (=benodigde weerstandscapaciteit)

Het risicobedrag is gebaseerd op bijdragen aan de bestaande verbonden partijen. Per verbonden partij is bij het opstellen van de begroting een risicobedrag bepaald.

Kans

Bruto bedrag

In %

In €

Netto (kans x bruto) In €

1 15

52.902.000 12.115.000

529.000 1.817.000

Per GR een ander %, zie tabel hierna

18.651.000

1.866.000

Dit risico heeft zich deels voorgedaan.

5.065.000

Toelichting: De benodigde weerstandscapaciteit is afgenomen ten opzichte van de Jaarstukken 2021. Dit komt met name door de afname van het risico op de leningen en garantstellingen.

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Pagina 94

Risico’s m.b.t. verbonden partijen Voor het bepalen van het risico dat de gemeente loopt naar aanleiding van de deelname aan de diverse verbonden partijen wordt per gemeenschappelijke regeling een inschatting gemaakt van het risicobedrag en de procentuele grootte van het risico. Hieronder treft u de berekening van het risico bedrag aan. Het totaalbedrag van onderstaande tabel is genoemd in de inventarisatie van risico’s in de tabel hierboven: Begroting 2021 Verbonden partij

Bijdrage cf begroting

Risico in %

Begroting 2022 Risico in €

Bijdrage cf begroting

Risico in %

Risico in €

RMN incl. AVU

7.470.000

7,50%

560.000

8.530.000

7,50%

640.000

GGDrU

1.300.000

5,00%

65.000

1.320.000

5,00%

66.000

140.000

7,50%

11.000

150.000

7,50%

11.000

1.720.000

5,00%

86.000

1.740.000

5,00%

87.000

150.000

5,00%

8.000

140.000

5,00%

7.000

WIL*

4.630.000

7,50%

347.000

4.621.000

7,50%

347.000

BSR

610.000

5,00%

31.000

540.000

5,00%

27.000

ODRU

1.840.000

5,00%

92.000

1.610.000

5,00%

81.000

1.200.000

18.651.000

Recreatieschap Stichtse Groenlanden VRU Regionaal Historisch Centrum

Totaal 17.860.000 *) Bijdrage gecorrigeerd voor verstrekte uitkering BUIG.

1.266.000

Factor weerstandsvermogen Het benodigde weerstandsvermogen (zie totaal risico’s) voor 2022 bedraagt ca. € 5,1 miljoen. De beschikbare weerstandscapaciteit is per eind 2022, ca € 7,1 miljoen. Hier wordt het jaarresultaat 2022 van 3,7 miljoen aan toegevoegd, waarmee de factor weerstandsvermogen op 2,1 komt. Dit is ruim boven de beoogde norm van 1,5. Het incidentele weerstandsvermogen neemt in de jaren erna, inclusief dotatie De Kroon, toe tot € 13,5 miljoen eind 2025. De factor weerstandsvermogen stijgt daarmee tot 2,7.

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Pagina 95

Onderstaand een historisch overzicht van de ontwikkeling van de opbouw van het benodigde weerstandsvermogen, de beschikbare weerstandscapaciteit en de factor weerstandsvermogen: Jaarstukken 2022

Begroting 2023

Jaarstukken 2021

Begroting 2022

Leningen Cazas

113

113

334

167

Overige verstrekte leningen

127

122

133

127

529

508

1.120

517

1.817

1.637

2.381

2.115

5

72

27

Risico-categorie

Risico

Leningen en garantstellingen

Gegarandeerde leningen Cazas Gegarandeerde leningen zorginstellingen Gegarandeerde leningen overig Sociaal domein

Grond-exploitaties

2.586

2.385

4.040

2.953

Uitkeringen participatiewet

375

375

350

379

Jeugdzorg en Wmo

638

638

903

575

1.013

1.013

1.253

954

P.M.

P.M.

P.M.

P.M.

1.266

1.050

1.231

1.266

1.266

1.050

1.231

1.266

200

200

325

355

120

158

Niet in exploitatie genomen gronden Bouwgronden in exploitatie

Verbonden partijen Overige

O.b.v. beoordeling per samenwerking Leges omgevingsvergunningen Algemene uitkering m.b.t. jeugdzorg Algemene uitkering m.b.t herverdeling

1.000 200

200

445

1.513

Totaal berekend bedrag risico's

5.065

4.648

6.969

5.528

Totaal berekend bedrag weerstandscapaciteit

7.095

10.710

4.941

7.415

1,4

2,3

0,7

1,3

Factor weerstandsvermogen

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Pagina 96

Kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat gemeenten voortaan een basis set van vijf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarrekening. Doel van deze kengetallen is u op eenvoudige wijze inzicht te geven in de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: • Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen • De solvabiliteitsratio • Grondexploitatie • Structurele exploitatieruimte • Belastingcapaciteit Onderstaand een overzicht van de kengetallen en een toelichting hierop:

Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

Rekening 2020 45,1% 21,8% 27,7% -0,8% 1,6% 111,5%

Rekening 2021 33,3% 18,4% 28,2% -0,6% 4,6% 116,5%

Rekening 2022 28,2% 10,4% 30,1% -0,2% 7,5% 117,9%

Netto schuldquote Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Een normale netto schuldenlast ligt tussen 0% en 90%. Als de netto schuldquote tussen 90% en 130% ligt, is de gemeenteschuld hoog en dient deze niet verder toe te nemen. Een quote boven de 130% wordt algemeen beschouwd als te hoog. Voor de gemeente ligt dit cijfer dus ruim binnen de veilige marge. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Dit cijfer ligt doorgaans rond de 30% bij gemeenten. Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Dit cijfer is structureel laag. Risico’s nemen daardoor voor de gemeente ook af.

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Pagina 97

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Dit kengetal is positief. Dit komt doordat het saldo van de begroting exclusief incidentele posten voordelig is. Belastingcapaciteit Dit kengetal geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Dit kengetal laat zien dat de lasten van de gemeente boven het landelijk gemiddeld liggen.

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Pagina 98

4.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Op het gebied van kapitaalgoederen worden twee fasen onderscheiden: • Verkrijgen (aanschaf) of vervaardiging van kapitaalgoederen; • Onderhoud van kapitaalgoederen. In deze paragraaf wordt een beeld geschetst van de actuele ontwikkelingen rond het onderhoud van de gemeentelijke kapitaalgoederen, wat er in de begrotingsperiode aan uitvoering gaat plaatsvinden en welke middelen hiermee zijn gemoeid. Het onderhoud en beheer van kapitaalgoederen is van groot belang voor het goed functioneren van de gemeente. Het onderhoud van kapitaalgoederen bestaat uit twee soorten onderhoud: het dagelijks klein onderhoud, waarvan de kosten ten laste van de exploitatie komen en het groot onderhoud, waarvan de kosten ten laste van de onderhoudsvoorzieningen komen. Kapitaalgoederen in IJsselstein De gemeente IJsselstein heeft: Onderwerp Verhardingen

Waarvan Klinkerverharding Asfalt

Riolering Gemengd Hemelwater Droogweerafvoer Overstortriool Persleidingen Drukleidingen Persleidingen Gemalen Gemengd Hemelwater Droogweerafvoer In Berg Bezink Bassin Waterhuishouding Minigemalen Drainage Kunstwerken Waterwegen Oeverbescherming Natuurlijk

Jaarstukken 2022 gemeente IJsselstein

Hoeveelheid 135 km 77 km 68 km 202,4 km 29,1 km 93,7 km 79,1 km 0,5 km 28,3 km 24,4 km 3,9 km 207 st 13 st 4 st 5 st 3 st 3 st 179 st 81,4 km 180 st 32 km 81 km

Pagina 99