14.4 Accountantsverslag over controle 2021 RMN

www.auren.com 47

Bevindingen AO/IB Algemene scope beoordeling AO/IB

Bij de planning en uitvoering van de controle van de jaarrekening 2021 van RMN hebben wij de interne beheersmaatregelen, welke onderdeel uitmaken van de administratieve organisatie, in onze overwegingen betrokken. Wij hebben de opzet en het bestaan van interne beheersmaatregelen onderzocht voor zover wij dit in het kader van de jaarrekening noodzakelijk achten en niet met het doel om een oordeel over de effectiviteit van de interne beheersing te geven. Wij hebben geen onderzoek naar de effectiviteit van de interne beheersing verricht, anders dan dat relevant is voor onze jaarrekeningcontrole. De beoordeling van de administratieve organisatie van RMN, met name de daarin besloten interne beheersing, heeft tot doel de omvang en de diepgang vast te stellen van de door ons uit te voeren controlewerkzaamheden als basis voor ons oordeel met betrekking tot de getrouwheid van de jaarrekening. Bij deze beoordeling is met name aandacht besteed aan: ▪ de organisatiestructuur van de gemeenschappelijke regeling en de toegekende bevoegdheden en verantwoordelijkheden ▪ aanwezigheid van controletechnische functiescheidingen ▪ COVID-19 impact

Bij de beoordeling van de opzet van de AO/IB is in het bijzonder aandacht besteed aan de volgende processen: ▪ aanbestedingsprocedures (rechtmatigheid) ▪ autorisatie van facturen (rechtmatigheid) ▪ betalingen (rechtmatigheid) ▪ proces inzake opstellen van de jaarafrekeningen Wij hebben gelet op de aard en omvang van (activiteiten van de) RMN een overwegend gegevensgerichte controleaanpak gehanteerd. Voor de controle over het boekjaar 2022 zullen wij specifiek aandacht besteden aan het verkrijgen van inzicht in relevante processen, richtlijnen en procedures en nagaan of en zo ja in welke mate wij voor de controle daarvan gebruik kunnen maken.

www.auren.com 48

Bevindingen AO/IB Algemene bevindingen beheersorganisatie

Interne vastleggingen van richtlijnen en procedures + verordeningen Tijdens het verkrijgen van inzicht in verschillende processen hebben wij geconstateerd dat veel processen, richtlijnen en procedures nog niet vast liggen binnen de organisatie en vaak nog “in de hoofden van mensen” zit. Het daaraan gerelateerde risico is het verlies van kennis binnen de organisatie indien de betreffende mensen de organisatie verlaten. Daarnaast heeft RMN in het verleden (veelal in het jaar 2005) verschillende verordeningen opgesteld welke mogelijk niet meer actueel zijn en/of niet meer volledig voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Aanbeveling voor RMN Om het risico inzake de vastleggingen van de AO/IB (gedeeltelijk) te kunnen mitigeren adviseren wij u de procedures en richtlijnen zoveel als mogelijk vast te leggen.

Daarnaast adviseren wij u aan om periodiek de van toepassing zijnde verordeningen te herzien en mogelijk waar nodig up-te-daten. Opvolging door RMN U heeft ons geïnformeerd over het feit dat u hier tot op heden nog onvoldoende tijd voor heeft gevonden en het op de planning staat.

www.auren.com 49

Bevindingen AO/IB Bezetting van de financiële afdeling (1 van 2)

Tijdens de controle over het jaar 2021 identificeren wij een kwetsbaarheid in de bezetting van de financiële administratie. Door de omvang van de organisatie komt het voor dat meerdere taken door één en dezelfde persoon uitgevoerd kunnen worden en constateren wij dat er beperkt sprake is van scheiding tussen controlerende- en uitvoerende functies (nu met name uitvoerend). Daarnaast constateren wij dat de bezetting op de financiële administratie op dit moment niet adequaat voor uitvoering van alle (verwachte) taken waaronder: ▪ het volledig en tijdig aanleveren van (kwalitatief toereikende) controle-informatie ▪ het opstellen en analyseren van tussentijdse rapportages ▪ het inbouwen en uitvoeren van interne controles en afstemming op financiële rapportages Deze kwetsbaarheid is ook naar voren gekomen bij het vertrek van het hoofd financiën eind maart 2022, middenin het voorbereidingsproces voor de jaarrekeningcontrole 2021. Daarop heeft de organisatie wel verschillen stappen ondernomen en is op dit moment de financiële afdeling verstrekt. We constateren wel dat deze afdeling nog steeds erg onder druk staat en een verdere uitbreiding nodig is om de (verbeter)plannen te kunnen implementeren en te monitoren. Wij constateren dat de uitvoering van de jaarrekeningcontrole een intensief traject is geweest voor zowel de organisatie als het controleteam.

Door de overgang van functionarissen en de (gebrek aan) interne vastleggingen zijn wij niet in staat bleken om voor het jaar 2021 op alle onderdelen voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen. Gezien de korte gewenste tijdspanne voor opstellen en vaststellen van de jaarrekening is het van belang om voldoende capaciteit beschikbaar te hebben om alle gewenste gegevens ten behoeve van de controle tijdig en kwalitatief goed aan te leveren.

Daarnaast merken wij op dat veel specificaties en achterliggende bescheiden (handmatig) worden opgesteld in “losse Excels”. Inherent aan het gebruik daarvan is dat deze foutgevoelig zijn en wij derhalve in voor onze controle aansluiting zoeken met achterliggende bronbestanden om de betrouwbaarheid van deze overzichten te kunnen vaststellen, dit vergt extra tijd. Tot slot merken wij dat de kennis inzake de BBV-regelgeving nog in beperkte is ingebed binnen de organisatie.

www.auren.com 50

Bevindingen AO/IB Bezetting van de financiële afdeling (2 van 2)

Aanbeveling voor RMN Wij constateren dat de uitvoering van de jaarrekeningcontrole een intensief traject is geweest voor zowel de organisatie als het controleteam. Naar aanleiding onze controle onderkennen wij een aantal verbetermogelijkheden ter voorbereiding op de interim- en eindejaarscontrole: ▪ te evalueren wat de gewenste bezetting is op de financiële afdeling, op basis van het takenpakket en mogelijke wijzigingen/aanvullingen hierop ▪ de interne kennis met betrekking tot de BBV, rechtmatigheid (prestatielevering) en aanbestedingen te vergroten ▪ kritisch te kijken naar de timing van het opstellen van de jaarrekening en start van de eindejaarscontrole (alle informatie dient gereed te zijn bij aanvang van de controle) ▪ te evalueren wat de interne informatiebehoefte is op financieel gebied en welke rapportages hiervoor nodig zijn ▪ ervoor zorgdragen dat alle benodigde controle-informatie bij aanvang van de accountantscontrole aanwezig is en vaststellen dat deze volledig en kwalitatief toereikend is ▪ vanwege de relatief beperkte omvang van de organisatie komt het voor dat meerdere taken door één en dezelfde persoon kunnen worden uitgevoerd (functievermenging).

Om dit risico te beperken zijn aanvullende beheersingsmaatregelen nodig dan wel aanvullende gegevensgerichte controlewerkzaamheden ▪ wij geven u ter overweging mee om, bij gelijkblijvende capaciteit van de financiële afdeling, externe ondersteuning in te zetten voor het proces van jaarafsluiting, opstellen van de jaarrekening en het faciliteren van de accountantscontrole Opvolging door RMN U heeft ons geïnformeerd over het feit dat u op dit moment intensief bezig bent om hieraan opvolging te geven. We zijn bereid separaat met u hierover van gedachten te wisselen.

www.auren.com 51

Bevindingen AO/IB Begrotingsproces

Proces De begroting is voor RMN taakstellend en het proces van het op- en vaststellen is van groot belang. Wij hebben gedurende de controle kennisgenomen van het proces en hebben vastgesteld dat: ▪ er een proces bestaat met betrekking tot het (gedetailleerd) tot stand komen van de begroting ▪ de primaire begroting is vastgesteld door het algemeen bestuur ▪ de aangepaste begroting (2x) aanvullend is vastgesteld ▪ de beiden begrotingen nauwkeurig zijn verwerkt in de jaarrekening volgens de BBV alsmede de toelichting van de aanpassingen in de aangepaste begroting ▪ de begroting nog niet volledig voldoet aan de indeling zoals deze is opgenomen in de BBV Aanbeveling voor RMN Wij adviseren u om de format en inhoud van de begroting expliciet tegen de bepalingen van de BBV te houden en waar noodzakelijk aanpassingen door te voeren. U heeft aangegeven dit te zullen gaan toepassen voor de begroting 2023. Verder hebben wij kennisgenomen van het feit dat de organisatie het begrotingsproces voor het jaar 2023 grondig aan het herzien is om zo tot een nog accuratere begroting te kunnen komen. Autorisatie van overschrijdingen

Met de controle op de juiste toepassing van het begrotingscriterium toetsen wij of het budgetrecht van het bestuur is gerespecteerd. Deze overschrijdingen ten opzichte van de begrote lasten zijn door het bestuur in de toelichting op de staat van baten en lasten toereikend toegelicht. U bent in het kader van de vaststelling van de jaarrekening 2021 in staat eventuele overschrijdingen te autoriseren. Bij het vormen van ons oordeel over de (begrotings)rechtmatigheid zijn wij uitgegaan van de ongewijzigde vaststelling van de jaarrekening 2021.

www.auren.com 52

Bevindingen AO/IB Inkoop- en aanbestedingsproces (1 van 4)

Europese aanbestedingen Een belangrijk onderdeel van onze controlewerkzaamheden inzake de financiële rechtmatigheid betreft de controle op de naleving van de regelgeving inzake de Europese aanbestedingen. Wij hebben geconstateerd dat de interne procedures voor de toepassing van deze wet- en regelgeving gedurende het jaar 2021 nog niet waren geïmplementeerd, wat resulteert in oordeelonthouding omtrent de rechtmatigheid. Voor de bevindingen hieromtrent wordt verwezen naar overige sheets. Wij hebben kennisgenomen van het feit dat RMN aan IBMN (Inkoopbureau Midden Nederland) opdracht gegeven heeft om een inkoopbeleid en -tool te ontwikkelen en te implementeren en te zorgen dat RMN compliant wordt. Wij hebben voor de controle van de jaarrekening 2021 kennisgenomen van de opzet van de tool maar nog geen inhoudelijke controle op de tool gezien verdere constateringen omtrent dit proces. In onze interimcontrole voor het jaar 2022 zullen wij expliciet aandacht besteden aan de verdere opzet, bestaan (en mogelijk werking) van deze tool.

Aanbeveling voor RMN Wij adviseren u om: ▪ de verdere implementatie en inbedding binnen de organisatie op de agenda te houden ▪ het waarborgen dat voor (nieuwe) inkopen altijd gebruik moet worden gemaakt van deze tool ▪ een analyse te maken van alle (huidige en nieuwe) crediteuren in de financiële administratie en zichtbaar te maken wat de status is van de implementatie in de inkooptool en de evaluatie van de mogelijke verdere benodigde aanbesteding ▪ zorg te dragen dat de analyse per 31-12-2022 volledig is afgerond waardoor mogelijk voor het jaar 2023 kan worden toegewerkt naar het volledig compliant zijn op het gebied van aanbestedingen ▪ een proces van verdere monitoring te ontwikkelingen zodat tijdig een afloop van een aanbesteding herkent wordt waardoor deze tijdig opnieuw kan worden aanbesteed

www.auren.com 53

Bevindingen AO/IB Inkoop- en aanbestedingsproces (2 van 4)

Opvolging door RMN U heeft ons verder geïnformeerd over het feit dat dit proces een hoge interne prioriteit heeft en er ook veel nieuwe aanbestedingen zijn afgerond (zie ook eerdere sheet in dit verslag).

www.auren.com 54

Bevindingen AO/IB Inkoop- en aanbestedingsproces (3 van 4)

Autorisatie van facturen Wij hebben tijdens de controle vastgesteld dat er een autorisatieproces bestaat voor de autorisatie van facturen binnen AFAS. Wij constateren hierin geen significante tekortkomingen, wel hebben wij nog een aantal aanbevelingen. Aanbeveling voor RMN ▪ wij hebben geconstateerd dat in sommige situaties de secretaris-directeur zowel de functies budget-, primaathouder en directie heeft waardoor de factuur door 1 persoon wordt geautoriseerd. In het kader van het risico met betrekking tot ‘management override’ adviseren wij u de adressering van dit risico expliciet te heroverwegen ▪ wij adviseren u te onderzoeken of het mogelijk is om de totale workflow van de facturen (van moment van inboeken tot en met de laatste autorisatie) vanuit AFAS te exporteren naar Excel. Dit kan bijdragen aan efficiëntie van de controle ▪ daarnaast adviseren wij u om te onderzoeken of dit type export ook mogelijk is voor de vastgelegde en geautoriseerde uren in het nieuwe ERP systeem

www.auren.com 55

Bevindingen AO/IB Inkoop- en aanbestedingsproces (4 van 4)

Betalingen Wij hebben tijdens de controle vastgesteld dat er sprake is van functiescheiding binnen de bankapplicatie (BNG). Inzake de uitwisseling van de inloggegevens geeft u aan dat dit enkel gebeurt voor de functie hoofd financiën welke enkel betalingen kan klaarzetten. De secretaris-directeur is en blijft enkel bevoegd om de klaargezette betalingen te autoriseren. Wij constateren hierin geen significante tekortkomingen. Crediteurenstamgegevens De financiële afdeling (FA) wijzigt crediteurstamgegevens na ontvangst van een verzoek van de leverancier. Nieuwe crediteuren worden gescheiden ingevoerd. Invoer in excel op basis van factuur door controller en confrontatie hiervan met de invoer van de crediteur door administratieve medewerker in AFAS. Aanbevelingen voor RMN ▪ het implementeren van interne procedures en richtlijnen (4-ogen principe) voor het doorvoeren van wijzigingen in AFAS met betrekking tot crediteurenstamgegevens. ▪ wij adviseren u (indien mogelijk) dit direct in te regelen in AFAS zelf en expliciet te laten aftekenen (excel is aan te passen). Tevens adviseren wij dit proces verder te implementeren voor wijziging van de bankgegevens voor bestaande crediteuren.

www.auren.com 56

Bevindingen AO/IB Proces inzake opstellen van de DVO jaarafrekeningen

Wij hebben tijdens de controle kennis genomen van het proces inzake het opstellen van de jaarlijkse DVO afrekeningen. RMN werkt met een kostenallocatiemodel. Daarbij is het uitgangspunt dat de basiskosten worden verdeeld op basis van de begroting en de verwerkingskosten op basis van de werkelijke lasten. Additionele taken die met gemeenten zijn afgesproken worden tegen de werkelijke kosten doorbelast. Het kostenallocatiemodel is een complexe berekening. De berekening wordt afgestemd met de betrokken ambtenaren vanuit de deelnemende gemeenten. Tevens hebben wij geconstateerd dat de afrekeningen handmatig worden opgesteld in Excel waardoor er een groot inherent risico is in het maken van fouten in deze afrekeningen. Aanbeveling voor RMN Wij adviseren u om het proces van het opstellen van de jaarafrekeningen zoveel als mogelijk te automatiseren/standaardiseren. Opvolging voor RMN U heeft ons geïnformeerd over het feit dat dit onderdeel is van het herzien van de gehele kostenallocatiemodel en implementat ie van het nieuwe ERP systeem.

www.auren.com 57

Bevindingen AO/IB Rechtmatigheidsverantwoording (1 van 2)

Er is sprake van een wetswijziging in de Financiële Verhoudingswet, de Gemeentewet en de Provinciewet, maar ook lagere regelgeving, zoals het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) vanaf het boekjaar 2023. Met ingang van het verslagjaar 2023 gaan colleges van burgemeester en wethouders van gemeenten en colleges van gedeputeerde staten van provincies en dagelijkse besturen van gemeenschappelijke regelingen zelf een rechtmatigheidsverantwoording opstellen, die opgenomen zal worden in de jaarrekening. Hiermee leggen decentrale overheden zelfstandig verantwoording af over de naleving van geldende wet- en regelgeving bij de totstandkoming van de baten en lasten en balansmutaties in de jaarrekening. Ontwikkelingen tot op heden De commissie BBV heeft een standaardtekst opgesteld voor de rechtmatigheidsverantwoording. De standaardtekst moet door gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen opgenomen worden in de jaarrekening, op het moment dat de wetgeving is aangepast. De commissie BBV geeft via de kadernota rechtmatigheid haar visie over de invulling van het begrip rechtmatigheid in de controleverklaring van de decentrale overheden.

Rechtmatigheid heeft een bijzondere positie binnen het BBV omdat dit het enige onderwerp is waarbij de commissie BBV zich niet uitsluitend richt op de toepassing van de verslaggevingsregels, maar ook op de controle van de jaarstukken. De commissie BBV publiceerde op 14 december 2020 de Notitie rechtmatigheidsverantwoording ten behoeve van consultatie. Echter is deze op dit moment nog niet vastgesteld. Op 31 mei 2022 heeft de tweede kamer ingestemd met de wijziging van de comptabiliteitswet, gemeentewet en provinciewet. Op 8 juni 2022 is gecommuniceerd dat de rechtmatigheidsverantwoording uitgesteld zal worden tot boekjaar 2023. De reden hiervoor is dat de behandeling van het wetsvoorstel lang heeft geduurd.

www.auren.com 58

Bevindingen AO/IB Rechtmatigheidsverantwoording (2 van 2)

Een voorbeeld van de rechtmatigheidsverantwoording alsmede de kadernota is te vinden op de website van de Commissie BBV. (zie: https://www.commissiebbv.nl/news/view/ad7dc9e5-b682-4b99-b475-eb91f25ea378/consultatie-notitie-rechtmatigheidsverantwoording ) Met ingang van het verslagjaar 2023 zal onze controle toezien op de getrouwheid van de jaarrekening en de juistheid en volledigheid van de rechtmatigheidsverantwoording. Aanbeveling voor RMN Wij adviseren u de ontwikkelingen te actief te blijven volgen tijdig te evalueren welke stappen u moet zetten in het kader van deze nieuwe wetgeving vanaf het jaar 2023 en ons tijdig te informeren over dit proces om ons in staat te stellen daarop te anticiperen in de jaarrekeningcontrole.

www.auren.com 59

Bevindingen AO/IB Automatisering (1 van 2)

Betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevens verwerking Onze controle is niet primair gericht op het doen van een uitspraak omtrent de continuïteit en betrouwbaarheid van (delen van) de geautomatiseerde gegevensverwerking en wij hebben daartoe ook geen opdracht van het management en/of bestuur ontvangen. Wel hebben wij gedurende de controle inzicht verkregen in: ▪ de algehele automatiseringsomgeving ▪ de belangrijkste applicaties ▪ de mate van betrokkenheid van serviceorganisaties ▪ de belangrijkste controls ▪ mogelijke incidenten ▪ de AVG Gezien de aard van de bevindingen zoals beschreven in de basis van onze oordeelonthouding hebben deze bevindingen ook impact op de daaraan gerelateerde processen zoals ook verschillende koppelingen met het automatiseringsproces. Op basis van de verkregen informatie hebben wij wel een aantal aanbevelingen. Wij hebben daarnaast geconstateerd dat de verdere inbedding en documentatie van de AVG nog de nodige aandacht behoeft.

www.auren.com 60

Bevindingen AO/IB Automatisering (2 van 2)

Aanbeveling voor RMN ▪ wij adviseren u periodiek een zichtbare analyse te maken van de rechten en rollen binnen de meest primaire applicaties ▪ wij adviseren u de procedures omtrent in- en uitdienst en inrichting in de automatiseringsomgeving periodiek te herzien en ook de toepassing hiervan te toetsen ▪ wij adviseren u de verdere implementatie en documentatie van de AVG op de agenda te houden en te blijven monitoren en bijsturen. Implementatie nieuw ERP systeem U heeft ons geïnformeerd over het feit dat per 1 januari 2022 er een nieuw ERP-systeem is geïmplementeerd ter vervanging van een aantal, op dit moment losstaande, applicaties waarbij de financiële administratie in AFAS wel zal blijven gebruikt. Aangezien het ERP-systeem per 1 januari 2022 in werking is getreden hebben wij, ten behoeve van de jaarrekeningcontrole over het jaar 2021, geen werkzaamheden verricht omtrent de opzet en bestaan van beheersingsmaatregelen in het systeem. Wij zijn voornemens om tijdens onze interimcontrole 2022 - voor zover relevant in het kader van de jaarrekeningcontrole 2022 – hieraan aandacht te besteden.

Aanbeveling voor RMN Wij adviseren u: ▪ de migratie van de systemen goed te documenteren ▪ duidelijk een tijdlijn te documenteren van de verschillende stappen die zijn gezet inzake de implementatie en overgang ▪ te overwegen in welke mate de overige aanbevelingen in dit rapport te implementeren zijn in de nieuwe applicatie

www.auren.com 61

Actualiteiten

www.auren.com

Actualiteiten Verzwaring toelichtingsvereisten

De wet vereist dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van het vermogen en het resultaat van de organisatie. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt u belangrijke oordelen, keuzes en schattingen die van invloed zijn op het beeld dat de jaarrekening geeft. Op grond van de BBV diende u altijd al de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen toe te lichten. Wij merken dat de huidige ontwikkeling is dat in de regelgeving steeds meer verplichtingen gaan komen in het kader van toelichtingen bij de jaarrekening met als doel een grotere transparantie te behalen. Verder is er bij het opstellen van de jaarrekening altijd sprake van een bepaalde mate van onzekerheid. Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op de inbaarheid van vorderingen, de vraag of verstrekte garanties tot claims zullen leiden of op de inschatting van de levensduur van vaste activa. In de BBV is bepaald dat, indien dat nodig is voor het vereiste inzicht, u de aard en omvang van dergelijke onzekerheden moet toelichten.

Derhalve zullen wij in onze controles blijven aandacht besteden aan de toereikendheid van deze toelichtingen.

www.auren.com 63

Ontwikkelingen Fraude en Continuïteit (1)

Onze beroepsgroep is continu in ontwikkeling en periodiek ontstaan er verschillende onderwerpen die extra aandacht behoeven. Op dit moment zijn de onderwerpen fraude en continuïteit de onderwerpen waar expliciet aandacht aan moet worden besteed. Daaromtrent zijn de volgende acties/veranderingen in gang gezet Verplichte passages in de controleverklaring Vanaf het boekjaar 2022 is het verplicht om voor wettelijke controle controles expliciet aandacht te besteden aan de werkzaamheden op het gebied van fraude en continuïteit in de controleverklaring. Derhalve zal deze wijziging impact hebben op de inhoud van onze controleverklaring naar aanleiding van de wettelijke controle over het boekjaar 2022. Als bijlage bij dit accountantsverslag hebben wij opgenomen: ▪ een Auren Nieuwsbrief dat verder in gaat op dit onderwerp ▪ een brochure vanuit onze beroepsgroep (NBA) We willen tijdig met u de aard en inhoud van deze passages afstemmen. In de planning- en voorbereidingsfase over het jaar 2022 zullen wij concept passages opstellen uitgaande van de aard van de controlewerkzaamheden en bevindingen over het jaar 2021 en rekening houden met het controleplan voor het jaar 2022. We zullen deze concept passages met u delen en bespreken. Werkgroepen Fraude en continuïteit Onze beroepsorganisatie heeft een tweetal werkgroepen gevormd die verdere invulling en verdieping geven op deze onderwerpen.

Recentelijk heeft de werkgroep fraude een tweetal brochures uitgebracht die speciaal gericht zijn op besturen en toezichthoudende instanties bij de te controleren organisatie welke wij als bijlage bij dit accountantsverslag meesturen. Zie de volgende sheet voor een eerste indruk van de aanbevelingen met betrekking tot genoemde thema’s.

www.auren.com 64

Ontwikkelingen Fraude en Continuïteit (2)

Aanbevelingen gericht op integriteit, cultuur en veilige omgeving De aanbevelingen frauderisicobeheersing voor bestuurders en toezichthouders zijn vooral gericht op preventie en het streven naar een cultuur van integriteit, het juiste voorbeeldgedrag ('tone-at-the-top') en het realiseren van een veilige en transparante omgeving voor werknemers, klanten en leveranciers zodat zij zich vrij voelen om eventuele misstanden aan te kaarten. Het document bevat een opsomming van een aantal aanbevelingen op een 11tal thema’s. In de bijlage zijn verder voorbeelden van frauderisicofactoren opgenomen aan de hand van de fraudedriehoek en diverse mogelijke gebieden waarop fraude kan plaatsvinden. Aanbevelingen voor als het toch misgaat De aanbevelingen voor het opstellen van een frauderesponsplan door organisaties zijn gericht op het adequaat handelen als een daadwerkelijke fraude zich voordoet om (vervolg)schade zoveel mogelijk te voorkomen en passende maatregelen te nemen. Behoud van continuïteit en reputatie zijn daarvan onderdeel. De aanbevelingen zijn opgedeeld in 6 deelgebieden welke verder zijn uiteengezet in de brochure in de bijlage. Wij zullen in de komende besprekingen ook nog verder terugkomen op de inhoud van deze brochures en hoe dit jullie ook kan helpen om dit onderwerp nog verder in te bedden binnen de organisatie waar dit van toepassing is.

Wij zullen de tevens de ontwikkelingen op deze 2 gebieden blijven volgen en u informeren over belangrijke ontwikkelingen die op uw organisatie impact kunnen hebben.

www.auren.com 65

Ontwikkelingen Duurzaamheid

Het onderwerp duurzaamheid is relevanter dan ooit tevoren. Het zal u dan ook niet ontgaan zijn dat recentelijk een belangrijke klimaattop in Glasgow heeft plaatsgevonden. Daarin hebben landen wereldwijd getracht afspraken te maken voor een verdere verduurzaming in de komende jaren.

Iedereen zal in dit proces zijn of haar steentje moeten gaan bijdragen en zo ook bedrijven, groot en klein. De roep vanuit de maatschappij om verder te verduurzamen zal uw onderneming op verschillende gebieden kunnen gaan raken en ook op het gebied van verslaggeving. Op dit gebied is Europa bezig met de ontwikkeling van een nieuwe richtlijn de “Corporate Sustainability Reporting Directive” (CSRD). Dit zal een verplicht rapport gaan worden waarin het bedrijf over een aantal verplichte onderwerpen zal moeten rapporteren en wij als accountant een oordeel moeten geven. Deze verplichte rapportage zal naar verwachten nog een enkele jaren op zich wachten, maar gelet op het maatschappelijk belang, adviseren wij u om dit onderwerp tenminste jaarlijks op uw agenda te zetten. Enkele voorbeelden van manieren waarop duurzaamheid ook uw organisatie zou kunnen reken betreffen (niet limitatief):

▪

Kantoren groter dan 100 m2 dienen vanaf 2023 verplicht energielabel C te hebben. Zie als bijlage bij dit accountantsverslag opgenomen een separate advieswijzer over dit onderwerp

▪

Banken en financierders kunnen dit onderwerp toevoegen voor financieringsaanvragen

▪

Potentiële werknemers zullen dit onderwerp ook steeds belangrijker gaan vinden in de keuze voor een werkgever

▪

Leveranciers en/of afnemers (in de keten) kunnen verplichten hierover te gaan rapporteren om contracten met hen te gaan afsluiten

▪

Bedrijfsopvolging voor de toekomst

We zullen dit onderwerp derhalve ook op de agenda houden in onze komende besprekingen.

www.auren.com 66

Dit rapport is opgesteld in het kader van de controle van de jaarrekening 2021 van Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) Amersfoort, 2 november 2022

67