Bijlage 1 - Visie en uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie IJsselstein 2023-2028

Toelichting Er treden steeds vaker langdurige droge periodes op, waardoor grondwatertekorten ontstaan. Dit artikel bepaalt dat het dagelijks bestuur in geval van extreme of langdurige droogte een onttrekkingsverbod kan instellen. Het onttrekkingsverbod geldt voor alle onttrekkingen van grondwater, dus zowel de vergunningplichtige onttrekkingen als de niet-vergunningplichtige. Er is gekozen voor een in algemene zin af te kondigen verbod, omdat andere instrumenten (zoals het stellen van een maatwerkvoorschrift) te veel tijd en bestuurlijke lasten vergen. Een onttrekkingsverbod moet, gelet op de gevolgen voor onder meer kwetsbare natuurgebieden, op zeer korte termijn in werking treden. Het stellen van een maatwerkvoorschrift duurt daarvoor te lang.

6.2.

Contouren Subsidieregeling afkoppelen en ontstenen

Inleiding Door de toename van verharding in onze bebouwde omgeving kan regenwater niet meer op natuurlijke wijze in de bodem infiltreren, wat leidt tot droogteschade en wateroverlast bij hevige regenval. Het anders omgaan met particuliere verharding wordt steeds belangrijker in de strijd tegen klimaatverandering. Hierbij gelden er twee sporen die bijdragen aan het verminderen van deze problemen en het vergroten van de leefbaarheid en duurzaamheid van onze steden en dorpen: 1. Het verminderen van verhard oppervlak; ontstenen. 2. Het afkoppelen van verhard oppervlak; 1 Ontstenen Met het afkoppelen van particuliere verharding, zoals opritten, terrassen en tuinpaden, blijft het oppervlak in stand maar wordt het regenwater niet langer aangesloten en afgevoerd op de gemeentelijke gemengde riolering. De afvoerpijp wordt ‘afgekoppeld’; het regenwater wordt op een andere wijze verwerkt. Met ontstenen wordt bedoeld het verwijderen van verharding, zoals beton, asfalt en tegels. Door verharding te verwijderen, ontstaat er ruimte voor groen en kan regenwater weer de kans krijgen om in de bodem te trekken. Dit heeft meerdere voordelen voor onze leefomgeving. Ten eerste vermindert ontstenen de kans op wateroverlast. Regenwater kan namelijk in de bodem zakken. Hierdoor wordt het riool minder belast en kan het beter functioneren tijdens hevige regenval.

Ten tweede draagt ontstenen bij aan het herstellen van het natuurlijk evenwicht. Verharde oppervlaktes zijn vaak te warm, terwijl groen voor verkoeling zorgt. Door meer groen aan te leggen en verharding te verwijderen, kan de hitte in stedelijke gebieden verminderd worden en verbetert de luchtkwaliteit Ten slotte draagt ontstenen bij aan een prettigere leefomgeving. Groen heeft een positieve invloed op onze gezondheid en ons welzijn. Het zorgt voor rust en ontspanning en biedt een habitat voor planten en dieren. 2 Afkoppelen 2A. particulier terrein aansluitend bij, gemeentelijke werkzaamheden in de openbare ruimte.

blad 94 van 99

datum 16 maart 2023 projectnummer 0478354.100 betreft Visie Klimaatadaptatie IJsselstein

Bij werkzaamheden in de openbare ruimte zijn er meekoppelkansen en is werkmet-werk te maken met het private terrein. Omtrent de omgang met hemelwater treft de gemeente een 'afkoppelovereenkomst' met de bewoner van het pand. De gemeente maakt hierin onderscheid in woningen en, bijvoorbeeld kantoren, bedrijfshallen en kerken. • Voor woningen hanteert de gemeente een meewerkvergoeding van 50 euro. • De vergoeding wordt verstrekt in die gevallen waarbij de bewoner van de woning bereid is meewerking te verlenen aan de werkzaamheden in zijn of haar tuin. • De afkoppelwerkzaamheden worden gelijktijdig met het de werkzaamheden in de openbare ruimte uitgevoerd. De afkoppelovereenkomst legt zaken vast al verantwoordelijkheid en voor wie welke kosten zijn. • De gemeente bekostigt alle voorzieningen op particulier terrein. • Bij het afkoppelen worden geen bronmaatregelen getroffen, behalve in bodembeschermingsgebieden. • Stapeling van subsidies, bijvoorbeeld met de subsidie groene daken, is niet toegestaan. 2B particulier terrein geen werkzaamheden in openbare ruimte Deze vergoeding wordt verstrekt aan de bewoners het regenwater afkomstig van verhard oppervlak bergen en infiltreren op eigen terrein. De regeling wordt als volgt: • de bijdrage bedraagt maximaal €10,- per m² afgekoppeld verhard dakoppervlak.

Subsidie is alleen mogelijk bij dakvlakken groter dan 50 m², en maximaal 75% van de kosten wordt gesubsidieerd. Vooraf dient een afwateringsplan te worden overlegd. • De vergoeding wordt verstrekt in die gevallen waarbij de bewoner van de woning bereid is dak- en/of terreinverharding van de woning (voor zover mogelijk) af te koppelen van de gemeentelijke riolering. vrijvervalriolering. Het weer aansluiten op de gemengde riolering is zonder toestemming van de gemeente niet toegestaan. • De bewoner is verantwoordelijk voor het onderhoud van de gerealiseerde voorziening.

• •

• •

De perceelseigenaar verplicht zich tot het in stand houden van de gerealiseerde voorziening. Afgekoppeld dakwater dient op eigen terrein te worden geborgen (statisch 50 mm). De gemeente bekostigt, naast de eventueel toegekende subsidie, geen voorzieningen op particulier terrein. Het combineren en stapelen van subsidies van de gemeente of het waterschap is niet toegestaan. Subsidieaanvragen worden geprioriteerd op datum van inzending. Voor deze subsidieregeling is jaarlijks maximaal €70.000 gereserveerd.

3. Ontstenen, ‘tegels’ eruit, groen erin

Voor het verwijderen van tegels en klinkerverharding en het terugbrengen van groen op particuliere terrein wordt een vergoeding verstrekt. Hierbij gelden de volgende voorwaarden: • Het minimaal verwijderde oppervlak bedraagt 10 m². • De bijdrage is 25% van de gemaakte kosten. • De maximale bijdrage per perceel bedraagt €500.

6.3.

Contouren subsidieregeling gebruik regenwater

Inleiding Door klimaatverandering neemt de kans op stortbuien en langdurige neerslag toe, maar ook de kans op langdurige periodes van droogte. Omdat de levering van drinkwater onder druk staat is het zaak dat we zuiniger zijn met drinkwater. Door dakwater te gebruiken verlagen we het gebruik van drinkwater in de woning en zetten we hoogwaardig drinkwater in waar het voor bedoeld is. We streven er naar het grondgebied van de gemeente zoveel mogelijk ‘waterrobuust’ en ‘klimaatbestendig’ in te richten. De gemeente beoogt met deze regel perceeleigenaren te stimuleren om een goede afweging te maken door voorlichting en technisch advies. Deze regel moet als sluitstuk van het proces worden beschouwd. Bouwplannen leiden veelal tot toename van verhard oppervlak, waardoor de natuurlijke aanvulling van het grondwater door neerslag wordt belemmerd. Het wordt al steeds gebruikelijker om bij bouwplannen compenserende waterberging te eisen; dit om de kans op wateroverlast te verkleinen. Maar waterberging

blad 95 van 99

datum 16 maart 2023 projectnummer 0478354.100 betreft Visie Klimaatadaptatie IJsselstein

kan ook nodig zijn om de gevolgen van droge perioden op te vangen, de levering van drinkwater staat steeds meer onder druk. Het opgevangen regenwater is prima geschikt om toe te passen voor wc-spoeling, de wasmachine en voor de tuin. Naast stimulerende maatregelen, zoals subsidies voor regentonnen of voorlichting, kan ook het omgevingsplan worden ingezet om te zorgen dat waterberging op particulier terrein wordt gerealiseerd en dat het opgevangen water zo veel mogelijk wordt gebruikt. Het opgevangen regenwater is met nadruk niet bedoeld voor toepassing als drink-, douche- of badwater, conform, wet- en regelgeving. De gemeente moet daarbij een keuze maken tussen de verschillende doelen voor de waterberging. Het tegengaan van wateroverlast vraagt er immers om dat de waterberging relatief snel weer ter beschikking komt, terwijl bestrijding van droogte is gebaat bij het zo lang mogelijk vasthouden van opgevangen hemelwater. De gemeente beoogt hiermee met name het stimuleren van het gebruik van regenwater zodat onze (drinkwater reserves niet nodeloos worden belast. Waterberging met hergebruik Met het oog op het beperken van de gevolgen van droogte wordt bij een gebouw een hemelwaterberging met een minimale capaciteit van 50 l per m2 verhard oppervlak en een minimale inhoud van 3.000 liter aangebracht en in stand gehouden.

Overtollig water dient in eerste instantie te worden geïnfiltreerd op eigen terrein. Indien dat niet mogelijk is dan wordt er in overleg met de gemeente naar een oplossing gezocht; Subsidiabele activiteiten Subsidie wordt verleend voor de aanschaf en installatie van totaalsystemen voor primair het opvangen, opslaan en hergebruiken van regenwater. Hierbij wordt bedoeld het totaalsysteem met een watertank, een pomp, een filter, een overloop en een infiltratievoorziening op eigen terrein. Het totale systeem heeft minimaal een statische berging van 50 l per m² over het aangesloten verhard oppervlak en een minimale inhoud van 3.000 liter.

Subsidiebedrag Het subsidiebedrag bedraagt maximaal 50% van de kosten van aanschaf en installatie van het systeem, met een maximum van € 3.000 per aanvraag. De aanvrager dient de kosten aantoonbaar te maken met facturen van een erkend bedrijf. Het totaalsysteem mag, indien geen gebruik wordt gemaakt van een erkend installateur, ook door zelfwerkzaamheid worden aangebracht. In dat geval bedraagt de vergoeding maximaal €500 per aanvraag. Voorwaarden Om voor subsidie in aanmerking te komen, dient de aanvrager aan de volgende voorwaarden te voldoen: a. De aanvrager is eigenaar van de woning of het pand waarvoor de subsidie wordt aangevraagd. b. Het systeem wordt aangeschaft en geïnstalleerd door een erkend installateur. c. De verrekening van de subsidiebijdrage vindt plaats op basis van facturen. d. Het systeem is bedoeld voor het opvangen, bergen en hergebruiken van regenwater. e. Het systeem is aangesloten op het regenwaterafvoersysteem van de woning of het pand. f. De aanvrager dient binnen een jaar na de installatie van het systeem en bewijs van de installatie te overleggen. g. Het systeem dient gedurende minimaal 5 jaar na de installatie in stand te worden gehouden. h. Het combineren en stapelen van subsidies van de gemeente of het waterschap is niet toegestaan. i. Subsidieaanvragen worden geprioriteerd op datum van inzending. j.

Voor deze subsidieregeling is jaarlijks maximaal €30.000 gereserveerd.

blad 96 van 99

datum 16 maart 2023 projectnummer 0478354.100 betreft Visie Klimaatadaptatie IJsselstein

6.4.

Contouren Subsidieregeling groene daken

De gemeente is voornemens een subsidieregeling groene daken voor inwoners en ondernemers op te zetten. Inleiding Definitie: Een begroeid dak is een plat of hellend dak dat is bedekt met vegetatie. De daken zijn voorzien van een gesloten dakbedekking of dakpannen die aangevuld of vervangen worden door vegetatie. Deze vegetatieopbouw bestaat uit een drainagelaag en een substraatlaag waarop de verschillende planten kunnen groeien. Groene daken hebben verschillende voordelen. Ten eerste hebben ze een (geluids) isolerende werking. In de zomer zorgt het groen voor verkoeling (minder airco-uren nodig), terwijl het in de winter juist zorgt voor warmte-isolatie. Ten tweede hebben groene daken een positief effect op de leefomgeving. Het groen in stedelijke gebieden, draagt bij aan een gezondere leefomgeving en biodiversiteit. Dit komt ook doordat ze fijnstof uit de lucht filteren. Tenslotte vangt een groendak water op. Regenwater wordt geborgen en vertraagd afgevoerd, waardoor het riool minder belast wordt. . Het aanleggen van een groen dak vereist de nodige expertise. Zo moet er gelet worden op de draagkracht van het dak en moet de drainage, het substraat en de planten zorgvuldig gekozen worden om het gewenste resultaat te bereiken.

De subsidie voor een groen dak is: • € 20 per vierkante meter; • € 30 per vierkante meter als de voorziening minstens 50 liter water per vierkante meter kan opvangen een statische berging van 50mm). De aanvrager toont dit aan met een ontwerpplan. • Het is toegestaan een deel van de statische berging van 50mm elders op het perceel te realiseren (bijvoorbeeld in een infiltratievoorziening). De aanvrager toont dit aan met een ontwerpplan. De regeling is verschillend voor particulieren en bedrijven/ scholen. A. Particulieren: • De maximale bijdrage is 75% van de totale kosten, op basis van facturen van een erkend bedrijf / leverancier. • De maximale subsidiebijdrage is 2500 euro per project. B. Bedrijven en maatschappelijke voorzieningen (scholen, sportaccommodatie etc.): • Een maximale bijdrage van 50% van de totale kosten, op basis van facturen van een erkend bedrijf, met een maximum van €10.000 per aanvraag. • Het dak moet voldoen aan de technische richtlijn NTA8292.

De gemeente ziet de voordelen van groene daken in en wil dit stimuleren door bij te dragen aan de investeringen hierin. Groene daken dragen immers bij aan een gezondere en duurzamere leefomgeving, en aan een groener en mooier stadsbeeld! Zowel eigenaren van particuliere woningen, huurders (met toestemming eigenaar) als verenigingen van eigenaren kunnen een subsidie aanvraag indienen. Subsidie kan worden aangevraagd voor de aanleg van groene daken op particuliere woningen, inclusief schuur of berging, en panden die voor zowel wonen als werken gebruikt worden. In het navolgende zijn de beleidsregels weergegeven,

blad 97 van 99

datum 16 maart 2023 projectnummer 0478354.100 betreft Visie Klimaatadaptatie IJsselstein

Regels en voorwaarden: • Sloop-, onderhouds- en advieskosten mogen niet worden meegeteld bij de kosten; • De aanvrager moet eigenaar danwel huurder (met toestemming van de eigenaar) zijn van het gebouw waarop het groene dak wordt aangelegd; • Het groendak moet bestaan uit een drielaagse opbouw: een drainagelaag voor waterbuffering en afvoer overtollig water, een wortelwerende laag en een substraatlaag van minimaal 40 mm dikte. • Het dak moet voldoen aan de technische richtlijnen de NTA 8292 (extensieve groendaken) voor groene daken; • De aanvraag moet worden ingediend voordat er gestart wordt met de aanleg van het groene dak. • Het groene dak moet minimaal vijf jaar blijven liggen; • Het combineren en stapelen van subsidies van de gemeente of het waterschap is niet toegestaan. • De Algemene wet bestuursrecht (Awb) en de Algemene subsidieverordening (Asv) zijn altijd van toepassing, dus ook op deze uitvoeringsregeling. • De voorzieningen worden aangelegd volgens de wettelijke bouwregels en het Bouwbesluit.

•

Subsidieaanvragen worden geprioriteerd op datum van inzending. Voor deze subsidieregeling is jaarlijks maximaal €50.000 gereserveerd.

Overige: • Het pand bevindt zich binnen de gemeentegrenzen van IJsselstein en binnen de bebouwde kom. • De controle of het dak geschikt is voor het aangevraagde groene dak is de verantwoording van de aanvrager. • Het groene dak moet minimaal 10 vierkante meter groot zijn. • Een kaart of plattegrond vanuit de aanvrager waarop staat waar een groen dak wordt gemaakt. Met daarop het aantal vierkante meters van het groene dak en de technische omschrijving van het groene dak. Daarin staan de laagopbouw en hoeveel liter water het dak per vierkante meter kan opvangen. Indien van toepassing staat ook de noodoverloop/vertraagde afvoer in de omschrijving, evenals de eventuele benodigde berging elders op het perceel.

blad 98 van 99

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Monitorweg 29 1322 BK Almere Postbus 10044 1301 AA Almere T. +31 6 12 18 89 10 E. Antal.Hartman@Anteagroup.nl

Copyright © 2023 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct een melding te maken bij security@antegroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

www.anteagroup.nl