Duurzaamheid-volledig rapport
Tekst van het document
Rekenkamer
was aan houvast en helderheid over hoe om te gaan met duurzaamheid. Vanaf maart 2022 zijn er inkoopambassadeurs aangesteld die medewerkers moeten enthousiasmeren om de inkooptool van IBMN toe te passen. De inkooptool kan bijdragen aan het centraliseren en borgen van kennis. Ook kan dit leiden tot een betere monitoring. Of dit daadwerkelijk gaat gebeuren, kunnen wij op dit moment niet beoordelen. Evaluatie en monitoring Het was gedurende het onderzoek lastig om monitorings- en voortgangsinformatie te verkrijgen uit de organisatie. Deze gegevens worden niet structureel bijgehouden. Hiermee is de conclusie gelijk aan het Rekenkameronderzoek Duurzaamheidsbeleid uit 2015, dat concludeerde dat het door het ontbreken van inzicht in samenhang tussen doelen, maatregelen en effecten onduidelijk is wat het doelbereik is van het beleid (Gemeente IJsselstein, 2015b). Hierop heeft het gemeentebestuur aangegeven dat met het nieuwe duurzaamheidsbeleid in 2016 “zij haar beleid beter meetbaar (SMART) wil maken. Zij wil een nulmeting uitvoeren en de jaren erop monitoren’ (Gemeente IJsselstein, 2015a). De betreffende nulmeting heeft plaatsgevonden, maar hierna is het monitoren van de doelen niet opgestart.
Het Duurzaamheidsprogramma 2016-2020 zou in 2020 worden geëvalueerd. Deze evaluatie zou onder meer expliciet ingaan op de wenselijkheid van herziening van het beleid en te kijken of het noodzakelijk was om duurzaamheidsambities sterker te verankeren in het gemeentelijk beleid en de uitvoering hiervan (Gemeente IJsselstein, 2021b). Deze evaluatie heeft tot op heden niet plaatsgevonden. Hiernaast valt op dat veel toezeggingen naar aanleiding van eerdere rekenkamerrapportages niet zijn vertaald in concreet beleid. Ook heeft hierop geen controle plaatsgevonden vanuit de raad.
8.3
Belangrijkste bevindingen
De belangrijkste bevindingen uit dit hoofdstuk zijn: - Voor een goede borging van het beleid is er sprake van een plan-do-check-act-cyclus. Binnen de organisatie dient er aandacht te zijn voor benodigd budget en inzet, en voor het SMART uitwerken van doelen in indicatoren. - Er is geen sprake van een plan-do-check-act-cyclus voor wat betreft het duurzaamheidsbeleid voor de eigen bedrijfsvoering van de gemeente IJsselstein. Na het uitzetten van de beleidsdoelstelling lijkt er op organisatorisch niveau geen centrale uitvoering te zijn gegeven aan het beleid. - Door het bestuur zijn geen kaders opgesteld waarbinnen de organisatie dient te handelen om het beleid uit te voeren. - Monitoring van het beleid ontbreekt. Hierdoor is het ook niet bekend wat er nodig is om de beleidsdoelstelling te behalen. - Tot op heden is het beleid niet geëvalueerd.
52
Rekenkamer
Geraadpleegde stukken
AVU, 2022. Raadsnotitie Aanbesteding verwerkingscontracten 2021, Soest: Afval Verwijdering Utrecht. CBS, 2021. Huishoudelijk afval per gemeente per inwoner. [Online] Available at: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/83452NED/table?dl=651F8 [Geopend 28 maart 2022]. CE Delft, 2022. Effecten CO2-prestatieladder bij gemeenten, Delft: CE Delft. European Aluminium Association, 2021. Vision 2050 : European Aluminium’s Contibution to the EU Mid-Century Low Carbon Roadmap, Brussels: European Aluminium. Fairtrade, lopend. Wat is Fairtrade?. [Online] Available at: https://www.fairtradenederland.nl/wat-is-fairtrade/ [Geopend 24 maart 2022]. Gemeente Eindhoven, 2021. Klimaatbegroting 2022, Eindhoven: Gemeente Eindhoven. Gemeente IJsselstein, 2015a. Bestuurlijke reactie van het college op onderzoek Duurzaamheid, IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein, 2015b. Duurzaamheidsbeleid IJsselstein - Eindrapportage voor bestuurlijke reactie, IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein, 2016a. Beleidsplan duurzaamheid gemeente IJsselstein: Actualisatie visiedocument IJsselstein duurzaam, IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein, 2016b. Duurzaamheidsprogramma IJsselstein 2016-2020, IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein, 2017.
Brief aan Rekenkamercommissie, betreffende: Eindrapport Effectiviteit Inkoop- en aanbestedingsbeleid, IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein, 2018. Raadsvoorstel Vervanging en verduurzaming openbare verlichting (13 december 2018), IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein, 2019a. Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeente IJsselstein 2020, IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein, 2019b. Raadsvoorstel Afvalbeleidsplan 2019 (14 mei 2019), IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein, 2020a. Collegebesluit Overeenkomst perceel 1 Energie 2019-2022 (810680), IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein, 2020b. Plan van aanpak energietransitie IJsselstein 2020-2023, IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein, 2021a. Beheerplan openbare verlichting 2021-2024, IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein, 2021b. Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein, IJsselstein: Gemeente IJsselstein. Gemeente Leiden, lopend. Houtkwartier-Oost. [Online] Available at: https://gemeente.leiden.nl/inwoners-en-ondernemers/werkzaamheden-in-leiden/bouwen-aande-stad/houtkwartier-oost/ [Geopend 18 maart 2022]. Gemeente Rotterdam, lopend. Groene daken. [Online] Available at: https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/groenedaken/#:~:text=Zeker%20in%20stenige%20gebieden%20als,m%C2%B2%20groen%20dak%20(2019).
[Geopend 1 april 2022]. IPCC, 2007. AR4 climate change 2007: Synthesis report, Genève, Zwitserland: Intergovernmental Panel on Climate Change.
53
Rekenkamer KCBR, 2021. 4.2 Niveaus van doelstellingen. [Online] Available at: https://www.kcbr.nl/beleid-en-regelgeving-ontwikkelen/integraal-afwegingskader-voor-beleiden-regelgeving/4-wat-het-doel/42-niveaus-van-doelstellingen [Geopend 7 februari 2022]. Kenniscentrum InfoMil, lopend. Broeikasgassen. [Online] Available at: https://www.infomil.nl/onderwerpen/lucht-water/lucht/ozon-en-f-gassen/broeikasgassen0/#Gefluoreerdebroeikasgassen [Geopend 18 maart 2022]. Metabolic, RIVM & Purfacts, 2021. Spend- en Impactanalyse Gecombineerde Nederlandse Overheden, sl: sn Milieu Centraal, lopend. Klimaatcompensatie. [Online] Available at: https://www.milieucentraal.nl/klimaat-enaarde/klimaatverandering/klimaatcompensatie/#:~:text=Vorige%20Volgende,Wat%20is%20klimaatcompensatie,compenseer%20je%20jouw%20CO%2Duitstoot. [Geopend 24 maart 2022]. Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, 2021. Handreiking Monitoring en Contractuele Borging MVI, sl: sn PIANOo, lopend-a. Keuze gunningscriterium en opstellen (sub)gunningscriteria. [Online] Available at: https://www.pianoo.nl/nl/inkoopproces/fase-1-voorbereiden/keuze-gunningscriterium-enopstellen-subgunningscriteria [Geopend 4 april 2022]. PIANOo, lopend-b. Maatschappelijk verantwoord inkopen. [Online] Available at: https://www.pianoo.nl/nl/themas/maatschappelijk-verantwoord-inkopen [Geopend 24 maart 2022]. Regionale klimaatmonitor, lopend-a.
Emissiefactor - Nederland. [Online] Available at: https://klimaatmonitor.databank.nl/Jive?workspace_guid=b1e9a82e-d9c3-4586-93bd1a82d8be72c8 [Geopend 10 maart 2022]. Regionale klimaatmonitor, lopend-b. Emissiefactor elektriciteit (kg) - Nederland. [Online] Available at: https://klimaatmonitor.databank.nl/Jive?workspace_guid=1f862c0b-dcf4-40a0-8a612db33fdaeff3 [Geopend 14 maart 2022]. Rijksoverheid, 2020. Gids Proportionaliteit, sl: sn Rijksoverheid, 2022. Huishoudelijk afval scheiden en recyclen. [Online] Available at: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/afval/huishoudelijk-afval Rijksoverheid, lopend-a. Arbeidsomstandigheden: thuiswerken. [Online] Available at: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/arbeidsomstandigheden/arbeidsomstandighedenthuiswerken [Geopend 18 maart 2022]. Rijksoverheid, lopend-b. Wat is de maximale reiskostenvergoeding die ik van mijn werkgever kan ontvangen?. [Online] Available at: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/inkomstenbelasting/vraag-en-antwoord/wat-is-demaximale-kilometervergoeding-die-ik-van-mijn-werkgever-kan-ontvangen [Geopend 18 maart 2022]. RVO, 2022. Energielabel C kantoren. [Online] Available at: https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/gebouwen/wetten-enregels/bestaande-bouw/energielabel-c-kantoren [Geopend 24 maart 2022]. SER, 2013. Energieakkoord voor duurzame groei, Den Haag: Sociaal-economische Raad.
54
Rekenkamer SKAO, 2020. Handboek CO2-prestatieladder 3.1, Utrecht: Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden & Ondernemen. SKAO, lopend. Wat is de ladder. [Online] Available at: https://www.co2-prestatieladder.nl/nl/wat-is-de-ladder [Geopend 28 maart 2022]. Source4Energy, 2020. Notitie verlenging leveringsovereenkomsten energie 2020, Utrecht: Source4Energy. VNG, 2020. Sectorale routekaart gemeentelijk maatschappelijk vastgoed, Den Haag: Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Waarstaatjegemeente.nl, lopend. Totaal huishoudelijk afval. [Online] Available at: https://www.waarstaatjegemeente.nl/jive?workspace_guid=e5a46038-f620-428b-b576acc67cab2251 [Geopend 11 maart 2022]. WRI & WBSCD, 2011. Corporate value chain (scope 3) accounting and reporting standard, VS: World Resources Institute & World Business Council for Sustainable Development. WWF, lopend. 1700 Gold Standard projecten wereldwijd. [Online] Available at: https://www.wwf.nl/kom-in-actie/met-tijd/tips-gedrag/koopgedrag/keurmerken/gold-standard [Geopend 18 maart 2022].
55
Rekenkamer
Bijlage 1
Lijst van geïnterviewde personen
Tabel 3 geeft een overzicht van de mensen die we in het kader van dit onderzoek hebben geïnterviewd. In totaal hebben we acht interviews afgenomen, met vijftien personen. Tabel 3 – Lijst van geïnterviewde personen Interview nr.
Naam Lennart van Motman
1
2
3 4
5
6 7
8
23
Functie
Medewerker vastgoed Teamleider civiele techniek & Anne Baars vastgoed Esther Lansen Wegbeheerder Ondersteunt gemeente bij Jean-Marc Pisters (IBMN) aanbesteding openbare verlichting Anne de Groot Locatiebeheerder Stagiair (opleiding tot facilitair Koen den Uijl manager) Coördinator sportvoorzieningen & Hans Vink ARBO Afdeling juridische zaken. Is CPI geweest. Was verantwoordelijk voor de besluitvorming (laten vaststellen door het college) van het inkoop- en Martin de Bruin aanbestedingsbeleid Diederik de Goederen Business controller Ralph Rheiter (IBMN) Inkoper GWW en bouw Adviseur duurzaamheid en Bas Spekreijse energietransitie Gemeentesecretaris/algemeen Wilma van de Werken directeur Wethouder, o.a. op het gebied van milieu/duurzaamheid, mobiliteit, Wethouder Peter Bekker23 openbare ruimte Wethouder op het gebied van Wethouder Mark Foekema financiën en bedrijfsvoering Wethouder op het gebied van onderwijsgebouwen/IHP, beheer en Wethouder Kees Geldof onderhoud gebouwen
Onderwerp Gemeentelijk vastgoed en inkoop energie Openbare verlichting
Afvalbeheer eigen locaties
Gemeentelijk wagenpark en sportaccommodaties Inkoop- en aanbestedingsbeleid
Inkoop Duurzaamheid gemeentelijke organisatie
Duurzaamheid gemeentelijke organisatie
Dhr. Bekker was verhinderd bij het interview, maar heeft schriftelijk input gegeven aan het onderzoeksteam.
56
Rekenkamer
Bijlage 2 Rollen en verantwoordelijkheden op verschillende niveaus bij het borgen van beleid Binnen een organisatie zijn er verschillende niveaus. Het is belangrijk dat op alle niveaus stappen worden gezet die gezamenlijk ervoor zorgen dat beleid wordt geborgd. De verschillende niveaus hangen samen en beïnvloeden elkaar (zie Figuur 11). Figuur 11 – Rollen in een organisatie, naar (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, 2021)
1. Strategisch niveau (bestuurlijke laag) De organisatie bepaalt op strategisch niveau wat de gewenste situatie is voor de lange termijn, in termen van maatschappelijke effecten: de algemene ambities en doelstellingen. Ook worden op dit niveau de rollen en verantwoordelijkheden vastgesteld. Hierbij horen de volgende activiteiten: - transparante ambities en doelstellingen opstellen; - een nulmeting uitvoeren van de huidige situatie; - duidelijk maken wie waarvoor verantwoordelijk is en deze personen voldoende mandaat geven; - tijd, budget en capaciteit beschikbaar stellen voor monitoring en pilots; - draagvlak creëren binnen de organisatie, door kennis- en bewustzijnsvergroting; - eventueel kaders vaststellen over hoe afwegingen gemaakt moeten worden, via het voorschrijven van tools, of een bepaalde besluitprocedure. 2. Organisatieniveau Op organisatieniveau vertalen de betrokkenen de strategische kaders naar meetbare operationele doelstellingen, processen en procedures. Binnen dit niveau gaat het ook om het organisatorisch management. Dit betekent dat monitoring en evaluatie centraal wordt georganiseerd, dat uitvoeringsknelpunten terug kunnen worden gekoppeld naar het bestuur, en dat wordt gewaarborgd dat medewerkers binnen de organisatie in staat zijn om de doelen daadwerkelijk uit te voeren.
Hierbij horen de volgende activiteiten: - medewerkers op projectniveau in staat stellen om de beleidsdoelen uit te kunnen voeren, door een monitoringsmethodiek met proces- en effectindicatoren op te stellen; - het gebruik van de monitoringsmethodiek onder medewerkers faciliteren met centrale informatievoorziening en ondersteuning; 57
Rekenkamer
-
de proces- en effectindicatoren op projectniveau monitoren, om het behaalde resultaat in kaart te brengen. Dit kan vervolgens worden gerapporteerd naar het bestuur.
3. Projectniveau Op projectniveau zijn medewerkers bezig met een deelaspect of een project dat uitvoering geeft aan het beleid. Het projectteam stelt projectspecifieke doelen vast op basis van de strategische en operationele doelen. Op het projectniveau wordt er daadwerkelijk uitvoering gegeven aan de beleidsambities. Hierbij horen onder meer de volgende activiteiten: - Bij het begin van het project vaststellen wat de belangrijkste doelstellingen, thema’s en projectindicatoren zijn. Voor inkoop kan hiervoor bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt van een Ambitieweb (zie kader). - In een vroeg stadium samen met de belangrijkste betrokkenen binnen het project afspraken om de doelstellingen en indicatoren concreet te borgen in de opdracht. - De vereiste informatie en KPI’s SMART opstellen. - De verzamelde data binnen het project vastleggen en dit rapporteren naar het organisatieniveau voor verdere monitoring.
58
Rekenkamer
Bijlage 3
Normenkader
Onderzoeksvraag
Norm
Beoordeling
Toelichting
Voortgang op de doelstelling Worden de ambities
-
Het begrip CO2-neutraliteit heeft een duidelijke definitie, is
Voldoet deels
Het begrip CO2-neutraliteit wordt eenduidig gebruikt in het beleid van de
vastgelegd in meetbare
helder afgebakend en wordt eenduidig gebruikt (in het beleid
aan de norm
gemeente, maar kan helderder worden afgebakend.
doelstellingen?
van de gemeente). De gemeente heeft zowel strategische als operationele
Voldoet
De gemeente heeft de strategische doelstelling van CO2-neutraliteit in 2030
doelstellingen geformuleerd.
(grotendeels)
vertaald naar meetbare operationele doelstellingen op het gebied van
aan de norm
verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en de openbare verlichting.
De gemeente heeft zowel kortetermijn- (collegeperiode) als
Voldoet deels
In het Beleidsplan duurzaamheid 2016-2020 (en het bijbehorende
langetermijndoelstellingen geformuleerd.
aan de norm
duurzaamheidsprogramma) zijn tussendoelstellingen geformuleerd richting het
-
-
einddoel van een CO2-neutrale gemeentelijke organisatie in 2030. Na het aflopen van het Beleidsplan in 2020 zijn geen nieuwe tussendoelstellingen opgesteld. In hoeverre ligt de
-
De gemeente IJsselstein heeft haar (tussen)doelen op het
Niet bekend
De gemeente heeft op dit moment niet inzichtelijk wat de huidige CO2-uitstoot is
gemeente op koers voor
gebied van CO2-neutraliteit gerealiseerd of is met haar
en ook niet wat het effect van verduurzamingsmaatregelen is geweest. In dit
de eigen
huidige beleidsinzet op de goede weg deze te realiseren.
onderzoek hebben wij onvoldoende gegevens ontvangen om een inschatting te
hoofddoelstellingen
maken van de koers.
(CO2-neutraal in 2030)? Hoe verhoudt het
-
Het ambitieniveau van de doelstellingen is minimaal in lijn
Voldoet aan
De doelstellingen sluiten grotendeels aan op de minimale vereisten vanuit het
doelbereik in IJsselstein
met het ambitieniveau van doelstellingen van andere
de norm
Rijk, waar ook veel andere gemeenten hun doelstellingen op baseren.
zich tot het doelbereik in
gemeenten.
andere gemeenten?
IJsselstein loopt vooruit op, of is minimaal in lijn met, het
Niet bekend
In dit onderzoek hebben wij onvoldoende gegevens ontvangen om een
-
doelbereik van andere gemeenten in Nederland. -
Het doelbereik in IJsselstein loopt vooruit op, of is minimaal in lijn met, het Nederlands gemiddelde.
inschatting te maken van het doelbereik van IJsselstein. Niet bekend
In dit onderzoek hebben wij onvoldoende gegevens ontvangen om een inschatting te maken van het doelbereik van IJsselstein. Voor wat betreft de verduurzaming van de openbare verlichting loopt de gemeente IJsselstein voor op het landelijke streven.
59
Rekenkamer
Onderzoeksvraag
Norm
Beoordeling
Toelichting
Doeltreffendheid/doelmatigheid Hoe doeltreffend is het -
De doelstellingen worden gerealiseerd dankzij het
Voldoet niet
Duurzaamheid wordt meegenomen in projecten op basis van intrinsieke
duurzaamheidsbeleid
gemeentelijke beleid.
aan de norm
motivatie van medewerkers. Aansturing vanuit het beleid mist in veel gevallen.
voor wat betreft de eigen -
Een uitzondering is de verduurzaming van de openbare verlichting.
bedrijfsvoering van de gemeente IJsselstein? -
In hoeverre zijn de
-
activiteiten en
De gemeente IJsselstein heeft de inzet gepleegd die zij had
Voldoet
In het Duurzaamheidsprogramma zijn maatregelen op het gebied van
voorgenomen te plegen. Op alle relevante beleidsterreinen
(grotendeels)
verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en de openbare verlichting
wordt beleid gevoerd.
aan de norm
opgenomen. Vrijwel al deze maatregelen zijn (grotendeels) uitgevoerd.
De activiteiten en instrumenten sluiten aan op, en dragen bij
Voldoet niet
In dit onderzoek hebben wij onvoldoende gegevens ontvangen om een
aan, de gestelde doelen.
aan de norm
inschatting te maken van de effectiviteit van afzonderlijke beleidsmaatregelen.
instrumenten een
Doordat de gemeente vrij strikt financieel stuurt, zijn er niet altijd voldoende
logische vertaling van de
middelen (budget, capaciteit) om duurzaamheid mee te nemen in projecten.
ambities en doelstellingen? Worden
-
duurzaamheidscriteria
Bij het bepalen van de inzet van middelen worden SMART-
Voldoet niet
Er zijn geen criteria, eisen en daaraan gekoppelde indicatoren beschikbaar
geformuleerde duurzaamheidscriteria gebruikt.
aan de norm
vanuit beleid.
gebruikt bij het bepalen van de inzet van middelen? Is het duidelijk wie
-
Er zijn duidelijk vastgelegde afspraken over de
Voldoet deels
De wethouder duurzaamheid is eindverantwoordelijke voor het verduurzamen
verantwoordelijk is voor
verantwoordelijkheid voor het behalen van de doelstellingen,
aan de norm
van de gemeentelijke organisatie. Er zijn twee medewerkers die zich op
de duurzaamheids-
zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau.
duurzaamheid richten en zorgen dat er aandacht voor duurzaamheid is onder
doelstellingen?
medewerkers. De focus ligt hierbij met name op de energietransitie in de gemeente en regio (Transitievisie Warmte en Regionale Energiestrategie), niet op het verduurzamen van de eigen organisatie. Afspraken hierover zijn niet vastgelegd.
Is er sprake van een
-
Er wordt aan alle fasen van de beleidscyclus aandacht
Voldoet niet
De beleidscyclus lijkt te steken tussen plan en do. Er is weinig aandacht voor
besteed.
aan de norm
monitoring of rapportering over de voortgang. Dit maakt bijsturen lastig.
Is er draagvlak voor de-
Er is draagvlak voor de ambities in alle lagen van de
Voldoet deels
Medewerkers zijn gemotiveerd om duurzaamheid mee te nemen in hun
ambities in alle lagen
organisatie.
aan de norm
projecten. Duurzaamheid wordt grotendeels bottom-up georganiseerd, zonder
goede beleidscyclus (plan, do, check, act)?
van de organisatie?
sturing vanuit het bestuur.
60
Rekenkamer
Onderzoeksvraag
Norm
Beoordeling
Toelichting
Staan de kosten voor -
De doelstellingen staan in realistische verhouding tot het
Voldoet niet
In het Duurzaamheidsprogramma 2016-2020 zijn nauwelijks extra middelen
het behalen van de
daarvoor beschikbaar gestelde budget en capaciteit.
aan de norm
(€3.000) voor het verduurzamen van de gemeentelijke organisatie opgenomen.
doelstelling in een
In het Plan van aanpak energietransitie 2020-2023 staat dat de verwachte
goede verhouding met
kosten voor het invullen van de voorbeeldrol in 2021 €25.000 bedragen, maar
het doelbereik?
welke activiteiten de gemeente precies gaat ondernemen wordt niet gespecificeerd. Duurzaamheid wordt incidenteel op projectbasis meegenomen als meekoppelkans. De ambities zijn daarom vaak hoger dan de financiële middelen en capaciteit mogelijk maken. -
De activiteiten worden voornamelijk gerealiseerd met
Voldoet niet
Er is geen structureel budget voor het nemen van maatregelen om de
structurele middelen.
aan de norm
duurzaamheid van de eigen organisatie te bevorderen. Verduurzaming van de gemeentelijke organisatie moet voor het overgrote deel worden gefinancierd uit de reguliere budgetten.
Lerend vermogen Is er een werkwijze
-
Beleid wordt geëvalueerd en de lessen worden
Voldoet niet
gedocumenteerd.
aan de norm
Bij het opstellen van nieuw beleid wordt geleerd van de
Voldoet niet
eerder opgedane lessen.
aan de norm
Hoe wordt de uitvoering-
De voortgang van de doelstellingen wordt gemeten, ook op
Voldoet niet
Er wordt niet gemonitord op doelstellingen op het gebied van een duurzame
gemonitord?
projectniveau.
aan de norm
gemeentelijke organisatie. In het Beleidsplan duurzaamheid is enkel een
waarmee er sprake is
Er zijn in dit onderzoek geen evaluaties aangetroffen.
van voldoende lerend vermogen?
-
Er zijn in dit onderzoek geen evaluaties aangetroffen.
-
-
nulmeting (2015) gedaan van het energiegebruik van de gemeentelijke panden, rioolgemalen en de openbare verlichting. Deze meting wordt niet jaarlijks herhaald.
-
De wijze van monitoren sluit aan bij de gestelde doelen.
Voldoet niet
Er wordt niet gemonitord op doelstellingen op het gebied van een duurzame
aan de norm
gemeentelijke organisatie.
De indicatoren sluiten aan bij, en meten het effect van,
Voldoet
De operationele doelstellingen op het gebied van verduurzaming van het
maatregelen.
(grotendeels)
gemeentelijk vastgoed en de openbare verlichting zijn SMART-geformuleerd.
aan de norm
Hieruit kunnen dus gemakkelijk indicatoren afgeleid worden om het effect van
-
maatregelen te meten.
61
Rekenkamer
62