2.1 Bijlage Adviesrapport Groepsbegeleiding IJsselstein

o Begeleidingsbehoefte en leerbaarheid Sommige cliënten hebben vanwege hun complexe ondersteuningsvraag, beperkte leerbaarheid of lage motivatie, op maat afgestemde begeleiding nodig. Dit speelt met name bij cliënten met een grote behoefte aan structuur en aansturing, bijvoorbeeld door een combinatie van impulsiviteit, beperkt zelfinzicht of een zeer lage motivatie (vaak bij LVB, NAH of ernstige depressie). Ook wanneer sprake is van zeer specifieke of specialistische hulpvragen, kan groepsbegeleiding onvoldoende zijn om effectief te ondersteunen. Een zekere mate van motivatie, leerbereidheid en zelfreflectie is nodig om deel te nemen aan een groepsproces. Bij cliënten waarbij deze voorwaarden ontbreken, kan groepsbegeleiding leiden tot frustratie of uitval en is individuele begeleiding of ondersteuning vanuit het voorliggend veld vaak meer aangewezen.

o Omgevingsfactoren en context Naast persoonskenmerken spelen ook omgevingsfactoren een rol in de geschiktheid voor groepsbegeleiding. Wanneer individuele begeleiding wordt afgebouwd ten gunste van groepsbegeleiding, moeten de mogelijke gevolgen voor de gezinssituatie goed worden overwogen. Daarnaast kan een beperkte taalvaardigheid deelname aan groepsactiviteiten bemoeilijken. Wanneer de cliënt niet voldoende Nederlands spreekt of begrijpt om actief deel 29

te nemen, wordt groepsbegeleiding minder effectief en verstorend voor het groepsproces.

30

Bijlage 4: Verkenning eHealth (Gezonde Boel) E-health-toepassingen bieden kansen om de toegankelijkheid, flexibiliteit en zelfregie in het sociaal domein te vergroten. Het stelt cliënten in staat ondersteuning te ontvangen op eigen tempo en locatie, en kan de efficiëntie van begeleiding verbeteren. Tegelijkertijd zijn er risico’s zoals uitsluiting door gebrek aan (digitale) vaardigheden, privacy- en veiligheidszorgen en het gebrek aan een persoonlijke band met een begeleider. Vooral blended care – een combinatie van eHealth en persoonlijke begeleiding – kan daarom een effectieve manier zijn om de voordelen te benutten en de nadelen te beperken (Teekman et al., 2019; Van Jaarsveld et al, 2024; Binkhorst, 2016; (Gezonde Boel, 2023). Er is geen informatie gevonden over het inzetten van eHealth als onderdeel van groepsbegeleiding binnen het sociaal domein. Wel experimenteert gemeente Houten in de vorm van een pilot met de inzet van eHealth (via Gezonde Boel) binnen de individuele begeleiding door het sociaal team. De eerste ervaringen daarvan zijn positief, maar resultaten zijn nog niet kwantificeerbaar. Voor gemeente IJsselstein kan de toevoeging van eHealth aan toekomstige groepsbegeleiding mogelijk meerwaarde hebben, maar er zijn nog te weinig ervaringen bekend om hier garanties over te geven.

We adviseren om dit in pilotvorm stapsgewijs mee te nemen in het leertraject groepsbegeleiding. ‘Deze medewerkers zijn er [de inzet van eHealth] heel enthousiast over. Fijn dat de inwoner zelf verder kan met de module. Je zet mensen meer aan op het zelf doen.’ - Houten -

31

Bijlage 5: Competenties groepsbegeleiders o

Kennis van groepsdynamiek: De begeleider moet inzicht hebben in groepsprocessen en kunnen omgaan met verschillende rollen, interacties en fases van groepsontwikkeling.

o

Didactische en methodische vaardigheden: Het structureren van bijeenkomsten, hanteren van verschillende werkvormen en het kunnen afstemmen op leerdoelen van de groep zijn essentieel voor een effectieve begeleiding.

o

Sensitiviteit en relationele afstemming: Een begeleider kan veiligheid creeren, vertrouwen opbouwen en empathisch inspelen op signalen van deelnemers. Dit vraagt om een open, oordeelloze houding en het vermogen om deelnemers actief te betrekken.

o

Omgaan met weerstand en conflicten: De begeleider moet in staat zijn om op een professionele manier om te gaan met weerstand, spanningen of grensoverschrijdend gedrag in de groep. Dit vraagt om rust, overzicht en duidelijke kaders.

o

Observeren en signaleren: Tijdens groepsbijeenkomsten moet de begeleider in staat zijn om gedrag, voortgang en risico’s op individueel en groepsniveau te observeren en zo nodig te interveniëren of bij te sturen. Daarbij is het ook belangrijk dat losse signalen die samen een rode draad vormen worden gezien, ‘opgepakt’ en instrumenteel worden ingezet binnen de groep. Dit vraagt om analytisch vermogen.

o

Reflectief vermogen en bijscholing: Reflectie op hun eigen handelen, werken aan professionele ontwikkeling en op de hoogte blijven van evidencebased groepsinterventies. Intervisie en scholing zijn hierbij belangrijk.

Deze competenties zijn randvoorwaardelijk voor het slagen van groepsbegeleiding als interventievorm, zeker waar groepsprocessen zich afspelen binnen een diverse en kwetsbare doelgroep.

32

Bijlage 6: Samenwerking ketenpartners De volgende partijen in de keten lijken kansrijk voor samenwerking in het kader van groepsbegeleiding. Hiervoor is ter aanvulling op de interviews de ‘input arrangementenwaaier versie 10’ van gemeente IJsselstein gebruikt. Buurtgezinnen

• •

Organiseert groepsaanbod voor steungezinnen (leeftijd 19–55 jaar).

•

Relevante partner voor doelgroep gezinnen met meervoudige problematiek.

Kan kwetsbare gezinnen samenbrengen rondom thema’s als opvoeding, verbinding en ondersteuning.

Zorgorganisaties voor individuele begeleiding (zoals Lister, Abrona, Jayda CC)

• •

Kunnen groepsbegeleiding bieden aan kwetsbare inwoners.

•

Waardevolle aanvulling op het aanbod van het sociaal team.

Beschikken over expertise en ervaring met doelgroepen die extra ondersteuning nodig hebben. Ze zijn op kleine schaal aan het starten met groepsbegeleiding.

Santé Partners (gemeente Houten werkt met hen samen)

•

Kan themagericht groepsaanbod organiseren, soms in samenwerking met de POH-GGZ.

• •

Biedt diverse groepsprogramma’s, zoals sociale vaardigheidstraining (SoVa). Mogelijkheden voor verdere afstemming op lokale behoeften.

JGZ (Jeugdgezondheidszorg, GGD)

•

Kan de methode Triple P niveau 3 aanbieden, eventueel in samenwerking met het sociaal team.

•

Mogelijkheden voor meer groepsgericht werken met ouders en kinderen (bijvoorbeeld opvoedvragen en ontwikkeling).

•

Versterking van het aanbod voor jonge gezinnen door samenwerking en afstemming.

AxionContinu – project BuurSaam

• •

Organiseert bijeenkomsten voor ouderen.

•

Mogelijkheid voor samenwerking met het sociaal team tijdens deze bijeenkomsten.

Kan groepsbegeleiding bieden op thema’s die aansluiten bij de leefwereld van ouderen (bijv. eenzaamheid, vitaliteit).

33

KBO (Katholieke Bond voor Ouderen)

•

Biedt inwonersinitiatief met bestaande groepen voor ouderen (vanaf ca. 65 jaar).

•

Potentiële locatie of partner voor het aanbieden van groepsbegeleiding voor ouderen.

•

Kans om bestaand netwerk te benutten of te versterken.

Stichting Pulse

•

Biedt groepsaanbod zoals themabijeenkomsten, cursussen, (sport)activiteiten en ontmoetingsplekken.

•

Beschikt over expertise in sociaal werk en vrijwilligersinzet voor alle leeftijden, inclusief kwetsbare groepen.

Handje Helpen

•

Biedt geen groepsbegeleiding, maar praktische en emotionele ondersteuning in de thuissituatie; versterkt informele netwerken.

•

Kansrijk om mogelijkheden te verkennen bij de inzet van groepsbegeleiding ter afbouw van individuele begeleiding naar het voorliggend veld of het eigen netwerk.

Buurtsportcoaches

• • •

Organiseren sport- en beweegactiviteiten voor uiteenlopende doelgroepen. Verbindende schakel tussen sport, welzijn, zorg en onderwijs. Kunnen bijdragen aan groepsbegeleiding rond vitaliteit, ontmoeting en sociale activering.

Enik Recovery College

•

Aanbieder van herstelgerichte cursussen en groepsactiviteiten, gebaseerd op peer support. Gericht op mentale gezondheid, zelfregie en persoonlijke ontwikkeling.

•

Inzet van ervaringsdeskundigen vormt de kern van het aanbod. Deze expertise op ervaringsdeskundigheid kan mogelijk worden benut in het vormgeven van groepsaanbod door het sociaal team.

34

Brengt beweging

Burgemeester Stekelenburgplein 199 Unit 1.06 5041 SC Tilburg

35