13. Jaarverslag WIL 2025
Tekst van het document
Jaarverslag 2025 INHOUD
1 VOORWOORD ....................................................................................................................................................................................................................... 3 2 INLEIDING, FINANCIËLE SAMENVATTING EN LEESWIJZER ........................................................................................................................................................ 4 3.1 WAT HEBBEN WE GEREALISEERD?.................................................................................................................................................................................................................................... 8 3.2 OPERATIONELE DOELSTELLINGEN ................................................................................................................................................................................................................................... 10 3.3 FINANCIËLE VERANTWOORDING .................................................................................................................................................................................................................................... 11
4 PROGRAMMA WERK ........................................................................................................................................................................................................... 14 4.1 WAT HEBBEN WE GEREALISEERD?.................................................................................................................................................................................................................................. 14 4.2 OPERATIONELE DOELSTELLINGEN ................................................................................................................................................................................................................................... 15 4.3 FINANCIËLE VERANTWOORDING .................................................................................................................................................................................................................................... 17 4.4 ESF-MIDDELEN ..........................................................................................................................................................................................................................................................
17 4.5 BESCHUT WERK ......................................................................................................................................................................................................................................................... 18
5 PROGRAMMA INKOMENSONDERSTEUNING ........................................................................................................................................................................ 19 5.1 WAT HEBBEN WE GEREALISEERD?.................................................................................................................................................................................................................................. 19 5.2 OPERATIONELE DOELSTELLINGEN ................................................................................................................................................................................................................................... 21 5.3 FINANCIËLE VERANTWOORDING .................................................................................................................................................................................................................................... 22
6 PROGRAMMA BEDRIJFSVOERING ........................................................................................................................................................................................ 25 6.1 OPERATIONELE DOELSTELLINGEN BEDRIJFSVOERING .......................................................................................................................................................................................................... 25 6.2 FINANCIËLE VERANTWOORDING .................................................................................................................................................................................................................................... 28 6.3 VERLOFSPAREN .......................................................................................................................................................................................................................................................... 29
JAARREKENING ...................................................................................................................................................................................................................... 40 BALANS PER 31 DECEMBER 2025 ....................................................................................................................................................................................................................................... 40 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE JAARREKENING .......................................................................................................................................................................................................... 41 TOELICHTING OP DE BALANS ............................................................................................................................................................................................................................................... 42 TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE JAARREKENING ..............................................................................................................................................................................
48 WET NORMERING TOPINKOMENS ........................................................................................................................................................................................................................................ 50 TOEZICHTHOUDENDE TOPFUNCTIONARISSEN MET TOTALE BEZOLDIGING VAN € 2.100 OF MINDER ................................................................................................................................................... 51 RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING (MODEL) .................................................................................................................................................................................................................... 51
BIJLAGE TAAKVELDEN ............................................................................................................................................................................................................ 53 VERANTWOORDINGSINFORMATIE OVER DE SPECIFIEKE UITKERINGEN (SISA) .......................................................................................................................... 54
2
Jaarverslag 2025 1 VOORWOORD Met het Jaarverslag 2025 leggen wij verantwoording af over de door Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) in 2025 geleverde inzet, prestaties en het (financiële) beleid. Er is hard gewerkt om veel inwoners in de Lekstroom gericht vooruit te helpen; meer financiële zekerheid en beter meedoen in de samenleving. Vaak samen met de lokale werkteams en tal van ketenpartners in de Lekstroomgemeenten. 2025 kende tal van ontwikkelingen die het jaar hebben gekleurd. Beleidsmatig is de voorbereiding van de Participatiewet In Balans (PIB) van belang. Met het aannemen van deze wet door de Eerste Kamer per september 2025 treedt deze in werking per 1 januari 2026. De wet telt ruim twintig maatregelen die meer ruimte geven om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt goed te ondersteunen. Het doel van deze wet is om de Participatiewet eenvoudiger, menselijker en effectiever te maken, met focus op vertrouwen, eenvoud en maatwerk. Dit zijn drie focuspunten waar WIL zich in de dienstverlening al langer op richt. In 2025 heeft de beleidsmatige voorbereiding van de PIB binnen WIL plaatsgevonden. Verder heeft WIL het afgelopen jaar haar bijdrage geleverd aan de ketenregie die plaatsvond in het kader van het herinrichten van de regionale sociale infrastructuur - Expeditie Menskracht. Er is tijd, expertise en capaciteit van onze WIL-collega’s ingebracht via diverse werkgroepen.
Eén van de werkgroepen is aan de slag gegaan met het toegang- of poortproces. Een actie die onderdeel uitmaakt van de Ontwikkelagenda WIL 2026-2028. Hierin is de brede toegang één van de actielijnen. Daarnaast is aan de andere actielijnen in de ontwikkelagenda gewerkt. Op de actielijn harmonisatie minimaregelingen is bijvoorbeeld Fase 1 in 2025 afgerond. Dit is een goed voorbeeld hoe we in gezamenlijkheid met de gemeenten resultaten behalen – in dit geval via een regionale werkgroep. Ook met de overige actielijnen is gestart door onder andere het formuleren van plannen van aanpak. Tot slot is WIL eind 2025 aan de slag geweest met het voorbereiden van de uitkering van de Individuele Inkomenstoeslag (IIT). Dit betekent dat burgers automatisch deze uitgekeerd krijgen. Begin 2026 worden deze ambtshalve uitgekeerd aan inwoners die het wél nodig hebben, maar ook aan inwoners die er recht op hebben en niét zelf om hulp vragen. Met deze uitkering bestrijden we armoede bij een kleine 1500 huishoudens binnen de Lekstroomregio. Na de begrotingswijziging over 2025 resulteert uiteindelijk een overschot van 207K dat met de deelnemende gemeenten zal worden verrekend. De belangrijkste informatie uit het jaar 2025 presenteren we op de volgende pagina compact met een infographic. In hoofdstuk 2 vindt u de (management)samenvatting van dit Jaarverslag.
Wij hopen hiermee voor iedere lezer snel een goed beeld te geven. Nieuwegein, 16-03-2025 Hoogachtend,
B.G.M.O.T. van Raalte Directeur a.i. Werk en Inkomen Lekstroom
W. Eggengoor Voorzitter Algemeen Bestuur
3
Jaarverslag 2025
4
Jaarverslag 2025 2 INLEIDING, FINANCIËLE SAMENVATTING EN LEESWIJZER Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) is de uitvoeringsorganisatie voor werk, inkomen en schuldhulpverlening voor de gemeenten Houten, IJsselstein, Lopik en Nieuwegein. Vanuit het Stadshuis in Nieuwegein, de gemeentehuizen van Houten, Lopik en IJsselstein en steeds vaker ook op andere locaties, werken we iedere dag aan het gericht verder helpen van klanten en inwoners. Vaak samen met de lokale werkteams en tal van ketenpartners in de Lekstroomgemeenten. De inwoners die zich bij ons melden, kloppen niet voor niets bij WIL aan. We helpen inwoners in de Lekstroom om naar vermogen mee te doen in de samenleving. Bij voorkeur via betaald werk, maar andere vormen van participatie zijn ook mogelijk. We ondersteunen inwoners om hun financiële situatie te verbeteren. Zo voorkomen we armoede, stress en schulden en dragen we bij aan een aantal wezenlijke behoeften binnen de levens van mensen: ergens aan bijdragen, je gezien voelen en erbij horen. Daarom is het van belang dat inwoners weten waarvoor ze bij WIL terecht kunnen. Evenals de partners met wie wij samenwerken. Dit alles deden we met een grote betrokkenheid in 2025. Onze dienstverlening wordt gewaardeerd Onze klanten hebben we in 2025 bevraagd naar de tevredenheid over de dienstverlening van WIL. 283 klanten zijn bereid geweest om onze vragenlijst in te vullen.
WIL krijgt van de klanten die gebruik maken van een uitkering en/of een regeling bij WIL het gemiddelde rapportcijfer van een 7.9. WIL is blij met dit goede rapportcijfer van onze klanten. Sterke punten die genoemd worden zijn dat medewerkers van WIL begripvol zijn en goed luisteren, dat WIL goed bereikbaar is en dat klanten goede uitleg & informatie krijgen. Verbeterpunten zitten in het vergemakkelijken van aanvraagprocedures, de wachttijd bij vragen en meer communicatie over beschikbare regelingen. Uiteraard is de Cliëntenraad WIL een belangrijke bron van informatie voor WIL als het gaat om peilen of we het goed doen. Hetzelfde geldt voor het aantal klachten, bezwaren en de KPI’s die we verder met elkaar gedefinieerd hebben. Bij elkaar is het beeld consistent: medewerkers van WIL hebben hart voor de zaak en de dienstverlening is op orde. Wel toont de Cliëntenraad WIL zich kritisch over de financiële prestaties van WIL, zowel in de kosten- als opbrengstenkant. Daarover later meer. Maatschappelijke uitdaging en opgave Lekstroom In de regio Lekstroom is de werkloosheid relatief laag. Toch staan veel inwoners nog ongewild langs de kant en doen zij niet mee. Een flinke groep mensen leeft in armoede en heeft schulden, met financiële stress als gevolg. Sommigen hebben een uitkering, bijzondere bijstand of een minimaregeling, omdat hun inkomen niet voldoende is.
Een deel van deze inwoners zoekt geen hulp. Meedoen in de samenleving is dan extra moeilijk. De maatschappelijke opgave voor de Lekstroom sluit hierop aan. We willen met elkaar zorgen dat alle inwoners naar vermogen meedoen. We willen de financiële zekerheid van inwoners vergroten door te investeren in werk en participatie. We willen armoede en problematische schulden voorkomen; vooral voor gezinnen met kinderen. We willen inwoners duidelijk maken waar zij terecht kunnen met hun geldzorgen of vragen over een uitkering. En we willen inwoners die onze hulp nodig hebben snel, goed, eenvoudig, persoonlijk en zo nodig dichtbij helpen. Zie hier de context waarom wij doen wat we doen en de opdracht die we hebben. Prestaties blijven achter Ondanks de waardering vanuit het KTO 2025 vanuit klanten op onze dienstverlening moet een aantal zaken in termen van prestaties beter. Dat blijkt uit een analyse die bureau Berenschot in 2024 heeft uitgevoerd. Ook de Divosa-benchmark uit januari 2026 bevestigt het beeld dat prestaties op een hoger plan moeten komen. De benchmark vergelijkt WIL met vergelijkbare organisaties in grootteklasse en in de eigen Arbeidsmarktregio Midden-Utrecht. De prestaties op de in- en uitstroom op de algemene bijstand en de volume-ontwikkeling ten opzichte van de BUIG blijven achter met vergelijkbare organisaties.
Dit geldt ook voor de prestaties op het gebied van de inzet van loonkostensubsidie en de inzet van parttime werk. Geconstateerd is (o.a. door het eerder genoemde Berenschot) dat de versnippering van de verantwoordelijkheden in de werkketen maakt dat de Lekstroom als regio nu onvoldoende presteert. Een belangrijke hefboom voor verbetering zit dan ook in de herinrichting van de regionale werkketen. Wat ook uit de benchmark naar voren komt is dat WIL het op een aantal facetten goed doet, bijvoorbeeld op het gebied van debiteuren of de klantenservice. Het is belangrijk om deze sterke punten te behouden terwijl we de achterblijvende prestaties op een hoger plan brengen. Interne organisatie staat (steeds meer) onder druk De WIL-organisatie is in 2025 door een dynamische periode gegaan. De afgelopen jaren is de continuïteit van de aansturing onder druk komen te staan door veelvoudige en langdurige afwezigheid van de directeur en het wegvallen van twee concernmanagers. Daarom heeft het Dagelijks Bestuur een directeur ad interim aangesteld. In lijn met het cultuuronderzoek heeft deze geconstateerd dat de combinatie met de hoge werkdrukbeleving, rolonduidelijkheid en een cultuur waarin spanning wordt vermeden, geleid heeft tot een organisatie die weliswaar blijft leveren, maar te weinig steunt op robuuste processen, voorspelbare sturing en duidelijke verantwoordelijkheden.
De organisatie functioneert, maar mist de stevigheid die nodig is om inwoners, ketenpartners en gemeenten duurzaam, stabiel en betrouwbaar te bedienen.
5
Jaarverslag 2025 Professionalisering en Menskracht Daarom is eind 2025 een Professionaliseringsplan opgesteld om WIL opnieuw in balans te brengen in de periode 2025–2027. Dit plan schetst een pad voor de benodigde professionalisering van de interne organisatie. Dit zal duidelijkheid moeten brengen in interne processen, sturing, houding en gedrag. De directeur geeft hier samen met het MT dagelijks sturing aan. Dossiers als verzuim, verloop en inhuur hebben hierbinnen een belangrijke focus. Daarnaast is er Menskracht. Begin 2025 is een ketenregisseur aangesteld voor de herinrichting van de regionale sociale infrastructuur. WIL heeft in 2025 binnen deze regionale ontwikkeling haar bijdrage geleverd. De fase van regionale ketenregie binnen de werkketen is per 2025 richting afronding gegaan en gaat begin 2026 over in de fase van kwartiermaken. De resultaten en noodzakelijke veranderingen die voortkomen uit Expeditie Menskracht moeten daadwerkelijk geïmplementeerd worden. Het zwaartepunt van deze implementatie ligt binnen de WIL-organisatie. WIL zal in 2026 tegelijkertijd moeten verbeteren én veranderen. Meerjarenbeleidsplan WIL Los van de financiële en personele noodzaak om nog eens kritisch naar onze dienstverlening te kijken, was ook helder dat onze dienstverlening op een aantal vlakken of te complex was geworden, of minder effectief dan wel minder passend bij deze tijd.
Een helder wenkend perspectief of spoorboekje naar de toekomst ontbrak. Het Meerjarenbeleidsplan WIL, met als looptijd 2026-2028, is al effectief vanaf 2025. Belangrijk onderdeel van dit Meerjarenbeleidsplan is de Ontwikkelagenda die ervoor zorgt dat onze dienstverlening eigentijds en effectief blijft en meer kosteneffectief wordt dan nu. De actielijnen die onderdeel zijn van de Ontwikkelagenda bevinden zich in verschillende uitvoeringsfasen. Op sommige actielijnen zijn in 2025 de eerste resultaten geboekt. Andere actielijnen bevinden zich in de opstartfase. In het licht van beschreven ontwikkelingen rondom het Professionaliseringsplan en Menskracht moet worden bezien wat de onderlinge samenhang is met het MJBP en op welke manier en in welk tempo de actielijnen daarin passend worden uitgevoerd. De Begroting van WIL nader bezien De begroting van WIL bestaat voor circa 75% uit regelingskosten: uitkeringen, loonkostensubsidies, uitgaven in het kader van minimaregelingen. Landelijke keuzes als het verhogen van het minimumloon of het indexeren van uitkeringen werken direct door op de hoogte van de regelingskosten, net als een toename van het aantal klanten (die door het CPB ondertussen geraamd wordt op 1-2% per jaar). Simpel gesteld: zonder dat WIL iets hoeft te doen, gaan de regelingskosten jaarlijks omhoog. Het Rijk compenseert de gemeenten hierin vaak wel (groten)deels.
Voor wat betreft de uitvoeringskosten (de overige 25%) geldt dat deze in hoge mate uit personeelskosten bestaan. Cao-afspraken maken dat ook hier de uitvoeringskosten, bij ongewijzigd beleid, vanzelf omhooggaan vanwege indexeringen. Naast personeel gaat er ook veel geld zitten in huisvesting en ICT; ook hier geldt dat indexaties (en in ons geval opgevoerd door Nieuwegein resp. Houten) – als vanzelf – voor kostenstijgingen zorgen. WIL wordt dus ook qua uitvoeringskosten duurder, zonder dat daarvoor meer geleverd wordt. De speelruimte om de uitvoeringskosten te reduceren is in theorie relatief groot, maar in de praktijk beperkt. Zonder werkcoaches kan de re-integratie van inwoners bijvoorbeeld geen vorm krijgen; zonder inkomensconsulenten of schuldhulpverleners is werken aan meer bestaanszekerheid lastiger. En substitutie van mensen door digitalisering/automatisering gaat vaak ten koste van de meest kwetsbaren, maatwerk en een integrale bril. Het verminderen van de grote diversiteit aan ‘couleur locale’ (harmonisatie dus) is wel een effectieve optie; goede, kwalitatieve dienstverlening vraagt echter ook om nabijheid en maatwerk. Ofwel, het vinden van een goede balans hierin is van belang. Bezuinigen op de regelingskosten is een hybride verhaal.
Door lokale en landelijke spelregels is iedere legitieme aanvraag er namelijk een die gehonoreerd moet worden en dus kostenverhogend werkt. In het geval van de bijzondere bijstand/minimaregelingen resteert dan de optie de spelregels aan te passen (het bereik te verkleinen) of preventief te zorgen dat mensen niet bij WIL hoeven aan te kloppen. Dit is niet alleen aan WIL. In het geval van de bijstand betekent dit preventief mensen aan het werk houden/helpen (wat we via de lijn van de arbeidsmarktregio doen) dan wel meer inzetten op uitstroom. Wat betreft dit laatste is nog veel winst te boeken. Ook dit is niet alleen aan WIL. Door dit laatste te doen, komen de kosten die op Werk gemaakt worden ook meer in lijn te liggen met de inkomsten vanuit het Rijk. WIL heeft op bovenstaande in veel gevallen slechts deels haar invloed. Andere partijen spelen een wezenlijke rol bij het realiseren van (financiële) resultaten. Dit sluit aan op hetgeen Berenschot heeft geconstateerd: een versnipperde keten. Meer is mogelijk als, zoals geadviseerd door Berenschot, de verschillende partijen in samenhang de keten organiseren. Door gezamenlijk te sturen en te veranderen met de betrokken ketenpartijen is meer grip mogelijk op.
6
Jaarverslag 2025 ICT Houten is vanaf de start van WIL onze ICT-partner geweest. Er is besloten ook de komende jaren met Houten verder te gaan, zij het in een ietwat andere vorm. Houten heeft haar ICT geoutsourcet naar een externe ICT-dienstverlener (ASAP Cloud); in het verlengde hiervan ontwikkelt Houten zich tot een regie-organisatie om dit aan te sturen en te beheersen. Parallel hieraan is ook WIL in transitie richting een aanvullende, eigen regie-organisatie. De onderlinge taak- en rolverdeling en bijbehorende procedures krijgen steeds beter vorm maar de samenwerking is niet optimaal. WIL is niet tevreden over de dienstverlening vanuit ICT Houten en ervaart een te grote afhankelijkheid bij changes.
Financiële samenvatting Rekening 2024
Basisbegroting
Wijzigingen
Begroot
DVO
Gerealiseerd
Programma Inkomen
46.747.000
47.328.000
2.121.000
49.449.000
0
49.804.000
Verschil tov Begroot -355.000
Programma Werk Programma Inkomensondersteuning Bedrijfsvoering
5.357.000
5.335.000
336.000
5.671.000
0
5.765.000
-94.000
7.376.000
7.585.000
406.000
7.991.000
0
7.485.000
506.000
9.670.000
9.228.000
1.207.000
10.435.000
0
10.283.000
152.000
Programma DVO SW
1.158.000
1.150.000
0
1.150.000
0
1.152.000
-2.000
Totaal
70.308.000
70.625.000
4.070.000
74.695.000
0
74.488.000
207.000
Financiële samenvatting
Programma Inkomen - nadeel van € 355.000 door meer uitkeringen bij Nieuwegein en Houten. Programma Werk - nadeel van € 94.000, veroorzaakt door hogere uitgaven op het lokaal budget. Programma Inkomensondersteuning - voordeel van € 506.000, veroorzaakt door minder aantal aanvragen dan begroot en extra opdrachten vanuit de gemeente. Programma Bedrijfsvoering - voordeel van € 152.000, veroorzaakt door het niet besteden van middelen voor het Ontwikkelprogramma. Programma DVO SW - nadeel van € 2.000, veroorzaakt hogere uitgaven personeel begroot. Voor verdere specificaties verwijzen wij naar de programmaverantwoording. Leeswijzer Conform het BBV bestaan de jaarstukken uit het Jaarverslag en de Jaarrekening. Voor zover mogelijk worden de bedragen op €1.000 afgerond. Het jaarverslag bestaat uit: • Programmaverantwoording en paragrafen. De jaarrekening bestaat uit: • Balans en toelichting; • Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening; • Toelichting; • Bijlagen beleidsindicatoren; • Taakvelden; • SiSa (Single information, Single audit).
7
Jaarverslag 2025 3 PROGRAMMA INKOMEN WIL is een vangnet voor klanten. Daarbij blijven we zorgdragen voor een correcte toekenning en een tijdige betaling. We kennen onze klanten en weten dat veel van hen het financieel niet gemakkelijk hebben, in een complexe privé- en/of gezondheidssituatie zitten en tijdelijk of langer afhankelijk zijn van onze dienstverlening. We sluiten zoveel mogelijk aan bij de leefwereld van elke klant. Wij werken samen met de gemeenten in het lokaal werkteam en zoeken ook naar maatwerkoplossingen die recht doen aan de unieke situatie van de klant. Ook geven we helder uitleg over de spelregels die bij de uitkering horen. Dat geeft duidelijkheid en zorgt voor maatschappelijk draagvlak. 3.1 Wat hebben we gerealiseerd? Implementatie Participatiewet in Balans WIL is gestart met een inventarisatie van de wijzigingen in de Participatiewet in Balans die per 1 januari 2026 gefaseerd wordt ingevoerd. Het meerjarenbeleidsplan van WIL: Eenvoud, vertrouwen en maatwerk is in lijn met de nieuwe wet. Twee onderdelen van de Participatiewet in Balans zijn al ingevoerd, het giftenbeleid (vrijlating tot € 1.200, - per kalenderjaar en het ophogen van de norm voor een niet rechthebbende partner). Daarnaast passen we maatwerk toe. In vertrouwen handhaven In 2024 is in het kader van een taakstelling het team Handhaving met 1 fte afgeslankt.
Tegelijkertijd was het team op zoek naar nieuwe medewerkers. Na een moeizame zoektocht door schaarste op de arbeidsmarkt is het team in 2025 op sterkte gekomen, onder andere door het aantrekken van jonge, onervaren, talentvolle mensen. De interne opleidingen voor deze junior handhavers zijn inmiddels afgerond. Verder zijn alle binnengekomen signalen tijdig uitgevoerd. Daarnaast assisteerde handhaving vaker bij het aanvragen van uitkeringen. Door de afschaling in fte's en het tegelijkertijd opleiden van nieuwe, onervaren handhavers ontbrak het echter aan capaciteit voor uitvoering van themaonderzoeken. Sociale Recherche Sinds 2024 voert WIL op verzoek van de gemeenten de taken van de Sociale Recherche uit. Dit betreft een jaarlijks budget van € 130.000, -.WIL heeft in 2025 geen zaken die aangemeld konden worden bij de officier van justitie voor een strafrechtelijk onderzoek. Alle onderzoeken konden bestuursrechtelijk afgehandeld worden. Mijn WIL We hebben stappen gezet in de verdere digitalisering. Zo hebben wij dit jaar inzage in de saldobiljetten via Mijn WIL toegankelijk gemaakt voor onze klanten. De saldobiljetten zijn de jaarlijkse overzichten van de schulden die klanten bij WIL hebben. Deze saldobiljetten kunnen klanten nu zelf raadplegen in Mijn WIL. Deze hoeven niet meer per post te worden verzonden.
Het proces rondom de inkomstenverklaringen van klanten is gedigitaliseerd. In 2025 zijn 4.675 inkomstenverklaringen verstuurd. Hiervan zijn 3.332 verklaringen digitaal verzonden via Mijn WIL. Dat is 71% van het totaal. Opgemerkt dient te worden dat bewindvoerders geen digitale toegang tot Mijn WIL hebben. Wanneer klanten onvoldoende digitaal vaardig zijn, kunnen deze biljetten en inkomstenverklaringen op verzoek ook per post worden verzonden. Ook hebben we de aanmaanprocedure versneld. Wanneer klanten niet maandelijks het afgesproken bedrag terugbetalen, attenderen wij hen sneller op het niet betalen. Dit proces is grotendeels geautomatiseerd. Hierdoor nemen klanten sneller contact met ons op en is er meer persoonlijk contact. Dit heeft een positief effect op het betalen van de achterstand. Afboeken niet inbare vorderingen Op verzoek van de gemeenten heeft WIL ook in 2025 diverse oude vorderingen afgeboekt. Dit betroffen niet verwijtbare vorderingen ouder dan 5 jaar en verwijtbare vorderingen ouder dan 10 jaar. Verder heeft WIL een tweetal convenanten ondertekend. Dat zorgt voor minder schulden bij klanten. Dit betreft een convenant Minnelijke schuldhulpverlening met NVVK, Belastingdienst, CAK, CJIB, DUO, SVB en UWV en een convenant Lokale Overheid ten behoeve van minnelijke schuldhulpverlening, NVVK – Werk en Inkomen Lekstroom.
Door deze afspraken worden klanten, gemeenten en WIL niet langer belast met de uitvoering van oude, niet inbare vorderingen. Dit geeft de klant een kans op een nieuwe schuldenvrije start. Verder zien wij door een proactieve benadering en verbetering van het aanmaningsproces dat gemiddeld 70% van de klanten aflost op een vordering. Wet op de Lijkbezorging (WLB) In 2025 zijn er 29 meldingen met betrekking tot de Wet op de Lijkbezorging binnengekomen, waarvan 21 meldingen hebben geleid tot een opdracht voor het regelen van een uitvaart.
8
Jaarverslag 2025 De overige 8 meldingen hebben wel tot werkzaamheden van de medewerkers geleid, maar dit zijn casussen waarbij nabestaanden de uitvaart uiteindelijk alsnog zelf geregeld hebben. Het aantal overledenen is de afgelopen jaren redelijk constant. Het hoge aantal wordt veroorzaakt door het feit dat een politiemortuarium van de regio in het Antonius ziekenhuis in Nieuwegein is gevestigd. Bij 45% van de meldingen betrof het inwoners van de gemeente Utrecht. 78% van de kosten heeft WIL verhaald op de nalatenschappen. De laatste jaren wordt de afhandeling bewerkelijker. Dit komt mede door de complexe situaties die wij in de praktijk tegenkomen en het maatwerk dat wij leveren omdat nabestaanden steeds meer gevraagd worden om zelf de uitvaart te regelen. Dit zorgt ervoor dat de uitvoering voor onze medewerkers steeds zwaarder wordt, zowel qua inzet als mentale belasting. De begeleiding en afhandeling van deze uitvaarten vraagt 24/7 direct en zorgvuldig handelen. Hierbij gaat het om contact met nabestaanden, de uitvaartondernemer, een huisbezoek aan de woning en de administratieve afhandeling. Dit betreft ook het verhalen van de kosten op nalatenschap. Studietoeslag Met de Studietoeslag ondersteunt WIL studenten die vanwege hun beperking niet in staat zijn naast de studie een bijbaantje te hebben. WIL hanteert een ruimere regeling dan de landelijke regeling.
Zo ligt de norm hoger en staat de regeling ook open voor mbo-studenten vanaf 15 jaar. Het aantal studenten dat gebruik maakt van de regeling is dit jaar gestabiliseerd. (Van 111 in 2024 naar 91 in 2025) Door de algemene stijging van de uitkeringen zijn deze kosten gestegen tot netto ongeveer € 470.000, - in 2025. Het is goed om te zien dat we via verschillende kanalen, onder andere decanen, de doelgroep steeds beter bereiken. Leefgeld- en innen eigen bijdrage Oekraïners Sinds 2022 voert WIL de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) uit voor Houten, IJsselstein en Lopik, op basis van een dienstverleningsovereenkomst. Nieuwegein voert de regeling zelf uit. WIL verzorgt de uitbetaling van het leefgeld en doet dit in afstemming met de gemeenten en opvanglocaties. We verzorgen de uitbetaling van het leefgeld voor 49 huishoudens. Op verzoek van de gemeenten Houten, IJsselstein en Lopik is WIL met ingang van 1 januari 2025 gestart met de inning van de eigen bijdrage. De bijdrage voor huisvesting bedroeg per 1 januari 2025 € 105,- per maand voor personen van 18 jaar en ouder met een baan. Op grond van gewijzigd landelijk beleid is de eigen bijdrage per 1 oktober 2025 verdubbeld naar € 210,- per maand. De prognose was dat 70% zou gaan betalen. In de praktijk zien wij dat ontheemden in de deelnemende gemeenten gemiddeld 90% van de eigen bijdrage betalen.
Het incasseren van de openstaande bedragen vindt plaats in samenwerking met de gemeenten. Leefgeld uitbetaling in aantallen voor personen en gezinnen per gemeente, peildatum december 2025: Houten 30, IJsselstein 12, Lopik 7. Inning eigen bijdrage in aantallen van personen en gezinnen per gemeente, peildatum december 2025: Houten 58, IJsselstein 22, Lopik 9. Ondersteuning aan ondernemers We zien in 2025 dat het beroep op de Bbz stabiel blijft voor bedrijfskredieten en uitkeringen levensonderhoud. WIL heeft nu nog 1 startend ondernemer met een uitkering levensonderhoud. We zien dat ondernemers meer gebruik maken van andere vormen van dienstverlening en makkelijker de weg weten te vinden naar Ondernemer Centraal (OC.) OC biedt een breed dienstenpakket dat door de gemeente Utrecht voor onze gemeenten wordt aangeboden. Dit voorziet in een behoefte. De dienstverlening varieert van contractadvies en administratieve ondersteuning tot schuldhulpverlening. Hiermee biedt OC de Lekstroomgemeenten een volwaardig pakket aan dienstverlening voor ondernemers. Dit zien wij met name terug bij de behoefte aan gespecialiseerde schuldhulpverlening voor ondernemers (SHVO). Door het aanbod van OC zien wij minder instroom in de Bbz. Laaggeletterdheid WIL verwijst klanten door om taal- en digitale vaardigheden te vergroten. Hiermee kunnen klanten meer meedoen en meer op eigen benen staan.
Hierbij verwijzen we door naar lokale partners, zoals de Taalhuizen als onderdeel van de bibliotheken in de Lekstroom.
9
Jaarverslag 2025 3.2 Operationele doelstellingen KPI
Prestatie 2023
Prestatie 2024
30,6%
33,9%
< 8 weken: 98,5% < 4 weken: 90,7%
< 8 weken:97,6% < 4 weken: 87,5%
Benchmark € 16.744 WIL: € 16.967
Benchmark: € 16.748 WIL: € 16.885
Benchmark: 28,3% WIL: 40,0%
Benchmark 28,6% WIL: 39,3%
Her instroom (12-maands trend benchmark)
Benchmark: 11,2% WIL: 9,8%
Benchmark: 10,8% WIL:8,2%
Verrekende inkomsten BUIG, procenten Gemiddelde inkomsten uit parttimewerk (12-maands trend benchmark)
1,89% Benchmark: € 714 WIL: € 770 Benchmark + 7,84% < 8 weken: 91,5% < 4 weken: 74,6%
2,27% Benchmark: € 752 WIL: € 807 Benchmark + 7,31% < 8 weken: 100% < 4 weken: 92,7%
Percentage volledige uitstroom uit de participatieuitkering naar zelfstandig beroep, bedrijf, regulier of gesubsidieerd werk Percentage afgehandelde aanvragen uitkeringen levensonderhoud Gemiddelde (netto) uitkeringslast per bijstandshuishouden per jaar Vorderingenratio ultimo jaar (Percentage vorderingen BUIG waarop wordt afgelost)
Percentage openstaande aanvragen uitkering levensonderhoud per ultimo jaar
Begroot 2025 Minimaal 35% van de uitstroom
Prestatie 2025
< 8 weken:100% < 4 weken: 90,0% Beter dan het gemiddelde van de benchmark Gelijk aan het landelijk gemiddelde van de benchmark Minimaal 2% lager dan het landelijk gemiddelde uit de benchmark 1,75% Benchmark + 10%
< 8 weken: 98,3% < 4 weken: 90,2%
< 8 weken: 100% < 4 weken: 87,5%
31,6%
Benchmark: €17.559 WIL: €17.863 Benchmark 27,6% WIL: 38,7% Benchmark: 11,3% WIL: 10,1% 3,06% Benchmark: € 763 WIL: € 812 Benchmark + 6,42% < 8 weken: 95,7% < 4 weken: 87,0%
10
Jaarverslag 2025 3.3 Financiële verantwoording Programma Inkomen
Rekening 2024 Basisbegroting
Wijzigingen
Begroot
DVO
Gerealiseerd
Verschil
BUIG
42.442.000
42.447.000
1.731.000
44.178.000
0
45.340.000
-1.162.000
Loonkostensubsidie
2.414.000
2.537.000
359.000
2.896.000
0
2.687.000
210.000
BBZ 2004 en BBZ Light
13.000
97.000
-84.000
13.000
0
0
13.000
Wet op de Lijkbezorging
59.000
41.000
18.000
59.000
0
62.000
-3.000
3.103.000
2.957.000
71.000
3.028.000
0
3.020.000
8.000
0
0
0
0
0
0
0
48.031.000
48.079.000
2.096.000
50.175.000
0
51.109.000
-934.000
797.000
-711.000
31.000
-680.000
0
828.000
-148.000
0
0
0
0
0
0
0
BBZ 2004 en BBZ Light
77.000
0
0
0
0
64.000
-64.000
TOZO terugvorderingen
37.000
0
-47.000
-47.000
0
183.000
-136.000
TOZO bedrijfskredieten
162.000
0
0
0
0
0
0
Wet op de Lijkbezorging
59.000
-41.000
41.000
0
0
62.000
-62.000
Personeelslasten TOZO Totaal lasten BUIG Loonkostensubsidie
Personeelslasten
151.000
0
0
0
0
122.000
-122.000
1.284.000
-752.000
26.000
-726.000
0
1.258.000
-532.000
46.747.000
47.328.000
2.121.000
49.449.000
0
49.851.000
-403.000
Leefgeld Oekraïners
239.000
371.000
-132.000
239.000
0
287.000
-48.000
Leefgeld Oekraïners
239.000
-371.000
132.000
-239.000
0
335.000
-96.000
Totaal baten
Saldo van baten en lasten Oekr Saldo van baten en lasten incl. Oek
0
0
0
0
0
-48.000
48.000
46.747.000
47.328.000
2.121.000
49.449.000
0
49.804.000
-355.000
BUIG, nadeel € 1.014.000 (Saldo) Alle gemeentes presenteren een tekort op de BUIG, binnen de BUIG fluctueert het aantal uitkeringen doorgaans sterk van maand tot maand. Daarnaast verschilt de gemiddelde prijs per uitkering per gemeente omdat dit afhankelijk is van de gezinssamenstelling en de verrekende inkomsten. De kosten van de BUIG worden op klantniveau verrekend met de gemeenten waartoe de inwoners behoren. Het tekort bij Gemeente Nieuwegein is het grootst, omdat hier de aantallen sterk zijn gestegen in vergelijking met 2024. Loonkostensubsidie, voordeel € 210.000 Er is minder gebruik van gemaakt dan begroot het is wel onze doelstelling om dit meer in te gaan zetten. Tozo terugvorderingen, voordeel € 136.000 Ons incassoteam slaagt er nog steeds in om uitgekeerde Tozo gelden terug te vorderen hier is bij de begroting uit voorzichtigheidsprincipe geen rekening mee gehouden.
11
Jaarverslag 2025 Personeel, voordeel 130.000 UWV-inkomsten en inkomsten uit DVO Oekraïne deze inkomsten vallen buiten de begroting. Oekraïne leefgeld, voordeel 48.000 Voorschot was hoger dan het uitgekeerde leefgeld Aantal uitkeringen per regeling per ultimo 2024
Houten
IJsselstein
< 27 jr BASIS PERSONEN < 21 BASIS PERSONEN 21 tot AOW gerechtigd BASIS PERSONEN IN INRICHTING BBZ STARTERS levensonderhoud BBZ GEVESTIGDEN levensonderhoud PW BIJSTAND ALS LENING IOAW IOAZ
Totaal Bijdragen gemeente voor afrekening
=>27 jr 27 72 6
Lopik
< 27 jr
413 23 2
> 27 jr 11 44 2
14 4
105
456
57
400 8 1 3 1 11 1
425
Nieuwegein
< 27 jr
=> 27 jr 3 11 2
Totaal
< 27 jr
=> 27 jr 25 117 12
119
1 3 1
16
124
Rekening 2024
Basisbegroting
Wijzigingen
Begroot
Houten
10.724.022
10.814.848
753.799
11.568.646
0
IJsselstein
9.970.706
9.698.401
773.918
10.472.319
0
154
1039 19 1 3 1 24 1
66 2.215 72 4 7 2 52 7
1.088
2.425
Uitvoeringskosten
Afrekening
10.850.328
691.313
27.005
9.876.455
589.717
6.146
DVO Regelings-kosten
Lopik
2.972.896
2.985.972
231.342
3.217.314
0
3.017.046
169.376
30.893
Nieuwegein
23.078.946
23.828.280
362.104
24.190.384
0
23.161.781
1.447.718
-419.115
Totaal bijdragen gemeente
46.747.000
47.327.501
2.121.162
49.448.663
0
46.905.610
2.898.124
-355.071
12
Jaarverslag 2025
Specificatie regelingskosten PW algemene bijstand*
Houten
IJsselstein
Lopik
Nieuwegein
Totaal
10.001.005
9.211.796
2.711.035
21.933.974
43.857.811
BBZ-levensonderhoud startende ondernemers*
39.237
55.774
5.586
145.880
246.478
IOAW*
325.056
180.443
47.982
532.771
1.086.252
IOAZ*
79.033
14.149
28.298
28.394
149.873
Loonkostensubsidie
690.097
637.960
271.140
1.087.381
2.686.579
BBZ 2004 en BBZ Light
0
0
0
0
0
BBZ Light
0
0
0
0
0
Wet op de Lijkbezorging
0
0
0
62.182
62.182
168.471
73.132
45.390
0
286.994
-6
-22
-8
-14
-49
11.302.894
10.173.233
3.109.424
23.790.568
48.376.119
170.146
142.377
31.414
433.619
777.557
2.642
19.085
1.172
24.206
47.106
IOAW
287
0
152
2.498
2.937
IOAZ
0
0
0
0
0
Loonkostensubsidie
0
0
0
0
0
TOZO-terugvorderingen
49.689
42.792
11.079
79.053
182.613
BBZ 2004 en BBZ Light
30.996
0
0
27.229
58.226
BBZ Light
0
5.354
0
0
5.354
Wet op de Lijkbezorging
0
0
0
62.182
62.182
Leefgeld Oekraïners
198.806
87.170
48.561
0
334.536
Totaal baten
452.566
296.778
92.378
628.787
1.470.509
10.850.328
9.876.455
3.017.046
23.161.781
46.905.610
Leefgeld Oekraïners TOZO Totaal lasten PW algemene bijstand BBZ-levensonderhoud startende ondernemers
Saldo van baten en lasten
13
Jaarverslag 2025 4 PROGRAMMA WERK Binnen het programma Werk staat de activering en duurzame re-integratie van (potentiële) bijstandsgerechtigden centraal. De lokale werkteams vormen de spil in deze uitvoering. Zij opereren met een hoge mate van autonomie, waardoor zij maatwerk kunnen leveren dat aansluit op de specifieke lokale context. De koers en concrete inzet van deze teams zijn vastgelegd in de lokaal vastgestelde werkplannen. Een cruciaal onderdeel van het programma is het 'poortproces'. Hier krijgen wij inwoners met hun dienstverleningsbehoefte scherp in beeld. Door vroegtijdige interventies op het gebied van werk, zorg of onderwijs, dragen we zorg voor een snelle en passende start van de dienstverlening aan de inwoner. Om de lokale werkteams optimaal te faciliteren, biedt het team Werkdienstverlening specialistische ondersteuning. Zij ontzorgen de lokale uitvoering met expertise op het gebied van werkgeverstaken, specialistische interventies en het bestendigen van arbeidsplaatsen. Hiermee leggen we gezamenlijk de basis voor een inclusieve arbeidsmarkt in de regio.
4.1 Wat hebben we gerealiseerd? Ontzorgen van de lokale werkteams bij de re-integratie van inwoners richting werk en het verduurzamen van arbeidsparticipatie. In 2025 heeft het team Werkdienstverlening de lokale werkteams intensief ondersteund bij de gezamenlijke opgave voor re-integratie en participatie. Door de inzet van specialistische expertise, zoals loonwaarde-metingen, arbeidsdeskundige adviezen, job-coaching en de uitvoering van werkgeverstaken, is de kwaliteit van de ondersteuning van inwoners versterkt. Deze inzet borgt dat inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt duurzaam kunnen participeren. Het team faciliteerde in 2025 de begeleiding en het formeel werkgeverschap voor inwoners met een indicatie voor Beschut Werk. De omvang van deze specifieke dienstverlening laat een jaarlijkse groei zien, wat de noodzaak voor een robuuste uitvoeringsstructuur onderstreept. Door deze centrale faciliterende rol ontzorgen wij zowel de inwoner als de werkomgeving, met focus op een veilige en passende werkplek. Om de efficiëntie en kwaliteit van de dienstverlening verder te verhogen, is in 2025 een pilot gestart gericht op inwoners die duurzaam participeren binnen de Banenafspraak. In deze pilot wordt onderzocht of een regionale aanpak leidt tot een betere aansluiting bij de behoeften van zowel de inwoner als de werkgever.
De resultaten van dit onderzoek vormen de basis voor de verdere inrichting van een passende en toekomstbestendige dienstverlening in de regio Lekstroom. Organiseren van een laagdrempelige en integrale toegang naar werk en inkomen voor alle inwoners in de Lekstroom In 2025 heeft de toegang tot werk en inkomen (de Poort) zich verder ontwikkeld naar een integrale dienstverlening. Door tijdens de fysieke intakegesprekken een brede uitvraag te doen, is het inzicht in de werkelijke ondersteuningsbehoefte van inwoners vergroot. Deze werkwijze reikt verder dan de initiële hulpvraag; het stelt professionals in staat om al in de startfase een compleet beeld te vormen van de situatie van de inwoner. Door deze vroegtijdige signalering zijn andere disciplines – zoals schuldhulpverlening, generalisten en sociaalmaatschappelijke dienstverleners – direct bij het proces betrokken. De nauwe afstemming met de Lekstroomgemeenten en sociale partners heeft ertoe geleid dat de geboden ondersteuning nauwkeuriger aansluit op de specifieke behoeften van onze inwoners. Het afgelopen jaar is intensief geïnvesteerd in de strategische visie en de herinrichting van de toegang. Door de organisatiestructuur te versterken, is de basis gelegd voor een nog efficiëntere ontsluiting van de volledige dienstverlening van Werk en Inkomen Lekstroom (WIL).
Deze vernieuwde, integrale aanpak wordt in 2026 volledig geïmplementeerd. Hiermee bestendigen we onze rol als laagdrempelig en deskundig aanspreekpunt voor alle inwoners in de regio, waarbij een snelle en passende start van de dienstverlening centraal staat. Bovenregionale samenwerking en ontwikkeling van de nieuwe arbeidsmarkt-governance In 2025 hebben we in gezamenlijkheid met de partners binnen de arbeidsmarktregio Midden‑Utrecht gewerkt aan de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur. Samen is een nieuwe governance opgesteld die per 2026 wordt ingevoerd, inclusief een bijbehorend samenwerkingsconvenant dat inmiddels door de Lekstroomgemeenten is vastgesteld. Daarnaast hebben we meegewerkt aan het opstellen van de meerjarenagenda 2026–2030, met drie gezamenlijke ambities: toekomstbestendig werkgeverschap, een weerbare en wendbare beroepsbevolking – een leven lang ontwikkelen, en iedereen kan meedoen – het vergroten van arbeidsparticipatie. Deze ambities vormen het kader waarbinnen in 2026 de focusthema’s nog verder worden uitgewerkt, waarna in gezamenlijkheid een uitvoeringsplan wordt opgesteld voor de concrete invulling van de komende twee jaar.
14
Jaarverslag 2025 Een belangrijk onderdeel van de meerjarenagenda is de ontwikkeling van het regionale Werkcentrum. In de Lekstroom hebben we hier in 2025 op voorgesorteerd, onder andere via de pilot WERKpunt, vooruitlopend op het Werkcentrum Midden‑Utrecht dat in 2026 operationeel moet zijn. De focus ligt op één vindplek waar inwoners en werkgevers terechtkunnen met vragen over werk, scholing, ontwikkeling en personeel. Uit de pilot blijkt dat zichtbaarheid en toegankelijkheid zijn toegenomen, en bezoekers geven aan dat zij zich tijdens de spreekuren goed geholpen voelen. Daarnaast hebben we in 2025 bovenregionaal aandacht gehouden voor het harmoniseren van instrumenten en beleid binnen de arbeidsmarktregio, om te komen tot meer samenhang en een gezamenlijk kader voor dienstverlening. Versterken van de gezamenlijke jongerendienstverlening in de Lekstroom Dienstverlening aan jongeren vindt plaats in het Jongerenloket (Jolo), een samenwerking van het Doorstroompunt (voormalig RMC) en WIL. In 2025 hebben WIL en het Doorstroompunt de samenwerking rond jongeren verder uitgebreid. De verkenning van het Jongerenloket is afgerond en gedeeld met de bestuurders van het BPSDL. De uitkomsten hiervan hebben we meegenomen in de voorbereiding van de volgende fase: het opstellen van een focusplan voor de jongerendienstverlening.
Daarnaast heeft Expeditie Menskracht gezorgd voor een verbreding van het gesprek: van het optimaliseren van het instrument Jongerenloket naar breder kijken naar wat jongeren daadwerkelijk verder helpt richting onderwijs, werk of passende ondersteuning. Ook deze inzichten worden meegenomen in de verdere uitwerking van het focusplan. Verder is in 2025 aangesloten bij de bovenregionale ontwikkelingen in het kader van de Wet van school naar duurzaam werk, die per 1 januari 2026 in werking treedt. Vanuit deze wet is elke regio verplicht een regionaal programma op te stellen, dat als opvolger geldt van het regionaal programma voortijdig schoolverlaten (VSV) en de Regionale Aanpak Jeugdwerkloosheid (RAJ). In 2025 is gewerkt aan dit regionale programma, waarin onder andere maatregelen zoals Lifecoaching en Sterk met Werk voor jongeren worden genoemd. Het programma versterkt de samenwerking tussen onderwijs, gemeenten en Doorstroompunten. In gezamenlijkheid met het Doorstroompunt hebben we in 2025 de voorbereidingen getroffen om hier als subregio binnen de bovenregionale structuur zo goed mogelijk op aan te sluiten, waarbij de versterkte samenwerking centraal staat. Ondersteuning van ondernemers en zzp’ers In 2025 bieden we nog steeds ondersteuning aan ondernemers en ZZP’ers met Ondernemers Centraal.
Het beroep op ondersteuning voor bedrijfskredieten en uitkeringen levensonderhoud is stabiel gebleven. Werkgeversdienstverlening vanuit het WSP, op alle niveaus In 2025 heeft het Werkgevers Servicepunt (WSP) de verbinding tussen werkgevers en werkzoekenden in de regio Lekstroom verder versterkt door effectieve matching op lokaal, regionaal en bovenregionaal niveau. In nauwe samenwerking met de lokale werkteams en regionale partners is ingezet op een geharmoniseerde en geprofessionaliseerde werkgeversdienstverlening. Hierbij is gebruikgemaakt van geharmoniseerde instrumenten om de herkenbaarheid voor werkgevers te vergroten. Via regionale ontmoetingsbijeenkomsten en de inzet van ambassadeurs is het draagvlak voor inclusief ondernemerschap succesvol uitgebouwd. Daarnaast is geïnvesteerd in de vakbekwaamheid van professionals. Het WSP leverde tevens een actieve bijdrage aan de Arbeidsmarktregio om de dienstverlening transparanter en efficiënter in te richten. De voortzetting van de pilot ‘Werkpunt’ vormde hierbij een belangrijke opmaat naar de realisatie van het regionale Werkcentrum in 2026. Door deze integrale aanpak en de focus op duurzame plaatsingen, fungeert het WSP als een deskundige partner voor ondernemers in de arbeidsmarkt. Zo bouwen we in de Lekstroom regio gezamenlijk aan een inclusieve arbeidsmarktregio waarin vraag en aanbod optimaal op elkaar aansluiten.
4.2 Operationele doelstellingen KPI Rendement re-integratie-inspanningen (bespaarde uitkeringslast door volledige uitstroom naar werk, niet door gemeente gesubsidieerd)
Prestatie 2023 Bij 12 maanden is het 101,2% van de investering
Prestatie 2024 Bij 12 maanden is het 104,1% van de investering (o.b.v. verlaagde nettoprijs benchmark)
Begroot 2025 Investering uit de re-integratie-middelen + 125%
Realisatie 2025 Bij 12 maanden is het 78,4% van de investering
15
Jaarverslag 2025 KPI Gemiddeld percentage klanten dat parttime werkt (trend)
Prestatie 2023 6,2%
Prestatie 2024 6,6%
Begroot 2025 7,5%
Percentage jongeren (<27 jaar) dat afhankelijk is van een uitkering via WIL ten opzichte van het totaal aantal uitkeringen per 31-12 Instroompercentage jongeren (< 27 jaar) Aantal plaatsingen via werkgeversbenadering (WSP en lokale werkteams) (niet unieke personen) Aantal plaatsingen op banenafspraak banen via WSP Meldingen aan de poort Maatregelquote rechtmatigheid - Het jaarlijks aantal maatregelen, als percentage van het volume BUIG (laatste 12 maanden) Aantal werkgevers waarmee WIL zakendoet (aantal warme contacten)
2.374 huishoudens (incl. BBZ) waarvan 13,77% < 27 jaar 36,4% van de instroom 485
2.340 huishoudens (incl. BBZ), waarvan 14,23% < 27 jaar 37,2% van de instroom 435
35% van de instroom 650
2.398 huishoudens (incl. BBZ) waarvan 13,09% < 27 jaar 32,8% van de instroom 315
147 978
59 950
200 1.100
37 960
Benchmark: 1,8% WIL: 0,5%
Benchmark: 1,9% WIL: 1,0%
1% lager dan gemiddelde van de benchmark
Benchmark: 2,0% WIL: 1,2%
299
301
325
241*
14%
Realisatie 2025 6,7%
•
*We hebben voor de realisatie 2025 gebruikgemaakt van het aantal unieke werkgevers waar we in 2024 en 2025 plaatsingen hebben gerealiseerd. Voorheen namen we hier ook andere werkgevers mee.
•
Ondanks de inspanningen is de gestelde target voor 2025 niet behaald: het WSP heeft in totaal 315 trajecten en plaatsingen gerealiseerd in 2025 (doel: 650 plaatsingen). Dit is grotendeels toe te schrijven aan de toegenomen complexiteit van de doelgroep. Daardoor is de focus meer verschoven naar ondersteuning en begeleiding van werkzoekenden in plaats van directe werkgeversbenadering.
16
Jaarverslag 2025 4.3 Financiële verantwoording Programma Werk
Rekening 2024
Basisbegroting
Lokaal budget Houten
214.000
Lokaal budget IJsselstein
500.000
Lokaal budget Lopik
Wijzigingen
Begroot
DVO
Gerealiseerd
Verschil
104.000
0
104.000
0
96.000
8.000
344.000
86.000
430.000
0
528.000
-97.000
139.000
32.000
88.000
120.000
0
165.000
-45.000
Lokaal budget Nieuwegein
1.162.000
1.141.000
85.000
1.226.000
0
1.355.000
-129.000
Personeelslasten
3.889.000
3.714.000
839.000
4.553.000
0
4.220.000
333.000
Totaal lasten
5.904.000
5.335.000
1.098.000
6.433.000
0
6.363.000
70.000
547.000
0
762.000
762.000
0
599.000
163.000
Personeelslasten Totaal baten
547.000
0
762.000
762.000
0
599.000
163.000
Saldo van baten en lasten
5.357.000
5.335.000
336.000
5.671.000
0
5.765.000
-94.000
Personeelslasten Nieuw Beschut
403.000
-
-
-
-
547.000
(547.000)
Personeelsdekking Nieuw Beschut
(547.000)
403.000
-
-
-
-
547.000
Saldo van baten en lasten
-
-
-
-
-
-
WERK incl Nieuw Beschutr
5.357.000
5.335.000
336.000
5.671.000
-
5.765.000
(94.000)
4.4 ESF-middelen In de periode 2021 en 2022 heeft WIL eraan bijgedragen dat binnen de Utrechtse Werktafel voldoende inspanningen (o.a. reguliere werkzaamheden werkcoaches van WIL) zijn verricht op basis waarvan ESF-subsidie is toegekend. Een deel van deze ESF-gelden is beschikbaar voor de sub-regio’s, dus ook voor de Lekstroom. In 2022 en 2023 heeft WIL hiervoor een bedrag van totaal € 826.000 ontvangen. Een deel hiervan is bestemd voor uitvoeringskosten bij WIL. De jaren 2023 en 2024 waren de eerste ESF-periode, waarbij een deel over de sub-regio’s is verdeeld en de sub-regio dit naar eigen inzicht mag inzetten. Dit is aan weinig voorwaarden gebonden. WIL maakte voor het beschikbare budget een bestedingsplan dat doorloopt in 2025.
ESF Middelen
Reeds ontvangen in 2022
377.000
Reeds ontvangen in 2023 Totaal
449.000 826.000
Doorbelaste kosten in 2023
246.000
Doorbelaste kosten in 2024
280.000
Doorbelaste kosten in 2025 Te besteden in 2026
120.000 180.000
17
Jaarverslag 2025 4.5 Beschut Werk Een beperkte groep Nieuw-Beschutters is in dienst gekomen bij WIL. Met deze constructie kunnen de lokale werkteams, indien gewenst, een impuls geven aan de invulling van Nieuw Beschut en banenafspraak-banen (‘BAB’s’). De constructie dat deze groep medewerkers bij WIL in dienst is gekomen en gedetacheerd wordt, is een tijdelijke constructie. Dit heeft te maken met de aanloop naar de ontwikkelingen rondom Sociale Infrastructuur Lekstroom Werkt (SILW). De werkplek van deze groep is en blijft ongewijzigd, namelijk grotendeels bij WerkwIJSS. De regelingskosten worden uit de loonkostensubsidie gedekt, de uitvoeringskosten uit de lokale budgetten. Beschut Werk Salariskosten medewerkers Nieuw Beschut
478.149
Uitvoeringskosten Totaal
69.187 547.336
Inkomsten van derden en UWV Saldo
547.336 0
18
Jaarverslag 2025 5 PROGRAMMA INKOMENSONDERSTEUNING Binnen het programma Inkomensondersteuning helpen we klanten gericht vooruit door hen schuldhulpverlening, minimaregelingen en bijzondere bijstand te bieden, om zo de financiële bestaanszekerheid te bevorderen. Wij zijn niet alleen een vangnet voor onze klanten, maar helpen hen indien nodig ook preventief. Wat nodig is vanuit de bedoeling, doen we. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat elke klant goed en snel geholpen wordt. We proberen hiervoor zo goed mogelijk aan te sluiten bij de leefwereld van de klant, uitgaande van een brede uitvraag en goede voorlichting. Het programma bestaat uit de teams Bijzondere Regelingen, de WIL-Generalisten en Schuldhulpverlening. De WIL- generalisten zijn de verbindende schakel binnen WIL en tussen WIL, de gemeenten en tal van ketenpartners in het geval van veelal complexere klantvraagstukken. 5.1 Wat hebben we gerealiseerd? Schuldhulpverlening Doorontwikkeling aan zzp’ers en ondernemers met schulden Onze gemeenten zijn sinds 2023 aangesloten bij Ondernemer Centraal. Hierbij krijgt de ondernemer een toekomstgesprek en vervolgens een plan van aanpak voor passende hulpverlening. Verdere toelichting staat bij programma Inkomen. Doorontwikkeling schuldhulpverlening Wij hebben ons actief ingezet om dienstverlening actief, preventief, dichtbij en op maat aan te bieden.
Samen met de gemeenten hebben we de landelijke ambities vanuit de Basisdienstverlening Schuldhulpverlening omarmd. Daar horen ook extra financiële middelen bij, die vanaf oktober 2025 aan WIL zijn overgedragen. Verder nemen we deel aan het Convenant Lokale Overheid, implementeren we het Schuldenknooppunt en zijn we inmiddels aangesloten bij het Waarborgfonds Saneringskredieten. Vanuit de Basisdienstverlening zijn de zogenaamde nul-aflossingen mogelijk. Dat houdt in het afdoen van schulden, zonder afloscapaciteit. Er is extra geïnvesteerd op een verantwoorde uitstroom en nazorg om de stap naar financiële zelfredzaamheid haalbaarder te maken. Daartoe zijn twee consulenten Nazorg aangesteld. We maken daarbij gebruik van de methode van Plinkr. Beleidsdocument Schuldhulpverlening In 2025 is, door middel van intensieve samenwerking, het nieuwe beleid rondom schuldhulpverlening vastgesteld. Met dit document in de hand hebben we een duidelijke koers om inwoners in onze regio te ondersteunen. De komende jaren houden we vast aan deze koers en bouwen we steeds verder door op de ingeslagen weg. Uitstroombegeleiding na schuldenproblemen In het verleden hadden we de Businesscase Bewindvoering. Het doel was om de kosten van bijzondere bijstand voor bewindvoerders te verlagen, door inwoners te begeleiden richting financiële zelfstandigheid en dus uit bewindvoering. De aanpak was succesvol.
Een mooi gevolg was een goede samenwerking met bewindvoerders. De aanpak hebben we als vast onderdeel van de dienstverlening geïmplementeerd en uitgebreid. WIL begeleidt nog steeds inwoners die los kunnen komen van bewindvoering richting financiële zelfstandigheid, maar we bieden dit ook aan voor een bredere doelgroep. Het gaat dan om mensen die door hun schuldentraject heen zijn, of mensen die klaar zijn om zelf verder te gaan na een budgetbeheertraject. Zij worden geholpen, gecoacht en begeleid. Daar gebruiken we de methode van Plinkr bij, die bewezen succesvol is. In 2025 is dit stuk dienstverlening geformaliseerd door de werkwijze te verfijnen en vaste medewerkers op dit thema aan te stellen. Basisdienstverlening Schuldhulpverlening De gemeenten hebben rijksmiddelen gekregen om de zogenaamde Basisdienstverlening Schuldhulpverlening uit te rollen. WIL is uitvoerder in dezen. Samen met de gemeenten hebben we concrete plannen gemaakt in 2025, zodat de Basisdienstverlening gestart kon worden. WIL had een aantal onderdelen al opgezet en een aantal onderdelen is in 2025 gestart. Eén onderdeel dat gestart is, is de uitbreiding van de Vroegsignalering. Door de bijdrage vanuit het Rijk is de inzet van WIL voor dit onderdeel eind 2025 verdubbeld. Ook het Adviesrecht is in 2025 afgestemd met de gemeenten, waarna implementatie volgt in 2026.
Schuldhulpverlening in de wijk Specifiek voor de gemeente Nieuwegein is schuldhulpverlening aanwezig op diverse locaties in de wijken. Dit doen we in het kader van de aanpak Centrale As. Consulenten Schuldhulp zijn aanwezig op spreekuren op wijklocaties, om zo laagdrempelig mogelijke dienstverlening te bieden en zichtbaar aanwezig te zijn.
19
Jaarverslag 2025 Bijzondere Regelingen (BR) Harmonisatie bijzondere bijstand en minimaregelingen In 2025 is de Harmonisatie van bijzondere bijstand en minimaregelingen georganiseerd en gerealiseerd. De inwerkingtreding is per 1 januari 2026. Het gaat hier om Fase 1, waarbij de beleidsregels bijzondere bijstand zijn geactualiseerd, de Individuele Inkomenstoeslag gelijkgetrokken is voor alle gemeenten en de toegang tot de collectieve zorgverzekering voor specifieke doelgroepen is vereenvoudigd. Onderdeel van de harmonisatie is het geautomatiseerd verstrekken van de Individuele Inkomenstoeslag. In 2025 zijn de voorbereidingen gedaan om per 2026 specifieke groepen automatisch deze financiële tegemoetkoming te gaan verstrekken. Gemeentepolis op maat De collectieve zorgverzekering is steeds een belangrijk element van het pakket aan minimaregelingen, voor elke gemeente. In 2024 is het aanvraagproces vereenvoudigd. In 2025 is de toegang voor houders van de U-pas en de Nieuwegein Stadspas vereenvoudigd en is de administratieve afhandeling eenvoudiger gemaakt. Alleenverdienersproblematiek (fase 1 en fase 2) De voorbereidingen van de AVP fase 1 zijn al eerder gedaan. De uitvoering vond plaats in 2025. De uitvoering is succesvol te noemen. De uitvoering heeft ook veel input gegeven voor de verdere uitvoering in de komende jaren, waardoor deze uitvoering sterk vereenvoudigd is.
AVP fase 2 is in 2025 klaargemaakt voor verdere uitvoering. Dat betekent dat de ambtshalve toekenning én de aanvraagmogelijkheid zijn voorbereid en klaargezet. Ook de uitvoering tot en met 2028 is voorbereid. WIL ontzorgt de gemeenten hiermee financieel tot en met 2029, waarna de financiële afwikkeling volgt. Statushouders Nieuwkomers die vanuit een AZC in een van de gemeenten komen wonen (statushouders) worden geholpen met een goede start. Daarbij hoort een versnelde afhandeling van de aanvraag voor een woninginrichtingskrediet (met voorrang afgehandeld). Ook bieden we een vorm van budgetbeheer aan, voor de duur van maximaal 6 maanden. Dit budgetbeheer (Ontzorgen) bestaat uit 3 maanden intensieve ondersteuning en 3 maanden toewerken naar financiële zelfredzaamheid. Vluchtelingenwerk verzorgt de dagelijkse begeleiding van de statushouders. We merken dat de maximale termijn van 6 maanden vaak net te kort is. Vaak lukt het om de situaties in 7 of 8 maanden stabiel en verantwoord af te ronden. In 2025 was het haalbaar om alle casussen te begeleiden. In 2026 volgt een evaluatie, mede in relatie tot gewijzigde bankwetgeving. Studietoeslag Met de Studietoeslag ondersteunt WIL studenten die vanwege hun beperking niet in staat zijn naast de studie een bijbaantje te hebben. WIL hanteert een ruimere regeling dan de landelijke regeling.
Zo ligt de norm hoger en staat de regeling ook open voor mbo-studenten vanaf 15 jaar. Het aantal studenten dat in 2025 een studietoeslag heeft aangevraagd en toegekend heeft gekregen, is 46. Het eindresultaat in 2025 was dat er 92 actieve gebruikers zijn van deze regeling (dit waren er 30 in 2021 en 88 in 2024.) Het is goed om te zien dat we via verschillende kanalen, onder andere decanen, de doelgroep steeds beter bereiken. Dit heeft ook een stijging van de kosten tot gevolg van ongeveer € 80.000 in 2021 tot € 468.537 in 2025. Generalisten Eind 2024 en begin 2025 heeft WIL namens de gemeenten de afhandeling van de kinderopvangtoeslagaffaire uitgevoerd. In het tweede kwartaal van 2025 heeft WIL aangegeven de uitvoering niet langer te kunnen realiseren. De gemeenten hebben vervolgens de uitvoering teruggenomen en op een andere manier belegd. Daarmee is de uitvoering door WIL na diverse jaren beëindigd. De Generalisten hebben in 2025 veel situaties begeleid die in het spectrum van multi-problematiek vallen. De rol en taak van de generalist kan per casus verschillen. Soms was de rol die van regisseur, dan weer als aanjager of verbinder en soms adviseur. Daarnaast zijn de generalisten ingezet bij Vroegsignalering (om mensen te zoeken en te vinden en hun een hulpaanbod te doen.