12.1 Bijlage Concept Jaarverslag WIL 2020
Tekst van het document
JAARVERSLAG 2020
JAARVER
1
JAARVERSLAG 2020
Inhoud 1 VOORWOORD .......................................................................................................................................................................................................................................................... 3 2 INLEIDING EN LEESWIJZER ....................................................................................................................................................................................................................................... 5 3 PROGRAMMA INKOMEN ......................................................................................................................................................................................................................................... 8 3.1 WAT HEBBEN WE GEREALISEERD?...................................................................................................................................................................................................................................... 8 3.2 OPERATIONELE DOELSTELLINGEN .....................................................................................................................................................................................................................................
10 3.3 FINANCIËLE VERANTWOORDING ...................................................................................................................................................................................................................................... 11 3.4 TIJDELIJKE OVERBRUGGINGSMAATREGEL ZELFSTANDIG ONDERNEMERS (TOZO)........................................................................................................................................................................ 13 4 PROGRAMMA WERK ............................................................................................................................................................................................................................................. 17 4.1 WAT HEBBEN WE GEREALISEERD?.................................................................................................................................................................................................................................... 17 4.2 OPERATIONELE DOELSTELLINGEN .....................................................................................................................................................................................................................................
21 4.3 FINANCIËLE VERANTWOORDING ...................................................................................................................................................................................................................................... 22 5 PROGRAMMA INKOMENSONDERSTEUNING .......................................................................................................................................................................................................... 23 5.1 WAT HEBBEN WE GEREALISEERD?.................................................................................................................................................................................................................................... 23 5.2 OPERATIONELE DOELSTELLINGEN ..................................................................................................................................................................................................................................... 26 5.3 FINANCIËLE VERANTWOORDING ......................................................................................................................................................................................................................................
27 6 PROGRAMMA BEDRIJFSVOERING .......................................................................................................................................................................................................................... 28 6.1 OPERATIONELE DOELSTELLINGEN BEDRIJFSVOERING ............................................................................................................................................................................................................ 28 6.2 FINANCIËLE VERANTWOORDING ...................................................................................................................................................................................................................................... 29 6.3 SCHADEVERGOEDING UITTREDING GEMEENTE VIJFHEERENLANDEN ......................................................................................................................................................................................... 30 7 DVO – PROGRAMMA SW FINANCIËLE VERANTWOORDING ...................................................................................................................................................................................
31 PARAGRAFEN ........................................................................................................................................................................................................................................................... 32 JAARREKENING ......................................................................................................................................................................................................................................................... 39 BALANS PER 31 DECEMBER 2020 ......................................................................................................................................................................................................................................... 39 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE JAARREKENING ............................................................................................................................................................................................................ 40 TOELICHTING OP DE BALANS .................................................................................................................................................................................................................................................
41 NIET UIT DE BALANS BLIJKENDE RECHTEN EN VERPLICHTINGEN DIE VAN MATERIEEL BELANG ZIJN (> € 50.000)................................................................................................................................... 48 TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE JAARREKENING ................................................................................................................................................................................ 49 GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM .................................................................................................................................................................................................................................... 49 WET NORMERING TOPINKOMENS ......................................................................................................................................................................................................................................... 50 BIJLAGE BELEIDSINDICATOREN ARTIKEL 8 BBV .......................................................................................................................................................................................................................
51 BIJLAGE TAAKVELDEN ......................................................................................................................................................................................................................................................... 52 VERANTWOORDINGSINFORMATIE OVER DE SPECIFIEKE UITKERINGEN (SISA) ................................................................................................................................................................................... 53
2
JAARVERSLAG 2020
1 VOORWOORD Met het voorliggende Jaarverslag 2020 leggen wij verantwoording af over de door WIL in 2020 geleverde prestaties en het (financiële) beleid. Dat doen we graag en met trots. Het jaar 2020 kenmerkt zich als een hectisch en dynamisch jaar waarin een stevig beroep is gedaan op de flexibiliteit van onze organisatie en bedrijfsvoering. Corona domineerde het jaar, in vrijwel alle opzichten. We zijn er goed in geslaagd om ons aan te passen aan de snel veranderende omstandigheden. Het is ons ook in hoge mate gelukt om onze dienstverlening, zeker op de kritische processen, op een hoog peil te houden en zo voor onze klanten voor een stabiele inkomenssituatie te zorgen. Tegelijk voerden we vanaf de start de Tozo-regeling uit; hiermee dragen we er aan bij dat een grote groep ondernemers en zzp’ers uit de Lekstroom (tijdelijk) kan terugvallen op een vorm van inkomensondersteuning. In 2020 konden we hierdoor al met al weer meerwaarde bieden en betekenis hebben voor onze klanten en vele inwoners van de Lekstroomgemeenten. Ondanks corona hebben we onze basisdienstverlening bijna het hele jaar kunnen continueren; alleen tijdens de eerste en tweede lock-down hebben we, door het niet fysiek kunnen ontmoeten van onze klanten, onze dienstverlening gedeeltelijk moeten afschalen. WIL breed bouwen we nog steeds aan het nog beter aansluiten bij de leefwereld van onze klanten.
Op bijna alle onderdelen van onze dienstverlening hebben we hierin verdere stappen gezet. Soms op klantniveau, soms op gemeenteniveau en op andere momenten WIL breed. In 2020 hebben wij samen met de gemeenten ook verder gewerkt aan het versterken van onze werkdienstverlening, met een cruciale rol hierin voor de lokale werkteams. Wat 2020 hierin bijzonder en soms ook lastig maakte, was dat de arbeidsmarkt door corona fors over de kop is gegaan. We zijn er desondanks gezamenlijk in geslaagd om met het inrichten van een matchingsteam de nieuwe en veranderende instroom, volume en samenstelling, op te pakken en waar mogelijk al direct een nieuw perspectief te bieden. Financieel gezien zijn we het afgelopen jaar binnen de begroting gebleven; dat is wel eens anders geweest. Primair zijn we hier trots op gelet op de dynamiek en complexiteit waarmee we van doen hadden. We hebben alle ballen in de lucht gehouden en dat binnen het kader van de Nullijn 2020. Secundair zijn we trots op de wijze waarop we deze Nullijn samen met de gemeenten hebben vorm gegeven; wij hebben in deze vooral het Kaderstellend Raadsdebat in de voorbereiding op de Nullijn 2021 als bijzonder waardevol ervaren. Wij gaan hier graag mee door. Uiteraard doet bovenstaande niets af aan het feit dat we scherp blijven op zaken die nog beter kunnen.
Hier pakken we de komende tijd graag samen met u en in vertrouwen verder op door. Nieuwegein, 8 april 2021 Hoogachtend,
R. Esser Directeur Werk en Inkomen Lekstroom
E. Eggengoor Voorzitter algemeen bestuur
3
JAARVERSLAG 2020
4
JAARVERSLAG 2020
2 INLEIDING EN LEESWIJZER Het jaar 2020 is door de coronacrisis een bijzonder jaar geweest voor WIL. Met een grote maatschappelijke en economische impact op de samenleving, de inwoners van de Lekstroomgemeenten, maar zeker ook voor onze klanten en medewerkers. Ondanks deze ingrijpende omstandigheden hebben wij ons in 2020 ook weer vanuit onze bedoeling en leidende principes ingezet voor onze klanten en de werkgevers. Daarbij zijn we nog steeds in staat gebleken hoogwaardige dienstverlening aan klanten, gemeenten en ketenpartners te bieden. Door kritische processen prioriteit te geven zijn we er in geslaagd uitkeringen op tijd te betalen, budgetbeheer bij schuldhulpverlening voort te zetten, aanvragen voor een uitkering te laten indienen en tijdig en zorgvuldig af te handelen. Meer dan dat zelfs, omdat we binnen een paar weken de uitvoering van een nieuwe regeling (Tozo) voor een nieuwe doelgroep, zzp’ers en ondernemers, hebben opgezet en opgestart. Hiermee zijn we er in geslaagd om niet alleen voor onze klanten, maar ook voor een groot aantal zzp’ers een stabiele inkomenssituatie te verzorgen. De toename van het aantal klanten is in 2020 beperkt gebleven tot 2%.
Met de inzet vanuit de lokale werkteams en het werkgeverservicepunt zijn we in de tweede helft van het jaar er tegelijk in geslaagd nog relatief veel klanten perspectief te bieden doordat zij (weer) zijn gaan participeren, zowel betaald als onbetaald. Daarnaast hebben we een matchingsteam opgericht waarin potentieel nieuwe klanten direct worden begeleid door poortmedewerkers en het WGSP bij het direct weer terugkeren op de arbeidsmarkt. Circa 66% van de mensen die begeleid zijn door het matchingsteam heeft niet of slechts kort een beroep op een uitkering hoeven doen doordat zij binnen korte tijd weer een nieuwe werkplek hebben gevonden. Aan het aantal plaatsingen merken we dat de crisis een stevige impact heeft op de arbeidsmarkt. Gelukkig zijn er nog steeds werkgevers bereid om ook van uit maatschappelijke verantwoordelijkheid mensen uit kwetsbare groepen een kans te geven. Wel merken we dat dit moeilijker is geworden. Tegelijkertijd hebben we vanuit de samenwerking binnen de Utrechtse Werktafel (UWT) met initiatieven als Midden Utrecht Werkt Door (MUWD) en het Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) zowel inwoners als werkgevers sneller en beter met elkaar kunnen matchen. Dit is ook nodig omdat de arbeidsmarkt zowel qua vraag als aanbod veranderd is door de economische crisis. In 2020 hebben we ons als een flexibele organisatie getoond die meebeweegt.
We hebben in zeer korte tijd de uitvoering van de nieuwe Tozo-regeling ingericht, zijn als organisatie veranderd in een overwegende thuiswerkorganisatie, hebben de dienstverlening aangepast aan wat onze klanten en de arbeidsmarkt van ons vragen, hebben het matchingsteam een vliegende start laten maken en zijn er in geslaagd om samen met de gemeenten ons voor te bereiden op het geval dat in 2021 alsnog (en zeer waarschijnlijk) een golf aan nieuwe klanten op ons afkomt. We willen de coronacrisis dan ook niet onze prestaties in 2020 laten overschaduwen. We hebben voor een belangrijk deel van onze klanten het verschil kunnen maken doordat ze zijn gaan participeren op de arbeidsmarkt of in de maatschappij en hebben wij een stabiele inkomenssituatie geborgd. Een groot deel van onze klanten heeft baat bij een stabiele situatie omdat zij al in een kwetsbare positie zitten. Een aantal belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten speelden in 2020: Innovatieagenda: Conform afspraak voeren WIL en de Lekstroom-gemeenten samen de Innovatieagenda 2019-2020 uit. Hiermee zetten WIL en gemeenten de facto een tussenstap als het gaat om de heroriëntatie op de taken die bij WIL zijn belegd. De lokale werkteams zijn sinds eind 2019 operationeel; in 2020 hebben we deze samen verder doorontwikkeld.
In nauwe samenwerking hebben we daarbij onder meer uitgewerkt op welke wijze de verandering van omvang en samenstelling van het klantenbestand, alsmede de veranderende arbeidsmarkt worden opgevangen en welke gevolgen dit heeft voor de dienstverlening op het gebied van participatie. Een uitwerking hiervan is onder andere het opzetten van een matchingsteam. De lokale werkplannen zijn in 2020 opnieuw bezien in het licht van de nieuwe situatie en waar nodig aangepast. Doordat in de eerste periode van de coronacrisis de dienstverlening in de lokale werkteams tijdelijk in hoge mate is afgeschaald, is besloten de geplande evaluatie van de Innovatieagenda uit te stellen tot medio 2021. De Innovatieagenda loopt dus door tot ver in 2021.
5
JAARVERSLAG 2020
SW Taken: WIL voert een aantal SW taken uit voor de gemeenten, Houten uitgezonderd. De samenwerking met WerkwIJSS in deze is in 2020 verder doorontwikkeld, waar nodig zijn aanvullend verder passende afspraken gemaakt. Tijdens de coronacrisis is door de trajectbegeleiders uiteraard stevig geïnvesteerd in frequent contact met de sw’ers. Doordat de kwetsbaarheid van deze groep groter dan gemiddeld is vraagt dit meer persoonlijke aandacht. In samenwerking met WerkwIJSS zijn gedurende het jaar de sw-medewerkers begeleid bij de nieuwe situatie en de maatregelen op de werkvloer. BBZ: Met ingang van het jaar 2020 is de financieringssystematiek van het Bbz gewijzigd. De Bbz regeling is bestemd voor startende- en al bestaande ondernemingen. De Bbz is een openeinderegeling waarop nauwelijks gestuurd kan worden. De belangrijkste wijziging is dat Bbz leningen niet langer voor 75% bij het Rijk gedeclareerd kunnen maar nog maar voor 25%. Verder mogen de gemeenten de inkomsten op Bbz lening behouden. Hoewel middelen worden toegevoegd aan de gebundelde uitkering, art. 69 van de Participatiewet, en het feit dat een groot deel van de leningen niet worden terugbetaald, lijkt dit onvoldoende om de mogelijke “meerkosten” voor de gemeenten te compenseren. We ervaren verder dat de mogelijkheden voor ondernemers om terug te betalen negatief beïnvloed worden door de economische crisis.
Dat in 2020 het geïncasseerde bedrag in vergelijking met voorgaande jaren slechts licht is gedaald, is voor een belangrijk deel het gevolg van een eenmalige grote betaling. ICT: De actualiteit van thuiswerken als nieuwe norm vroeg in 2020 om extra inzet op ICT; zowel qua hulpmiddelen als systemen. Dit was nodig omdat wij zowel het flexibel als lokaal werken moesten faciliteren. We zijn in staat gebleken om de hardware faciliteiten in korte tijd uit te breiden en bij het personeel uit te rollen. Vanaf het eerste kwartaal ervoeren we echter ook geregeld veel last van problemen in de systemen en applicaties, met soms extra productieverlies tot gevolg. Samen met ICT-Houten is hieraan hard gewerkt, met wisselend succes; sommige problemen bleken hardnekkiger of moeilijker op te lossen dan ingeschat. Gelukkig ligt deze fase ondertussen achter ons en zetten we steeds meer stabiele stappen in de goede richting. WIL in Control: Voor WIL in control hebben we ondertussen wederom een paar flinke slagen vooruit gemaakt. Te denken valt hier aan onder andere aan de invoering van de Nullijn als methodische aanpak om op voorhand de begroting in balans te brengen qua opdracht en middelen en met gemeenten tijdig het gesprek aan te kunnen gaan over te maken keuzes. Dit doen we onder de noemer “Samen doen wat kan”.
Deze methodische aanpak hebben we in 2020 een vervolg gegeven bij de keuzes waar we voor 2021 voor kwamen te staan. Na onder andere een Kaderstellend Raadsdebat heeft dit zoals bekend geleid tot de Nullijn 2021 met bijbehorende begrotingswijziging 2021. Ook hebben we verder geïnvesteerd in het technisch op orde brengen van de begroting en budgetten om een nog transparanter en eenduidiger beeld van onze inzet te kunnen krijgen en bieden. Zo wordt bijvoorbeeld voor de personeelsbegroting het formatiehuis leidend gemaakt zodat de begroting in euro’s en de formatie in fte’s altijd op elkaar aansluiten. Hierdoor wordt ook de vergelijking tussen begroting en realisatie vergemakkelijkt. Coronacrisis: De door het Rijk opgelegde maatregelen in het kader van de coronacrisis hebben grote impact gehad op de samenleving. Prioriteiten stellen was en is essentieel. WIL heeft in dit licht in het belang van onze klanten in 2020 vooral geïnvesteerd in het borgen van de kritische processen zoals het tijdig en correct betalen, afhandelen van uitkeringen en het budgetbeheer van schuldhulpverlening uitvoeren. Daarnaast hebben we prioriteit gegeven aan de uitvoering van de Tozoregeling, een (inkomens)ondersteuningsmaatregel voor ondernemers en zelfstandigen. In korte tijd is deze regeling geïmplementeerd.
Gedurende het jaar zijn de eisen van de uitvoering en de eisen waaraan de aanvragers moeten voldoen verschillende malen aangescherpt. Om de verantwoording correct te laten lopen is het hele jaar ingezet op meebewegen met de nieuwe eisen. Samen met de gemeenten en lokale werkteams zijn we er in geslaagd om flexibel mee te bewegen en gezamenlijk keuzes te maken wat de veranderende arbeidsmarkt en samenstelling van het klantenbestand voor de dienstverlening vanuit het Programma Werk vraagt aan dienstverlening. Een mooi voorbeeld hiervan is de start van het matchingsteam dat zich richt op de klanten die nieuw binnenkomen en ook grote kans hebben om snel weer aan het werk te gaan. Een groep die wij tot de coronacrisis bijna niet meer in het bestand hadden, maar zich nu weer volop meldden.
6
JAARVERSLAG 2020
Onze medewerkers zijn er verder in geslaagd om de dienstverlening waar nodig aan te passen en ook steeds meer (gedwongen) vanuit een thuiswerksituatie onze klanten goed te bedienen. Daarnaast zijn we bewust aan de slag gegaan met het thema verbinding. Met attenties, boodschappen van bestuur en MT, extra inzet vanuit de teamcoördinatoren, digitale borrels en digitale evenementen hebben we ingezet op sociale en inhoudelijke verbinding door de hele organisatie heen. De flexibiliteit van het personeel en organisatie is evenwel niet oneindig als langdurig veel van het personeel wordt gevraagd. Dit zien we langzaam gebeuren: de werkdruk loopt op en de rek raakt er op sommige plekken uit. Ziekteverzuim: Het hoge ziekteverzuim vraagt al langere tijd onze aandacht. Begin 2020 hebben we intensief en gericht ingezet op het terugdringen van het ziekteverzuim. Door samen te gaan werken met een nieuwe bedrijfsarts, de begeleiding door de teamcoördinatoren te intensiveren en een oplossing te forceren voor een aantal langer lopende dossiers hebben we het ziekteverzuim terug kunnen dringen. In het eerste half jaar van 2020 bedroeg de afname ruim 2%. Als gevolg van de impact van de coronamaatregelen, onder andere het werken op afstand en toenemende werkdruk, is in het tweede halfjaar weer een lichte toename te zien.
Overall hebben we het ziekteverzuim in 2020 met ruim anderhalf procent teruggebracht. Leeswijzer Conform het BBV bestaan de jaarstukken uit het jaarverslag en de jaarrekening. Voor zover mogelijk worden de bedragen op €1.000 afgerond. Het jaarverslag bestaat uit: • Programmaverantwoording • Paragrafen De jaarrekening bestaat uit: • Balans en toelichting • Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening, en toelichting • Bijlagen Beleidsindicatoren • Bijlage taakvelden • Bijlage Sisa
7
JAARVERSLAG 2020
3 PROGRAMMA INKOMEN WIL blijft een vangnet voor klanten waarbij blijvend wordt gezorgd voor een correcte toekenning van de uitkeringen en een tijdige betaling. We sluiten daarbij zoveel mogelijk aan bij de leefwereld van de klant. Om dit bevorderen communiceren we in onze gesprekken en brieven in begrijpelijke taal. Ook geven we helder uitleg over de spelregels die bij de uitkering horen. Dat geeft duidelijkheid en voorkomt misverstanden.
3.1 Wat hebben we gerealiseerd? Gerealiseerde doelstellingen Reguliere aanvragen Ondanks de coronacrisis is het klantenaantal slechts licht gestegen (<2%). De afhandeling van de aanvragen levensonderhoud verliep binnen de gestelde termijnen. Bij aanvang van de coronacrisis is een aantal processen benoemd die in ieder geval geborgd moesten zijn. De Poort, de afhandeling van aanvragen en het betalen van de uitkeringen waren de kritische processen die sowieso uitgevoerd moesten worden. Met extra inzet WIL breed, waaronder het Matchingsteam en handhaving aan de poort is het gelukt om de dienstverlening op niveau te houden en de stijging van het klantvolume te beperken. Onze klanten hebben elke maand op tijd de beschikking over de uitkering gehad en hebben zich in deze roerige tijd niet ongerust hoeven te maken over de uitkering. Effecten vervroegen betaaldatum In 2019 is de betaaldatum verschoven van het einde van de maand naar de 20ste van de maand. Voor onze klanten sluit hierdoor het ontvangen van de uitkering beter aan bij het moment dat de vaste lasten doorgaans betaald worden. Als gevolg van het verschuiven van de betaaldatum maken wij meer maatwerkafspraken over onder andere de inkomstenkorting/verrekening bij de uitkeringsadministratie. Voor de verschuiving van de betaaldatum leverde 500 verzonden mutatieformulieren 30 (5%) mutaties per maand op.
In 2020, met een jaar ervaring, blijkt dat het aantal mutaties is gestegen naar 150 (25%). Deze stijging is direct te koppelen aan de maatwerkafspraken die we met klanten hebben gemaakt op het moment dat de betaaldatum naar voren werd geschoven. Uitkeringsadministratie De uitkeringsadministratie heeft vanaf oktober 2020 te maken gekregen met een verdubbeling naar 925 inkomstenverklaringen die elke maand verwerkt moet worden. Voor de controle op de Participatiewet worden inkomstenverklaringen verzonden waarbij klanten maandelijks de inkomsten opgeven. Dit waren voor corona 500 verklaringen per maand. Voor een correcte verantwoording leveren ook klanten met een Tozo 3 uitkering maandelijks een inkomstenverklaring in. Hierdoor is het aantal inkomstenverklaringen dat moet worden verwerkt, gestegen naar 925 per maand. Dit vraagt een forse inzet om de uitkeringen tijdig te betalen. Project Scan voorliggende voorzieningen Het project scan voorliggende voorzieningen is per 1 januari 2020 afgelopen. De nog openstaande dossiers zijn in 2020 afgehandeld om te beoordelen of klanten recht hebben op een voorliggende voorziening zoals WIA-, Wajong- WW uitkering. Hierdoor ontvangt de klant een uitkering waar hij recht op heeft, wat voor veel klanten gunstig is door de betere voorwaarden. De baten van deze onderzoeken voor WIL wegen ook ruimschoots op tegen de kosten.
Op maat informeren Wij hebben onze klanten ook het afgelopen jaar op maat geïnformeerd over de rechten en plichten die bij een uitkering horen. Als gevolg van de coronacrisis hebben wij dit een aantal maanden telefonisch, schriftelijk en digitaal moeten doen. Ook is informatie terug te vinden op de website van WIL.
8
JAARVERSLAG 2020
Beslagvrije voet/debiteuren WIL stelt de beslagvrije voet voor haar klanten vast volgens de sinds 2018 geldende regelgeving. We verwachten hierbij dat klanten schulden binnen de mogelijkheden afbetalen. We voeren daarvoor een proactief incassobeleid met een menselijke maat waarbij we de beslagvrije voet afstemmen op de situatie van de klant. Zo blijven onze klanten beschikken over het voor hen geldende bestaansminimum. Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (BVV) De wet gaat per 1 januari 2021 in. WIL heeft eind 2020 voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van de nieuwe BVV. Het betreft een inventarisatie van de klanten en kritische bedrijfsprocessen. De uitvoering van de nieuwe wet wordt gedurende 2021 geïmplementeerd. Bbz Het Bureau Zelfstandigen van de gemeente Utrecht voert voor WIL de regeling Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 uit om ondernemers te ondersteunen bij het mogelijk maken van een doorstart. De Bbz voorziet in een constante behoefte. Eind 2020 waren er 5 starters en 6 gevestigde ondernemers in de Lekstroom die een beroep deden op de Bbz en daarmee een doorstart van de onderneming realiseren. De incasso op Bbz debiteuren heeft door de coronacrisis sinds maart bijna volledig stilgelegen omdat ondernemers hard zijn getroffen door de beperkende maatregelen in het kader van corona.
Hierdoor hebben de ondernemers in de praktijk nauwelijks nog afloscapaciteit. Taalhuis Taal en digitale vaardigheden zijn van groot belang om meer maatschappelijk en economisch te kunnen meedoen. Om onze klanten maximaal te laten participeren maken we gebruik van lokale partners, waaronder het taalaanbod via cursusaanbieders en de Taalhuizen in de regio (waaronder de bibliotheken vallen, zoals Bibliotheek Lek & IJssel, de Tweede Verdieping en Karmac Bibliotheek). Deze organisaties kunnen klanten ondersteunen met taalvragen. WIL wijst actief door naar taalaanbieders. Verder verwijst WIL klanten door naar cursussen digitale vaardigheden. Deze taken voeren wij onder andere uit in het kader van de Wet Taaleis. Niet (geheel) gerealiseerde doelstellingen Incassoratio De inkomsten via incasso zijn voor WIL in 2020 gedaald doordat als gevolg van de coronacrisis en de toepassing van de beslagvrije voet klanten minder af kunnen betalen. De prognose voor het verrekenen van inkomsten met de BUIG was begroot op 2%. Dit percentage bedroeg 1,8% over heel 2020. De eerste 3 kwartalen was dit 1,9% en het laatste kwartaal 1,6%. In de verdere daling in het laatste kwartaal is terug te zien dat de afloscapaciteit van onze schuldenaren afneem, een duidelijk gevolg van de coronacrisis.
Maatregelen Maatregelen worden opgelegd als klanten zich niet houden aan de verplichtingen die bij een uitkering horen. Dit is bijvoorbeeld het niet meewerken aan een medisch onderzoek naar arbeidsgeschiktheid of als klanten een baan weigeren. Als dat gebeurt, volgt een korting op de uitkering. Voor 2020 waren 60 maatregelen begroot. Over heel 2020 zijn 19 maatregelen opgelegd, minder dan beoogd. De belangrijkste reden hiervan is dat WIL in het kader van meer leefwereld en minder systeemwereld wij een zorgvuldige afweging willen maken. Daarvoor is het toepassen van hoor en wederhoor essentieel. Een persoonlijk gesprek is hierbij noodzakelijk en dat was vanaf maart niet meer of slechts beperkt mogelijk. Debiteurenbeleid De herziening van de werkwijze rondom invordering en buiten invordering stellen hebben wij niet kunnen uitvoeren als gevolg van de coronacrisis. De vorderingen op cliënten zijn juridisch en economisch eigendom van de gemeenten. De waardering van de vorderingen geschiedt op basis van rekenregels die 9
JAARVERSLAG 2020
door de gemeenten zijn vastgesteld. De externe accountant heeft de waardering van de vorderingen sinds 2018 in een aanvullende opdracht gecontroleerd. De gemeenten zijn aan zet om op basis hiervan debiteurenstand te herijken. Handhaving WIL werkt bij de handhaving risico- en signaal gestuurd. Handhaving volgens bestuursrechtelijke weg blijft een belangrijk onderdeel voor de correcte uitvoering van de taken van WIL. Dit is essentieel om het draagvlak voor de sociale zekerheid te behouden en te zorgen dat deze betaalbaar blijft. In 2020 hebben wij door een onderbezetting van het team Handhaving (moeilijk te vervullen vacatures) en de coronamaatregelen (geen fysiek klantcontact) moeten kiezen welke zaken met prioriteit werden opgepakt. Aan de Poort is actief ingezet op fraude-alertheid en preventie. Op het moment dat handhaving gericht wordt ingezet, leidt dit in een aanzienlijk aantal dossiers ook daadwerkelijk tot een afwijzing. Bij de administratieve onderzoeken aan de Poort is dat percentage 48% (2019: 49%), bij de intensieve onderzoeken aan de Poort 57% (2019: 65%) en bij de intensieve onderzoeken bij de met een uitkering 37% (2019: 42%). Voor de strafrechtelijke onderzoeken werkt WIL samen met de Regionale Sociale Recherche Nieuwegein. 3.2 Operationele doelstellingen KPI
Prestatie 2018 39,5%
Prestatie 2019 34,5%
Begroot 2020 Minimaal 35% van de uitstroom
Prestatie 2020 29,9%
Landelijk: 17,1 dagen WIL: P-wet: 30 dagen IOAW: 26 dagen < 8 weken: 98,5% < 4 weken: 87,2% Benchmark: € 14.100 WIL: € 14.125 Benchmark: 14,8% WIL: 13,1% Benchmark: 24,3% WIL: 23,0% 95
1 dag beter dan landelijk gemiddelde benchmark
Percentage afgehandelde aanvragen uitkeringen levensonderhoud met doorlooptijd Gemiddelde netto uitkeringslast per bijstandshuishouden per jaar Efficiencyratio BUIG (Loonkosten t.o.v. uitgaven regelingen) Vorderingenratio ultimo jaar (Trendpercentage vorderingen waarop wordt afgelost) Aantal gegrond opgelegde boetes
Landelijk: 15,7 dagen WIL: P-wet: 28 dagen IOAW: 22 dagen < 8 weken: 98,3% < 4 weken: 88,5% Benchmark: € 13.628 WIL: € 13.438 Benchmark: 13,4% WIL: 14,4% Benchmark 24,5% WIL 24,8% 86
Landelijk: 15,1 dagen WIL: P-wet: 25 dagen IOAW: 18 dagen < 8 weken: 99,0% < 4 weken: 92,3% Benchmark: € 14.740 WIL: € 14.656 Wordt 1e halfjaar 2021 gepubliceerd Benchmark: 24,7% WIL: 21,0% 88
Aantal (gegrond) opgelegde maatregelen Herinstroom binnen 12 maanden (12 maands trendpercentage) Verrekende inkomsten BUIG in procenten Gemiddelde inkomsten uit parttime werk (12 maands trendpercentage)
41 Benchmark: 17,8% WIL: 12,7% 2,22% Landelijk: € 553 WIL: € 659
Percentage openstaande aanvragen uitkering levensonderhoud per ultimo jaar
< 8 weken: 98,6% < 4 weken: 87,8%
39 Benchmark: 15,5% WIL: 12,6% 1,95% Benchmark: € 576 WIL: € 679 Benchmark + 17,9% < 8 weken: 96% < 4 weken: 92%
Percentage volledige uitstroom uit de participatieuitkering naar zelfstandig beroep, bedrijf, regulier of gesubs. werk Gemiddelde doorlooptijd aanvragen uitkering levensonderhoud
< 8 weken:100% < 4 weken: 85% Gelijk aan gemiddelde benchmark Hoger dan gemiddelde van de benchmark Beter/hoger dan landelijk gemiddelde benchmark 100 60 Minimaal 1% lager dan landelijk gemiddeld 2% Benchmark + 10%
< 8 weken: 100% < 4 weken: 90%
19 Benchmark: 12,8% WIL: 11,9% 1,72% Benchmark: € 622 WIL: € 716 Benchmark + 15,1% < 8 weken: 96% < 4 weken: 82%
10
JAARVERSLAG 2020
3.3 Financiële verantwoording Programma Inkomen Bijzondere controle BUIG BBZ 2004 Wet op de Lijkbezorging Personeelslasten Totaal lasten BUIG BBZ 2004 Wet op de Lijkbezorging (Nieuwegein) Personeelslasten Totaal baten Saldo van baten en lasten
Rekening 2019 3.417 38.406.218 449.415 23.731 2.117.465 41.000.246 728.817 227.095 19.087 0 974.999 40.025.247
Begroting 2020 primitief na uittreding VHL 0 36.210.000 174.000 15.000 1.840.000 38.239.000 782.000 0 15.000 0 797.000 37.442.000
Begroting 2020 na wijziging
DVO gerealiseerd
Rekening 2020
Verschil
0 36.210.000 174.000 15.000 1.978.000 38.377.000 782.000 0 15.000 0 797.000 37.580.000
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 35.496.000 294.000 34.000 2.040.000 37.864.000 570.000 222.000 34.000 45.000 871.000 36.993.000
0 714.000 -120.000 -19.000 -62.000 513.000 212.000 -222.000 -19.000 -45.000 -74.000 587.000
Verklaring verschillen (overschrijding/onderschrijding > € 50.000) Omdat de gelden van de Tozo apart worden afgerekend met de gemeenten worden zij niet meegenomen in dit overzicht maar in hoofdstuk 3.4. Omdat de Tozo deel uitmaakt van de Participatiewet worden de cijfers wel onder het programma Inkomen meegenomen in het overzicht van baten en lasten. 1. BUIG voordeel is € 502.000: De kosten van de BUIG worden op klantniveau verrekend met de gemeenten waar de burgers toe behoren. Het voordeel is minder dan 2% van de begroting BUIG. Binnen BUIG fluctueert het aantal uitkeringen doorgaans sterk van maand tot maand. Daarnaast verschilt de gemiddelde prijs per uitkering per gemeente omdat dit afhankelijk is van de gezinssamenstelling en de verrekende inkomsten. Aantal uitkeringen per regeling BASIS PERSONEN < 21 BASIS PERSONEN 21 tot AOW ger. BASIS PERSONEN>=AOW gerechtigd BASIS PERSONEN IN INRICHTING BBZ STARTERS levensonderhoud BBZ GEVESTIGDEN levensonderhoud PW BIJSTAND ALS LENING
Houten =< 27 jr
> 27 jr
IJsselstein =< 27 jr
19 53
379
16 38
14
9 3 3 2
IOAW
31
IOAZ
1
Totaal
86
428
> 27 jr 397 1 5
Lopik =< 27 jr
> 27 jr
Nieuwegein =< 27 jr
> 27 jr
6 6
115
35 106
1.040
1
12
2
Totaal
19 2 1
1 23
54
429
7
12
123
68
153
76 2.134 1 60 5 6 3 129
4
5
1.134
2.419
11
JAARVERSLAG 2020
2. BBZ 2004 voordeel is € 102.000: Dat komt vooral doordat relatief meer op geldleningen is afgelost dan er aan nieuwe leningen is uitgegeven. Vanwege het incidentele karakter zijn de uitgaven van de BBZ lastig te ramen. Voor leningen verstrekt voor 1 januari 2020 wordt 75% van de leningen op declaratiebasis door het Rijk aan gemeenten vergoed dan wel (als de ontvangsten de uitgaven overtreffen) van gemeenten ingevorderd. Op basis van nieuwe regelgeving wordt voor leningen verstrekt vanaf 1 januari 2020 nog maar 25% door het Rijk aan gemeenten vergoed. Ondanks dat de gemeente de inkomsten uit Bbz debiteuren mag behouden, is het risico voor de gemeente 50% hoger dan voorheen. 3. Personeelslasten nadeel is € 17.000: De personeelslasten zijn € 62.000 hoger dan begroot. Daarnaast zijn er extra baten (voordeel: € 45.000).
Bijdragen gemeente voor afrekening Houten IJsselstein Lopik Nieuwegein Vijfheerenlanden Totaal bijdragen gemeente
Rekening 2019 8.116.823 7.385.485 2.026.452 18.696.924 3.799.563 40.025.247
Begroting 2020 primitief na uittreding VHL 8.623.000 7.816.000 2.024.000 18.979.000 0 37.442.000
Begroting 2020 na wijziging
DVO gerealiseerd
Rekening 2020
Afrekening
8.656.000 7.845.000 2.032.000 19.047.000 0 37.580.000
0 0 0 0 0 0
8.646.000 7.836.000 2.030.000 19.026.000 0 37.538.000
-441.000 -187.000 -5.000 86.000
Nieuwegein 18.125.000 989.000 19.114.000
Totaal 34.999.000 1.994.000 36.993.000
-545.000
Conform de GR, artikel 34, wordt het saldo van baten en lasten per gemeente verrekend. Verdeling Regelingskosten Uitvoeringskosten Totaal
Houten 7.727.000 478.000 8.205.000
IJsselstein 7.231.000 418.000 7.649.000
Lopik 1.916.000 109.000 2.025.000
12
JAARVERSLAG 2020
3.4 Tijdelijke Overbruggingsmaatregel Zelfstandig Ondernemers (Tozo) De Tozo is één van de ondersteuningsmaatregelen die het Rijk na het uitbreken van de coronacrisis heeft vastgesteld voor zelfstandig ondernemers en omvat voorzieningen voor Levensonderhoud en voor Bedrijfskredieten. Gemeenten worden volledig financieel gecompenseerd voor de uitkeringskosten. Voor de totale uitvoeringskosten wordt per aanvraag € 450 voor levensonderhoud en € 800 voor bedrijfskredieten gecompenseerd. De verdeelsleutel wordt bepaald op basis van de werkelijke aanvragen per gemeente en verschilt van de reguliere verdeelsleutel van de WIL. Financiering gemeenten Tot en met 31 december 2020 hebben de WIL-gemeenten bijna € 27 miljoen aan voorschotten ontvangen van het Rijk, waarvan zij tot en met 31 december 2020 17,4 miljoen hebben overgemaakt aan WIL. De rest van de voorschotten van het Rijk aan de gemeenten blijft bij de gemeenten als reservering voor de Tozo totdat WIL een beroep doet op deze gelden. Bevoorschotting Tozo t/m 31-12-2020 Ontvangen van Rijk Voorschotten aan WIL Saldo Tozo middelen
Houten 8.575.040 5.532.285 3.042.755
IJsselstein 5.880.029 3.793.567 2.086.462
Lopik 3.920.018 2.529.044 1.390.974
Nieuwegein 8.575.040 5.532.285 3.042.755
Totaal 26.950.127 17.387.181 9.562.946
Uitvoeringskosten levensonderhoud Aantal Ingediende aanvragen Dekkingsbijdrage Rijk Werkelijke uitvoeringskosten t/m 31-12 Toekomstige uitgaven gemeenten
Houten 1.193 537.000 335.000 202.000
IJsselstein 927 417.000 261.000 156.000
Lopik 302 136.000 85.000 51.000
Nieuwegein 1.984 893.000 574.000 319.000
Totaal 4.406 1.983.000 1.255.000 728.000
Uitvoeringskosten bedrijfskrediet Aanvragen Tozo 1 Aanvragen Tozo 2 Aanvragen Tozo 3 Basis voor kostenvergoeding: Dekkingsbijdrage uitvoeringskosten
Houten 51 10 6 67 53.600
IJsselstein 46 6 3 55 44.000
Lopik 14 2 1 17 13.600
Nieuwegein 76 17 9 102 81.600
Totaal 187 35 19 241 192.800
De basis voor de kostenvergoeding wordt in deze regeling gevormd door het aantal goedgekeurde, afgewezen en ingetrokken aanvragen.
13
JAARVERSLAG 2020
Van de door WIL ontvangen voorschotten van € 17,4 miljoen is tot en met 31 december € 16,9 miljoen besteed. Tozo t/m 31-12-2020 Uitkeringen Levensonderhoud Uitkeringen Bedrijfskrediet Terugontvangsten Levensonderhoud Totaal regelingskosten Uitvoeringskosten Levensonderhoud Uitvoeringskosten Bedrijfskrediet Totaal uitvoeringskosten Subtotaal Voorschotten gemeenten Voorlopig saldo 2020
Houten 4.153.000 189.000 -157.000 4.185.000 335.000 52.000 387.000 4.572.000 5.532.000 -960.000
IJsselstein 3.095.000 214.000 -81.000 3.228.000 261.000 45.000 306.000 3.534.000 3.794.000 -260.000
Lopik 1.099.000 74.000 -30.000 1.143.000 85.000 15.000 100.000 1.243.000 2.529.000 -1.286.000
Nieuwegein 6.677.000 356.000 -170.000 6.863.000 574.000 82.000 656.000 7.519.000 5.532.000 1.987.000
Totaal 15.024.000 833.000 -438.000 15.419.000 1.255.000 194.000 1.449.000 16.868.000 17.387.000 -519.000
Tozo Levensonderhoud: overzichten per regeling Al eind maart is WIL gestart met het verstrekken van Tozo uitkeringen. Voor de regelingen voor Tozo 1, 2 en 3 heeft WIL tot en met 31 december 4.406 uitkeringen verstrekt. Naarmate de beperkende coronamaatregelen langer duurden zijn de voorwaarden van de Tozoregeling aangescherpt. Tozo 1: Kon worden aangevraagd van 1 maart tot en met 31 mei, voor een aaneengesloten periode van maximaal 3 kalendermaanden in de periode maart 2020 t/m augustus 2020. Nog niet volledig afgewikkeld waardoor nog mutaties kunnen volgen wat kan leiden terugvorderingen of een nabetalingen. Overzicht Tozo 1 Ontvangen aanvragen Afgewezen (Voorlopig) toegekend Uitkeringen Baten Regelingskosten Gemiddeld bedrag per toekenning Dekkingsbijdrage uitvoeringskosten
Houten 819 32 787 3.091.000 133.000 2.958.000 3.759 368.550
IJsselstein 630 29 601 2.386.000 74.000 2.312.000 3.847 283.500
Lopik 208 8 200 840.000 29.000 811.000 4.055 93.600
Nieuwegein 1.257 55 1.202 4.627.000 157.000 4.470.000 3.719 565.650
Totaal 2.914 124 2.790 10.944.000 393.000 10.551.000 3.923 1.311.300
De eisen voor de verantwoording van Tozo 1 waren bij aanvang van de regeling nog onvoldoende uitgewerkt. De regels zijn lopende het jaar steeds meer aangescherpt wat gedurende het najaar tot extra controlewerkzaamheden en extra kosten heeft geleid.
14
JAARVERSLAG 2020
Tozo 2: Verlenging van Tozo 1 en geldig van 1 juni 2020 tot en met 30 september 2020. Kon van juni tot en met september met terugwerkende kracht worden verleend tot 1 juni 2020. Bij Tozo 2 was sprake van een partnerinkomenstoets. Overzicht Tozo 2 Ontvangen aanvragen Afgewezen (Voorlopig) toegekend Uitkeringen Baten Regelingskosten Gemiddeld bedrag per toekenning Dekkingsbijdrage uitvoeringskosten
Houten 183 21 162 656.000 24.000 632.000 3.901 82.350
IJsselstein 146 26 120 454.000 7.000 447.000 3.725 65.700
Lopik 47 7 40 156.000 1.000 155.000 3.875 21.150
Nieuwegein 377 47 330 1.268.000 13.000 1.255.000 3.803 169.650
Totaal 753 101 652 2.534.000 45.000 2.489.000 3.887 338.850
Tozo3 (t/m 31-12-2020): Verlenging van Tozo 2 en geldig van 1 oktober 2020 tot en met 1 april 2021. Naast de partnerinkomenstoets is in deze regeling de mogelijkheid om met terugwerkende kracht aan te vragen beperkt tot de maand voorafgaand aan de kalendermaand van aanvraag. Overzicht Tozo 3 (t/m 31-12) Ontvangen aanvragen Afgewezen (Voorlopig) toegekend Uitkeringen Baten Regelingskosten Gemiddeld bedrag per toekenning Dekkingsbijdrage uitvoeringskosten
Houten 191 20 171 406.000 0 406.000 2.374 85.950
IJsselstein 151 16 135 255.000 0 255.000 1.889 67.950
Lopik 47 3 44 103.000 0 103.000 2.341 21.150
Nieuwegein 350 39 311 782.000 0 782.000 2.514 157.500
Totaal 739 78 661 1.546.000 0 1.546.000 2.339 332.550
Uitvoeringskosten Tozo Levensonderhoud De uitvoeringskosten van de Tozo-regelingen bedragen € 1.254.000. € 173K had direct betrekking op gemeenten, € 1.081K (€ 580K eigen personeel en € 767 K inhuur) is toegerekend op basis van aanvragen. Houten IJsselstein Lopik Nieuwegein Totaal Uitvoeringskosten per regeling: TOZO 1 TOZO 2 TOZO 3 Uitvoeringskosten:
205.983 48.248 38.174 334.714
157.204 38.705 28.631 258.480
52.225 12.195 10.339 85.452
317.060 98.882 73.698 576.350
732.472 198.030 150.842 1.254.996
15
JAARVERSLAG 2020
Tozo-regeling Bedrijfskrediet Loopt vanaf 1 maart 2020 tot 1 juli 2021 en bestemd voor zelfstandigen met liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis. Maximaal te lenen bedrag in deze regeling: € 10.157. Ondernemers die een bedrijfskapitaal hebben aangevraagd dat lager ligt kunnen onder de Tozo voorwaarden een aanvullende lening aanvragen tot dit maximum. De uitvoering van deze regeling is door WIL ondergebracht bij BBZ Utrecht. De eisen voor bedrijfskredieten zijn strenger dan die voor levensonderhoud. Veel aanvragen zijn in een vroegtijdig stadium afgebroken. Tozo 1 Bedrijfskrediet Ontvangen aanvragen Toegekend Afgewezen Ingetrokken Basis voor kostenvergoeding: Regelingskosten Gemiddeld bedrag per toekenning
Houten 57 20 13 18 51 146.000 7.300
IJsselstein 52 23 8 15 46 173.000 7.522
Lopik 12 9 0 5 14 68.000 7.556
Nieuwegein 82 35 23 18 76 272.000 7.771
Totaal 203 87 44 56 187 659.000 7.575
Tozo 2 Bedrijfskrediet Ontvangen aanvragen Toegekend Afgewezen Ingetrokken Basis voor kostenvergoeding: Regelingskosten Gemiddeld bedrag per toekenning
Houten 13 4 4 2 10 40.000 10.000
IJsselstein 7 4 2 0 6 41.000 10.250
Lopik 2 0 1 1 2 0 0
Nieuwegein 25 7 10 0 17 52.000 7.429
Totaal 47 15 17 3 35 133.000 8.867
Tozo 3 Bedrijfskrediet (t/m 31-12) Ontvangen aanvragen Toegekend Afgewezen Ingetrokken Basis voor kostenvergoeding: Regelingskosten Gemiddeld bedrag per toekenning
Houten 9 1 0 5 6 3.000 3.000
IJsselstein 3 0 0 3 3 0 0
Lopik 2 1 0 0 1 6.000 6.000
Nieuwegein 19 4 5 0 9 32.000 8.000
Totaal 33 6 5 2 13 41.000 6.833
16
JAARVERSLAG 2020
4 PROGRAMMA WERK Het jaar 2020 was een enerverend jaar voor de afdeling Werk. De corona uitbraak zorgde voor veel veranderingen en dynamiek. Nieuwe regelingen moesten snel maar ook goed worden uitgevoerd (Tozo), van het werken op kantoor gingen we naar zoveel mogelijk thuiswerken en ook de dienstverlening aan onze klanten moest zoveel mogelijk digitaal plaatsvinden. Dit vroeg veel flexibiliteit van onze mensen (ook in de lokale werkteams), onze klanten en onze ICT. Het is ons gelukt om klanten te blijven ondersteunen en ook in deze crisistijd de stap richting (betaalde) participatie te helpen maken. De kernwaarden zijn daarbij overeind gebleven: aansluiten bij de leefwereld, brede uitvraag, dienstverlening op maat, dichtbij de klant georganiseerd en met oog voor de rechtmatige inzet van middelen. Dit deden we in 2020 vanuit de lokale werkteams met een bovenlokale inzet van het WGSP en de Poort. Enkele taken op het gebied van re-integratie zijn we in afstemming met de gemeenten bovenlokaal blijven uitvoeren, omdat dit efficiënter en effectiever is, maar ook omdat dit ertoe leidt dat specialistische taken voor alle lokale werkteams toegankelijk blijven. Dit vraag afstemming, overleg, bijstelling en daarvoor zijn in 2020 diverse overlegstructuren opgetuigd.
Deze brengen ons nader tot elkaar en zorgen ervoor dat we met elkaar een zo goed mogelijke dienstverlening aan onze klanten kunnen blijven borgen. We hebben ondanks de coronacrisis een goed en stevig fundament gelegd in de samenwerking tussen WIL en de gemeenten, waarbij we samen de dienstverlening nog verder versterken. 4.1 Wat hebben we gerealiseerd? Gerealiseerde doelstellingen Werken vanuit lokale werkteams De in 2019 ingezette samenwerking met onze gemeenten en lokale partners in de vorm van lokale werkteams heeft in 2020 definitief vorm gekregen. Binnen de lokale werkteams wordt dienstverlening dicht bij de klant georganiseerd. Hierdoor kunnen gemeenten een zo passend mogelijk palet aan dienstverlening aanbieden, dat goed aansluit bij de lokale situatie én bij de leefwereld van de individuele klant. De kaders voor het lokaal werken zijn vastgelegd in de Innovatieagenda WIL-Gemeenten 2019-2020 die op uitvoerend niveau hebben geresulteerd in lokale werkplannen voor 2020. Daarnaast hebben we zowel op uitvoerend als beleidsmatig niveau de afstemmingsoverleggen georganiseerd waarbij de kwaliteit van dienstverlening geborgd wordt door alle aspecten van de lokale en bovenlokale dienstverlening te verbinden. Het Participatie budget is verdeeld over de gemeenten. Hierdoor kunnen zij lokale de focus aanbrengen bij de besteding van het P-budget.
In de lokale werkplannen zijn daarvoor begrotingen opgesteld. Hierin is rekening gehouden met reeds aangegane en doorlopende financiële verplichtingen. Lokale keuzes zijn in 2020 aangepast aan de impact van corona: de dienstverlening binnen de lokale werkteams werd in hoge mate ingeperkt. Klanten werden door de corona maatregelen minder vaak op trajecten geplaatst en dienstverlening aan kansrijke klanten die door corona hun baan verloren werd ineens een speerpunt: in cocreatie tussen gemeenten en WIL werd daartoe een matchingsteam opgericht, deels gefinancierd vanuit het lokaal handgeld. De verwachting is dat wanneer de corona maatregelen versoepelen, de dienstverlening weer stevig kan worden opgepakt. Een verschuiving van de inhoudelijke focus door een veranderend klantenbestand ligt in de lijn der verwachting. Door de invoering van het Dashboard Participatie en de daaraan gelieerde basisnormen, alsmede doorgevoerde wijzigingen in de informatiesystemen Suite en CompetenSys is in 2020 een grote stap voorwaarts gemaakt bij het in beeld hebben en houden van onze klanten, het verbeteren van de informatievoorziening en de managementinformatie.
Dit hebben we onder andere bereikt door: o een start gemaakt met alle klanten te voorzien van een actuele diagnose en een nieuwe klantgroepindeling o elke klant gekoppeld aan een uitvoerend medewerker van het LWT o een start gemaakt met het in beeld brengen van klanten die eerder onder verantwoordelijkheid van de gemeente vielen (voormalig KG 4). Zij vallen nu ook onder de dienstverlening van het LWT. Dit zal in 2021 nog doorlopen.
17
JAARVERSLAG 2020
De transitie van de specialistische inzet van werkcoaches naar een iets meer generalistische inzet heeft veel aandacht gevergd het afgelopen jaar. Per LWT verschilt de werkwijze en de mate van transitie. Meedoen naar vermogen Poort De centrale toegang van klanten vindt plaats aan de Poort. Deze richt zich zo veel mogelijk op een brede uitvraag en vormt waar nodig de verbindende schakel naar de afdelingen schuldhulpverlening, bijzondere regelingen, de lokale werkteams en/of de sociale wijkteams. Er is steeds meer sprake van multi problematiek en complexe inkomensvragen, waarbij er vanuit de Poort geschakeld moet worden met andere instanties. Het aansluiten bij de leefwereld van de klant is daarbij essentieel. Meedoen naar vermogen staat centraal met als doel daar waar mogelijk het verhogen van effectieve arbeidscapaciteit en/of maatschappelijke participatie. Dit vraagt van alle medewerkers dat zij goed getraind zijn in klantcontact en klanten kunnen monitoren, stimuleren en daar waar nodig kunnen doorverwijzen naar lokale partners. Het lokale werkteam Nieuwegein en de Poortmedewerkers werden getraind op de methodiek van Krachtwerk. De andere lokale werkteams volgen in 2021.Ook zijn er in 2020 diverse workshops gegeven gericht op het herkennen van specifieke problematieken bij klanten.
Matchingsteam Door de coronacrisis ontstond er een collectieve opgave op Werk die door WIL en de lokale werkteams gezamenlijk opgepakt moest worden: het terug naar werk bemiddelen van de nieuwe instroom van zzp’ers en de nieuwe groep klanten die snel weer aan de slag kunnen. De gemeenten en WIL hebben daarom medio 2020 een matchingteam opgericht. Dit team stelt zich ten doel om kansrijke klanten vanuit de Poort direct door te bemiddelen naar betaald werk. Hiermee wordt doorstroom naar het Lokale Werkteam voorkomen. Zij blijven max 6 maanden in het matchingteam om verder jobready gemaakt te worden. Het matchingsteam vervangt de jobcenters aan de Poort, deze zijn door corona komen te vervallen. De inzet binnen het matchingsteam bestaat uit poortmedewerkers en accountmanagers vanuit het WGSP. Van de klanten die door het Matchingsteam zijn opgepakt is inmiddels 66% (99 inwoners) weer aan het werk en kunnen dus zelf participeren op de arbeidsmarkt. Voor een deel van deze klanten heeft dit tot gevolg dat ze geen beroep op een uitkering hebben hoeven doen. WGSP Voor de accountmanagers van het WGSP betekent het aansluiten bij de leefwereld dat zij in staat zijn om vanuit klantperspectief naar banen te zoeken en werkgevers kunnen bedienen vanuit een brede klantgroep.
Zowel de mensen die dicht bij de arbeidsmarkt staan als mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt worden door de accountmanagers op maat begeleid naar een passende en duurzame werkplek. Jongerenloket Ten aanzien van een sluitende aanpak voor jongeren werkt WIL al jaren samen met het RMC in de vorm van het Jongerenloket Lekstroom. In 2020 is de dienstverlening aan jongeren vanuit het Jolo ondanks corona goed op peil gebleven en hebben de intake en adviesgesprekken grotendeels online plaatsgevonden. Ook de uitstroomgesprekken op Vso-Pro scholen zijn doorgegaan. Hiermee hebben we gezamenlijk gezorgd dat veel jongeren weer hun pad kunnen vervolgen met een opleiding, stage of baan. Aanvraagproces Vanuit de Poort is i.s.m. de afdelingen Inkomen en Handhaving in 2020 een start gemaakt met de inrichting van een efficiënter aanvraagproces. Doel is dat waar mogelijk een klant minder gesprekken hoeft te voeren en er een snellere toekenning van de uitkering volgt. Voor de klant is dit klantvriendelijker en wordt dubbele uitvraag zoveel mogelijk voorkomen. In 2021 wordt dit proces nog verder verbeterd. 18
JAARVERSLAG 2020
In navolging van verbetering informatievoorziening en managementrapportage worden alle klanten waar dienstverlening e/o een inkomensvraag aan de orde is, centraal via de Poort geregistreerd in de informatiesystemen CompetenSys en Suite. Dit zorgt voor een eenduidige en sluitende administratie, inzicht in de klantprofielen en vlotte overdrachten naar de lokale werkteams. Bovenlokale werkzaamheden Vanuit het oogpunt van efficiency en effectiviteit zijn een aantal re-integratie taken bovenlokaal bij WIL belegd. Dit betreft het jongerenloket, de Pro/Vso werkwijze (het vroegtijdig ophalen van de uitstroomdossiers op de scholen), de vangnetregeling gemeentelijke doelgroep Participatiewet, administratief juridische afwikkeling van beschikkingen t.b.v. klanten uit de banenafspraak en beschut werk, de intake/diagnose van nieuwe instroom van beschut werk klanten, interne jobcoaching, uitvoering loonwaardemetingen en inzet arbeidsdeskundige adviseur, bulk ontheffing (van de arbeidsverplichting) voor klantgroep 4, de inzet van het WGSP binnen de lokale werkteams en samenwerking vanuit het WGSP met de Utrechtse Werktafel en de daaruit voortvloeiende actielijnen. Afstemming met de gemeenten hierover heeft plaatsgevonden en periodiek worden zij op de hoogte gebracht van de kwantitatieve en kwalitatieve ontwikkelingen van deze bovenlokale dienstverlening.
Klanten worden waar mogelijk zo snel als mogelijk toe geleid naar verdere begeleiding binnen de lokale werkteams. Breed aanbod specialistische dienstverlening Specialistische expertise die WIL in huis heeft (denk aan jobcoaching, arbeidsdeskundige inzet en het afnemen van loonwaarde metingen) in 2020 verder doorontwikkeld ten gunste van de lokale werkteams. Het effect hiervan is geweest dat deze specialistische inzet kosten-efficiënter uitgevoerd is. WGSP Utrechtse Werktafel / Regionale aanpak corona De samenwerking in de arbeidsmarktregio Midden Utrecht is door de coronacrisis in 2020 enorm toegenomen. Er vindt nauwe samenwerking plaats tussen UWV en gemeenten om uitvoering te geven aan de door het Rijk ingezette steunregelingen en budgetten. Alle ondernemers uit de arbeidsmarkt Midden Utrecht kunnen worden geholpen met hun vragen over het tijdelijk detacheren van personeel of het naar ander werk begeleiden van hun personeel. Ook werknemers met vragen over om- en bijscholing worden geholpen. Dit geldt ook voor alle mensen met een Tozo uitkering. Daarnaast zijn vanuit de Utrechtse Werktafel een 3-tal regionale bedrijfsadviseurs aangenomen die alle WGSP’s helpen en ondersteunen met werkgever gerelateerde zaken. Ook wordt er een sectorale aanpak uitgerold. Wet Suwi (gemeenschappelijk werkgeversservicepunt): per 1-1-2021 gerealiseerd.
De Wet Suwi is per 01-01-2021 ingegaan en er staat nu 1 website voor werkgevers in de arbeidsmarktregio Midden-Utrecht. Met de overige aspecten van de wet Suwi, zoals bijvoorbeeld de harmonisatie instrumenten is een start gemaakt, maar in 2021 zal deze ontwikkeling worden voortgezet, waarbij ook het bestuurlijke aspect in de arbeidsmarktregio meegenomen moeten worden. Kortom: er is 1 gezamenlijke voorkant voor het regionaal werkgeversservicepunt, er wordt aan de achterkant in de uitvoeringspraktijk goed samengewerkt en worden er synergievoordelen uit de regio gehaald. De Utrechtse Werktafel staat aan de vooravond van een proces waarin onderzocht en wordt hoever de samenwerking in de arbeidsmarkt in de toekomst gaat worden. SROI In 2020 heeft WGSP Lekstroom een 8-tal werkgevers geholpen met het invullen van hun SROI. Dit heeft 36 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk geholpen, waarvan 5 uit de Lekstroomgemeenten.
19
JAARVERSLAG 2020
Samenwerking WGSP en de Lokale WerkTeams Het WGSP is weer veel meer gezamenlijk verantwoordelijk voor alle resultaten in de Lekstroomgemeenten. Het is weer één winkel i.p.v. vier losse winkeltjes, wat ten goede komst aan ondernemers/werkgevers en onze klanten. De cohesie onderling is enorm toegenomen. De samenwerking met de Lokale Werkteams en hun werkcoaches is versterkt door heldere resultaatafspraken met elkaar te maken m.b.t. de input en de output. Verwachtingen zijn helder en dit zorgt voor duidelijkheid. De samenwerkingsafspraken tussen werkcoaches en accountmanagers zijn helder en beschreven, evenals de samenwerkingsafspraken tussen het WGSP en de lokale werkteams. Synergie SW binnen de uitvoering van de Participatiewet In 2019 is gestart met het op kleine schaal invlechten van de formatie SW in de uitvoering van de Participatiewet. In 2020 is dit verder gecontinueerd. De wijze waarop en de snelheid waarmee verschilt per gemeente en wordt aangestuurd vanuit het lokale werkteam. Wet inburgering De nieuwe Wet inburgering is een halfjaar uitgesteld en wordt nu ingevoerd per 1 januari 2022. Ondanks het uitstel wordt er hard doorgewerkt voor het treffen van beleidsmatige- en uitvoeringstechnische kaders om te komen een betere afstemming.
We werken daarbij intensief samen met gemeenten en overige ketenpartners op onder andere het terrein van onderwijs, werk en het doorbetalen van vaste lasten. Informatievoorziening Om de gemeenten en WIL te faciliteren om lokaal en regionaal succesvol te zijn in de uitvoering van de Participatiewet, zijn goed ingeregelde werkprocessen, een goede informatievoorziening en ICT-systemen onontbeerlijk. Inzicht in alle inspanningen rond het bevorderen van werk én participatie voor alle klanten én een goed zicht op ingezette activiteiten en de daarmee gemoeide kosten, vormen de kern van een goed ingeregelde informatievoorziening die samenkomt in het Dashboard Participatie dat in 2020 is opgeleverd. Ook zijn de werkprocessen voor klanten die onder de banenafspraak en beschut werk vallen beschreven in Mavim. Suite en Competensys zijn verbeterd. Ook is er in 2020 een start gemaakt met het inregelen van een financiële verplichtingenadministratie. Deze zal in 2021 verder verfijnd worden. Niet (geheel) gerealiseerde doelstellingen Detacheringsconstruct Voor 2020 was de doelstelling een besluit te nemen of WIL een “eigen” detacheringsfaciliteit gaat opzetten om eenvoudiger de detachering voor nieuw beschut, garantiebanen en Participatiewet te organiseren. Op die wijze zullen we beter in staat zijn om onze klanten op de juiste plek te laten participeren.
Door de coronacrisis is de voorbereiding voor het besluit stil komen te liggen. Daarom is de samenwerking met Avres op dit gebied eind 2020 met 1 jaar verlengd. In 2021 zal dit met prioriteit opgepakt worden. Gevolgen coronacrisis De coronacrisis heeft grote gevolgen voor de dienstverlening binnen WIL (denk aan Tozo aanvragen), maar zal ook op de lange termijn effect hebben op klantenaantallen, samenstelling van het klantenbestand en het P-budget. Samen met de gemeenten hebben we onderzocht wat de gevolgen van de coronacrisis zijn voor de lokale werkplannen en de innovatieagenda in termen van klantenaantallen, klantenbestand, formatie, P-budget. Met de besluitvorming rondom de Nullijn 2021 en de eerste begrotingswijziging 2021 zijn we eind 2020 al begonnen met het voorbereiden van een crisisregime voor het moment dat de gevreesde en verwachte toename van klanten zich daadwerkelijk voordoet. Door corona is de evaluatie van de Innovatieagenda verschoven naar eind 2021. Dit houdt in dat we langer experimenteren en het langer duurt voordat er een nieuwe opdracht voor WIL ligt. 20
JAARVERSLAG 2020
Informatievoorziening/verplichtingenadministratie In 2020 is een start gemaakt met het invoeren van een verplichtingenadministratie. Deze zal in 2021 met prioriteit verder doorontwikkeld moeten worden om lokaal sneller te kunnen beschikken over de juiste financiële data en lopende verplichtingen om op basis van deze output de juiste lokale keuzes te kunnen maken binnen de lopende begroting. 4.2 Operationele doelstellingen KPI Rendement re-integratie-inspanningen (bespaarde uitkeringslast door volledige uitstroom naar werk) Gemiddeld percentage klanten dat parttime werkt (12 maands trendpercentage) Aantal klanten Participatiewet (huishoudens) met specifieke weergave jongeren (< 27 jaar) per 31-12