11.1 TURAP WIL 2025 incl. 2de BW 2025
Tekst van het document
Tussenrapportage 2025 en 2de Begrotingswijziging 2025
0
IIN
INHOUD 1. INLEIDING .................................................................................................................................................................................................................................................. 2 1.1INHOUDELIJKE SAMENVATTING EN 2DE BW 2025 ........................................................................................................................................................................................................ 5 1.2 FINANCIËLE SAMENVATTING EN 2DE BW 2025 ........................................................................................................................................................................................................... 5 2. PROGRAMMA INKOMEN ........................................................................................................................................................................................................................... 8 2.1 WAT ZOUDEN WE DOEN?.......................................................................................................................................................................................................................................
8 2.2 WAT HEBBEN WE GEDAAN EN GEPRESTEERD? ............................................................................................................................................................................................................ 8 2.3 FINANCIËLE VERANTWOORDING ............................................................................................................................................................................................................................ 10 3. PROGRAMMA WERK ................................................................................................................................................................................................................................12 3.1 WAT ZOUDEN WE DOEN?..................................................................................................................................................................................................................................... 13 3.2 WAT HEBBEN WE GEDAAN EN GEPRESTEERD? ..........................................................................................................................................................................................................
14 3.3 FINANCIËLE VERANTWOORDING ............................................................................................................................................................................................................................ 16 4. PROGRAMMA INKOMENSONDERSTEUNING ............................................................................................................................................................................................19 4.1 WAT ZOUDEN WE DOEN?..................................................................................................................................................................................................................................... 19 4.3 FINANCIËLE VERANTWOORDING ............................................................................................................................................................................................................................ 22 5.
BEDRIJFSVOERING ....................................................................................................................................................................................................................................24 5.1 WAT ZOUDEN WE DOEN IN 2025? ........................................................................................................................................................................................................................ 24 5.2 WAT HEBBEN WE GEDAAN EN GEPRESTEERD? .......................................................................................................................................................................................................... 24 5.3 FINANCIËLE VERANTWOORDING ............................................................................................................................................................................................................................ 27 6.
RISICOPARAGRAAF ...................................................................................................................................................................................................................................30 BIJLAGE REEDS VASTGESTELDE BEGROTINGSWIJZIGINGEN 2025 .................................................................................................................................................................34 BIJLAGE OVERZICHT LOPENDE DVO’S ...........................................................................................................................................................................................................35 BIJLAGE SPECIFICATIE PROGRAMMA INKOMEN PER GEMEENTE ..................................................................................................................................................................36 BIJLAGE SPECIFICATIE PROGRAMMA WERK PER GEMEENTE ........................................................................................................................................................................45 BIJLAGE KPI'S 2025 .......................................................................................................................................................................................................................................46
1
1. INLEIDING Voor u ligt de tussenrapportage van 2025, kortweg Turap WIL 2025 genoemd. Deze rapportage gaat -net als andere jaren- in op de (financiële) ontwikkelingen in de eerste 5 maanden van het jaar. De tussenrapportage geeft tevens een doorkijkje naar het resterende deel van het jaar met de geprognosticeerde inzet van de middelen. Door voor de zomer al inzicht in de financiële voortgang te geven ontstaat de mogelijkheid om, indien nodig, nog bij te sturen Deze tussenrapportage richt zich inhoudelijk en financieel voornamelijk op de ontwikkelingen en zaken die focus verdienen. Dit past bij het doel van de tussenrapportage: inzicht geven in de (financiële) ontwikkelingen en een vooruitblik naar het resterende deel van het jaar. In de bijlage treft u de KPI’s en kerncijfers aan waarover wij in deze Turap conform afspraak zouden rapporteren. We doen dit nog op de huidige (oude) manier; een verbeterslag is voorzien in 2026. 1.1 Inhoudelijke samenvatting en 2de BW 2025 Het beeld dat deze rapportage laat zien is dat WIL richting eind van het jaar -enkele uitzonderingen daargelaten- doet wat afgesproken is. Dat is in hoge mate conform de afgelopen jaren. In de verschillende programma hoofdstukken gaan we op een aantal zaken inhoudelijk nader in; we verwijzen u hiernaar.
Onderstaand gaan we op hoofdlijnen op drie zaken nader in die generieke toelichting behoeven: de HODW-agenda, SILW i.r.t. de Ontwikkelagenda WIL en een aantal personele zaken. De HODW-agenda HODW staat zoals bekend voor de Herijking van de Opdracht en Dienstverlening van WIL; kortweg de eerste slag om met minder geld de dienstverlening op niveau te houden en waar nodig/mogelijk nog te verbeteren. De Ontwikkelagenda WIL is het vervolg hierop; zij het minder gericht op een korte klap, maar meer op een structurele aanpassing van wat we doen en beogen. Onderstaande overzicht schetst in een notendop de stand van zaken anno juni 2025. Programma
Actielijn
Status
Inkomen
•
Formatie Inkomens Beheer opplussen t.b.v. herstellen balans
Gerealiseerd en al structureel in begroting verwerkt
•
Handhaving formatief terugschroeven (omdat werk dat toelaat)
Gerealiseerd; formatie-afschaling al structureel in begroting verwerkt
•
Dekking Wet op de Lijkbezorging (WLB) uit baten bekostigen
Gerealiseerd en al structureel in begroting verwerkt
•
Scan voorliggende voorzieningen
Gerealiseerd
•
Formatie Bijzondere Regelingen en Schuldhulpverlening opplussen t.b.v. herstellen balans
Gerealiseerd en al structureel in begroting verwerkt
•
Werkprocessen vereenvoudigen en meer risicovol inrichten
Loopt; formatie-afschaling wel al structureel in begroting verwerkt
•
Formatie RWD opplussen als voorinvestering Sociale Ifrastructuur Lekstroom Werkt
Gerealiseerd en voor 2025-2026 in begroting verwerkt
•
Geen jobcenters meer
Gerealiseerd; formatie-afschaling al structureel in begroting verwerkt
•
Inkomen naar de Poort
Tijdelijk on hold gezet i.r.t. SILW (zie hieronder)
Inkomensondersteuning
Werk
2
Bedrijfsvoering
•
CMT van 3 naar 2
Gerealiseerd en al structureel in begroting verwerkt
•
KSV formatief terugschroeven (omdat werk dat toelaat)
Gerealiseerd; formatie-afschaling al structureel in begroting verwerkt
•
Contractbeheer professionaliseren
Loopt; eerste baten zijn al in deze Turap verwerkt
SILW Onder de vlag van SILW - Sociale Infrastructuur Lekstroom Werkt - hebben de Lekstroom gemeenten afgesproken om toe te werken naar een meer gefocuste, gecoördineerde en geharmoniseerde uitvoering van de Participatiewet. Stapsgewijs en vanaf 2025 startend met een periode van ketenregie. Het doel van e.e.a. is het realiseren van een sociale infrastructuur die de inwoner zo snel en regulier mogelijk duurzaam aan het werk helpt. Met het starten van de periode van ketenregie is SILW geen actielijn meer binnen de Ontwikkelagenda WIL, maar de eigenstandige verantwoordelijkheid van de Lekstroom gemeenten zelf. Het spreekt voor zich dat WIL net als de andere betrokken ketenpartijen zoals de gemeenten en WerkwIJSS een actieve rol heeft in dit proces. In de afgelopen maanden heeft SILW steeds meer handen en voeten, gezicht en inhoud gekregen. Ook is door onze rol in het SILW proces ondertussen helder geworden dat SILW qua voortgang, invulling en inhoud impact heeft op meerdere actielijnen van de Ontwikkelagenda WIL. We verwachten dat SILW invloed heeft op de actielijnen ‘Verbrede inzet op parttime werken’ en ‘Verbrede inzet op economische participatie’. In de stuurgroep SILW is afgesproken dat WIL de uitrol van deze beide actielijnen oppakt in nauwe afstemming met de ketenregisseur SILW, zodat de wederzijdse acties elkaar versterken.
Daarnaast heeft het gedachtengoed van SILW effect op de toegang van de inwoner tot de dienstverlening bij WIL. Zeg maar het eerste contact met de burger. Dit betekent weer dat de uitvoering van een aantal ontwikkellijnen en veranderingen binnen WIL beïnvloed wordt. Dit is logisch en goed. Het betreft de actielijnen ‘Inkomen naar de Poort’ uit de Herijking Opdracht en Dienstverlening WIL (HODW) en de Ontwikkelagenda actielijnen ‘Brede Toegang’ en ‘Terecht in de uitkering’. Duidelijk is dat eerst de Poort naar Werk helder moet zijn, waarna wij op deze actielijnen op inhoud en acties daarop verder kunnen bouwen. Resumerend: SILW en de Ontwikkelagenda WIL zijn 2 separate eigenstandige sporen met ieder een eigen dynamiek, inhoud, focus, achtergrond en governance. WIL is verantwoordelijk voor de Ontwikkelagenda. De gemeenten, i.c. de ketenregisseur SILW, voor SILW. Beide sporen zijn gericht op een doorontwikkeling en verbetering van de dienstverlening aan inwoners en versterken elkaar. Om dat te realiseren is een goede afstemming tussen beiden essentieel. De snelheid, invulling en keuzes die binnen SILW gemaakt worden, zijn van invloed op de volgorde en het tempo van de acties die WIL binnen de Ontwikkelagenda uitvoert.
3
Figuur 1: de Ontwikkelagenda WIL i.r.t. SLIW Aanvullend op in te richten
In afstemming met/op in te richten De Ontwikkelagenda WIL Op 3 juli 2025 is de Begroting 2026 door het algemeen bestuur van WIL definitief vastgesteld. Hierdoor kan ook al in 2025 een start gemaakt worden met opzetten van de verschillende actielijnen uit de Ontwikkelagenda. Dit is niet alleen goed nieuws, maar ook noodzakelijk om er voor zorg te dragen dat de beweging en resultaten die we beogen ook tijdig en zo snel als mogelijk gerealiseerd kunnen worden. Tijdens het Gesprek met de Raad in oktober kunt u een update verwachten van waar we staan. In financiele zin nemen we, conform hetgeen in de Begroting 2026 is aangegeven, in de voorliggende 2de Begrotingswijziging 2025 een investeringsbudget op van € 200.000 voor de opstart van de verschillende actielijnen. Voor de toelichting van wat we hiervoor doen en wat e.e.a. oplevert verwijzen wij naar de bijlage Ontwikkelagenda van de Begroting 2026. Personele zaken Als WIL weten we over het algemeen nog de juiste mensen aan ons te binden, al kost dit meer moeite dan voorheen. Inhuren om een tijdelijk gat te dichten is dan soms nodig. Dat geldt ook als een collega wat langer ziek of afwezig is of in het geval van mobiliteit. Voor 2025 geldt dit in het bijzonder voor het programma Bedrijfsvoering en het management; we hebben hier een zeer stevige personele opgave.
In meerderheid gaat het hier om niet werkgerelateerde zaken zoals gezondheidsvraagstukken, de krapte op arbeidsmarkt en enkele unieke issues. Ook speelt mee dat ontwikkelopgave groter dan ooit is en de reguliere uitvoering ook al een forse krachtinspanning 4
vraagt. Om het elastiek niet te laten knappen, hebben we dan ook -vooral op Bedrijfsvoering en qua management- de keuze gemaakt op enkele belangrijke posities tijdelijk te investeren qua continuïteit en soms ook uitbreiding; dat zal ook in de 2de helft van 2025 zo zijn. Alternatieven zijn overwogen, maar worden niet wenselijk geacht gelet op de maatschappelijk uitdaging en opgave die voorligt en de rol die WIL hierin speelt. 1.2 Financiële samenvatting en 2de BW 2025 Het beeld dat deze rapportage laat zien is dat WIL richting eind van het jaar -WIL breed en overall - koerst op een begrotingsonderschrijding van circa € 343.000. Grotendeels komt dit door lagere regelingskosten; die compenseren de hogere uitvoeringskosten bij het programma Bedrijfsvoering (incl. management) en de investering van € 200.000,- t.b.v. de opstart van de Ontwikkelagenda WIL. Per programma zijn er verschillen: de programma’s Inkomen en Inkomensondersteuning koersen af op een stevige onderschrijding, het programma Werk op ‘0’ en het programma Bedrijfsvoering op een stevige overschrijding. Per gemeente pakt e.e.a. ook verschillend uit, Houten, Lopik en IJsselstein koerst af op een lichte overschrijding en voor Nieuwegein verwachten we een onderschrijding. Realisatie 2025 mei
1e BW 2025
2025 CAO
Regeling
Overig
2e BW 2025
incidenteel
structureel
Verschil BW 1
Programma Inkomen
Financiële samenvatting
19.810.699
50.254.725
-47.831
-758.230
0
49.448.663
0
-806.062
-806.062
Programma Werk
1.718.519
5.651.753
-67.153
86.300
0
5.670.900
0
19.147
19.147
Programma Inkomensondersteuning
2.838.172
8.684.995
-57.580
-636.685
0
7.990.730
0
-694.265
-694.265
Bedrijfsvoering
4.426.235
9.296.827
-89.404
0
1.227.270
10.434.693
1.227.270
-89.404
1.137.866
Programma DVO SW Totaal Bijdragen gemeente
1.158.211
1.150.000
0
0
0
1.150.000
0
0
0
29.951.836
75.038.300
-261.968
-1.308.615
1.227.270
74.694.986
1.227.270
-1.570.583
-343.314
Realisatie 2025 mei
1e BW 2025
2025 CAO
Regeling
Overig
2e BW 2025
incidenteel
structureel
Verschil BW 1
Houten
6.717.139
16.764.106
-62.489
-177.301
292.751
16.817.066
292.751
-239.791
52.960
IJsselstein
6.519.318
15.820.625
-53.306
-63.395
249.728
15.953.652
249.728
-116.701
133.026
Lopik
1.996.183
4.752.315
-15.310
77.658
71.726
4.886.388
71.726
62.348
134.074
Nieuwegein
14.610.209
37.593.253
-130.863
-1.145.577
613.066
36.929.880
613.066
-1.276.439
-663.374
Vijfheerenlanden Totaal bijdragen gemeente
108.988
108.000
0
0
0
108.000
0
0
0
29.951.836
75.038.299
-261.968
-1.308.615
1.227.270
74.694.986
1.227.270
-1.570.583
-343.314
5
Gesplitst naar uitvoering en regelingskosten per programma (excl. DVO SW) ontstaat voor Wil als geheel het volgende beeld richting eind 2025: Financiële samenvatting na 2e BW 2025 Programma Inkomen
Uitvoeringskosten
Regelingskosten
totaal
3.028.273
46.420.390
49.448.663
3.790.600
1.880.300
5.670.900
Programma Inkomensondersteuning
3.540.864
4.449.865
7.990.730
Bedrijfsvoering
10.434.693
0
10.434.693
Totaal
20.794.430
52.750.555
73.544.986
Uitvoeringskosten
Regelingskosten
totaal
Inkomen
Werk
Programma Werk
Gesplitst per gemeente is het beeld als volgt: Financiële samenvatting na 2e BW 2025 Houten
IO Bedrijfsvoering
4.960.266
11.866.580
16.826.846
11.578.426
1.008.203
1.751.144
2.489.073
IJsselstein
4.231.300
11.317.695
15.548.994
10.480.661
1.201.620
1.743.437
2.123.276
Lopik
1.215.294
3.556.491
4.771.785
3.219.710
341.535
600.702
609.837
Nieuwegein
10.387.571
26.009.790
36.397.361
24.169.865
3.119.542
3.895.447
5.212.507
Totaal
20.794.430
52.750.555
73.544.986
49.448.663
5.670.900
7.990.730
10.434.693
Programma Inkomen - geprognosticeerd voordeel van circa € 806.062, veroorzaakt door: • Lagere regelingskosten dan begroot (voordeel € 632.817); WIL breed. De vigerende Begroting 2025 is gebaseerd op de realisatie 2023; in het Jaarverslag 2024 is al helder geworden dat dit uitgangspunt geen goede basis meer is voor de huidige realiteit. In de Begroting 2026 is daarom al gerekend met lagere BUIG volumes (i.h.b. voor Nieuwegein) en dus ook lagere regelingskosten BUIG. Het is dus niet verwonderlijk dat deze Turap eenzelfde vertekend beeld geeft, met voor Nieuwegein een echt voordeel en de andere gemeenten een nadeel of een uitkomst rondom de ‘0’. NB. Dit corrigeren we in de 2de BW 2025. • Lagere lasten LKS dan begroot (voordeel € 43.805). • Lagere lasten personeel als gevolg van de CAO-verhoging 2025 (voordeel € 47.831), de CAO verhoging waarmee is gerekend bij de begroting is hoger dan de werkelijke verhoging. • Hogere baten TOZO terugvorderingen door niet begrote ontvangsten (voordeel € 46.530). • Overig (voordeel 35.079) Programma Werk - geprognosticeerd nadeel van circa € 86.300, veroorzaakt door: • Hogere uitgaven lokaal budget IJsselstein dan begroot (nadeel € 86.300), Gemeenten hebben de regie op de lokale werkteams. De hogere uitgaven van het lokale werkteam van de gemeente IJsselstein zijn al voorzien in het reeds goedgekeurde jaarplan.
6
Programma Inkomensondersteuning - geprognosticeerd voordeel van circa € 694.265, veroorzaakt door: • Lagere lasten bijzondere bijstand (voordeel € 786.684); Dit bedrag bestaat uit een voordeel van € 644.695 minder regelingskosten en € 141.989 meer baten door terugvorderingen. De lagere lasten op de regelingskosten sluiten aan bij de structurele aframing van circa € 1,4 miljoen in de begroting 2026. In de vigerende Begroting 2025 werd nog uitgegaan van een stijging ten opzichte van 2023, maar deze stijging heeft feitelijk niet plaatsgevonden. In de Begroting 2026 is deze realiteit zoals gezegd al verwerkt, via de 2de Begrotingswijziging 2025 passen we e.e.a. ook voor dit jaar aan, in lijn met de geconstateerde structurele ontwikkeling. • Hogere lasten Wet op kinderopvang (nadeel € 149.999), in de eerste kwartaal waren veel meer aanvragen dan normaal en er is meer toegekend dan gebruikelijk. In de resterende maanden gaat er kritischer worden gekeken naar de aanvragen. • Lagere lasten personeel als gevolg van de CAO-verhoging 2025 (voordeel € 57.580), de CAO verhoging waarmee is gerekend bij de begroting is hoger dan de werkelijke verhoging.
Bedrijfsvoering - geprognosticeerd nadeel van circa € 938.000 veroorzaakt door: • Hogere lasten externe inhuur binnen Bedrijfsvoering (oa Finance, teamleider, communicatie, privacy/informatieveiligheid, strategisch adviseur en manager bedrijfsvoering en organisatie), (nadeel € 938.000); • Ontwikkelagenda € 200.000,- voor de verschillende actielijnen. Voorstel 2de BW 2025: wij stellen voor de Begroting 2025 te wijzigen cf. bovenstaande overzicht.
7
2. PROGRAMMA INKOMEN 2.1 Wat zouden we doen? Voor de Lekstroom gemeenten is het vergroten van de financiële bestaanszekerheid van alle inwoners een belangrijke opgave. En in het bijzonder voor die inwoners die (tijdelijk) geen inkomen hebben en waarvoor geen ander vangnet is en een bijstandsuitkering de enige optie is. De opdracht van WIL in deze is om inwoners die aankloppen voor zo’n uitkering deze - indien noodzakelijk- te verstrekken, en zo lang als nodig. Onze activiteiten sluiten hierop aan: a. We verstrekken een uitkering aan iedereen die dat nodig heeft; dat doen we op een uitzondering na via de verkorte aanvraagroute cf. de regels die in ons beleid zijn vastgesteld. We gaan uit van vertrouwen, we kijken breed waar nodig, schakelen met ketenpartners indien nodig om (bij)passende hulp te kunnen bieden en dat doen we zo snel als mogelijk. Dit betekent dat dat we maatwerk leveren en klanten behulpzaam zijn waar nodig. b. We handhaven zorgvuldig; we gaan namelijk uit van vertrouwen en geloven in de kracht van het gesprek (op zijn tijd) om de rechtmatigheid van een uitkering te borgen. Het beleidsplan Handhaven in vertrouwen is onze leidraad in deze. We pakken, binnen de capaciteit, signalen over oneigenlijk gebruik op. c. We pakken fraude op via onze reguliere lijn (bestuursrechtelijke aanpak) dan wel onze Sociale Recherche (strafrechtelijke aanpak) op.
In het laatste geval werken we ook samen met ketenpartners in afstemming in het kader van onder andere zorgfraude, etc. d. We vorderen terug wat realistisch is. Hierbij sluiten we aan bij de situatie van de klant. e. Daar waar sprake is van broodnood, regelen we snel (aanvullende) financiële ondersteuning (een voorschot bijvoorbeeld); binnen de beleidsmatige en wettelijke kaders die er zijn. f. We zorgen voor een waardig afscheid in het kader van de Wet op de lijkbezorging daar waar er niemand anders is die dit kan doen. We verzorgen hierbij ook de taken rondom het eventueel verhalen van kosten bij nabestaanden etc. g. Wij bieden statushouders direct bij de start in de Lekstroom een stabiele inkomenspositie. Door een aangepaste dienstverlening te bieden, op onderdelen al startend in de opvanglocatie. Hierbij werken we samen met ketenpartners zoals Vluchtelingenwerk, maar ook intern met budgetbeheer en bijzondere regelingen. 2.2 Wat hebben we gedaan en gepresteerd? In een notendop: wat we zouden doen hebben we gedaan en blijven we doen; zo goed als mogelijk.
8
Vanuit onze opdracht zijn wij aanspreekbaar op onderstaande drie KPI's. KPI en streefwaarde 2025
Korte toelichting op het waarom?
Stand van zaken eind Q2
Het aantal terecht toegekende We willen dat inwoners inkomensondersteuning krijgen als Is een nieuwe KPI die nog verder uitgewerkt moet worden. Geen nulmeting uitkeringen is minimaal 95% ze die nodig hebben. We accepteren dat sommige voorhanden. Binnen de Ontwikkelagenda actielijn Terecht in de uitkering zal deze uitkeringen mogelijk niet terecht zijn, maar wel nodig. We verder worden uitgewerkt. Een educated guess o.b.v. Divosa benchmarkcijfers is dat accepteren tegelijk niet dat het oneigenlijk gebruik te hoog we hierin slagen. wordt Klantevredenheid t.a.v. Het oordeel van inwoners/klanten is bepalend of we op de In 2022/2023 voor het laatst gemeten. Score was een 7,6 bejegening en overall >7,5 goede weg zijn denken we. Vooral als we laag scoren levert We bevragen onze klanten in Q2-Q3 over hun beleving en tevredenheid via ons dat belangrijke input voor bijstelling op. jaarlijkse KTO. In de Q3 rapportage komen we op de uitkomsten in deze terug. We blijven binnen de begroting De gemeentelijke middelen zijn beperkt waardoor keuzes Zie hierna. (=Nullijn); eventuele noodzakelijk zijn. Door te rapporteren op deze KPI kan tijdig overschrijdingen worden vooraf bijgestuurd worden (aan gemeente en WIL kant). Daar waar geaccordeerd we (dreigen te) overschrijden lichten we toe waarom.
In de bijlage treft u een aantal relevante kerncijfers aan. In onderstaande overzicht gaan we kort in op een aantal zaken die we in 2025 zouden oppakken. We vermelden hiervan kort de stand van zaken. We hebben uiteraard veel meer zaken opgepakt; we noemen hier alleen de belangrijkste. Thema Implementatie Participatiewet in balans
Uitvoering Leefgeldregeling Oekraïners
Stand van zaken eind Q2 De kern van de Participatiewet in balans (PIB) is gestoeld op de insteek ‘meer uitgaan van de leefwereld van de klant’. Wat dit concreet betekent voor de uitvoering weten we pas na definitieve besluitvorming en de definitieve invoeringsdatum. De nieuwe wet is inmiddels formeel vastgesteld. We zijn ondertussen wel op onderdelen ons aan het voorbereiden wat komen gaat. WIL is op onderdelen ook al PIB proof WIL startte per 1 februari 2023 met de uitbetaling van Leefgeld voor Oekraïners voor de gemeenten Houten, IJsselstein en Lopik. WIL blijft dit doen zolang de noodzaak er is. In 2025 is de regeling uitgebreid met Innen Eigen Bijdrage. Deze is succesvol geïmplementeerd voor de drie gemeenten en loopt op schema. In de zomer opent in Houten een extra opvanglocatie, hierdoor zal het aantal klanten toenemen.
9
2.3 Financiële verantwoording 2025 Programma Inkomen
Realisatie 2025 mei
1e BW 2025
2025 CAO
Regeling
Overig
2e BW 2025
incidenteel
structureel
verschil BW1
BUIG
17.899.113
44.811.259
0
-632.817
0
44.178.443
0
-632.817
-632.817
Loonkostensubsidie
1.080.799
2.940.103
0
-43.805
0
2.896.298
0
-43.805
-43.805
BBZ 2004 en BBZ Light
0
97.064
0
-84.564
0
12.500
0
-84.564
-84.564
Wet op de Lijkbezorging
31.264
41.000
0
18.302
0
59.302
0
18.302
18.302
Leefgeld Oekraïners
133.275
371.152
0
-132.254
0
238.898
0
-132.254
-132.254
Personeelslasten
1.137.247
3.076.104
-47.831
0
0
3.028.273
0
-47.831
-47.831
Totaal lasten
20.281.699
51.336.682
-47.831
-875.138
0
50.413.713
0
-922.969
-922.969
BUIG
346.591
710.805
0
-36.203
0
674.602
0
-36.203
-36.203
TOZO terugvorderingen
30.337
0
0
46.530
0
46.530
0
46.530
46.530
TOZO bedrijfskredieten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
BBZ 2004 en BBZ Light
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Wet op de Lijkbezorging
18.742
0
0
0
0
0
0
0
0
Leefgeld Oekraïners
50.753
371.152
0
-132.254
0
238.898
0
-132.254
-132.254
Personeelslasten
24.576
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal baten
470.999
1.081.958
0
-116.907
0
965.050
0
-116.907
-116.907
19.810.699
50.254.725
-47.831
-758.230
0
49.448.663
0
-806.062
-806.062
Saldo van baten en lasten Bijdragen gemeente Inkomen
Realisatie 2025 mei
1e BW 2025
2025 CAO
Regeling
Overig
2e BW 2025
incidenteel
structureel
verschil BW1
Houten
4.648.131
11.643.434
-11.410
-63.378
0
11.568.646
0
-74.788
-74.788
IJsselstein
4.276.627
10.454.997
-9.733
27.055
0
10.472.319
0
17.322
17.322
Lopik
1.326.736
3.141.965
-2.795
78.144
0
3.217.314
0
75.349
75.349
Nieuwegein
9.559.206
25.014.328
-23.893
-800.051
0
24.190.384
0
-823.944
-823.944
Totaal bijdragen gemeente
19.810.699
50.254.725
-47.831
-758.230
0
49.448.663
0
-806.062
-806.062
10
Financiële samenvatting Inkomen 1e BW 2025 Houten
Uitvoeringsk.
totaal Regelingsk.
733.768
10.919.446
11.653.214
IJsselstein
625.933
9.837.407
10.463.339
Lopik
179.777
2.964.584
3.144.361
Nieuwegein
1.536.625
23.457.184
24.993.809
Totaal
3.076.104
47.178.620
50.254.725
Financiële samenvatting Inkomen 2e BW Houten IJsselstein
Uitvoeringsk.
totaal Regelingsk.
-11.410
-63.378
-74.788
-9.733
27.055
17.322
Lopik
-2.795
78.144
75.349
Nieuwegein
-23.893
-800.051
-823.944
Totaal
-47.831
-758.230
-806.062
Financiële samenvatting Inkomen na 2e BW Houten
Uitvoeringsk.
totaal Regelingsk.
722.359
10.856.068
11.578.426
IJsselstein
616.200
9.864.461
10.480.661
Lopik
176.982
3.042.728
3.219.710
Nieuwegein
1.512.732
22.657.133
24.169.865
Totaal
3.028.273
46.420.390
49.448.663
We verwachten uiteindelijk een overschot van circa € 806.062. Hieronder volgt een toelichting op de belangrijke afwijkingen. BUIG - geprognosticeerd voordeel is € 596.613 • De daling van de BUIG komt voornamelijk door een daling bij PW-uitkeringen; (voordeel € 450.276). In de Begroting 2025 is gerekend met hogere klantaantallen, de werkelijkheid is ondertussen anders (zeker i.g.v. Nieuwegein). In het Jaarverslag 2024 is hierop al ingegaan. In de Begroting 2026 is daarom al gerekend met lagere BUIG volumes (i.h.b. voor Nieuwegein) en dus ook lagere regelingskosten BUIG. Het is dus niet verwonderlijk dat deze Turap eenzelfde vertekend beeld geeft, met voor Nieuwegein een echt voordeel en de andere gemeenten een nadeel of een uitkomst rondom de ‘0’. NB. Dit corrigeren we in de 2de BW 2025. • BBZ levensonderhoud daalt (voordeel € 96.269), er zijn minder zelfstandigen die gebruik maken van deze regeling. • IOAW, door de voorwaarden van deze uitkering komen steeds minder mensen in aanmerking hiervoor (voordeel € 89.310) 11
Loonkostensubsidie - geprognosticeerd voordeel is € 43.805. De loonkostensubsidie maakte voorheen deel uit van de BUIG. Nu wordt deze regeling apart verantwoord. De gemeenten worden vergoed voor de gemaakte loonkostensubsidiekosten. Wij zien een minder snelle stijging dan de afgelopen jaren. TOZO - geprognosticeerd voordeel is € 46.530 We zijn doorgegaan met terugvordering van TOZO-1 tot en met TOZO-5. Voor de meeste terugvorderingen is er een betalingsregeling getroffen, omdat de vordering niet ineens voldaan kon worden. Personeelslasten geprognosticeerd voordeel is € 47.831 Lagere lasten personeel als gevolg van de CAO-verhoging 2025 (voordeel € 47.831), de CAO verhoging waarmee is gerekend bij de begroting is hoger dan de werkelijke verhoging. Overig geprognosticeerd voordeel is € 66.262,-.
12
3. PROGRAMMA WERK 3.1 Wat zouden we doen? In de Lekstroom zijn veel inwoners aan het werk; de bijstandsdichtheid is er relatief laag (op of net onder het benchmarkgemiddelde). Voor de werkloosheid geldt hetzelfde. Tegelijk is er nog een stevig arbeidspotentieel en doet nog niet iedereen mee (ook van degenen die werkloos zijn). Vanuit deze realiteit hebben de Lekstroomgemeenten op hoofdlijnen een ambitie c.q. opgave geformuleerd die in de kern simpel is: iedereen participeert duurzaam naar vermogen, waar nodig met hulp. De focus ligt daarbij vooral op de groepen die in een meer uitkeringsafhankelijke positie verkeren. De opdracht aan WIL is vooral de toegang naar werk (en inkomen) te organiseren, de lokale werkteams te faciliteren (die aan de lat staan voor de re-integratie en participatie van onze klanten) en een passende werkgeversdienstverlening te organiseren. Onze activiteiten sluiten hierop aan. a. We bieden werkgeversdienstverlening aan voor werkgevers in de Lekstroom binnen de capaciteit die we hiervoor beschikbaar hebben. We doen dit op lokaal, regionaal en bovenregionaal niveau. Op dit laatste niveau werken we samen met andere WSP’en in onze arbeidsmarktregio. In nauw samenspel met de lokale werkteams zorgen we voor een effectieve match tussen werkzoekende en arbeidsmarkt. b.
We werken binnen de setting van de Arbeidsmarktregio Midden-Utrecht aan het inrichten van een structuur en het realiseren van bovenregionale voorzieningen/afspraken om extra kansen op economische participatie voor klanten en inwoners in de Lekstroom te creëren; onder meer via het neerzetten van regionale werkcentra (voor WIL is dit nu het Werkpunt Nieuwegein), de harmonisatie van instrumenten in de regio, het Regionale Actieplan Jeugdwerkloosheid, Hoofdzaak werk, et cetera. c. We bieden ondersteuning aan ondernemers en zzp’ers. Dit doen we door voor de Bbz samen te werken met Utrecht. Hierbij gaat het naast de reguliere Bbz werkzaamheden ook om de ondersteuning van ondernemers met schulden. Verder werken we samen met Ondernemers Centraal. d. We ontzorgen de lokale werkteams bij de re-integratie van klanten richting werk en verduurzaming in werk vanuit het team Werkdienstverlening Lekstroom. Het team faciliteert, organiseert en voert specialistische dienstverlening uit t.b.v. toeleiding naar - en verduurzaming in werk. (Loonkostensubsidie, Loonwaarde metingen, job coaching, nazorg dienstverlening indicatiehouders1 in werk. Daarnaast faciliteren we het werkgeverschap en dragen we zorg voor de werkgeverstaken voor inwoners met een structurele arbeidsbeperking. e.
We regelen voor jongeren (onder de 27 jaar) de toegang naar werk, scholing en zorg (samen met het Doorstroompunt) via het Jongerenloket; de route naar werk loopt daarbij grotendeels via het lokale werkteam na het poortproces. Samen met het Doorstroompunt sluiten we ook aan bij de bovenregionale ontwikkelingen op dit gebeid. Hierbij gaat het onder andere om de Regionale Aanpak Jeugdwerkloosheid (RAJ). Vanuit het jongerenloket wordt samen met de PrO/VSO scholen vroegtijdig gekeken naar het vervolgperspectief voor de schoolgaande jongeren met waar nodig het doorschakelen naar werk. f. We organiseren de toegang naar werk en een uitkering voor alle inwoners in de Lekstroom via de Poort; een centrale, integrale en laagdrempelige toegang voor alle inwoners uit de Lekstroomgemeenten die een hulpvraag of een indicatie hebben. Hier proberen we een zo helder en breed mogelijk beeld van onze klanten te krijgen om zo de juiste dienstverlening te kunnen vaststellen. De klanten die (heel) dicht bij de arbeidsmarkt staan, pakt WIL zelf op; de andere klanten worden door de lokale werkteams opgepakt. We gaan daarbij uit van vertrouwen, schakelen met ketenpartners indien nodig om (bij)passende hulp te kunnen bieden en dat doen we zo snel als mogelijk. We zijn coulant en zijn klanten behulpzaam waar nodig. Waar nodig helpen we ook inwoners die eigenlijk ergens anders moeten zijn verder op weg.
1
Indicatiehouders zijn inwoners met een indicatie Banenafspraak of Beschut Werk 13
g.
We adviseren, faciliteren en participeren in de transitie activiteiten die worden uitgevoerd in het kader van de ontwikkeling van de nieuwe Sociale infrastructuur Lekstroom Werkt (SILW).
3.2 Wat hebben we gedaan en gepresteerd? In een notendop: wat we zouden doen, hebben we ook gedaan en blijven we doen. Vanuit onze opdracht zijn wij aanspreekbaar op onderstaande vijf KPI's. KPI en streefwaarde 2025
Korte toelichting op het waarom?
Stand van zaken eind Q2
De duurzame uitstroom naar werk We willen dat inwoners naar vermogen Zie bijlage. of zelfstandig beroep ligt op participeren. Voor een deel van onze klanten kan benchmarkniveau dat via economische participatie in de vorm van werk of als zelfstandige, waarmee zij dus financieel zelfstandig worden zodat er geen uitkeringsafhankelijkheid meer bestaat. Het percentage her instroom in de Het percentage her instroom zegt iets over de Zie bijlage. uitkering ligt lager dan het duurzaamheid van de uitstroom richting werk of benchmarkniveau zelfstandig beroep. De tevredenheid van de Het oordeel van werkgevers is bepalend of we op In 2024 voor het laatst gemeten op arbeidsmarktniveau. De score was een 7,8. Dit betekent werkgevers die wij bedienen > de goede weg zijn. Vooral als we laag scoren een stijging t.o.v. de score uit de werkgeverstevredenheidsmonitor in 2023. (7,6) 7.5 levert dat belangrijke input voor bijstelling op. De tevredenheid van werkgevers wordt tegenwoordig op het niveau van de arbeidsmarkt Midden-Utrecht gemeten. Klantevredenheid t.a.v. Het oordeel van inwoners/klanten is bepalend of De voorbereidingen voor een klanttevredenheidsonderzoek (KTO) zijn opgestart. De bejegening en overall >7,5 we op de goede weg zijn denken we. Vooral als we verwachting is dat deze in de 2e helft van 2025 kan worden uitgevoerd.
Het laatste laag scoren geeft dat een belangrijk signaal voor onderzoek dateert uit 2023 en had als resultaat een score van 7,6. In 2022/2023 voor het bijstelling. laatst gemeten. Score was een 7,6. We blijven binnen de begroting De gemeentelijke middelen zijn beperkt waardoor Zie hierna. (=Nullijn); eventuele keuzes noodzakelijk zijn. Door te rapporteren op overschrijdingen worden vooraf deze KPI kan tijdig bijgestuurd worden (aan geaccordeerd gemeente en WIL kant). Daar waar we dreigen te overschrijden lichten we dat toe.
Al met al denken we dat we in de afgelopen maanden op Werk hetgeen gedaan hebben, wat van ons gevraagd is. In de bijlage treft u ook nog een aantal relevante cijfers aan. In onderstaande overzicht gaan we kort in op een aantal zaken die we in 2025 zouden oppakken. We vermelden hiervan kort de stand van zaken. We hebben uiteraard veel meer zaken opgepakt; we noemen hier alleen de belangrijkste.
14
Thema Continueren goede, brede integrale toegang voor inwoners aan de Poort
Continueren hoogwaardige sluitende aanpak vanuit het Jongerenloket (Jolo)
Arbeidsmarktregio Midden-Utrecht
SILW
Stand van zaken eind Q2 De poort verkent breed de behoefte van de inwoner en handelt effectief vanuit een integraal perspectief om invulling te geven aan de dienstverleningsvraag. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de dienstverleningsteams binnen WIL, de lokale werkteams van de gemeenten en partners binnen het breed sociaal domein. Als een korte weg naar werk mogelijk is, zet de poort de hiervoor benodigde dienstverlening namens de lokale werkteams direct in. Bij een inkomensvraag in het kader van de Participatiewet, voert de poort in samenwerking met de afdeling Inkomen de eerste beoordeling uit. In 2024 is een start gemaakt met de herijking van het poortproces in het kader van de Herijking Opdracht Dienstverlening WIL (HODW).Het gezamenlijk project van de teams Inkomensbeheer en Poort om het aanvraagproces levensonderhoud opnieuw in te richten en versneld op te starten vanuit de start van het poortproces is in Q2 2025 gepauzeerd. Deze herontwerp opdracht is samengebracht met de ontwikkelingen die voortkomen uit de activiteiten en inzichten uit het bouwproces van de nieuwe Sociale Infrastructuur Lekstroom Werkt (SILW). Dit zal voor de korte termijn (2025) een vertraging geven op operationaliseren van het herontwerp van het aanvraagproces levensonderhoud.
Richting 2026 zal het samenbrengen van de beide perspectieven zorgdragen voor breder gedragen en toekomstbestendig herontwerp van het proces. WIL en het Doorstroompunt werken samen in het Jolo aan een integrale aanpak met als primaire doel om jongeren naar werk of scholing te begeleiden. Het Jolo heeft een belangrijke toegevoegde waarde om jongeren te ondersteunen die hulp nodig hebben op weg naar werk of onderwijs. Daarnaast is het een netwerkorganisatie waarbinnen professionals vanuit onderwijs en werk & inkomen integraal met elkaar samenwerken om jongeren de juiste hulp te kunnen bieden. Uit een eerdere evaluatie van het Jolo in 2024 werd duidelijk dat een relatief klein deel van de jongeren uitstroomt naar werk (4% van de jongeren binnen het Jolo) of een opleiding (5% van de jongeren). Dit is lager dan in voorgaande jaren. Daarnaast speelt een aantal landelijke ontwikkelingen en aanstaande wetswijzigingen (Participatiewet in Balans en Wet van School naar Duurzaam Werk). Daarom hebben WIL en het Doorstroompunt in opdracht van het Bestuurlijk Platform Sociaal Domein Lekstroom (BPSDL) een verkenning uitgevoerd naar de toekomst van het Jolo. Bij het uitvoeren van deze opdracht kwamen we ambtelijk en bestuurlijk tot de conclusie dat er momenteel veel speelt rond onderwijs (voortijdig schoolverlaten, regionaal programma) en werk en inkomen voor jongeren (SILW, Werkcentrum).
Daarom moeten er eerst nieuwe stappen worden gezet voor er knopen doorgehakt kunnen worden over het instrument Jongerenloket. We willen de volgende stappen doorlopen: • Het in kaart brengen van de wettelijke kaders/taken en financiële middelen (Doorstroompunt); • Input ophalen via SILW waarbij alle relevante betrokkenen (onderwijsinstellingen, Doorstroompunt, werk en inkomen/onderwijs gemeenten etc.) aan tafel zitten. Deze input leidt tot een focusplan gericht op de dienstverlening voor jongeren; • Instrumentariumselectie en vormgeving organisatie. In deze laatste stap zal de afweging worden gemaakt welke instrumenten we zullen inzetten (o.a. Jolo) en hoe we dit inrichten. Een deel van deze stappen loopt al. Vanuit de bovenregionale samenwerking wordt ook de landelijke doorontwikkeling van de arbeidsmarktinfrastructuur gevolgd. Het Rijk stelt dat werkzoekenden en werkenden in deze veelheid van loketten de juiste dienstverlening niet altijd weten te vinden. Voor werkgevers is het ingewikkeld dat zij worden benaderd door verschillende partijen tegelijk en/of te maken hebben met een grote diversiteit aan regelingen en uitvoerders daarvan. Daarom heeft het Rijk nu de ambitie om de arbeidsmarktinfrastructuur te hervormen. Op 29 april 2024 is hierover een Kamerbrief verstuurd over de hervorming van de arbeidsmarktdienstverlening.
Een van de vier hoofdthema’s uit de Kamerbrief is het opzetten van het Werkcentrum. WIL is ook in 2025 bezig met een pilot als voorbereiding op het Werkcentrum om vooruitlopend op de implementatie alvast ervaring op te doen. Vanaf 2025 komen middelen vanuit het Rijk beschikbaar voor het opzetten van het Werkcentrum en in 2026 moet het Werkcentrum staan. Voor het opzetten van het Werkcentrum werken we samen met zes kernpartners vanuit onderwijs, werk en inkomen, UWV, werkgeversorganisaties, werknemersorganisaties en economie. WIL werkt actief samen met deze partners binnen de op te richten structuur in de arbeidsmarktregio. Vanuit de structuur in de arbeidsmarktregio creëren we extra kansen op economische participatie voor klanten en inwoners in de Lekstroom onder meer door het neerzetten en uitvoeren van het Werkcentrum, de harmonisatie van instrumenten, Hoofdzaak werk, et cetera. In januari 2025 is de ketenregisseur gestart met de transitiefase van de Sociale Infrastructuur Lekstroom Werkt (SILW). Dit is een intensief traject waarvoor vanuit het programma werk, maar ook vanuit andere programma’s veel inzet wordt geleverd.
15
Studietoeslag
De uitvoeringskosten van de Studietoeslag zijn in de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen. Deze stijging is mede gestimuleerd doordat In 2024 de Rijksoverheid deze regeling uitgebreid onder de aandacht heeft gebracht via de landelijke media. Het aantal inwoners dat gebruikt maakt van de regeling is in de afgelopen 2 jaar vervijfvoudigd. De uitvoeringskosten van deze dienstverlening zijn in lijn van de toename van het gebruik van de regeling gestegen. In de loop van 2025 zal duidelijk worden hoe het gebruik van deze regeling zich verder ontwikkelt, zodat in de 1 e begrotingswijziging van 2026 de structurele gevolgen hiervan worden verwerkt (de regelingskosten van de studie toeslag worden binnen het programma Inkomen verantwoord).
3.3 Financiële verantwoording 2025 Werk
Realisatie 2025 mei
Lokale handgeld Houten
69.202
104.000
0
0
0
104.000
0
0
0
Lokale handgeld IJsselstein
105.196
344.000
0
86.300
0
430.300
0
86.300
86.300 0
1e BW 2025
2025 CAO
Regeling
Overig
2e BW 2025
incidenteel
structureel
verschil BW1
Lokale handgeld Lopik
29.220
120.000
0
0
0
120.000
0
0
Lokale handgeld Nieuwegein
284.163
1.226.000
0
0
0
1.226.000
0
0
0
Personeel
1.648.668
4.057.753
-67.153
0
562.000
4.552.600
562.000
-67.153
494.847
Totaal lasten
2.136.449
5.851.753
-67.153
86.300
562.000
6.432.900
562.000
19.147
581.147
417.931
200.000
0
0
562.000
762.000
562.000
0
562.000
Personeel Totaal baten Saldo van baten en lasten Bijdragen gemeente Werk
417.931
200.000
0
0
562.000
762.000
562.000
0
562.000
1.718.519
5.651.753
-67.153
86.300
0
5.670.900
0
19.147
19.147
Realisatie 2025 mei
1e BW 2025
2025 CAO
Regeling
Overig
2e BW 2025
incidenteel
structureel
verschil BW1
Houten
362.780
1.024.221
-16.019
0
0
1.008.203
0
-16.019
-16.019
IJsselstein
355.630
1.128.985
-13.664
86.300
0
1.201.620
0
72.636
72.636
Lopik
101.148
345.460
-3.925
0
0
341.535
0
-3.925
-3.925
898.961
3.153.087
-33.545
0
0
3.119.542
0
-33.545
-33.545
1.718.519
5.651.753
-67.153
86.300
0
5.670.900
0
19.147
19.147
Nieuwegein Totaal bijdragen gemeente
16
Financiële samenvatting Werk 1e BW
Uitvoeringsk.
Regelingsk.
totaal
Houten
920.221
104.000
1.024.221
IJsselstein
784.985
344.000
1.128.985
Lopik
225.460
120.000
345.460
Nieuwegein
1.927.087
1.226.000
3.153.087
Totaal
3.857.753
1.794.000
5.651.753
Uitvoeringsk.
Regelingsk.
totaal
Financiële samenvatting Werk 2e BW Houten
-16.019
0
-16.019
IJsselstein
-13.664
86.300
72.636
Lopik
-3.925
0
-3.925
Nieuwegein
-33.545
0
-33.545
Totaal
-67.153
86.300
19.147
Financiële samenvatting Werk na 2e BW Houten IJsselstein Lopik
Uitvoeringsk.
totaal Regelingsk.
904.203
104.000
1.008.203
771.320
430.300
1.201.620
221.535
120.000
341.535
Nieuwegein
1.893.542
1.226.000
3.119.542
Totaal
3.790.600
1.880.300
5.670.900
17
We verwachten uiteindelijk een overschrijding van circa € 86.300. Hieronder volgt een toelichting op de belangrijke afwijkingen. Budget Houten – geprognosticeerd resultaat is € 0. De verwachting is dat de realisatie 2024 binnen budget zal plaatsvinden. De begroting lasten zijn niet in overeenstemming met de werkelijke inzet van personeel en middelen. Eventuele meerkosten worden in afstemming met de gemeente apart verrekend. Budget IJsselstein - geprognosticeerd nadeel is € 86.300 De verwachting is wel dat de realisatie 2024 binnen het vastgestelde Jaarplan 2024 binnen budget zal plaatsvinden. WIL neemt de begroting van de lokale werkteams 1-op-1 in de WIL begroting op. De voorgestelde begrotingswijziging is daarmee gedekt. Budget Lopik – geprognosticeerd resultaat is € 0. De verwachting is dat de realisatie 2024 binnen budget zal plaatsvinden. Budget Nieuwegein - geprognosticeerd resultaat is € 0. De verwachting is dat de realisatie 2024 binnen budget zal plaatsvinden. Op dit moment is binnen de gemeente onduidelijk uit welke middelen eventuele extra lasten gedekt kunnen worden. Personeelslasten - geprognosticeerd resultaat is € 0. Hogere uitvoeringslasten dan begroot door o.a. een hogere inzet op onze Regionale Werkdienstverlening (RWD), welke worden gedekt door incidentele ESF-middelen (€ 300.000).
Structureel maakt de inzet van de RDW onderdeel uit van ontwerp Sociale Infrastructuur Lekstroom. Hogere uitvoeringslasten dan begroot door inzet lifecoaching, welke worden gedekt door evenredig hogere uitvoeringsbaten van derden (€ 75.000). Verder zijn door Het Rijk de middelen bekend gemaakt via de (circulaire) namelijk voor het impulsbudget (€ 247.000 euro) en de Infrastructurele opslag (€ 140.000 euro). In BW1 is hiervoor reeds € 200.000 gebudgetteerd. De werkelijke ingezette middelen voor de aanpak SILW 2025 zullen hiermee worden gedekt.
18
4. PROGRAMMA INKOMENSONDERSTEUNING 4.1 Wat zouden we doen? Armoede, financiële stress en bestaansonzekerheid is voor veel inwoners in de Lekstroom een dagelijkse realiteit die meedoen en participeren in de weg kan staan/staat. De Lekstroomgemeenten hebben een hoge ambitie met als kern het voorkomen en verminderen hiervan. Hierop wordt breed ingezet. De opdracht van WIL in deze is primair Bijzondere Bijstand, minimaregelingen én Schuldhulpverlening in brede zin te bieden aan de inwoners die hiervoor aankloppen. En daar waar er vroegtijdige signalen van (oplopende) schulden zijn, hierop af te gaan. Onze activiteiten liggen in het verlengde hiervan: a. We verstrekken bijzondere bijstand of een minimaregeling aan iedereen die dat nodig heeft. Dat doen we cf. de regelingen en spelregels die door de gemeenten of in ons beleid zijn vastgesteld. We gaan uit van vertrouwen, we kijken breed waar nodig, schakelen met ketenpartners indien nodig om (bij)passende hulp te kunnen bieden en dat doen we zo snel als mogelijk. We zijn coulant en zijn klanten behulpzaam waar nodig. We geven voorrang bij de afhandeling van een aanvraag aan klanten waar sprake is van gezinssituatie met kinderen of urgentie. b. We bieden schuldhulpverlening aan inwoners met schulden die bij ons aankloppen. We voeren de WSNP.
We zetten parallel hieraan -en als dat zinvol is- in op het aanbieden van saneringskredieten, in plaats van langere schuldregelingstrajecten. Dit geeft ruimte voor begeleiding en coaching op maat en daarmee voor schuldenrust. c. We bieden schuldhulpverlening aan ondernemers en zzp’ers met schulden. We helpen deze doelgroep in samenspraak met Bureau Zelfstandigen van de gemeente Utrecht of door directe doorverwijzing naar een gespecialiseerd schuldhulpverleningsbureau voor ondernemers. We continueren in deze de samenwerking binnen de context van Ondernemer Centraal. d. We investeren samen met de Lekstroomgemeenten in een uitbreiding en bredere invulling van het onderdeel Vroegsignalering, waarbij we zoveel mogelijk inwoners willen bereiken. e. De businesscase Bewindvoering (gestart in 2023) heeft goede resultaten opgeleverd. We zetten nu de stap naar structurele inrichting van dit stuk dienstverlening. Tegelijk met de bestendiging hiervan, zetten we een goede basis neer om het Adviesrecht gemeenten bij schuldendenbewind (Ags) vorm te geven. f. In Nieuwegein loopt het project JPF (Jongerenperspectieffonds) samen met Movactor. Dit loopt door tot in 2025 en WIL doet hieraan mee. Afhankelijk van de resultaten overwegen ook de andere Lekstroomgemeenten aan te haken. In samenspraak met de jongeren zelf wordt binnen dit project perspectief geboden op alle leefdomeinen.
Financiële begeleiding maakt daarvan een essentieel onderdeel uit. Hierin spelen de consulenten van WIL een rol, in samenspraak met de jongeren en hun trajectbegeleiders. We gaan uit van een positieve evaluatie en continuering in 2025. g. We bieden namens de gemeenten ook de gemeentepolis aan, een collectieve zorgverzekering. WIL heeft de taak de aanvragen te beoordelen. VGZ is op dit moment de zorgaanbieder van de gemeentepolis voor alle deelnemende gemeenten van de doelgroep. h. We bieden in opdracht van de gemeenten (deels vooruitlopend op de wet Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) (financiële) ondersteuning aan de doelgroep van de MOBW. We zien nu al dat er een groter beroep wordt gedaan op de schuldhulpverlening, de minimaregelingen en de bijzondere bijstand. Veel van deze aanvragen zijn niet als een één-tweetje af te handelen. i. Statushouders bieden wij via een aangepast dienstverleningsproces een goede start bij de start in onze gemeenten. De financiële ontzorging bieden wij aan met de inzet van (kortdurend) budgetbeheer. Bij Bijzondere regelingen doen wij dit door een snelle dienstverlening bij woninginrichting en reiskostenvergoeding. Hierbij werken wij samen met ketenpartners zoals bijvoorbeeld Vluchtelingenwerk.
19
4.2 Wat hebben we gedaan en gepresteerd? In een notendop: wat we zouden doen hebben we gedaan en blijven we ook doen. Vanuit onze opdracht zijn wij aanspreekbaar op de volgende KPI's. KPI en streefwaarde 2024
Korte toelichting op het waarom?
Stand van zaken eind Q2
Het bereik van bijzondere bijstand en de belangrijkste minimaregelingen neemt toe ten opzichte van 2024
Hiermee geven we aan hoeveel inwoners die recht De vormgeving van deze KPI is nog onder handen. Voor een belangrijk deel van deze hebben ook daadwerkelijk bij WIL aankloppen. Dit KPI zijn wij afhankelijk van de inspanningen van de gemeenten zelf in deze; we hebben wordt bij deze kpi onder bereik verstaan. De het dus over een ‘gedeelde’ KPI. Momenteel zijn er werkgroepen bezig om de gewenste regelingen waar we nu aan denken zijn: collectieve resultaten van deze KPI te verwezenlijken. zorgverzekering, IIT, stadspas. Het bereik van Het bereik betreft het aantal inwoners dat recht heeft De vormgeving van deze KPI is nog onder handen. Voor een belangrijk deel van deze schuldhulpverlening neemt toe en ook daadwerkelijk bij WIL aanklopt. KPI zijn wij afhankelijk van de inspanningen van de gemeenten zelf in deze; we hebben ten opzichte van 2024. het dus over een ‘gedeelde’ KPI. De wachttijden en responstijden De wachttijd, periode tussen aanmelding en het Zie bijlage bij schuldhulpverlening blijven eerste gesprek (vaststellen hulpvraag) bedraagt binnen de wettelijke termijnen. maximaal 4 weken. Daarna mogen nog maximaal 8 weken verstrijken tot de klant de beschikking ontvangt. Het % opgevolgde signalen De vroegsignalering wordt in 2024 verder Om de doelen van deze KPI te bereiken is een werkgroep opgestart, waarbinnen WIL vroegsignalering ontwikkeld.
Hierbij worden ook afspraken gemaakt en de gemeenten samenwerken. schuldhulpverlening neemt toe over de wijze van opvolging van signalering. Op basis hiervan wordt de kpi vormgegeven. De herinstroom bij Wij gaan voor een goede kwalitatieve en duurzame De vormgeving van deze KPI is nog onder handen. Hierbij spelen elementen als de schuldhulpverlening bedraagt schuldhulpverlening. Deze kpi geeft hier een kwaliteit van dienstverlening, nazorg en preventie een rol. Het team SHV gaat medio minder dan 10% binnen een indicatie voor. Het gaat hierbij om de herinstroom na 2024 starten met een nieuwe functie: Consulent nazorg. Deze consulent gaat zich jaar en minder dan 15% binnen succesvol afgesloten schuldhulpverleningstrajecten. specifiek bezighouden met een verantwoorde en duurzame uitstroom. Dit zal naar 5 jaar. verwachting een positieve uitwerking hebben op deze KPI. De afhandeltermijn bij Wij gaan voor snelle, eenvoudige en bereikbare Zie bijlage aanvragen minimaregelingen is minimaregelingen. Hierbij hoort ook snelheid in het 50% binnen 4 weken en 75% proces waarbij wij streven naar een kortere binnen 6 weken. afhandeling dan de wettelijke termijnen. Klanttevredenheid op De klanttevredenheid wordt gemeten in een In 2022/2023 voor het laatst gemeten. Score was een 8,0 voor schuldhulpverlening en klantbejegening en overall Klantbelevingsonderzoek.
Het oordeel van onze 7,6 voor de minima. We bevragen onze klanten in Q2 over hun beleving en beleving/tevredenheid scoort klanten is bepalend of we op de goede weg zijn. tevredenheid via ons jaarlijkse KTO. In de Q3 rapportage komen we op de uitkomsten >7,5 voor zowel minima als Vooral als we laag scoren levert dat belangrijke terug. klanten bij schuldhulpverlening. input voor bijstelling op. We blijven binnen de begroting De gemeentelijke middelen zijn beperkt waardoor (=Nullijn); eventuele keuzes noodzakelijk zijn. Door te rapporteren op overschrijdingen worden vooraf deze KPI kan tijdig bijgestuurd worden (aan geaccordeerd gemeente en WIL kant)
Zie hierna.
20
Al met al denken we dat we in de afgelopen maanden binnen Inkomensondersteuning hetgeen gedaan hebben, wat van ons gevraagd is. In de bijlage treft u in dit opzicht nog een aantal relevante kerncijfers aan. In onderstaande overzicht gaan we kort in op een aantal zaken die we in 2025 zouden oppakken. We vermelden hiervan kort de stand van zaken. We hebben uiteraard veel meer zaken opgepakt; we noemen hier alleen de belangrijkste. Thema
Stand van zaken eind Q2
Verbetertraject Bijzondere Regelingen
Dit traject is in 2024 doorlopen, met een uitloop in het Q1 van 2025. Vervolgens staat 2025 in het teken van verdere bestendiging van de aanpak. Het Leaner maken van het werk blijft een doorlopend focuspunt. We hanteren 3 principes, om steeds verder te versnellen en te vereenvoudigen: 1. werken vanuit vertrouwen, 2. eenvoudig en 3. klantgericht. Dit traject heeft veel informatie en ervaring opgeleverd, om mee te nemen naar het traject Herijking Minimaregelingen, dat in 2025 doorlopen wordt. WIL trekt daarin samen op met de Lekstroomgemeenten. Ambtelijk wordt er gewerkt aan een Businesscase in het kader van harmonisering / herontwerp minimaregelingen. In deze eerste fase wordt gekeken naar 3 specifieke beleidsvlakken: harmonisatie bijzondere bijstandsregels, Individuele inkomenstoeslag en de collectieve zorgverzekering. Voor de zomer van 2025 moet er een formele Businesscase liggen, waarmee de gemeenten en WIL samen aan de slag gaan. Beoogd is om de 3 genoemde beleidsvlakken voor 1 januari 2026 door te voeren.
Project Harmoniering en Herontwerp Minimaregelingen Businesscase bewindvoering binnen reguliere dienstverlening
De businesscase is afgerond en de evaluatie is gedeeld in de eerste Turap. Inmiddels werken we uit hoe we deze aanpak een vast onderdeel kunnen laten worden van de dienstverlening van WIL. Beluitvorming hierover volgt in Q2 of Q3. De aanpak wordt integraal onderdeel van de Nazorg die we bieden bij schuldhulp en budgetbeheer. Daarmee valt het ook onder de Basisdienstverlening, waarin nazorg en uitvalpreventie belangrijke speerpunten zijn. Door deze aanpak leggen we ook een goede basis om het Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind (Ags) in te regelen en aan te bieden.
Alleenverdienersproblematiek
Het project Alleenverdienersproblematiek (AVP) loopt. Inwoners die mogelijk recht hebben op een tegemoetkoming, worden actief benaderd. Hen wordt gevraagd informatie te delen, zodat een objectieve beoordeling gemaakt kan worden. De eerste fase (AVP1) loopt ook in het tweede kwartaal. De tweede fase (AVP2) wordt op verzoek van de gemeenten ook door WIL opgepakt. Door landelijke regelgeving zal de 2 de fase minder intensief worden dan fase 1. Deze fase zal grotendeels bestaan uit een ambtshalve aanpak, die loopt tot en met 2027. Het DB van WIL heeft ingestemd met het uitvoeren van deze regeling. De uitvoering zal verlopen door middel van een afrekening via de jaarrekening. In de begroting 2026 en 2027 zal hier een passage voor worden opgenomen, als ook in deze rapportage. Er wordt niet gewerkt met een DVO. De kosten van zowel de regeling als de uitvoering worden, conform afspraak, doorbelast aan de gemeenten. Door diverse interventies in 2024 en 2025 zijn de doorlooptijden binnen team Bijzondere Regelingen aanmerkelijk verbeterd. Het effect is merkbaar voor onze inwoners, maar ook voor onze medewerkers. In 2025 is de inzet om de doorlooptijden op een dergelijk niveau te houden. Tegelijkertijd vraagt de Herijking Minimaregelingen veel van onze inzet. De keuze om sommige aanvragen met voorrang en binnen zeer korte termijnen af te handelen levert een stuk inefficiëntie op.
Daarbij gaat het met name om woninginrichting voor statushouders, maar ook reiskosten m.b.t. taalonderwijs. Het team SHV heeft afgelopen periode veel werk verzet om de doorlooptijden binnen acceptabele termijnen te houden. Dit is grotendeels gelukt. De uitgaven voor de kosten van kinderopvang vertonen een stijging. Met name de kinderopvang op grond van een sociaalmedische indicatie nemen toe. WIL onderzoekt de onderliggende redenen hiervoor. Ook wordt er in het 3de en 4de kwartaal extra capaciteit ingezet,
Doorlooptijden bijzondere bijstand en minimaregelingen Doorlooptijden schuldhulpverlening Stijgende kosten Kinderopvang
21
Voorbereiding Basisdienstverlening Schuldhulpverlening
om het aantal aanvragen te beoordelen. Daarbij wordt ook gekeken oorzaken voor stijgende uitgaven en eventuele maatregelen in dat kader. Vanuit de toenmalige minister van Armoede, Participatie en Pensioenen werd de zogenaamde Basisdienstverlening Schuldhulpverlening aanbevolen. Voor de implementatie zijn financiële middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten. WIL is in overleg met de gemeenten over de besteding van deze middelen. Met de bijbehorende doelen en realisatie. De Lekstroomgemeenten willen graag de implementatie van de Basisdienstverlening tijdig en juist doen. Daarbij hoort het overhevelen van de beschikbare middelen, richting WIL als uitvoerende partij.
4.3 Financiële verantwoording 2025 Inkomensondersteuning
Realisatie 2025 mei
1e BW 2025
2025 CAO
Regeling
Overig
2e BW 2025
incidenteel
structureel
verschil BW1
Bijzondere bijstand
1.094.713
3.971.352
0
-644.695
0
3.326.657
0
-644.695
-644.695
Wet Kinderopvang
300.572
461.490
0
149.999
0
611.489
0
149.999
149.999
Collectieve zorgverzekering
369.530
990.617
0
0
0
990.617
0
0
0
Personeelskosten incl. inhuur
1.517.091
3.598.444
-57.580
0
0
3.540.864
0
-57.580
-57.580
Totaal lasten
3.281.906
9.021.903
-57.580
-494.696
0
8.469.627
0
-552.276
-552.276
Bijzondere bijstand
186.698
330.675
0
141.989
0
472.664
0
141.989
141.989
Wet Kinderopvang
2.393
6.233
0
0
0
6.233
0
0
0
Personeelslasten
254.643
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal baten Saldo van baten en lasten Bijdragen gemeente
443.734
336.908
0
141.989
0
478.898
0
141.989
141.989
2.838.172
8.684.995
-57.580
-636.685
0
7.990.730
0
-694.265
-694.265
Realisatie 2025 mei
1e BW 2025
2025 CAO
Regeling
Overig
2e BW 2025
incidenteel
structureel
verschil BW1
Houten
650.402
1.878.802
-13.735
-113.923
0
1.751.144
0
-127.658
-127.658
IJsselstein
570.371
1.931.903
-11.717
-176.750
0
1.743.437
0
-188.467
-188.467
Lopik
192.057
604.553
-3.365
-486
0
600.702
0
-3.851
-3.851
Nieuwegein
1.425.342
4.269.736
-28.763
-345.526
0
3.895.447
0
-374.289
-374.289
Totaal bijdragen gemeente
2.838.172
8.684.995
-57.580
-636.685
0
7.990.730
0
-694.265
-694.265
22
Financiële samenvatting IO na 1e BW
Uitvoeringsk.
Regelingsk.
totaal
Houten
858.366
1.020.436
1.878.802
IJsselstein
732.220
1.199.683
1.931.903
Lopik
210.305
394.248
604.553
Nieuwegein
1.797.553
2.472.183
4.269.736
Totaal
3.598.444
5.086.550
8.684.995
Uitvoeringsk.
Regelingsk.
totaal
Houten
-13.735
-113.923
-127.658
IJsselstein
-11.717
-176.750
-188.467
Lopik
-3.365
-486
-3.851
Nieuwegein
-28.763
-345.526
-374.289
Totaal
-57.580
-636.685
-694.265
Uitvoeringsk.
Regelingsk.
totaal
Houten
844.631
906.512
1.751.144
IJsselstein
720.503
1.022.933
1.743.437
Lopik
206.940
393.763
600.702
Nieuwegein
1.768.790
2.126.657
3.895.447
Totaal
3.540.864
4.449.865
7.990.730
Financiële samenvatting IO 2e BW
Financiële samenvatting IO na 2e BW